RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 54,
uwzględniając wniosek Komisji (
1
),
we współpracy z Parlamentem Europejskim (
2
),
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (
3
),
a także mając na uwadze, co następuje:
artykuł 54 ust. 3 lit. g) Traktatu wymaga koordynacji niezbędnego zakresu zabezpieczeń, które, z uwagi na ochronę interesów członków i innych osób, są wymagane przez Państwa Członkowskie od spółek w rozumieniu art. 58 akapit drugi Traktatu, mając na względzie, aby takie zabezpieczenia były równoważne w całej Wspólnocie;
dyrektywa Rady 78/660/EWG z dnia 25 lipca 1978 r. wydana na podstawie art. 54 ust. 3 lit. g) w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek (
4
), ostatnio zmieniona dyrektywą 90/605/EWG (
5
), nie musi być stosowana do towarzystw ubezpieczeniowych, zwanych dalej „zakładami ubezpieczeń”, do czasu dalszej koordynacji; z uwagi na istotne znaczenie zakładów ubezpieczeń we Wspólnocie, taka koordynacja nie może być dłużej odwlekana po wykonaniu dyrektywy 78/660/EWG;
wydana na podstawie art. 54 ust. 3 lit. g) Traktatu dyrektywa Rady 83/349/EWG z dnia 13 czerwca 1983 r. w sprawie skonsolidowanych sprawozdań finansowych (
6
), ostatnio zmieniona dyrektywą 90/605/EWG, przewiduje odstępstwa dotyczące zakładów ubezpieczeń jedynie do wygaśnięcia terminu wyznaczonego na stosowanie niniejszej dyrektywy; dlatego niniejsza dyrektywa musi zawierać również przepisy szczególne dla zakładów ubezpieczeń w odniesieniu do skonsolidowanych sprawozdań finansowych;
taka koordynacja jest również pilnie potrzebna, gdyż zakłady ubezpieczeń prowadzą działalność ponadgraniczną; lepsza porównywalność rocznych sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych takich zakładów ma zasadnicze znaczenie dla wierzycieli, dłużników, akcjonariuszy (udziałowców), posiadaczy polis ubezpieczeniowych i ich doradców oraz dla ogółu społeczeństwa;
w Państwach Członkowskich zakłady ubezpieczeń o różnej formie prawnej konkurują ze sobą; zakłady zajmujące się działalnością ubezpieczeń bezpośrednich zwykle zajmują się jednocześnie działalnością w zakresie reasekuracji, a zatem konkurują ze specjalistycznymi towarzystwami reasekuracyjnymi; właściwe jest zatem nie ograniczanie koordynacji do form prawnych, objętych dyrektywą 78/660/EWG, lecz wybranie zakresu odpowiadającego zakresowi dyrektywy Rady 73/239/EWG z dnia 24 lipca 1973 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie (
7
), ostatnio zmienionej dyrektywą 90/618/EWG (
8
), oraz zakresowi dyrektywy Rady 79/267/EWG z dnia 5 marca 1979 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie bezpośrednich ubezpieczeń na życie (
9
), ostatnio zmienionej dyrektywą 90/619/EWG (
10
), który obejmuje również niektóre zakłady wyłączone z zakresu tych dyrektyw oraz spółki będące towarzystwami reasekuracyjnymi;
choć ze względu na szczególne cechy zakładów ubezpieczeń stosowne wydaje się być zaproponowanie odrębnej dyrektywy w sprawie rocznych sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych takich zakładów, niekoniecznie wymaga to ustanowienia zestawu norm innych niż te, przewidziane w dyrektywie 78/660/EWG oraz dyrektywie 83/349/EWG; takie odrębne normy nie byłyby ani właściwe ani spójne z zasadami leżącymi u podstaw koordynacji prawa spółek, ponieważ, biorąc pod uwagę ważną pozycję zajmowaną przez zakłady ubezpieczeń w gospodarce Wspólnoty, nie mogą być one wyłączone z zakresu reguł opracowanych dla przedsiębiorstw w ogóle; z tego powodu uwzględniono jedynie szczególne cechy zakładów ubezpieczeń i niniejsza dyrektywa dotyczy jedynie odstępstw od reguł ustanowionych w dyrektywie 78/660/EWG oraz dyrektywie 83/349/EWG;
w układzie i treści bilansów zakładów ubezpieczeń w różnych Państwach Członkowskich występują istotne różnice; niniejsza dyrektywa musi zatem ustanowić jednakowy układ i takie same pozycje dla bilansów wszystkich wspólnotowych zakładów ubezpieczeń;
jeżeli roczne sprawozdania finansowe oraz skonsolidowane sprawozdania finansowe mają być porównywalne, należy rozstrzygnąć podstawowe kwestie dotyczące ujawniania w bilansie niektórych operacji;
w celu zapewnienia lepszej porównywalności niezbędne jest również dokładnie określenie treści różnych pozycji bilansowych;
przydatne może być rozróżnienie między zobowiązaniami ubezpieczyciela a reasekuratora poprzez wykazanie po stronie aktywów udziału reasekuratora w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych jako aktywa;
należy także ustalić strukturę rachunku zysków i strat oraz określić niektóre jego pozycje;
biorąc pod uwagę szczególny charakter sektora ubezpieczeń wskazane może być wykazanie niezrealizowanych zysków i strat w rachunku zysków i strat;
porównywalność kwot w bilansie oraz rachunku zysków i strat jest również zasadniczo uzależniona od wartości, w których aktywa i pasywa są wykazywane w bilansie; dla właściwej oceny sytuacji finansowej zakładu ubezpieczeń należy wykazać wartość bieżącą inwestycji, a także ich wartość wyliczoną w oparciu o cenę nabycia lub kosztu wytworzenia; jednakże obowiązkowe wykazywanie wartości bieżącej inwestycji, przynajmniej w informacji dodatkowej w sprawozdaniu finansowym, jest zalecane wyłącznie do celów porównywalności i przejrzystości a nie ma na celu zmian w polityce podatkowej wobec zakładów ubezpieczeń;
w wyliczeniu rezerw ubezpieczeń na życie można wykorzystywać metody aktuarialne zwyczajowo stosowane na rynku lub akceptowane przez organy nadzorujące działalność ubezpieczeniową; metodami tymi może posługiwać się każdy aktuariusz lub ekspert zgodnie z warunkami, które mogą być ustanowione przez prawo krajowe oraz z należytym uwzględnieniem zasad aktuarialnych uznanych w ramach obecnej i przyszłej koordynacji podstawowych zasad dotyczących nadzoru ostrożnościowego i finansowego działalności w dziedzinie ubezpieczeń bezpośrednich na życie;
w wyliczeniu rezerwy na niewypłacone odszkodowania i świadczenia, z jednej strony należy zakazać stosowania wszelkich ukrytych dyskont lub odpisów, a z drugiej strony, biorąc pod uwagę względy ostrożności i przejrzystości, należy określić szczegółowe warunki stosowania jawnych dyskont lub odpisów;
w świetle szczególnego charakteru zakładów ubezpieczeń niezbędne jest wprowadzenie pewnych zmian dotyczących informacji dodatkowej do rocznych sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych;
zgodnie z intencją uwzględnienia wszystkich zakładów ubezpieczeń objętych zakresem dyrektyw 73/239/EWG i 79/267/EWG oraz niektórych innych dyrektyw, określone w dyrektywie 78/660/EWG odstępstwa dotyczące małych i średnich zakładów ubezpieczeń nie zostały uwzględnione, lecz niektóre małe towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, które wyłączono z zakresu dyrektyw 73/239/EWG i 79/267/EWG, nie powinny być objęte niniejszą dyrektywą;
z tych samych powodów, zakres możliwości Państw Członkowskich zwalniania, zgodnie z dyrektywą 83/349/EWG, jednostek macierzystych grup kapitałowych z obowiązkowej konsolidacji, nie obejmuje zakładów ubezpieczeń, jeżeli jednostki podlegające konsolidacji nie przekraczają łącznie określonej wielkości;
ze względu na jego szczególny charakter konieczne jest przyjęcie szczególnych przepisów dla towarzystwa ubezpieczeniowego działającego pod nazwą „Lloyd's”;
przepisy niniejszej dyrektywy stosują się również do skonsolidowanych sprawozdań finansowych sporządzanych przez przedsiębiorstwo dominujące, które jest jednostką macierzystą holdingu finansowego, w przypadku gdy jej przedsiębiorstwa zależne to wyłącznie lub głównie zakłady ubezpieczeń;
analiza problemów pojawiających się w związku z niniejszą dyrektywą, w szczególności dotyczących jej stosowania, wymaga współpracy przedstawicieli Państw Członkowskich i Komisji w ramach komitetu kontaktowego; w celu uniknięcia szybkiego wzrostu liczby takich komitetów pożądane jest, aby współpraca ta miała miejsce na forum komitetu, przewidzianego w art. 52 dyrektywy 78/660/EWG; jednakże analizując problemy dotyczące zakładów ubezpieczeń, komitet musi być właściwie ukonstytuowany;
w świetle złożoności problematyki, zakładom ubezpieczeń objętym zakresem niniejszej dyrektywy należy przyznać stosowny okres na wykonanie jej przepisów; okres ten należy przedłużyć w celu umożliwienia dokonania niezbędnych zmian dotyczących z jednej strony towarzystwa ubezpieczeniowego działającego pod nazwą „Lloyd's”, a z drugiej tych zakładów, które w momencie wejścia w życie niniejszej dyrektywy wykazują swoje inwestycje według kosztów historycznych;
w świetle celów większej przejrzystości i harmonizacji, należy przewidzieć przegląd niektórych przepisów niniejszej dyrektywy po pięciu latach jej stosowania,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ: