DIRETTIVA (UE) 2019/1024 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar id-data miftuħa u l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku (riformulazzjoni)

(1)

Id-Direttiva 2003/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) ġiet emendata b'mod sostanzjali. Peress li jridu jsiru aktar emendi, minħabba ċ-ċarezza jenħtieġ li ssir riformulazzjoni ta' dik id-Direttiva.

(2)

B'konformità mal-Artikolu 13 tad-Direttiva 2003/98/KE u ħames snin wara l-adozzjoni tad-Direttiva 2013/37/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), li emendat id-Direttiva 2003/98/KE, wara li kkonsultat lill-partijiet ikkonċernati rilevanti, il-Kummissjoni evalwat u rieżamat il-funzjonament tad-Direttiva 2003/98/KE fil-qafas ta' programm dwar l-idoneità u l-prestazzjoni tar-regolamentazzjoni.

(3)

Wara l-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati u fid-dawl tar-riżultat tal-valutazzjoni tal-impatt, il-Kummissjoni qieset li kienet meħtieġa azzjoni fil-livell tal-Unjoni biex jiġu indirizzati l-ostakli emerġenti u li kien għad fadal b'rabta mal-użu wiesa' tal-informazzjoni tas-settur pubbliku u l-informazzjoni ffinanzjata mill-pubbliku fl-Unjoni kollha, sabiex il-qafas leġislattiv taġġornah mal-avvanzi fit-teknoloġiji diġitali, u sabiex tkompli tistimula l-innovazzjoni diġitali, speċjalment fir-rigward tal-intelliġenza artifiċjali.

(4)

Il-bidliet sostantivi li ddaħħlu fit-test ġuridiku biex jiġi sfruttat għalkollox il-potenzjal tal-informazzjoni tas-settur pubbliku għall-ekonomija u s-soċjetà Ewropej, jenħtieġ li jiffokaw fuq dawn l-oqsma li ġejjin: l-għoti ta' aċċess f'ħin reali għal data dinamika b'mezzi tekniċi xierqa, iż-żieda fil-forniment ta' data pubblika ta' valur għall-użu mill-ġdid, inkluż mill-impriżi pubbliċi, l-organizzazzjonijiet li jwettqu r-riċerka u l-organizzazzjonijiet li jiffinanzjaw ir-riċerka, l-indirizzar ta' kull bidu ta' forma ġdida ta' arranġamenti esklussivi, l-użu tal-eżenzjonijiet għall-prinċipju tat-tariffar tal-ispiża marġinali u r-relazzjoni bejn din id-Direttiva u ċerti strumenti legali relatati, inkluż ir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) u d-Direttivi 96/9/KE (6), 2003/4/KE (7) u 2007/2/KE (8) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

(5)

L-aċċess għall-informazzjoni huwa dritt fundamentali. Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (Karta) tipprovdi li kulħadd għandu d-dritt għal-libertà tal-espressjoni, inkluż il-libertà li wieħed ikollu opinjoni u li jirċievi u jagħti informazzjoni u ideat mingħajr indħil minn awtorità pubblika irrispettivament mill-fruntieri.

(6)

L-Artikolu 8 tal-Karta jiggarantixxi d-dritt tal-protezzjoni ta' data personali u jipprovdi li din id-data għandha tiġi trattata b'mod ġust għal finijiet speċifikati, abbażi tal-kunsens tal-persuna kkonċernata jew fuq xi bażi leġittima oħra stabbilita mil-liġi, u soġġett għall-kontroll ta' awtorità indipendenti.

(7)

It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jipprevedi l-istabbiliment ta' suq intern u ta' sistema li tassigura li ma jkunx hemm tgħawwiġ tal-kompetizzjoni fis-suq intern. L-armonizzazzjoni tar-regoli u l-prattiki fl-Istati Membri b'rabta mal-isfruttar tal-informazzjoni tas-settur pubbliku tikkontribwixxi biex jintlaħqu dawk l-għanijiet.

(8)

Is-settur pubbliku fl-Istati Membri jiġbor, jiġġenera, jirriġenera u jxerred firxa wiesgħa ta' informazzjoni f'diversi oqsma ta' attività, fosthom oqsma soċjali, politiċi, ekonomiċi, legali, ġeografiċi, ambjentali, meteoroloġiċi, ta' sismiċità, turistiċi, kummerċjali, dwar il-privattivi u edukattivi. Id-dokumenti ġġenerati mill-korpi tas-settur pubbliku tal-eżekuttiv, tal-leġislattiv jew tal-ġudikatura jikkostitwixxu ġabra vasta, diversa u prezzjuża ta' riżorsi li minnhom tista' tibbenefika s-soċjetà. L-għoti ta' dik l-informazzjoni, li tinkludi data dinamika, f'format elettroniku użat b'mod komuni jippermetti liċ-ċittadini u l-entitajiet ġuridiċi jsibu modi ġodda kif jużawha u joħolqu prodotti u servizzi ġodda u innovattivi. L-Istati Membri u l-korpi tas-settur pubbliku jistgħu jibbenefikaw minn u jirċievu appoġġ finanzjarju adegwat minn fondi u programmi rilevanti tal-Unjoni, u b'hekk jiżguraw użu wiesa' ta' teknoloġiji diġitali jew it-trasformazzjoni diġitali tal-amministrazzjonijiet pubbliċi u s-servizzi pubbliċi, fl-isforzi tagħhom biex jagħmlu d-data disponibbli faċilment għall-użu mill-ġdid.

(9)

L-informazzjoni tas-settur pubbliku tirrappreżenta sors straordinarja ta' data li tista' tikkontribwixxi għat-titjib tas-suq intern u għall-iżvilupp ta' applikazzjonijiet ġodda għall-konsumaturi u l-entitajiet ġuridiċi. L-użu tad-data intelliġenti, inkluż l-ipproċessar tagħha permezz ta' applikazzjonijiet tal-intelliġenza artifiċjali, jista' jkollu effett trasformattiv fuq is-setturi kollha tal-ekonomija.

(10)

Id-Direttiva 2003/98/KE stabbiliet sett ta' regoli minimi li jirregolaw l-użu mill-ġdid u l-arranġamenti prattiċi biex jiġi ffaċilitat l-użu mill-ġdid ta' dokumenti eżistenti miżmuma mill-korpi tas-settur pubbliku tal-Istati Membri, inkluż il-korpi eżekuttivi, leġislattivi jew ġudizzjarji. Minn mindu ġie adottat l-ewwel sett ta' regoli dwar l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku, l-ammont ta' data fid-dinja, inkluż id-data pubblika, żdied b'mod esponenzjali u qed jiġu ġġenerati u jinġabru tipi ġodda ta' data. B'mod parallel, hemm evoluzzjoni kontinwa fit-teknoloġiji għall-analiżi, l-isfruttar u l-ipproċessar tad-data, bħat-tagħlim awtomatiku, l-intelliġenza artifiċjali, u l-Internet tal-oġġetti. Dik l-evoluzzjoni teknoloġika mgħaġġla tippermetti l-ħolqien ta' servizzi u applikazzjonijiet ġodda, mibnija fuq l-użu, l-aggregazzjoni u l-kombinazzjoni tad-data. Ir-regoli li oriġinarjament ġew adottati fl-2003, u emendati fl-2013, ma għadhomx jimxu paripassu ma' dawk il-bidliet mgħaġġla, u minħabba f'hekk, jeżisti r-riskju li jintilfu l-opportunitajiet ekonomiċi u soċjali li joffri l-użu mill-ġdid tad-data pubblika.

(11)

L-evoluzzjoni lejn soċjetà bbażata fuq id-data, fejn tintuża data minn sferi u attivitajiet differenti, tinfluwenza l-ħajja ta' kull ċittadin fl-Unjoni, inter alia għax tippermettilhom jiksbu mezzi ġodda għall-aċċess u l-kisba tal-għarfien.

(12)

Il-kontenut diġitali għandu rwol importanti f'dik l-evoluzzjoni. Il-produzzjoni tal-kontenut tat lok għall-ħolqien mgħaġġel ta' impjiegi fis-snin reċenti u tkompli tagħmel dan. Il-parti l-kbira ta' dawk l-impjiegi jinħolqu minn negozji ġodda innovattivi u intrapriżi żgħar u medji (SMEs).

(13)

Wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-istabbiliment ta' suq intern hu l-ħolqien ta' kundizzjonijiet li jwasslu għall-iżvilupp ta' servizzi u prodotti fl-Unjoni kollha u fl-Istati Membri. L-informazzjoni tas-settur pubbliku jew informazzjoni miġbura, ġġenerata, riġenerata, u mxerda fi ħdan l-eżerċizzju ta' kompitu pubbliku jew servizz ta' interess ġenerali, hi materjal primarju importanti għall-prodotti u s-servizzi b'kontenut diġitali u ser issir riżors ta' kontenut ferm aktar importanti bl-iżvilupp ta' teknoloġiji diġitali avvanzati, bħall-intelliġenza artifiċjali, teknoloġiji tar-reġistru distribwit u l-Internet tal-oġġetti. Anki l-kopertura ġeografika transfruntiera wiesgħa ser tkun essenzjali f'dak il-kuntest. Possibbiltajiet miżjuda għall-użu mill-ġdid ta' informazzjoni bħal din, huma mistennija li, inter alia, jippermettu lin-negozji tal-Unjoni kollha, inklużi l-mikrointrapriżi u l-SMEs, kif ukoll is-soċjetà ċivili, li jisfruttaw il-potenzjal tagħha u jikkontribwixxu għall-iżvilupp ekonomiku u l-ħolqien u l-protezzjoni ta' impjiegi ta' kwalità għolja, speċjalment għall-benefiċċju tal-komunitajiet lokali, u għal għanijiet soċjetali importanti bħalma huma r-responsabbiltà u t-trasparenza.

(14)

L-awtorizzazzjoni tal-użu mill-ġdid tad-dokumenti miżmuma minn korp tas-settur pubbliku żżid il-valur għall-benefiċċju tal-utenti li jużaw mill-ġdid l-informazzjoni, għall-utenti aħħarija u għas-soċjetà b'mod ġenerali, u ħafna drabi, għall-benefiċċju tal-korp tas-settur pubbliku nnifsu, billi tippromwovi t-trasparenza u l-kontabbiltà, u billi tipprovdi r-rispons tal-utenti li jużaw mill-ġdid u tal-utenti aħħarija, li jippermetti lill-korp tas-settur pubbliku kkonċernat li jtejjeb il-kwalità tal-informazzjoni miġbura u l-prestazzjoni tal-kompiti tagħha.

(15)

Hemm differenzi konsiderevoli fir-regoli u l-prattiki tal-Istati Membri b'rabta mal-isfruttar tar-riżorsi tal-informazzjoni tas-settur pubbliku, li joħolqu ostakli għal kisba sħiħa tal-potenzjal ekonomiku ta' dak ir-riżors ta' dokument ewlieni. Il-fatt li l-prattika tal-korpi tas-settur pubbliku fl-isfruttar tal-informazzjoni tas-settur pubbliku għadha tvarja fost l-Istati Membri jenħtieġ li jiġi kkunsidrat. L-armonizzazzjoni minima tar-regoli u l-prattiki nazzjonali dwar l-użu mill-ġdid ta' dokumenti tas-settur pubbliku għalhekk jenħtieġ li titwettaq, fil-każijiet meta d-differenzi fir-regolamenti u l-prattiki nazzjonali jew in-nuqqas ta' ċarezza jxekklu l-funzjonament mingħajr xkiel tas-suq intern u l-iżvilupp xieraq tas-soċjetà tal-informazzjoni fl-Unjoni.

(16)

Id-data miftuħa bħala kunċett hija ġeneralment mifhuma li tfisser data f'format miftuħ li tista' tintuża, terġa' tintuża, u tiġi kondiviża b'mod liberu minn kulħadd għal kwalunkwe għan. Il-politiki tad-data miftuħa li jinkoraġġixxu d-disponibbiltà wiesgħa u l-użu mill-ġdid mifrux tal-informazzjoni tas-settur pubbliku għal finijiet privati jew kummerċjali, bl-ebda restrizzjoni legali, teknika jew finanzjarja, u li jippromwovu ċ-ċirkolazzjoni tal-informazzjoni mhux biss għall-operaturi ekonomiċi iżda primarjament għall-pubbliku, jistgħu jaqdu rwol importanti fil-promozzjoni tal-involviment soċjali, u l-għoti ta' bidu u l-promozzjoni tal-iżvilupp ta' servizzi ġodda msejsa fuq mezzi ġodda biex tiġi kkombinata u użata l-informazzjoni msemmija. Għalhekk, l-Istati Membri huma mħeġġa jippromwovu l-ħolqien ta' data bbażata fuq il-prinċipju ta' “ftuħ sa mill-fażi tad-disinn u b'mod awtomatiku”, fir-rigward tad-dokumenti kollha li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva. B'hekk jiżguraw livell konsistenti ta' protezzjoni tal-objettivi tal-interess pubbliku, bħas-sigurtà pubblika, inkluż fejn hija kkonċernata informazzjoni sensittiva relatata mal-ħarsien tal-infrastruttura kritika. Jenħtieġ li jiżguraw ukoll il-protezzjoni tad-data personali, inkluż fejn l-informazzjoni f'sett ta' data individwali ma tippreżentax riskju ta' identifikazzjoni jew singolarizzazzjoni ta' persuna fiżika, imma meta dik l-informazzjoni tiġi kkombinata ma' informazzjoni disponibbli oħra, tista' tinvolvi dan ir-riskju.

(17)

Barra minn hekk, mingħajr l-armonizzazzjoni minima fil-livell tal-Unjoni, l-attività leġislattiva fil-livell nazzjonali, li diġà nbdiet f'għadd ta' Stati Membri biex twieġeb għall-isfidi teknoloġiċi, tista' twassal għal aktar diverġenzi sinifikattivi. L-impatt ta' dik id-diverġenza leġislattiva u l-inċertezzi ser isiru aktar sinifikanti b'aktar żvilupp fis-soċjetà tal-informazzjoni, li diġà żiedet ħafna l-isfruttar transfruntier tal-informazzjoni.

(18)

L-Istati Membri stabbilew politiki dwar l-użu mill-ġdid skont id-Direttiva 2003/98/KE, u wħud minnhom ilhom jadottaw approċċi ambizzjużi tad-data miftuħa, bil-għan li jiġi ffaċilitat l-użu mill-ġdid tad-data pubblika aċċessibbli għaċ-ċittadini u għall-entitajiet ġuridiċi, lil hinn mil-livell minimu stabbilit f'dik id-Direttiva. Hemm riskju li regoli diverġenti fl-Istati Membri jaġixxu bħala ostaklu għall-offerta transfruntiera ta' prodotti u servizzi u jipprevjenu settijiet tad-data pubblika komparabbli milli jkunu jistgħu jintużaw mill-ġdid għal applikazzjonijiet pan-Unjoni imsejsa fuqhom. Għalhekk, hija meħtieġa armonizzazzjoni minima biex jiġi determinat x'data pubblika tkun disponibbli għall-użu mill-ġdid fis-suq intern tal-informazzjoni, li tkun konsistenti ma' u li ma taffettwax ir-reġimi rilevanti ta' aċċess, kemm ġenerali kif ukoll settorjali, bħal dak definit fid-Direttiva 2003/4/KE. Id-dispożizzjonijiet tal-liġi tal-Unjoni u dik nazzjonali li jmorru lil hinn minn dawn ir-rekwiżiti minimi, b'mod partikolari fil-każijiet tal-liġi settorjali, jenħtieġ li jibqgħu japplikaw. L-eżempji ta' dispożizzjonijiet li jaqbżu l-livell minimu ta' armonizzazzjoni ta' din id-Direttiva jinkludu limiti tat-tariffi permissibbli tal-użu mill-ġdid li jkunu inqas mil-limiti previsti f'din id-Direttiva jew termini tal-liċenzjar inqas restrittivi minn dawk imsemmija f'din id-Direttiva. B'mod partikolari, din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet li jaqbżu l-livell minimu ta' armonizzazzjoni ta' din id-Direttiva kif stabbilit f'Regolamenti Delegati tal-Kummissjoni adottati skont id-Direttiva 2010/40/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9).

(19)

Barra minn hekk, l-Istati Membri huma mħeġġa jmorru lil hinn mir-rekwiżiti minimi stabbiliti f'din id-Direttiva billi japplikaw ir-rekwiżiti tagħha għal dokumenti miżmuma minn impriżi pubbliċi, li huma relatati ma' attivitajiet li jkunu nstabu, skont l-Artikolu 34 tad-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10), li huma direttament esposti għall-kompetizzjoni. L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu wkoll li japplikaw ir-rekwiżiti ta' din id-Direttiva għal impriżi privati, b'mod partikolari dawk li jipprovdu servizzi ta' interess ġenerali.

(20)

Qafas ġenerali għall-kundizzjonijiet li jirregolaw l-użu mill-ġdid ta' dokumenti tas-settur pubbliku hu meħtieġ biex jiżgura kundizzjonijiet ġusti, proporzjonati u mhux diskriminatorji għall-użu mill-ġdid ta' dik l-informazzjoni. Il-korpi tas-settur pubbliku jiġbru, jiġġeneraw, jirriġeneraw u jxerrdu dokumenti biex iwettqu l-kompiti pubbliċi tagħhom. L-impriżi pubbliċi jiġbru, jiġġeneraw, jirriġeneraw u jxerrdu dokumenti biex jipprovdu servizzi fl-interess ġenerali. L-użu ta' dawk id-dokumenti għal raġunijiet oħra jikkostitwixxi użu mill-ġdid. Il-politika tal-Istati Membri tista' tmur lil hinn mill-istandards minimi stabbiliti b'din id-Direttiva, u b'hekk tippermetti użu mill-ġdid aktar estensiv. Meta jittrasponu din id-Direttiva, l-Istati Membri jistgħu jużaw termini oħra li mhumiex 'dokument', sakemm iżommu l-ambitu sħiħ tad-definizzjoni ta' “dokument” stabbilit f'din id-Direttiva.

(21)

Din id-Direttiva jenħtieġ li tapplika għad-dokumenti li l-forniment tagħhom hu parti mill-kompiti pubbliċi tal-korpi tas-settur pubbliku kkonċernati, kif definit mil-liġi jew minn regoli vinkolanti oħra tal-Istati Membri. Fin-nuqqas ta' dawn ir-regoli, il-kompiti pubbliċi jenħtieġ jiġu ddefiniti skont il-prattika amministrattiva komuni tal-Istat Membru, sakemm l-ambitu tal-kompiti pubbliċi jkun trasparenti u soġġett għal rieżami. Il-kompiti pubbliċi jistgħu jiġu ddefiniti b'mod ġenerali jew abbażi ta' każ b'każ lil korpi individwali tas-settur pubbliku.

(22)

Din id-Direttiva jenħtieġ li tapplika għad-dokumenti li jsiru aċċessibbli għall-użu mill-ġdid meta l-korpi tas-settur pubbliku jilliċenzjaw, ibiegħu, ixerrdu, jiskambjaw jew jipprovdu l-informazzjoni. Biex ikunu evitati sussidji inkroċjati, l-użu mill-ġdid jenħtieġ jinkludi aktar użu ta' dokumenti fi ħdan l-organizzazzjoni nnifisha għall-attivitajiet li mhumiex fl-ambitu tal-kompiti pubbliċi tagħha. L-attivitajiet li mhumiex fl-ambitu tal-kompitu pubbliku tipikament jinkludu l-forniment ta' dokumenti li jiġu ġġenerati u tariffati esklużivament fuq bażi kummerċjali u f'kompetizzjoni ma' oħrajn fis-suq.

(23)

Din id-Direttiva ma tirrestrinġix jew ma tfixkilx il-prestazzjoni tal-kompiti statutorji tal-awtoritajiet pubbliċi u l-korpi tas-settur pubbliku oħra. Din id-Direttiva tistabbilixxi obbligu għall-Istati Membri biex joffru d-dokumenti eżistenti kollha għall-użu mill-ġdid, sakemm l-aċċess ma jkunx ristrett jew eskluż skont ir-regoli nazzjonali dwar l-aċċess għad-dokumenti jew soġġett għall-eċċezzjonijiet l-oħra stipulati f'din id-Direttiva. Din id-Direttiva tibni fuq ir-reġimi eżistenti tal-aċċess fl-Istati Membri u ma tibdilx ir-regoli nazzjonali dwar l-aċċess għal dokumenti. Din ma tapplikax għal każijiet meta ċ-ċittadini jew l-entitajiet ġuridiċi, bir-reġim rilevanti tal-aċċess, ikunu jistgħu jiksbu dokumenti biss diment li jagħtu prova ta' interess partikolari. Fil-livell tal-Unjoni, l-Artikolu 41 dwar id-dritt għal amministrazzjoni tajba u l-Artikolu 42 dwar id-dritt ta' aċċess għal dokumenti fil-Karta jirrikonoxxu d-dritt ta' kull ċittadin tal-Unjoni u ta' kull persuna fiżika jew ġuridika li tirrisjedi jew li jkollha l-uffiċċju reġistrat tagħha fi Stat Membru li jkollha aċċess għad-dokumenti miżmuma mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni. Il-korpi tas-settur pubbliku jenħtieġ jitħeġġu jagħmlu disponibbli kull dokument miżmum minnhom għall-użu mill-ġdid. Il-korpi tas-settur pubbliku jenħtieġ jippromwovu u jħeġġu l-użu mill-ġdid ta' dokumenti, inkluż testi uffiċjali ta' natura leġislattiva u amministrattiva li l-korp tas-settur pubbliku jkollu dritt jawtorizza l-użu mill-ġdid tagħhom.

(24)

Ħafna drabi l-Istati Membri jafdaw il-forniment tas-servizzi ta' interess ġenerali f'idejn entitajiet barra mis-settur pubbliku, filwaqt li jżommu livell għoli ta' kontroll fuq dawn l-entitajiet. Fl-istess ħin, id-Direttiva 2003/98/KE tapplika biss għad-dokumenti miżmuma mill-korpi tas-settur pubbliku, u jeskludu lill-impriżi pubbliċi mill-kamp ta' applikazzjoni tagħha. Dan iwassal għal disponibbiltà fqira għall-użu mill-ġdid ta' dokumenti ġġenerati waqt it-twettiq tas-servizzi ta' interess ġenerali f'għadd ta' oqsma, b'mod partikolari s-setturi tal-utilità. Minbarra dan, jonqos bil-kbir il-potenzjal għall-ħolqien ta' servizzi transfruntieri bbażati fuq id-dokumenti miżmuma mill-impriżi pubbliċi li jipprovdu servizzi ta' interess ġenerali.

(25)

Għaldaqstant, id-Direttiva 2003/98/KE jenħtieġ li tiġi emendata biex ikun żgurat li tkun tista' tiġi applikata għall-użu mill-ġdid tad-dokumenti eżistenti ġġenerati waqt it-twettiq ta' servizzi ta' interess ġenerali mill-impriżi pubbliċi li jagħmlu waħda mill-attivitajiet imsemmija fl-Artikoli 8 sa 14 tad-Direttiva 2014/25/UE, kif ukoll mill-impriżi pubbliċi li jaġixxu bħala operaturi tas-servizz pubbliku skont l-Artikolu 2 tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11), l-impriżi pubbliċi li jaġixxu bħala trasportaturi bl-ajru li jissodisfaw l-obbligi tas-servizz pubbliku skont l-Artikolu 16 tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (12), u l-impriżi pubbliċi li jaġixxu bħala sidien tal-bastimenti tal-Unjoni li jissodisfaw l-obbligi tas-servizz pubbliku skont l-Artikolu 4 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92 (13).

(26)

Din id-Direttiva ma fihiex obbligu ġenerali li jippermetti l-użu mill-ġdid tad-dokumenti ġġenerati mill-impriżi pubbliċi. Id-deċiżjoni dwar jekk jiġix awtorizzat l-użu mill-ġdid jenħtieġ li tibqa' f'idejn l-impriża pubblika kkonċernata, ħlief fejn meħtieġ mod ieħor minn din id-Direttiva jew mil-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali. Huwa biss wara li l-impriża pubblika tkun għamlet dokument disponibbli għall-użu mill-ġdid li din għandha tosserva l-obbligi rilevanti stabbiliti fil-Kapitoli III u IV ta' din id-Direttiva, b'mod partikolari fejn jidħlu l-formati, it-tariffar, it-trasparenza, il-liċenzji, in-nondiskriminazzjoni u l-projbizzjoni ta' arranġamenti esklussivi. Min-naħa l-oħra, jenħtieġ li l-impriżi pubbliċi ma jkunux meħtieġa jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fil-Kapitolu II, bħalma huma r-regoli applikabbli għall-ipproċessar tat-talbiet. Meta l-użu mill-ġdid ta' dokumenti huwa permess, jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari għall-informazzjoni sensittiva relatata mal-ħarsien tal-infrastruttura kritika kif definit fid-Direttiva tal-Kunsill 2008/114/KE (14) u għas-servizzi essenzjali skont it-tifsira tad-Direttiva (UE) 2016/1148 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15).

(27)

Il-volum tad-data tar-riċerka ġġenerat qed jikber b'mod esponenzjali u għandu l-potenzjal għal użu mill-ġdid barra mill-komunità xjentifika. Biex l-isfidi dejjem akbar tas-soċjetà jkunu jistgħu jiġu indirizzati b'mod effiċjenti u b'mod olistiku, sar kruċjali u urġenti li d-data minn sorsi differenti, kif ukoll minn fost setturi u dixxiplini differenti, tkun tista' tiġi aċċessata, mħallta u użata mill-ġdid. Id-data tar-riċerka tinkludi l-istatistika, ir-riżultati tal-esperimenti, il-kejl, l-osservazzjonijiet ta' riċerki fuq il-post, ir-riżultati ta' stħarriġiet, irrekordjar ta' intervisti u stampi. Tinkludi wkoll metadata, speċifikazzjonijiet u oġġetti diġitali oħra. Id-data tar-riċerka hi differenti mir-rappurtar ta' artikli u minn kummenti dwar is-sejbiet tar-riċerka xjentifika tagħhom. Għal bosta snin, id-disponibbiltà miftuħa u l-użu mill-ġdid tad-data tar-riċerka xjentifika li toħroġ minn finanzjament pubbliku kienet soġġetta għal inizjattivi speċifiċi ta' politika. L-aċċess miftuħ jinftiehem bħala l-prassi li jingħata aċċess online għal riżultati ta' riċerki mingħajr ħlas għall-utent aħħari u mingħajr restrizzjonijiet fuq l-użu u l-użu mill-ġdid lil hinn mill-possibbiltà li jiġi rikjest li jiġi rikonoxxut l-awtur. Il-politiki tal-aċċess miftuħ għandhom l-għan b'mod partikolari li jipprovdu lir-riċerkaturi u lill-pubbliku ġenerali b'aċċess għad-data tar-riċerka minn kmieni kemm jista' jkun fil-proċess tad-disseminazzjoni u li jiffaċilitaw l-użu u l-użu mill-ġdid tagħha. L-aċċess miftuħ jgħin biex titjieb il-kwalità, jonqos il-bżonn ta' xogħol doppju tar-riċerka, iħaffef il-progress xjentifiku, jitħabat kontra l-frodi xjentifika, u jista' b'mod ġenerali jiffavorixxi t-tkabbir ekonomiku u l-innovazzjoni. Minbarra l-aċċess miftuħ, qed isiru sforzi notevoli biex jiġi żgurat li l-ippjanar tal-ġestjoni tad-data ssir prassi xjentifika standard u biex tiġi appoġġata d-disseminazzjoni ta' data tar-riċerka li tkun traċċabbli, aċċessibbli, interoperabbli u li tkun tista' tintuża mill-ġdid (il-prinċipju FAIR).

(28)

Għar-raġunijiet spjegati hawn fuq, jixraq li jiġi stabbilit obbligu għall-Istati Membri biex jadottaw politiki tal-aċċess miftuħ b'rabta ma' data tar-riċerka ffinanzjata mill-pubbliku u biex jiżguraw li tali politiki jiġu implimentati minn kull organizzazzjoni li twettaq ir-riċerka u minn kull organizzazzjoni li tiffinanzja r-riċerka. Organizzazzjonijiet li jwettqu r-riċerka u organizzazzjonijiet li jiffinanzjaw ir-riċerka jistgħu jiġu organizzati wkoll bħala korpi tas-settur pubbliku jew impriżi pubbliċi. Din id-Direttiva tapplika għal tali organizzazzjonijiet ibridi fil-kapaċità tagħhom biss bħala organizzazzjonijiet li jwettqu r-riċerka u għad-data tar-riċerka tagħhom. Tipikament il-politiki tal-aċċess miftuħ ikunu jippermettu firxa ta' eċċezzjonijiet biex ir-riżultati tar-riċerka xjentifika ma tkunx disponibbli b'mod miftuħ. Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' April 2018 dwar l-aċċess għall-informazzjoni xjentifika u l-konservazzjoni tagħha li tiddeskrivi, fost oħrajn, elementi rilevanti tal-politiki tal-aċċess miftuħ. Barra minn hekk, jenħtieġ jitjiebu l-kundizzjonijiet li skonthom ċerti data tar-riċerka tkun tista' terġa' tintuża. Għal dik ir-raġuni, jenħtieġ li ċerti obbligi li joħorġu minn din id-Direttiva jiġu estiżi għad-data tar-riċerka li tirriżulta minn attivitajiet tar-riċerka xjentifika ssussidjati minn finanzjament pubbliku jew kofinanzjati minn entitajiet tas-settur pubbliku u privat. Skont il-politiki tal-aċċess miftuħ nazzjonali, data tar-riċerka ffinanzjata mill-pubbliku jenħtieġ li ssir miftuħa bħala l-għażla prestabbilita. Iżda f'dan il-kuntest, jenħtieġ li jitqies kif xieraq it-tħassib b'rabta mal-privatezza, il-protezzjoni tad-data personali, il-kunfidenzjalità, is-sigurtà nazzjonali, l-interessi kummerċjali leġittimi, bħas-sigrieti kummerċjali, u d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ta' partijiet terzi, skont il-prinċipju “miftuħ kemm jista' jkun, magħluq kif meħtieġ”. Barra minn hekk, id-data tar-riċerka li tiġi eskluża mill-aċċess għal raġunijiet ta' sigurtà nazzjonali, difiża jew sigurtà pubblika ma għandhiex tkun koperta minn din id-Direttiva. Sabiex jiġi evitat kwalunkwe piż amministrattiv, jenħtieġ li l-obbligi li joħorġu minn din id-Direttiva japplikaw biss għal tali data tar-riċerka li diġà tkun saret disponibbli pubblikament minn riċerkaturi, organizzazzjonijiet li jwettqu r-riċerka jew organizzazzjonijiet li jiffinanzjaw ir-riċerka permezz ta' repożitorju istituzzjonali jew ibbażat fuq is-suġġetti u ma għandhomx jimponu kostijiet żejda għall-irkupru tas-settijiet tad-data jew jeħtieġu konservazzjoni addizzjonali tad-data. L-Istati Membri jistgħu jestendu l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva għal data ta' riċerka li tkun saret pubblikament disponibbli permezz ta' infrastrutturi tad-data oħra għajr repożitorji, permezz ta'pubblikazzjonijiet ta' aċċess miftuħ, bħala fajl mehmuż ma' artiklu, dokument ta' data jew dokument ippubblikat f'ġurnal ta' data. Id-dokumenti għajr data ta' riċerka jenħtieġ li jibqgħu jiġu eżentati mill-ambitu ta' din id-Direttiva.

(29)

Id-definizzjoni ta' “korp tas-settur pubbliku” hija bbażata fuq id-definizzjoni tal-punt (1) tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16). Id-definizzjoni ta' “korp irregolat mil-liġi pubblika” stabbilit f'dik id-Direttiva u d-definizzjoni ta' “impriża pubblika” stabbilita fid-Direttiva 2014/25/UE jenħtieġ li japplikaw għal din id-Direttiva.

(30)

Din id-Direttiva tistabbilixxi d-definizzjoni tat-terminu “dokument” u jenħtieġ li dik id-definizzjoni tinkludi kwalunkwe parti minn dokument. Jenħtieġ li t-terminu “dokument” ikopri kull rappreżentazzjoni ta' atti, fatti jew informazzjoni – u kull kumpilazzjoni ta' tali atti, fatti jew informazzjoni – bi kwalunkwe mezz (karta, format elettroniku jew irrekordjat b'mod awdjo, viżiv jew awdjoviżiv). Id-definizzjoni ta' “dokument” mhix maħsuba li tkopri l-programmi tal-kompjuter. L-Istati Membri jistgħu jestendu l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva għal programmi tal-kompjuter.

(31)

Il-korpi tas-settur pubbliku qed kulma jmur jagħmlu d-dokumenti tagħhom disponibbli għall-użu mill-ġdid b'mod proattiv, billi jiżguraw skopribbiltà online u disponibbiltà effettiva tad-dokumenti u l-metadata assoċjata f'format miftuħ li jistgħu jinqraw mill-magni u li jiżguraw l-interoperabbiltà, l-użu mill-ġdid u l-aċċessibbiltà. Jenħtieġ li d-dokumenti jkunu disponibbli għall-użu mill-ġdid meta dan jintalab minn utent li juża mill-ġdid. F'dawk il-każijiet, il-limitu taż-żmien biex tingħata tweġiba għat-talbiet għall-użu mill-ġdid jenħtieġ li jkun raġonevoli u skont iż-żmien ekwivalenti għat-talbiet biex jiġi aċċessat id-dokument skont ir-reġimi rilevanti tal-aċċess. Iżda jenħtieġ li l-impriżi pubbliċi, l-istituti edukattivi, l-organizzazzjonijiet li jwettqu r-riċerka u l-organizzazzjonijiet li jiffinanzjaw ir-riċerka jkunu eżentati minn dak ir-rekwiżit. B'limiti taż-żmien raġonevoli mal-Unjoni kollha jiġi stimulat il-ħolqien ta' prodotti u servizzi aggregati ġodda tal-informazzjoni fil-livell pan-Unjoni. Dan hu partikolarment importanti għad-data dinamika (inkluż id-data ambjentali, dwar it-traffiku, tas-satellita, meteoroloġika u d-data ġġenerata minn sensuri), li l-valur ekonomiku tagħha jiddependi mid-disponibbiltà immedjata tal-informazzjoni u minn aġġornamenti regolari. Għalhekk, id-data dinamika jenħtieġ li ssir disponibbli minnufih wara l-ġbir, jew fil-każ ta' aġġornament manwali, immedjatament wara l-modifika tas-sett tad-data, permezz ta' interfaċċa ta' programmazzjoni tal-applikazzjonijiet (API - application programming interface) sabiex jiġi ffaċilitat l-iżvilupp ta' applikazzjonijiet tal-Internet, mobbli u tal-cloud ibbażati fuq tali data. Fejn dan ma jkunx possibbli minħabba restrizzjonijiet tekniċi jew finanzjarji, jenħtieġ li l-korpi tas-settur pubbliku jagħmlu d-dokumenti disponibbli fil-limitu taż-żmien li jippermetti l-isfruttar tal-potenzjal ekonomiku kollu tagħhom. Jenħtieġ li jittieħdu miżuri speċifiċi sabiex jitneħħew ir-restrizzjonijiet tekniċi u finanzjarji rilevanti. Jekk ikun hemm bżonn liċenzja, id-disponibbiltà fil-ħin tad-dokumenti tista' tkun parti mit-termini tal-liċenzja. Fejn il-verifika tad-data hija essenzjali fid-dawl ta' raġunijiet ta' interess pubbliku ġġustifikati, b'mod partikolari għas-saħħa u s-sikurezza pubblika, jenħtieġ li d-data dinamika ssir disponibbli immedjatament wara l-verifika. Tali verifika essenzjali ma għandhiex taffettwa l-frekwenza tal-aġġornamenti.

(32)

Sabiex jinkiseb aċċess għad-data miftuħa għall-użu mill-ġdid permezz ta' din id-Direttiva, ikun utli li jiġi żgurat aċċess għal data dinamika permezz ta' APIs imfassla sew. API hija sett ta' funzjonijiet, proċeduri, definizzjonijiet u protokolli għall-komunikazzjoni bejn magna u oħra u l-iskambju bla xkiel ta' data. Jenħtieġ li l-APIs jiġu appoġġati minn dokumentazzjoni teknika ċara li tkun kompluta u disponibbli online. Fejn possibbli, jenħtieġ li jintużaw API's miftuħa. Jenħtieġ li jiġu applikati protokolli standard rikonoxxuti fil-livell tal-Unjoni jew internazzjonalment u jenħtieġ li fejn applikabbli, jintużaw standards internazzjonali għas-settijiet tad-data. API's jista' jkollhom livelli differenti ta' kumplessità u jistgħu jfissru sempliċi link għal bażi ta' data biex jinġabru settijiet speċifiċi tad-data, interfaċċa tal-web, jew strutturi aktar kumplessi. Hemm valur ġenerali fl-użu mill-ġdid u fil-kondiviżjoni tad-data permezz ta' użu xieraq tal-APIs għax dan ser jgħin lill-iżviluppaturi u lin-negozji ġodda joħolqu servizzi u prodotti ġodda. Dan hu ingredjent importanti biex jinħolqu ekosistemi ta' valur madwar assi tad-data li ħafna drabi ftit li xejn jintużaw. It-twaqqif u l-użu tal-API jeħtieġ jissejsu fuq diversi prinċipji: id-disponibbiltà, l-istabbiltà, il-manutenzjoni tul iċ-ċiklu tal-ħajja, l-uniformità tal-użu u istandards, il-faċilità tal-użu, kif ukoll is-sigurtà. Għad-data dinamika, jiġifieri d-data aġġornata b'mod frekwenti, ħafna drabi f'ħin reali, il-korpi tas-settur pubbliku u l-impriżi pubbliċi jenħtieġ li jagħmlu dan disponibbli għall-użu mill-ġdid minnufih wara l-ġbir permezz ta' APIs xierqa u, fejn rilevanti, bħala dawnlowd massiv, ħlief għal każijiet fejn dan jimponi sforz sproporzjonat. Jenħtieġ li l-valutazzjoni tal-proporzjonalità tal-isforz tqis id-daqs u l-baġit operattiv tal-korp tas-settur pubbliku jew tal-impriża pubblika inkwistjoni.

(33)

Il-possibbiltajiet għall-użu mill-ġdid jistgħu jitjiebu billi tiġi limitata l-ħtieġa ta' diġitalizzazzjoni tad-dokumenti stampati jew ta' pproċessar tal-fajls diġitali biex isiru reċiprokament kompatibbli. Għalhekk, il-korpi tas-settur pubbliku jenħtieġ jagħmlu d-dokumenti disponibbli b'xi format jew lingwa eżistenti qabel, permezz ta' mezzi elettroniċi meta possibbli u xieraq. Il-korpi tas-settur pubbliku jenħtieġ iqisu b'mod favorevoli t-talbiet għal estratti minn dokumenti eżistenti meta l-issodisfar ta' tali talba jkun jinvolvi biss operazzjoni sempliċi. Iżda jenħtieġ li l-korpi tas-settur pubbliku ma jkunux obbligati li jipprovdu estratt minn dokument jew li jimmodifikaw il-format tal-informazzjoni mitluba meta dan ikun jinvolvi sforz sproporzjonat. Biex jiġi ffaċilitat l-użu mill-ġdid, il-korpi tas-settur pubbliku jenħtieġ jagħmlu d-dokumenti tagħhom disponibbli b'format li, sa fejn ikun possibbli u xieraq, ma jkunx jiddependi mill-użu ta' xi software speċifiku. Meta possibbli u xieraq, il-korpi tas-settur pubbliku jenħtieġ iqisu l-possibbiltajiet tal-użu mill-ġdid tad-dokumenti minn persuni b'diżabbiltà u għalihom billi jipprovdu l-informazzjoni b'format aċċessibbli f'konformità mar-rekwiżiti tad-Direttiva (UE) 2016/2102 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17).

(34)

Meta possibbli u xieraq, biex jiġi ffaċilitat l-użu mill-ġdid, il-korpi tas-settur pubbliku jenħtieġ li jagħmlu d-dokumenti, inkluż dawk ippubblikati fuq is-siti web, disponibbli b'format miftuħ u li jinqraw mill-magni, flimkien mal-metadata tagħhom, bl-aqwa livell ta' preċiżjoni u granularità, b'format li jiżgura l-interoperabbiltà, pereżempju billi jipproċessawhom b'mod konsistenti mal-prinċipji li jirregolaw ir-rekwiżiti tal-kompatibbiltà u l-utilizzabbiltà tal-informazzjoni ġeografika skont id-Direttiva 2007/2/KE.

(35)

Jenħtieġ li dokument jitqies li għandu format li jinqara mill-magni jekk ikollu format ta' fajl strutturat b'tali mod li l-applikazzjonijiet ta' software jistgħu faċilment jidentifikaw, jirrikonoxxu u jieħdu data speċifika minnu. Id-data kkodifikata f'fajls strutturati b'format li jinqara mill-magni jenħtieġ li titqies bħala data li tista' tinqara mill-magni. Il-format li jinqara mill-magni jista' jkun miftuħ jew proprjetarju. Jistgħu jkunu standard formali jew le. Jenħtieġ li d-dokumenti kkodifikati b'format ta' fajl li jillimita l-ipproċessar awtomatiku, għax id-data ma tkunx tista' tittieħed jew ma tkunx tista' tittieħed faċilment minn dawn id-dokumenti, ma jitqisux li għandhom format li jinqara mill-magni. L-Istati Membri, fejn xieraq, jenħtieġ li jħeġġu l-użu ta' format miftuħ li jinqara mill-magni rikonoxxuti fil-livell tal-Unjoni jew internazzjonalment. Jenħtieġ li l-Qafas Ewropew ta' Interoperabbiltà jiġi kkunsidrat, fejn japplika, meta jitfasslu soluzzjonijiet tekniċi għall-użu mill-ġdid tad-dokumenti.

(36)

It-tariffi għall-użu mill-ġdid tad-dokumenti jikkostitwixxu ostaklu għan-negozji ġodda u għall-SME biex jidħlu fi swieq importanti. Għalhekk jenħtieġ li d-dokumenti jkunu disponibbli għall-użu mill-ġdid mingħajr tariffi u, meta t-tariffi huma meħtieġa, dawn jenħtieġ jiġu limitati, fil-prinċipju, għall-ispejjeż marġinali. Meta l-korpi tas-settur pubbliku jwettqu tiftix partikolarment estensiv għall-informazzjoni mitluba jew modifiki estremament għalja tal-format tal-informazzjoni mitluba, volontarjament jew kif meħtieġ skont il-liġi nazzjonali, l-ispejjeż marġinali jistgħu jkopru l-ispejjeż assoċjati ma' tali attivitajiet. F'każijiet eċċezzjonali, jenħtieġ li titqies il-ħtieġa li ma jixxekkilx il-funzjonament normali tal-korpi tas-settur pubbliku li huma meħtieġa jiġġeneraw dħul biex ikopru parti sostanzjali tal-ispejjeż tagħhom relatati mal-qadi tal-kompiti pubbliċi tagħhom. Dan japplika wkoll fejn korp tas-settur pubbliku jkun għamel id-data disponibbli bħala data miftuħa iżda jkun obbligat li jiġġenera dħul biex ikopri parti sostanzjali mill-ispejjeż tiegħu marbuta mal-prestazzjoni ta' kompiti pubbliċi oħrajn. Anki r-rwol tal-impriżi pubbliċi f'ambjent ekonomiku kompetittiv jenħtieġ li jiġi rikonoxxut. F'tali każijiet, il-korpi tas-settur pubbliku u l-impriżi pubbliċi għalhekk jenħtieġ li jkunu jistgħu jitolbu tariffi għall-ispejjeż marġinali msemmija hawn fuq. Dawk it-tariffi jenħtieġ li jkunu stabbiliti skont kriterji oġġettivi, trasparenti u verifikabbli, u d-dħul kollu mill-forniment u l-awtorizzazzjoni tal-użu mill-ġdid tad-dokumenti jenħtieġ li ma jaqbiżx l-ispiża tal-ġbir u l-ġenerazzjoni, inkluż ix-xiri minn partijiet terzi, ir-riġenerazzjoni, il-manutenzjoni, il-ħżin u d-disseminazzjoni, flimkien ma' redditu raġonevoli fuq l-investiment. Meta applikabbli, jenħtieġ li jkun possibbli li jiġu inklużi fl-ispiża eliġibbli, l-ispejjeż tal-anonimizzazzjoni tad-data personali u l-ispejjeż tal-miżuri meħuda biex tiġi protetta l-kunfidenzjalità tad-data. L-Istati Membri jistgħu jirrikjedu li korpi tas-settur pubbliku u impriżi pubbliċi jiżvelaw dawk l-ispejjeż. Ir-rekwiżit li jiġi ġġenerat dħul li jkopri parti sostanzjali mill-ispejjeż tal-korpi tas-settur pubbliku marbuta mal-qadi tal-kompiti pubbliċi tagħhom jew l-ambitu tas-servizzi ta' interess ġenerali fdati f'idejn l-impriżi pubbliċi jenħtieġ li ma jkunx rekwiżit legali u jista' joħroġ, pereżempju, minn prattiki amministrattivi fl-Istati Membri. Tali rekwiżit jenħtieġ jiġi rieżaminat regolarment mill-Istati Membri.

(37)

Dan r-redditu fuq l-investiment jista' jinftiehem bħala perċentwal, flimkien mal-ispejjeż marġinali, li jippermetti l-irkupru tal-ispiża tal-kapital u l-inklużjoni ta' rata reali ta' redditu. Billi l-ispiża tal-kapital hija konnessa mill-qrib mar-rati tal-imgħax tal-istituzzjonijiet tal-kreditu, li huma stess huma bbażati fuq ir-rata fissa tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) għall-operazzjonijiet prinċipali ta' rifinanzjament, jenħtieġ li r-redditu raġonevoli fuq l-investiment ma jkunx aktar minn 5 % 'il fuq mir-rata tal-imgħax fissa tal-BĊE.

(38)

Il-libreriji, inklużi l-libreriji universitarji, il-mużewijiet u l-arkivji jenħtieġ li jkunu jistgħu jimponu tariffi ogħla mill-ispejjeż marġinali biex ma jixxekkilx il-funzjonament normali tagħhom. Fil-każ ta' tali korpi tas-settur pubbliku, id-dħul kollu mill-forniment u l-awtorizzazzjoni tal-użu mill-ġdid tad-dokumenti tul il-perijodu tal-kontabbiltà xieraq jenħtieġ li ma jaqbiżx l-ispiża tal-ġbir, il-ġenerazzjoni, ir-riġenerazzjoni, id-disseminazzjoni, il-preservazzjoni u l-ikklerjar tad-drittijiet, flimkien ma' redditu raġonevoli fuq l-investiment. Meta applikabbli, l-ispejjeż tal-anonimizzazzjoni tad-data personali jew tal-informazzjoni kummerċjalment sensittiva jenħtieġ li jiżdiedu wkoll mal-ispejjeż eliġibbli. Għall-fini tal-libreriji, inklużi l-libreriji universitarji, tal-mużewijiet u tal-arkivji, u filwaqt li jitqiesu l-partikolaritajiet tagħhom, il-prezzijiet mitluba mis-settur privat għall-użu mill-ġdid ta' dokumenti identiċi jew simili jistgħu jitqiesu meta jkun qed jiġi kkalkulat redditu raġonevoli fuq l-investiment.

(39)

Il-limiti ta' fuq tat-tariffi stabbiliti f'din id-Direttiva huma mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Istat Membru li japplikaw tariffi aktar baxxi jew li ma japplikaw l-ebda tariffa.

(40)

L-Istati Membri jenħtieġ jistabbilixxu l-kriterji tat-tariffar ogħla mill-ispejjeż marġinali. Pereżempju, jenħtieġ li jkunu jistgħu jistabbilixxu tali kriterji fir-regoli nazzjonali jew jaħtru l-korp xieraq jew korpi xierqa, għajr il-korp tas-settur pubbliku nnifsu, li jkunu kompetenti biex jistabbilixxu tali kriterji. Dak il-korp jenħtieġ ikun organizzat skont is-sistemi kostituzzjonali u ġuridiċi tal-Istati Membri. Dan jista' jkun korp eżistenti b'setgħat eżekuttivi baġitarji u taħt responsabbiltà politika.

(41)

Li jkun żgurat li l-kundizzjonijiet għall-użu mill-ġdid tad-dokumenti tas-settur pubbliku jkunu ċari u disponibbli għall-pubbliku hi kundizzjoni minn qabel għall-iżvilupp ta' suq tal-informazzjoni mal-Unjoni kollha. Għalhekk il-kundizzjonijiet applikabbli kollha għall-użu mill-ġdid tad-dokumenti jenħtieġ ikunu ċari għall-utenti li jużaw mill-ġdid. L-Istati Membri jenħtieġ iħeġġu l-ħolqien ta' indiċijiet aċċessibbli online, meta xieraq, tad-dokumenti disponibbli biex jippromwovu u jiffaċilitaw it-talbiet għall-użu mill-ġdid. L-applikanti għall-użu mill-ġdid tad-dokumenti miżmuma minn entitajiet li mhumiex impriżi pubbliċi, istituti edukattivi, organizzazzjonijiet li jwettqu r-riċerka u organizzazzjonijiet li jiffinanzjaw ir-riċerka jenħtieġ jiġu infurmati bil-mezzi disponibbli ta' rimedju rigward id-deċiżjonijiet jew il-prattiki li jaffettwawhom. Dan hu importanti b'mod partikolari għan-negozji ġodda u l-SMEs, li jaf ma jkunux midħla tal-interazzjonijiet mal-korpi tas-settur pubbliku minn Stati Membri oħra u l-mezzi korrispondenti ta' rimedju.

(42)

Il-mezzi ta' rimedju jenħtieġ jinkludu l-possibbiltà ta' rieżami minn korp imparzjali tar-rieżami. Dak il-korp jista' jkun awtorità nazzjonali diġà eżistenti, bħall-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni, l-awtorità superviżorja stabbilita f'konformità mar-Regolament (UE) 2016/679, l-awtorità nazzjonali tal-aċċess għad-dokumenti jew awtorità ġudizzjarja nazzjonali. Dak il-korp jenħtieġ ikun organizzat skont is-sistemi kostituzzjonali u ġuridiċi tal-Istati Membri. Rikors għal dak il-korp jenħtieġ li ma jkunx jipprevjeni xi mezz ta' rimedju li jkun disponibbli mod ieħor għall-applikanti għall-użu mill-ġdid. Iżda jenħtieġ li dan ikun indipendenti mill-mekkaniżmu tal-Istat Membru li jistabbilixxi l-kriterji tat-tariffar ogħla mill-ispejjeż marġinali. Il-mezzi ta' rimedju jenħtieġ jinkludu l-possibbiltà ta' rieżami tad-deċiżjonijiet negattivi u tad-deċiżjonijiet li, għalkemm jippermettu l-użu mill-ġdid, xorta jistgħu jaffettwaw lill-applikanti minħabba raġunijiet oħra, b'mod partikolari bir-regoli tat-tariffar applikati. Il-proċess tar-rieżami jenħtieġ isir malajr, skont il-ħtiġijiet ta' suq li qed jinbidel malajr.

(43)

Id-disponibbiltà pubblika ta' kull dokument ġeneralment disponibbli miżmum mis-settur pubbliku – li ma jikkonċernax biss il-proċess politiku iżda anki l-proċess ġuridiku u amministrattiv – hi strument fundamentali biex jiġi estiż id-dritt tal-għarfien, li hu prinċipju bażiku tad-demokrazija. Dak l-objettiv huwa applikabbli għall-istituzzjonijiet f'kull livell, sew lokali, nazzjonali jew internazzjonali.

(44)

L-użu mill-ġdid tad-dokumenti jenħtieġ li ma jkunx soġġett għal kondizzjonijiet. Madankollu, f'ċerti każijiet ġustifikati mill-objettiv tal-interess pubbliku, tista' tinħareġ liċenzja li timponi kundizzjonijiet fuq l-użu mill-ġdid mill-persuna liċenzjata li għandhom x'jaqsmu ma' kwistjonijiet bħar-responsabbiltà, il-protezzjoni tad-data personali, l-użu xieraq tad-dokumenti, il-garanzija li ma jsirux alterazzjonijiet u r-rikonoxximent tas-sors. Jekk il-korpi tas-settur pubbliku jilliċenzjaw dokumenti għall-użu mill-ġdid, il-kundizzjonijiet tal-liċenzja jenħtieġ ikunu oġġettivi, proporzjonati u nondiskriminatorji. Il-liċenzji standard disponibbli online jistgħu jaqdu wkoll rwol importanti f'dan ir-rigward. Għalhekk l-Istati Membri jenħtieġ jipprovdu għad-disponibbiltà ta' liċenzji standard. Fi kwalunkwe każ, il-liċenzji għall-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku jenħtieġ jagħmlu l-inqas restrizzjonijiet possibbli fuq l-użu mill-ġdid, pereżempju jillimitaw ir-restrizzjonijiet għal indikazzjoni tas-sors. Il-liċenzji miftuħin fil-forma ta' liċenzji pubbliċi standardizzati disponibbli online, li jippermettu li d-data u l-kontenut jiġu aċċessati, użati, modifikati u kondiviżi b'mod liberu minn kulħadd u għal kwalunkwe fini, u li jistrieħu fuq formati tad-data miftuħa, jenħtieġ li jaqdu rwol importanti f'dan ir-rigward. Għaldaqstant, l-Istati Membri jenħtieġ iħeġġu l-użu tal-liċenzji miftuħa li eventwalment jenħtieġ isir prattika komuni mal-Unjoni kollha. Mingħajr preġudizzju għar-rekwiżiti ta' responsabbiltà, stabbilit fil-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali, fejn korp tas-settur pubbliku jew impriża pubblika jagħmlu d-dokumenti disponibbli għall-użu mill-ġdid mingħajr ebda kondizzjoni jew restrizzjoni oħra, dak il-korp tas-settur pubbliku jew impriża pubblika jenħtieġ li jkunu jistgħu jirrinunzjaw għar-responsabbiltà kollha fir-rigward tad-dokumenti disponibbli għall-użu mill-ġdid.

(45)

Jekk l-awtorità kompetenti tiddeċiedi li ma tagħmilx ċerti dokumenti disponibbli aktar għall-użu mill-ġdid, jew tieqaf taġġorna dawk id-dokumenti, din jenħtieġ tagħmel dawk id-deċiżjonijiet magħrufa pubblikament fl-ewwel opportunità, permezz ta' mezzi elettroniċi fejn possibbli.

(46)

Il-kundizzjonijiet tal-użu mill-ġdid jenħtieġ ikunu nondiskriminatorji għal kategoriji paragunabbli tal-użu mill-ġdid. F'dak ir-rigward, il-projbizzjoni ta' diskriminazzjoni, jenħtieġ li, pereżempju, ma twaqqafx il-qsim tal-informazzjoni bejn il-korpi tas-settur pubbliku mingħajr ħlas waqt it-twettiq tal-kompiti pubbliċi tagħhom, meta partijiet oħra jkunu qed jintalbu ħlas għall-użu mill-ġdid tal-istess dokumenti. Jenħtieġ li dan lanqas ma jwaqqaf l-adozzjoni ta' politika ta' tariffar differenzjat għall-użu mill-ġdid kummerċjali u mhux kummerċjali.

(47)

B'mod partikolari, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-użu mill-ġdid ta' dokumenti ta' impriżi pubbliċi ma jwassalx għal distorsjoni fis-suq u li kompetizzjoni ġusta ma tiddgħajjifx.

(48)

Il-korpi tas-settur pubbliku jenħtieġ li jikkonformaw mar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni u nazzjonali meta jistabbilixxu l-prinċipji għall-użu mill-ġdid tad-dokumenti filwaqt li jevitaw kemm jista' jkun ftehimiet esklussivi bejniethom u s-sħab privati. Iżda, biex jipprovdu servizz ta' interess ekonomiku ġenerali, xi drabi jaf ikun hemm bżonn jingħata dritt esklussiv għall-użu mill-ġdid ta' dokumenti speċifiċi tas-settur pubbliku. Dan jista' jkun il-każ jekk l-ebda pubblikatur kummerċjali ma jippubblika l-informazzjoni mingħajr tali dritt esklussiv. F'dan ir-rigward, huwa opportun li jittieħed kont ta' kuntratti tas-servizz pubbliku li huma esklużi mill-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva 2014/24/UE skont l-Artikolu 11 ta' dik id-Direttiva u s-sħubijiet għall-innovazzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 31 tad-Direttiva 2014/24/UE.

(49)

Hemm għadd ta' arranġamenti ta' kooperazzjoni bejn il-libreriji, inkluż il-libreriji universitarji, il-mużewijiet, l-arkivji u s-sħab privati, li jinvolvu d-diġitalizzazzjoni tar-riżorsi kulturali li jagħtu drittijiet esklussivi lil sħab privati. L-esperjenza turi li tali sħubijiet pubbliċi privati jistgħu jiffaċilitaw l-użu sinifikanti tal-kollezzjonijiet kulturali u fl-istess waqt iżidu l-aċċess tal-pubbliku għall-wirt kulturali. Għaldaqstant, jixraq jitqiesu d-diverġenzi attwali bejn l-Istati Membri fir-rigward tad-diġitalizzazzjoni tar-riżorsi kulturali b'sett ta' regoli speċifiċi dwar arranġamenti esklussivi għad-diġitalizzazzjoni ta' tali riżorsi. Meta dritt esklussiv ikun jirrigwarda d-diġitalizzazzjoni tar-riżorsi kulturali, jaf ikun hemm bżonn ċertu perijodu ta' esklussività biex is-sieħeb privat ikun jista' jirkupra l-investiment tiegħu. Iżda dak il-perijodu jenħtieġ ikun limitat għal żmien qasir kemm jista' jkun biex ikun hemm konformità mal-prinċipju li l-materjal tad-dominju pubbliku jenħtieġ jibqa' fid-dominju pubbliku ladarba jkun ġie diġitalizzat. B'mod ġenerali, il-perijodu ta' dritt esklussiv għad-diġitalizzazzjoni tar-riżorsi kulturali jenħtieġ ma jkunx jaqbeż l-10 snin. Perijodu ta' esklussività itwal minn 10 snin jenħtieġ ikun soġġett għal rieżami, filwaqt li jitqiesu l-bidliet teknoloġiċi, finanzjarji u amministrattivi fl-ambjent minn mindu jkun sar l-arranġament. Barra minn hekk, kull sħubija pubblika privata għad-diġitalizzazzjoni tar-riżorsi kulturali jenħtieġ tagħti drittijiet sħaħ lill-istituzzjoni kulturali sieħba fir-rigward tal-użu wara t-terminazzjoni tar-riżorsi kulturali diġitalizzati.

(50)

L-arranġamenti bejn id-detenturi tad-data u l-utenti li jużaw id-data mill-ġdid, li ma jkunux espressament jagħtu drittijiet esklussivi, iżda li jista' jkun raġonevolment mistenni li jirrestrinġu d-disponibbiltà tad-dokumenti għall-użu mill-ġdid, jenħtieġ li jkunu soġġetti għal skrutinju pubbliku addizzjonali. Għalhekk, l-aspetti essenzjali ta' tali arranġamenti jenħtieġ li jiġu ppubblikati online mill-inqas xahrejn qabel ma jidħlu fis-seħħ, jiġifieri xahrejn qabel id-data miftiehma li fiha huwa stabbilit li jibda t-twettiq tal-obbligi tal-partijiet. Il-pubblikazzjoni jenħtieġ li tagħti lill-partijiet interessati l-opportunità li jitolbu l-użu mill-ġdid tad-dokumenti koperti minn dawk l-arranġamenti u li jiġi evitat ir-riskju li tiġi ristretta l-firxa tal-utenti potenzjali li jużawhom mill-ġdid. Fi kwalunkwe każ, l-aspetti essenzjali ta' tali arranġamenti fil-forma finali tagħhom miftiehma mill-partijiet jenħtieġ li jsiru wkoll disponibbli għall-pubbliku online mingħajr dewmien żejjed wara l-konklużjoni tagħhom.

(51)

Din id-Direttiva għandha l-għan li tnaqqas kemm jista' jkun ir-riskju ta' vantaġġi eċċessivi tal-innovatur li jistgħu jillimitaw l-għadd ta' utenti potenzjali li jużaw id-data mill-ġdid. Meta l-arranġamenti kuntrattwali x'aktarx, apparti l-obbligi ta' Stat Membru skont din id-Direttiva biex jagħti d-dokumenti, jeżiġu trasferiment ta' riżorsi ta' dak l-Istat Membru skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) TFUE, din id-Direttiva jenħtieġ li tkun mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tar-regoli dwar il-kompetizzjoni u l-għajnuna mill-Istat stabbiliti fl-Artikolu 101 sa 109 tat-TFUE. Mir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat stabbiliti fl-Artikoli 107, 108 u 109 tat-TFUE jirriżulta li Stat Membru jrid jivverifika ex ante jekk tistax tkun involuta għajnuna mill-Istat fl-arranġament kuntrattwali rilevanti u jiżgura li dan ikunu konformi mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.

(52)

Din id-Direttiva ma taffettwax il-protezzjoni tal-individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali skont il-liġi tal-Unjoni u dik nazzjonali, b'mod partikolari skont ir-Regolament (UE) 2016/679 u d-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (18) u inkluż kwalunkwe dispożizzjoni supplimentari tal-liġi nazzjonali. Dan ifisser, inter alia, li l-użu mill-ġdid ta' data personali huwa permissibbli biss jekk il-prinċipju tal-limitazzjoni tal-iskop kif stabbilit fil-punt (b) tal-Artikolu 5(1) u l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) 2016/679 jiġi ssodisfat. L-informazzjoni anonima hija informazzjoni li mhijiex marbuta ma' persuna fiżika identifikata jew identifikabbli jew ma' data personali li ssir anonima b'tali mod li s-suġġett tad-data ma jkunx jew ma jibqax identifikabbli. L-anonimizzazzjoni tal-informazzjoni huwa mezz li jirrikonċilja l-interessi li l-informazzjoni tas-settur pubbliku ssir kemm jista' jkun riutilizzabbli mal-obbligi skont il-liġi dwar il-protezzjoni tad-data, iżda dan għandu prezz. Jixraq li dik l-ispiża titqies fost l-ispejjeż li jridu jiġu kkunsidrati bħala parti mill-ispejjeż marġinali tad-disseminazzjoni kif imsemmi f'din id-Direttiva.

(53)

Meta jittieħdu deċiżjonijiet dwar l-ambitu u l-kondizzjonijiet għall-użu mill-ġdid ta' dokumenti tas-settur pubbliku li jkun fihom data personali, pereżempju fis-settur tas-saħħa, il-valutazzjonijiet tal-impatt tal-protezzjoni tad-data jaf li jkunu jridu jitwettqu skont l-Artikolu 35 tar-Regolament (UE) 2016/679.

(54)

Din id-Direttiva ma taffettwax id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ta' partijiet terzi. Biex ikun evitat kull dubju, l-espressjoni “drittijiet tal-proprjetà intellettwali” tirreferi għad-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati biss, inkluż forom sui generis ta' protezzjoni. Din id-Direttiva ma tapplikax għad-dokumenti koperti bi drittijiet tal-proprjetà industrijali, bħall-privattivi u d-disinji rreġistrati u l-marki kummerċjali. Din id-Direttiva la taffettwa l-eżistenza jew il-proprjetà ta' drittijiet tal-proprjetà intellettwali tal-korpi tas-settur pubbliku, u lanqas ma tillimita l-eżerċizzju ta' dawn id-drittijiet b'xi mod lil hinn mil-limiti stabbiliti f'din id-Direttiva. L-obbligi imposti f'konformità ma' din id-Direttiva jenħtieġ li japplikaw biss sal-limitu li jkunu kompatibbli mal-ftehimiet internazzjonali dwar il-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, b'mod partikolari l-Konvenzjoni ta' Berna għall-Protezzjoni ta' Xogħlijiet Letterarji u Artistiċi (Konvenzjoni ta' Berna), u l-Ftehim dwar l-Aspetti tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali Relatati mal-Kummerċ (Ftehim TRIPS) u t-Trattat tad-WIPO dwar id-Dritt tal-Awtur (WCT). Iżda l-korpi tas-settur pubbliku jenħtieġ jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom tal-awtur b'mod li jiffaċilita l-użu mill-ġdid.

(55)

Fid-dawl tal-liġi tal-Unjoni u tal-obbligi internazzjonali tal-Istati Membri u tal-Unjoni, b'mod partikolari skont il-Konvenzjoni ta' Berna u l-Ftehim TRIPS, id-dokumenti li partijiet terzi għandhom id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tagħhom jenħtieġ ikunu esklużi mill-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva. Jekk parti terza tkun il-propjetarju inizjali tad-dritt tal-proprjetà intellettwali għal dokument miżmum minn libreriji, inkluż il-libreriji universitarji, mużewijiet u arkivji u t-terminu tal-protezzjoni ta' dawk id-drittijiet ma jkunx skada, jenħtieġ li dak id-dokument, għall-fini ta' din id-Direttiva, jitqies bħala dokument li partijiet terzi għandhom id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tiegħu.

(56)

Jenħtieġ li din id-Direttiva tkun mingħajr preġudizzju għad-drittijiet, inkluż id-drittijiet ekonomiċi u morali, li jista' jkollhom l-impjegati tal-korpi tas-settur pubbliku skont il-liġi nazzjonali.

(57)

Barra minn hekk, meta dokument isir disponibbli għall-użu mill-ġdid, il-korp tas-settur pubbliku kkonċernat jenħtieġ iżomm id-dritt li tisfrutta dak id-dokument.

(58)

Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għad-Direttiva 2014/24/UE.

(59)

L-għodda li tgħin lil utenti potenzjali li jużaw mill-ġdid biex isibu dokumenti disponibbli għall-użu mill-ġdid u l-kundizzjonijiet għall-użu mill-ġdid jistgħu jiffaċilitaw ferm l-użu transfruntier tad-dokumenti tas-settur pubbliku. Għalhekk l-Istati Membri jenħtieġ jiżguraw li jkunu jeżistu arranġamenti prattiċi biex jgħinu lill-utenti li jużaw mill-ġdid biex ifittxu dokumenti disponibbli għall-użu mill-ġdid. Eżempji ta' tali arranġamenti prattiċi huma listi tal-assi, li preferibbilment ikunu aċċessibbli online, ta' dokumenti ewlenin (dokumenti li ntużaw estensivament mill-ġdid jew bil-potenzjal li jintużaw estensivament mill-ġdid), u l-portali kkollegati ma' listi tal-assi deċentralizzati. Jenħtieġ ukoll li l-Istati Membri jiffaċilitaw id-disponibbiltà fit-tul għall-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku, f'konformità mal-politiki ta' preservazzjoni applikabbli.

(60)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiffaċilita l-kooperazzjoni fost l-Istati Membri u tappoġġa t-tfassil, l-ittestjar, l-implimentazzjoni u l-użu ta' interfaċċi elettroniċi interoperabbli li ser jippermettu servizzi pubbliċi aktar effiċjenti u sikuri.

(61)

Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għad-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (19). Din tipprovdi l-kundizzjonijiet li skonthom il-korpi tas-settur pubbliku jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom tal-proprjetà intellettwali fis-suq intern tal-informazzjoni meta jkun permess l-użu mill-ġdid tad-dokumenti. Meta l-korpi tas-settur pubbliku jkunu detenturi tad-dritt previst fl-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 96/9/KE, dawn jenħtieġ li ma jeżerċitawx dak id-dritt sabiex jevitaw l-użu mill-ġdid jew biex jirrestrinġu l-użu mill-ġdid tad-dokumenti eżistenti lil hinn mil-limiti previsti f'din id-Direttiva.

(62)

Il-Kummissjoni appoġġat l-iżvilupp ta' rapport online dwar il-maturità tad-data miftuħa b'indikaturi tal-prestazzjoni rilevanti għall-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku fl-Istati Membri kollha. Aġġornament regolari ta' dak ir-rapport jikkontribwixxi għall-qsim tal-informazzjoni bejn l-Istati Membri u għad-disponibbiltà ta' informazzjoni dwar politiki u prattiki fl-Unjoni kollha.

(63)

Hemm bżonn ikun żgurat li l-Istati Membri jimmonitorjaw l-ammont ta' użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku, il-kundizzjonijiet li skonthom issir disponibbli, u l-prattiki ta' rimedju.

(64)

Il-Kummissjoni tista' tgħin lill-Istati Membri jimplimentaw din id-Direttiva b'mod konsistenti billi toħroġ linji gwida u taġġorna dawk eżistenti, b'mod partikolari dwar il-liċenzji standard rakkomandati, is-settijiet tad-data u t-tariffar għall-użu mill-ġdid tad-dokumenti, wara konsultazzjoni mal-partijiet interessati.

(65)

Wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-istabbiliment tas-suq intern hu l-ħolqien ta' kundizzjonijiet li jwasslu għall-iżvilupp ta' servizzi fl-Unjoni kollha. Il-libreriji, inklużi l-libreriji universitarji, il-mużewijiet u l-arkivji għandhom ammont sinifikanti ta' riżorsi siewja tal-informazzjoni tas-settur pubbliku, b'mod partikolari mindu l-proġetti tad-diġitalizzazzjoni mmultiplikaw l-ammont ta' materjal diġitali tas-settur pubbliku. Dawk il-kollezzjonijiet ta' wirt kulturali u l-metadata relatata huma bażi potenzjali għal prodotti u servizzi b'kontenut diġitali u għandhom potenzjal enormi għal użu mill-ġdid innovattiv f'setturi bħat-tagħlim u t-turiżmu. Tipi oħra ta' stabbilimenti kulturali, bħall-orkestri, l-opri, il-ballijiet u t-teatri, inkluż l-arkivji li huma parti minn dawk l-istabbilimenti, jenħtieġ li jibqgħu barra mill-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva minħabba l-ispeċifiċità tagħhom bħala arti tal-ispettaklu u minħabba l-fatt li kważi l-materjal kollu tagħhom hu soġġett għad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ta' partijiet terzi.

(66)

Sabiex jiġu previsti l-kundizzjonijiet li jappoġġaw l-użu mill-ġdid ta' dokumenti li hu assoċjat ma' benefiċċji soċjoekonomiċi importanti b'valur partikolarment għoli għas-soċjetà u l-ekonomija, jenħtieġ li tiġi stabbilita f'Anness lista ta' kategoriji tematiċi ta' settijiet tad-data ta' valur għoli. Bħala eżempju, u mingħajr preġudizzju għall-atti ta' implimentazzjoni li jidentifikaw is-settijiet tad-data ta' valur għoli li għalihom jenħtieġ li japplikaw ir-rekwiżiti speċifiċi stabbiliti f'din id-Direttiva, b'kont meħud tal-linji gwida tal-Kummissjoni dwar liċenzji standard rakkomandati, settijiet tad-data u tariffi għall-użu mill-ġdid ta' dokumenti, il-kategoriji tematiċi jistgħu, fost l-oħrajn, ikopru kodiċijiet postali, mapep nazzjonali u lokali (ġeospazju), il-konsum tal-enerġija u immaġni bis-satellita (osservazzjoni tad-dinja u l-ambjent), data in situ minn strumenti u tbassir tat-temp (meteoroloġija), indikaturi demografiċi u ekonomiċi (statistika), reġistri kummerċjali u identifikaturi tar-reġistrazzjoni (kumpanniji u sjieda ta' kumpanniji), sinjali tat-toroq u passaġġi tal-ilma interni (mobilità).

(67)

Sabiex tiġi emendata l-lista ta' kategoriji tematiċi ta' settijiet tad-data ta' valur għoli billi jiġu miżjuda kategoriji tematiċi addizzjonali, is-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 TFUE jenħtieġ li tiġi ddelegata lill-Kummissjoni Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet adatti matul il-ħidma ta' tħejjija tagħha, inkluż fil-livell ta' esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jitwettqu f'konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (20). B'mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li fih jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom sistematikament aċċess għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jkunu qed jittrattaw it-tħejjija tal-atti delegati.

(68)

Lista mill-Unjoni kollha ta' settijiet tad-data b'potenzjal partikolari li jiġġeneraw benefiċċji soċjoekonomiċi flimkien ma' kondizzjonijiet armonizzati għall-użu mill-ġdid tikkostitwixxi possibbiltà importanti għal applikazzjonijiet u servizzi ta' data transkonfinali. Sabiex jiġu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat ta' implimentazzjoni biex tappoġġa l-użu mill-ġdid ta' dokumenti assoċjati mal-benefiċċji soċjoekonomiċi importanti, billi tadotta lista ta' settijiet tad-data speċifiċi ta' valur għoli li għalihom japplikaw rekwiżiti speċifiċi ta' din id-Direttiva, flimkien mal-arranġamenti għall-pubblikazzjoni u l-użu mill-ġdid tagħhom. Konsegwentement, dawk ir-rekwiżiti speċifiċi mhumiex ser japplikaw qabel l-adozzjoni mill-Kummissjoni ta' atti ta' implimentazzjoni. Il-lista jenħtieġ li tieħu kont tal-atti legali settorjali tal-Unjoni li jirregolaw il-pubblikazzjoni tas-settijiet tad-data, bħad-Direttiva 2007/2/KE u d-Direttiva 2010/40/UE, biex ikun żgurat li s-settijiet tad-data jsiru disponibbli skont l-istandards korrispondenti u settijiet tal-metadata. Jenħtieġ li l-lista tkun ibbażata fuq il-kategoriji tematiċi stabbiliti f'din id-Direttiva. Fit-tħejjija tal-lista, jenħtieġ li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet adatti, inkluż fil-livell tal-esperti. Barra minn hekk, meta tiddeċiedi dwar l-inklużjoni fil-lista tad-data miżmuma mill-intrapriżi pubbliċi jew dwar id-disponibbiltà libera tagħhom, jenħtieġ li jittieħed kont tal-effetti fuq il-kompetizzjoni fis-swieq rilevanti. Dawk is-setgħat jenħtieġ li jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (21).

(69)

Bil-għan li jiġi żgurat l-impatt massimu tagħhom u biex jiġi ffaċilitat l-użu mill-ġdid, jenħtieġ li s-settijiet tad-data ta' valur għoli jsiru disponibbli għall-użu mill-ġdid b'restrizzjonijiet legali minimi u mingħajr spejjeż. Huma għandhom jiġu ppubblikati permezz tal-APIs. Madankollu, dan ma jipprekludix lill-korpi tas-settur pubbliku milli jitolbu ħlas għas-servizzi li jipprovdu b'rabta mas-settijiet tad-data b'valur għoli fl-eżerċizzju tagħhom ta' awtorità pubblika, b'mod partikolari li jiċċertifikaw l-awtentiċità jew il-veraċità tad-dokumenti.

(70)

Billi l-objettivi ta' din id-Direttiva, jiġifieri li jiġi ffaċilitat il-ħolqien ta' prodotti u servizzi tal-informazzjoni fl-Unjoni kollha bbażati fuq dokumenti tas-settur pubbliku, li jkun żgurat l-użu transkonfini effiċjenti tad-dokumenti tas-settur pubbliku min-naħa tan-negozji privati, partikolarment mill-SMEs, għal prodotti u servizzi tal-informazzjoni b'valur miżjud, u min-naħa taċ-ċittadini biex teħfief iċ-ċirkolazzjoni libera tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, ma jistgħux jintlaħqu kif adatt mill-Istati Membri iżda minħabba l-ambitu pan-Unjoni tal-azzjoni proposta, jistgħu jintlaħqu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stipulat fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Konformement mal-prinċipju ta' proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-għanijiet.

(71)

Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fundamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti b'mod partikolari mill-Karta, inkluż id-dritt tal-privatezza, il-protezzjoni tad-data personali, id-dritt għall-proprjetà u l-integrazzjoni tal-persuni b'diżabbiltà. Jenħtieġ li xejn f'din id-Direttiva ma jiġi interpretat jew implimentat b'mod inkonsistenti mal-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali.

(72)

Il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data ġie kkonsultat f'konformità mal-Artikolu 28(2) tar-Regolament (KE) Nru 45/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (22) u ta opinjoni fl-10 ta' Lulju 2018 (23).

(73)

Il-Kummissjoni jenħtieġ twettaq evalwazzjoni ta' din id-Direttiva. Skont il-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet, dik l-evalwazzjoni jenħtieġ tkun ibbażata fuq il-ħames kriterji tal-effiċjenza, l-effettività, ir-rilevanza, il-koerenza u l-valur miżjud u jenħtieġ tipprovdi l-bażi għal valutazzjonijiet tal-impatt ta' opzjonijiet għal azzjoni ulterjuri.

(74)

Din id-Direttiva għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-obbligi tal-Istati Membri rigward il-limiti taż-żmien għat-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali tad-Direttivi indikati fl-Anness II, il-Parti B,