ΟΔΗΓΙΑ (ΕΕ) 2019/1024 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 20ής Ιουνίου 2019 για τα ανοικτά δεδομένα και την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα (αναδιατύπωση)

(1)

Η οδηγία 2003/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) έχει τροποποιηθεί ουσιωδώς. Με την ευκαιρία νέων τροποποιήσεων, είναι σκόπιμη, για λόγους σαφήνειας, η αναδιατύπωση της εν λόγω οδηγίας.

(2)

Σύμφωνα με το άρθρο 13 της οδηγίας 2003/98/ΕΚ, και πέντε έτη μετά την έκδοση της οδηγίας 2013/37/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), που τροποποίησε την οδηγία 2003/98/ΕΚ, η Επιτροπή, μετά από διαβούλευση με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, αξιολόγησε και επανεξέτασε τη λειτουργίας της οδηγίας 2003/98/ΕΚ στο πλαίσιο προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου.

(3)

Μετά τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη και με βάση τα αποτελέσματα της εκτίμησης επιπτώσεων, η Επιτροπή έκρινε ότι ήταν αναγκαία η ανάληψη δράσης σε επίπεδο Ένωσης προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι εναπομείναντες και οι αναδυόμενοι φραγμοί στην ευρύτερη περαιτέρω χρήση σε ολόκληρη την Ένωση των πληροφοριών που είτε βρίσκονται στην κατοχή του δημόσιου τομέα είτε χρηματοδοτούνται από δημόσιους πόρους, για να τροποποιηθεί το νομοθετικό πλαίσιο ώστε να συμβαδίζει με την πρόοδο των ψηφιακών τεχνολογιών, και να δοθεί περαιτέρω ώθηση στην ψηφιακή καινοτομία, ιδίως στο πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης.

(4)

Οι ουσιαστικές αλλαγές που επήλθαν στο νομικό κείμενο, ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό των πληροφοριών του δημόσιου τομέα για την ευρωπαϊκή οικονομία και κοινωνία, θα πρέπει να επικεντρώνονται στους ακόλουθους τομείς: παροχή πρόσβασης σε δυναμικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο μέσω κατάλληλων τεχνικών μέσων, αύξηση της διάθεσης πολυτίμων δεδομένων του δημόσιου τομέα για περαιτέρω χρήση, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων από δημόσιες επιχειρήσεις, ερευνητικούς οργανισμούς και οργανισμούς χρηματοδότησης της έρευνας, αντιμετώπιση της εμφάνισης νέων μορφών αποκλειστικών ρυθμίσεων, χρήση των εξαιρέσεων από την αρχή της χρέωσης του οριακού κόστους και σχέση μεταξύ της παρούσας οδηγίας και ορισμένων συναφών νομικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 96/9/ΕΚ (6), 2003/4/ΕΚ (7) και 2007/2/ΕΚ (8).

(5)

Η πρόσβαση στην ενημέρωση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα. Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ο Χάρτης) ορίζει ότι κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην ελευθερία της γνώμης και την ελευθερία λήψης ή μετάδοσης πληροφοριών ή ιδεών, χωρίς την ανάμειξη δημόσιων αρχών και αδιακρίτως συνόρων.

(6)

Το άρθρο 8 του Χάρτη εγγυάται το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ορίζει ότι η επεξεργασία αυτών των δεδομένων πρέπει να γίνεται νομίμως, για καθορισμένους σκοπούς και με βάση τη συγκατάθεση του ενδιαφερομένου ή για άλλους θεμιτούς λόγους που προβλέπονται από το νόμο, και υπό τον έλεγχο από ανεξάρτητη αρχή.

(7)

Η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την εγκαθίδρυση εσωτερικής αγοράς και την καθιέρωση συστήματος που θα αποτρέπει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά. Η εναρμόνιση των κανόνων και πρακτικών στα κράτη μέλη, που αφορούν την εκμετάλλευση πληροφοριών του δημόσιου τομέα, συμβάλλει στην επίτευξη των εν λόγω στόχων.

(8)

Ο δημόσιος τομέας στα κράτη μέλη συλλέγει, παράγει, αναπαράγει και διαδίδει ευρύ φάσμα πληροφοριών σε πολλούς τομείς δραστηριότητας, όπως κοινωνικός, πολιτικός, οικονομικός, νομικός, γεωγραφικός, περιβαλλοντικός, μετεωρολογικός τομέας, τομέας για τη σεισμικότητα, τον τουρισμό, τις επιχειρήσεις, τομέας σχετικός με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και εκπαιδευτικός τομέας. Τα έγγραφα που παράγονται από φορείς του δημόσιου τομέα της εκτελεστικής, νομοθετικής ή δικαστικής εξουσίας αποτελούν μια ευρεία, ποικίλη και πολύτιμη δεξαμενή πόρων που μπορεί να ωφελήσει την κοινωνία. Η παροχή αυτών των πληροφοριών, η οποία περιλαμβάνει δυναμικά δεδομένα σε ηλεκτρονική μορφή για κοινή χρήση, παρέχει στους πολίτες και τις νομικές οντότητες τη δυνατότητα να αναζητήσουν νέους τρόπους για να τα χρησιμοποιήσουν και να δημιουργήσουν νέα καινοτομικά προϊόντα και υπηρεσίες. Τα κράτη μέλη και οι φορείς του δημόσιου τομέα ενδέχεται να είναι σε θέση να ωφεληθούν και να λάβουν επαρκή χρηματοδοτική στήριξη από τα αντίστοιχα ενωσιακά κονδύλια και προγράμματα, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών ή ο ψηφιακός μετασχηματισμός των δημόσιων διοικήσεων και των δημόσιων υπηρεσιών, στις προσπάθειές τους να καταστήσουν τα δεδομένα εύκολα διαθέσιμα για περαιτέρω χρήση.

(9)

Οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα αποτελούν τεράστια πηγή δεδομένων που μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της εσωτερικής αγοράς και στην ανάπτυξη νέων εφαρμογών για τους καταναλωτές και τις νομικές οντότητες. Η έξυπνη χρήση δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της επεξεργασίας τους μέσω των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, μπορεί να οδηγήσει στον μετασχηματισμό όλων των τομέων της οικονομίας.

(10)

Η οδηγία 2003/98/ΕΚ θέσπισε μια δέσμη ελάχιστων κανόνων που διέπουν την περαιτέρω χρήση και τις πρακτικές ρυθμίσεις για τη διευκόλυνση της περαιτέρω χρήσης υφιστάμενων εγγράφων στην κατοχή φορέων του δημόσιου τομέα των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των εκτελεστικών, νομοθετικών και δικαστικών οργάνων. Από τον χρόνο θέσπισης της πρώτης δέσμης κανόνων για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα η ποσότητα των δεδομένων στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων δεδομένων, έχει αυξηθεί εκθετικά, ενώ παράγονται και συλλέγονται νέοι τύποι δεδομένων. Παράλληλα, υφίσταται μια συνεχής εξέλιξη στον τομέα των τεχνολογιών για την ανάλυση, την εκμετάλλευση και την επεξεργασία των δεδομένων, όπως η εκμάθηση μηχανών, η τεχνητή νοημοσύνη και το διαδίκτυο των πραγμάτων. Η ταχεία αυτή τεχνολογική εξέλιξη καθιστά δυνατή τη δημιουργία νέων υπηρεσιών και νέων εφαρμογών, που βασίζονται στη χρήση, τη συσσώρευση ή τον συνδυασμό δεδομένων. Οι κανόνες που θεσπίστηκαν αρχικά το 2003, και τροποποιήθηκαν κατόπιν το 2013, δεν συμβαδίζουν με τις γοργές αυτές αλλαγές, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να χαθούν οι οικονομικές και κοινωνικές ευκαιρίες που προσφέρει η περαιτέρω χρήση δεδομένων του δημόσιου τομέα.

(11)

Η εξέλιξη προς την κατεύθυνση της κοινωνίας που βασίζεται στα δεδομένα, με τη χρήση δεδομένων προερχόμενων από διαφορετικούς τομείς και δραστηριότητες, επηρεάζει τη ζωή κάθε πολίτη στην Ένωση, μεταξύ άλλων, παρέχοντας στους πολίτες δυνατότητες για νέους τρόπους πρόσβασης στη γνώση και απόκτησής της.

(12)

Το ψηφιακό περιεχόμενο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή. Η παραγωγή περιεχομένου συνέβαλε και συνεχίζει να συμβάλλει σε ταχεία αύξηση των θέσεων εργασίας κατά τα τελευταία έτη. Οι περισσότερες από αυτές τις θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν από καινοτόμες νεοφυείς επιχειρήσεις και μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

(13)

Μεταξύ των κύριων στόχων της εγκαθίδρυσης της εσωτερικής αγοράς συγκαταλέγεται η δημιουργία προϋποθέσεων για την ανάπτυξη υπηρεσιών και προϊόντων σε ολόκληρη την Ένωση και στο εσωτερικό των κρατών μελών. Πληροφορίες του δημόσιου τομέα ή πληροφορίες που έχουν συλλεγεί, παραχθεί, αναπαραχθεί και διαδοθεί στο πλαίσιο της άσκησης δημόσιου καθήκοντος ή υπηρεσίας γενικού συμφέροντος, αποτελεί σημαντική πρώτη ύλη για προϊόντα και υπηρεσίες ψηφιακού περιεχομένου και θα καταστούν ακόμη πιο σημαντικός πόρος περιεχομένου ενόψει της ανάπτυξης προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι τεχνολογίες κατανεμημένου καθολικού και το διαδίκτυο των πραγμάτων. Στο πλαίσιο αυτό ουσιαστική σημασία θα έχει και η ευρεία διασυνοριακή γεωγραφική κάλυψη. Αυξημένες δυνατότητες περαιτέρω χρήσης αυτού του είδους των πληροφοριών αναμένεται, μεταξύ άλλων, να επιτρέψουν σε όλες τις επιχειρήσεις της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών επιχειρήσεων και των ΜΜΕ, καθώς και στην κοινωνία των πολιτών, να εκμεταλλευτούν το δυναμικό τους και να συμβάλουν στην οικονομική ανάπτυξη και στην υψηλής ποιότητας δημιουργία θέσεων εργασίας και προστασία της εργασίας, ιδίως προς όφελος των τοπικών κοινοτήτων, και στην επίτευξη σημαντικών κοινωνικών στόχων όπως η λογοδοσία και η διαφάνεια.

(14)

Η άδεια περαιτέρω χρήσης εγγράφων που βρίσκονται στην κατοχή φορέων του δημόσιου τομέα προσθέτει αξία προς όφελος των περαιτέρω χρηστών, των τελικών χρηστών και της κοινωνίας εν γένει, καθώς και, σε πολλές περιπτώσεις, προς όφελος του ίδιου του φορέα δημόσιου τομέα, προωθώντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία και εξασφαλίζοντας ανατροφοδότηση από περαιτέρω χρήστες όσο και από τελικούς χρήστες, πράγμα που επιτρέπει στον αντίστοιχο φορέα του δημόσιου τομέα να βελτιώσει την ποιότητα των συλλεγόμενων πληροφοριών και την εκπλήρωση των καθηκόντων του.

(15)

Οι κανόνες και οι πρακτικές των κρατών μελών όσον αφορά την εκμετάλλευση πληροφοριακών πόρων του δημόσιου τομέα παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές, οι οποίες συνιστούν φραγμούς για την πλήρη εκμετάλλευση του οικονομικού δυναμικού του καίριου αυτού πληροφοριακού πόρου. Το γεγονός ότι η πρακτική των φορέων του δημόσιου τομέα κατά την εκμετάλλευση πληροφοριών του δημόσιου τομέα εξακολουθεί να διαφέρει μεταξύ των κρατών μελών θα πρέπει να ληφθεί υπόψη. Ως εκ τούτου θα πρέπει να επιτευχθεί ελάχιστος βαθμός εναρμόνισης των εθνικών κανόνων και πρακτικών όσον αφορά την περαιτέρω χρήση εγγράφων του δημόσιου τομέα όταν οι διαφορές εθνικών κανονισμών και πρακτικών ή η απουσία σαφήνειας παρεμποδίζουν την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και την απρόσκοπτη εξέλιξη της κοινωνίας της πληροφορίας στην Ένωση.

(16)

Ως ανοικτά δεδομένα νοούνται εν γένει τα δεδομένα ανοικτού μορφότυπου που μπορούν ελεύθερα να χρησιμοποιούνται, να διατίθενται για περαιτέρω χρήση και να διανέμονται από οποιονδήποτε και για οποιονδήποτε σκοπό. Οι πολιτικές ανοικτών δεδομένων οι οποίες ενθαρρύνουν την ευρεία διαθεσιμότητα και την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα για ιδιωτικούς ή εμπορικούς σκοπούς, με ελάχιστους ή καθόλου νομικούς, τεχνικούς ή οικονομικούς περιορισμούς, και οι οποίες προωθούν την κυκλοφορία των πληροφοριών όχι μόνο για τους οικονομικούς φορείς αλλά πρωτίστως για το κοινό, μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ενθάρρυνση της κοινωνικής συμμετοχής και στην ταχεία ανάπτυξη και προώθηση της ανάπτυξης νέων υπηρεσιών που βασίζονται σε νέους τρόπους συνδυασμού και χρησιμοποίησης αυτών των πληροφοριών. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται, συνεπώς, να προωθήσουν τη δημιουργία δεδομένων βάσει της αρχής της «εκ σχεδιασμού και εξ ορισμού διάθεσης», όσον αφορά όλα τα έγγραφα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Πράττοντας τούτο, θα πρέπει να εξασφαλίζουν ένα συνεκτικό επίπεδο προστασίας των στόχων δημόσιου συμφέροντος, όπως η δημόσια ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων ευαίσθητων πληροφοριών που σχετίζονται με υποδομές ζωτικής σημασίας. Θα πρέπει να εξασφαλίζουν επίσης την προστασία των προσωπικών δεδομένων, μεταξύ άλλων όταν οι πληροφορίες σε ένα επιμέρους σύνολο δεδομένων δεν παρουσιάζουν τον κίνδυνο του προσδιορισμού ή της απομόνωσης της ταυτότητας ενός φυσικού προσώπου, αλλά όταν οι εν λόγω πληροφορίες συνδυάζονται με άλλες διαθέσιμες πληροφορίες, θα μπορούσαν να συνεπάγονται έναν τέτοιο κίνδυνο.

(17)

Εξάλλου, εάν δεν υπάρξει ελάχιστη εναρμόνιση σε ενωσιακό επίπεδο, η νομοθετική δραστηριότητα σε εθνικό επίπεδο, που έχει ήδη δρομολογηθεί σε σειρά κρατών μελών ώστε να ανταποκριθούν στις τεχνολογικές προκλήσεις, ενδέχεται να καταλήξουν σε ακόμη πιο σημαντικές διαφορές. Ο αντίκτυπος από τις νομοθετικές αυτές διαφορές και αβεβαιότητες θα καταστεί σημαντικότερος με την περαιτέρω εξέλιξη της κοινωνίας της πληροφορίας, που έχει ήδη συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση της διασυνοριακής εκμετάλλευσης πληροφοριών.

(18)

Τα κράτη μέλη έχουν καθιερώσει πολιτικές περαιτέρω χρήσης βάσει της οδηγίας 2003/98/ΕΚ και κάποια εξ αυτών έχουν υιοθετήσει φιλόδοξες προσεγγίσεις ως προς τα ανοικτά δεδομένα με σκοπό να διευκολυνθούν οι πολίτες και οι νομικές οντότητες για θέματα περαιτέρω χρήσης προσβάσιμων δημόσιων δεδομένων, πάνω από το ελάχιστο επίπεδο που ορίζει η εν λόγω οδηγία. Υπάρχει ο κίνδυνος οι αποκλίνοντες κανόνες στα κράτη μέλη να λειτουργούν ως εμπόδιο για τη διασυνοριακή προσφορά προϊόντων και υπηρεσιών και να εμποδίζουν την περαιτέρω χρήση των συγκρίσιμων συνόλων δεδομένων του δημόσιου τομέα για πανενωσιακές εφαρμογές που βασίζονται σε αυτά. Ως εκ τούτου, απαιτείται μια ελάχιστη εναρμόνιση προκειμένου να καθοριστεί ποια δεδομένα του δημόσιου τομέα είναι διαθέσιμα για περαιτέρω χρήση στην εσωτερική αγορά πληροφοριών, σύμφωνα με τα σχετικά καθεστώτα πρόσβασης και χωρίς να τα θίγει, τόσο γενική όσο και τομεακή, όπως εκείνη που ορίζεται στην οδηγία 2003/4/ΕΚ. Οι διατάξεις του ενωσιακού και του εθνικού δικαίου που υπερβαίνουν τις ελάχιστες αυτές απαιτήσεις, ιδίως σε περιπτώσεις τομεακού δικαίου, θα πρέπει να συνεχίσουν να ισχύουν. Παραδείγματα διατάξεων που υπερβαίνουν το ελάχιστο επίπεδο εναρμόνισης της παρούσας οδηγίας προβλέπουν χαμηλότερα όρια για τα επιτρεπόμενα τέλη περαιτέρω χρήσης ή λιγότερο περιοριστικούς όρους αδειοδότησης από αυτούς που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία. Ειδικότερα, η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις διατάξεις που υπερβαίνουν το ελάχιστο επίπεδο εναρμόνισης της παρούσας οδηγίας, όπως προβλέπεται στους κατ' εξουσιοδότηση κανονισμούς της Επιτροπής που εγκρίνονται δυνάμει της οδηγίας 2010/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9).

(19)

Επιπλέον, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να υπερβούν τις ελάχιστες απαιτήσεις που καθορίζονται από την παρούσα οδηγία, εφαρμόζοντας τις απαιτήσεις της στα έγγραφα που βρίσκονται στην κατοχή δημόσιων επιχειρήσεων που σχετίζονται με δραστηριότητες για τις οποίες έχει διαπιστωθεί, σύμφωνα με το άρθρο 34 της οδηγίας 2014/25/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10), ότι είναι άμεσα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό. Τα κράτη μέλη δύνανται επίσης να αποφασίζουν να εφαρμόσουν τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, ιδίως εκείνων που παρέχουν υπηρεσίες γενικού συμφέροντος.

(20)

Χρειάζεται η δημιουργία γενικού πλαισίου όσον αφορά τους όρους περαιτέρω χρήσης των εγγράφων του δημόσιου τομέα, για την εξασφάλιση δίκαιων, αναλογικών και ισότιμων όρων περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών αυτών. Οι φορείς του δημόσιου τομέα συλλέγουν, παράγουν, αναπαράγουν και διαδίδουν έγγραφα προκειμένου να εκπληρώνουν τη δημόσια αποστολή τους. Οι δημόσιες επιχειρήσεις συλλέγουν, παράγουν, αναπαράγουν και διαδίδουν έγγραφα προκειμένου να παρέχουν υπηρεσίες γενικού συμφέροντος. Η χρήση των εγγράφων αυτών για άλλους λόγους συνιστά περαιτέρω χρήση. Οι πολιτικές των κρατών μελών είναι δυνατό να υπερβαίνουν τα ελάχιστα πρότυπα που καθιερώνονται με την παρούσα οδηγία, ώστε να επιτραπεί μια πιο εκτεταμένη περαιτέρω χρήση. Κατά τη μεταφορά της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν άλλους όρους από το «έγγραφα», υπό την προϋπόθεση ότι διατηρείται το πλήρες πεδίο του ορισμού του «εγγράφου» όπως ορίζεται στην παρούσα οδηγία.

(21)

Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ισχύει για τα έγγραφα, η διάθεση των οποίων εμπίπτει στο πεδίο της δημόσιας αποστολής των οικείων φορέων του δημόσιου τομέα, όπως αυτή ορίζεται από τον νόμο ή βάσει άλλων δεσμευτικών διατάξεων του κράτους μέλους. Εφόσον δεν υπάρχουν τέτοιοι κανόνες, η δημόσια αποστολή θα πρέπει να καθορίζεται σύμφωνα με την κοινή διοικητική πρακτική στο κράτος μέλος, υπό τον όρο ότι το πεδίο της δημόσιας αποστολής είναι σαφές και υπόκειται σε επανεξέταση. Η δημόσια αποστολή θα μπορούσε να ορίζεται συνολικά ή κατά περίπτωση για τους επιμέρους φορείς του δημόσιου τομέα.

(22)

Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται σε έγγραφα τα οποία καθίστανται προσιτά για περαιτέρω χρήση όταν οι φορείς του δημόσιου τομέα χορηγούν σχετικές άδειες, πωλούν, διαδίδουν, ανταλλάσσουν ή παρέχουν πληροφορίες. Προκειμένου να αποφεύγονται οι διεπιδοτήσεις, η περαιτέρω χρήση θα πρέπει να περιλαμβάνει τη μεταγενέστερη χρήση των εγγράφων στα πλαίσια του αυτού φορέα για δραστηριότητες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο της δημόσιας αποστολής. Οι δραστηριότητες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο της δημόσιας αποστολής περιλαμβάνουν κατά γενικό κανόνα τη διάθεση εγγράφων που παράγονται και χρεώνονται σε αποκλειστικώς εμπορική βάση και τα οποία βρίσκονται σε ανταγωνισμό με άλλα έγγραφα στην αγορά.

(23)

Η παρούσα οδηγία δεν περιορίζει ή παρεμποδίζει την εκτέλεση των υποχρεωτικών καθηκόντων των δημόσιων αρχών και άλλων φορέων του δημόσιου τομέα. Η παρούσα οδηγία θεσπίζει σαφή υποχρέωση για τα κράτη μέλη να παρέχουν κάθε υφιστάμενο έγγραφο για περαιτέρω χρήση, εκτός εάν η πρόσβαση περιορίζεται ή απαγορεύεται βάσει των εθνικών κανόνων σχετικά με την πρόσβαση σε έγγραφα ή με την επιφύλαξη των λοιπών εξαιρέσεων που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία. Η παρούσα οδηγία βασίζεται στα υφιστάμενα καθεστώτα πρόσβασης στα κράτη μέλη και δεν μεταβάλλει τους εθνικούς κανόνες για την πρόσβαση σε έγγραφα. Δεν εφαρμόζεται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες πολίτες ή νομικές οντότητες μπορούν, βάσει του οικείου καθεστώτος πρόσβασης, να λάβουν έγγραφο μόνον εάν είναι σε θέση να αποδείξουν ότι έχουν συγκεκριμένο συμφέρον. Σε ενωσιακό επίπεδο, το άρθρο 41 για το δικαίωμα στη χρηστή διοίκηση και το άρθρο 42 για το δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα, όπως ορίζονται στον Χάρτη, αναγνωρίζουν σε κάθε πολίτη της Ένωσης και σε κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατοικεί ή έχει την καταστατική έδρα του σε κράτος μέλος, δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα που βρίσκονται στην κατοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής. Οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πρέπει να ενθαρρύνονται ώστε να διαθέτουν προς περαιτέρω χρήση οποιοδήποτε έγγραφο βρίσκεται στην κατοχή τους. Οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πρέπει να προωθούν και να ενθαρρύνουν την περαιτέρω χρήση εγγράφων, συμπεριλαμβανομένων των επίσημων εγγράφων νομοθετικής και διοικητικής φύσης, σε εκείνες τις περιπτώσεις στις οποίες ο φορέας του δημόσιου τομέα έχει το δικαίωμα να επιτρέπει την περαιτέρω χρήση τους.

(24)

Τα κράτη μέλη συχνά αναθέτουν την παροχή υπηρεσιών γενικού συμφέροντος σε φορείς εκτός του δημόσιου τομέα, διατηρώντας παράλληλα ένα υψηλό επίπεδο ελέγχου επί των φορέων αυτών. Ταυτόχρονα, οι διατάξεις της οδηγίας 2003/98/ΕΚ εφαρμόζονται μόνο στα έγγραφα που βρίσκονται στην κατοχή φορέων του δημόσιου τομέα, αλλά από το πεδίο εφαρμογής εξαιρούνται οι δημόσιες επιχειρήσεις. Αυτό οδηγεί σε μικρή διαθεσιμότητα για περαιτέρω χρήση των εγγράφων που παράγονται κατά την εκτέλεση υπηρεσιών γενικού συμφέροντος σε ορισμένους τομείς, και ιδίως στον τομέα των δημόσιων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Επίσης, μειώνει σημαντικά το δυναμικό για τη δημιουργία διασυνοριακών υπηρεσιών που βασίζονται σε έγγραφα που βρίσκονται στην κατοχή δημόσιων επιχειρήσεων οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες γενικού συμφέροντος.

(25)

Η οδηγία 2003/98/ΕΚ θα πρέπει, επομένως, να τροποποιηθεί ώστε να διασφαλιστεί ότι οι διατάξεις της μπορούν να εφαρμοστούν για την περαιτέρω χρήση υφιστάμενων εγγράφων που παράγονται κατά την παροχή υπηρεσιών γενικού συμφέροντος από δημόσιες επιχειρήσεις που ασκούν μία από τις δραστηριότητες που αναφέρονται στα άρθρα 8 έως 14 της οδηγίας 2014/25/ΕΕ, καθώς και από δημόσιες επιχειρήσεις που ενεργούν ως φορείς δημόσιας υπηρεσίας σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), δημόσιες επιχειρήσεις που ενεργούν ως αερομεταφορείς οι οποίες εκτελούν υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας δυνάμει του άρθρου 16 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12), και δημόσιες επιχειρήσεις που ενεργούν ως πλοιοκτήτες της Κοινότητας οι οποίες εκτελούν υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας δυνάμει του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3577/92 του Συμβουλίου (13).

(26)

Η παρούσα οδηγία δεν επιβάλλει γενική υποχρέωση έγκρισης της περαιτέρω χρήσης εγγράφων που παράγονται από δημόσιες επιχειρήσεις. Η απόφαση για έγκριση ή μη της περαιτέρω χρήσης θα πρέπει να εναπόκειται στη σχετική δημόσια επιχείρηση, εκτός εάν απαιτείται άλλως από την παρούσα οδηγία ή το ενωσιακό ή εθνικό δίκαιο. Μόνο αφού η δημόσια επιχείρηση έχει διαθέσει έγγραφο προς περαιτέρω χρήση, θα πρέπει να τηρεί τις σχετικές υποχρεώσεις που ορίζονται στα κεφάλαια ΙΙΙ και IV της παρούσας οδηγίας, ιδίως όσον αφορά τους μορφότυπους, τη χρέωση, τη διαφάνεια, τις άδειες, τη μη διάκριση και την απαγόρευση σύναψης αποκλειστικών ρυθμίσεων. Από την άλλη πλευρά, οι δημόσιες επιχειρήσεις δεν θα πρέπει να υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις που προβλέπονται στο κεφάλαιο II, όπως οι κανόνες που ισχύουν για την επεξεργασία των αιτήσεων. Όταν επιτρέπουν την περαιτέρω χρήση εγγράφων, θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις ευαίσθητες πληροφορίες σχετικά με την προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας όπως ορίζονται στην οδηγία 2008/114/ΕΚ του Συμβουλίου (14) και στις βασικές υπηρεσίες όπως ορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2016/1148 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15).

(27)

Ο όγκος των παραγόμενων ερευνητικών δεδομένων αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο και ενέχει δυνατότητες περαιτέρω χρήσης πέραν της επιστημονικής κοινότητας. Προκειμένου οι αυξανόμενες προκλήσεις για την κοινωνία να μπορούν να αντιμετωπιστούν με αποτελεσματικό και ολιστικό τρόπο, έχει καταστεί σημαντική και επείγουσα η δυνατότητα πρόσβασης, μείξης και περαιτέρω χρήσης δεδομένων από διάφορες πηγές καθώς και από διαφορετικούς τομείς και επιστημονικούς κλάδους. Τα ερευνητικά δεδομένα περιλαμβάνουν στατιστικά στοιχεία, πειραματικά αποτελέσματα, μετρήσεις, παρατηρήσεις που προκύπτουν από επιτόπια έρευνα, αποτελέσματα ερευνών, καταγραφές συνεντεύξεων και εικόνες. Περιλαμβάνουν επίσης μεταδεδομένα, προδιαγραφές και άλλα ψηφιακά αντικείμενα. Τα ερευνητικά δεδομένα είναι διαφορετικά από τα επιστημονικά άρθρα που αναφέρουν και σχολιάζουν τα ευρήματα που προκύπτουν από την επιστημονική έρευνα. Για πολλά χρόνια, η ανοικτή διάθεση και περαιτέρω χρήση των δεδομένων της επιστημονικής έρευνας που λαμβάνει δημόσια χρηματοδότηση, αποτέλεσε αντικείμενο συγκεκριμένων πρωτοβουλιών πολιτικής. Η ανοικτή πρόσβαση νοείται ως η πρακτική παροχής δωρεάν επιγραμμικής πρόσβασης στα αποτελέσματα της έρευνας για τον τελικό χρήστη και χωρίς περιορισμούς χρήσης και περαιτέρω χρήσης πέραν της δυνατότητας να απαιτείται αναγνώριση της πηγής. Οι πολιτικές ανοικτής πρόσβασης αποσκοπούν ιδίως στο να παρέχουν στους ερευνητές και στο κοινό εν γένει, πρόσβαση στα ερευνητικά δεδομένα όσο το δυνατό νωρίτερα κατά τη διαδικασία της διάδοσης, και να διευκολύνουν τη χρήση και την περαιτέρω χρήση. Η ανοικτή πρόσβαση βοηθά στη βελτίωση της ποιότητας, στη μείωση της υπερβολικής επανάληψης της έρευνας, στην επιτάχυνση της επιστημονικής προόδου, στην καταπολέμηση της επιστημονικής απάτης, και θα μπορεί σε γενικές γραμμές να συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη και την καινοτομία. Πέραν της ανοικτής πρόσβασης, καταβάλλονται αξιέπαινες προσπάθειες για να εξασφαλιστεί ότι ο σχεδιασμός της διαχείρισης των δεδομένων αποτελεί συνήθη επιστημονική πρακτική και για να υποστηριχθεί η διάδοση των ερευνητικών δεδομένων ώστε να είναι προσιτά, προσβάσιμα, διαλειτουργικά και επαναχρησιμοποιήσιμα (αρχές FAIR).

(28)

Για τους λόγους που εξηγούνται παραπάνω, είναι σκόπιμο να καθοριστεί υποχρέωση για τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν πολιτικές ανοικτής πρόσβασης σχετικά με τα ερευνητικά δεδομένα που λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση και να διασφαλίσουν ότι οι εν λόγω πολιτικές εφαρμόζονται από όλους τους ερευνητικούς οργανισμούς και τους οργανισμούς χρηματοδότησης της έρευνας. Οι ερευνητικοί οργανισμοί και οι οργανισμοί χρηματοδότησης της έρευνας θα μπορούσαν επίσης να οργανωθούν ως φορείς του δημόσιου τομέα ή δημόσιες επιχειρήσεις. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε τέτοιου είδους οργανισμούς μόνο υπό την ιδιότητά τους ως ερευνητικών οργανισμών και στα ερευνητικά δεδομένα τους. Οι πολιτικές ανοικτής πρόσβασης προβλέπουν συνήθως μια σειρά εξαιρέσεων από την ελεύθερη πρόσβαση στα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας. Στη σύσταση της Επιτροπής της 25ης Απριλίου 2018 σχετικά με την πρόσβαση στις επιστημονικές πληροφορίες και τη διαφύλαξή τους, μεταξύ άλλων, περιγράφονται τα σχετικά στοιχεία των πολιτικών ανοικτής πρόσβασης. Επιπλέον, θα πρέπει να βελτιωθούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες ορισμένα στοιχεία της έρευνας μπορούν να χρησιμοποιηθούν περαιτέρω. Για τον λόγο αυτό, ορισμένες υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα οδηγία θα πρέπει να επεκταθούν για να συμπεριλάβουν τα ερευνητικά δεδομένα που προκύπτουν από δραστηριότητες επιστημονικής έρευνας που επιδοτούνται από δημόσιους πόρους ή συγχρηματοδοτούνται από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Στο πλαίσιο των εθνικών πολιτικών ανοικτής πρόσβασης, τα δημόσια χρηματοδοτούμενα ερευνητικά δεδομένα θα πρέπει να καθίστανται διαθέσιμα ως βασική επιλογή. Ωστόσο, στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι ανησυχίες σχετικά με την ιδιωτική ζωή, την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, την εμπιστευτικότητα, την εθνική ασφάλεια, τα θεμιτά εμπορικά συμφέροντα, όπως το εμπορικό απόρρητο, και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων μερών, σύμφωνα με την αρχή «ανοικτά στο μέτρο του δυνατού, κλειστά στο μέτρο του αναγκαίου». Επιπλέον, τα ερευνητικά δεδομένα που εξαιρούνται από την πρόσβαση για λόγους εθνικής ασφάλειας, άμυνας ή δημόσιας ασφάλειας δεν θα πρέπει να καλύπτονται από την παρούσα οδηγία. Για να αποφευχθεί κάθε διοικητική επιβάρυνση, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζονται μόνο σε εκείνα τα ερευνητικά δεδομένα που έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί από ερευνητές, οργανισμούς που διεξάγουν έρευνα ή οργανισμούς χρηματοδότησης της έρευνας μέσω θεσμικού ή θεματικού αποθετηρίου και δεν θα πρέπει να συνεπάγονται επιπλέον δαπάνες για την ανάκτηση των συνόλων δεδομένων ούτε να απαιτούν πρόσθετη επιμέλεια των δεδομένων. Τα κράτη μέλη μπορούν να επεκτείνουν την εφαρμογή της οδηγίας στα ερευνητικά δεδομένα που δημοσιοποιούνται μέσω άλλων υποδομών δεδομένων απ' ό,τι τα αποθετήρια, μέσω δημοσιεύσεων ανοικτής πρόσβασης, ως συνημμένο αρχείο σε άρθρο, σε έγγραφο δεδομένων ή σε έγγραφο σε αρχείο δεδομένων. Τα έγγραφα εκτός των ερευνητικών δεδομένων θα πρέπει να εξακολουθήσουν να εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.

(29)

Ο ορισμός «φορέας του δημόσιου τομέα» βασίζεται στον ορισμό του άρθρου 2 παράγραφος 1 σημείο 1) της οδηγίας 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16). Ο ορισμός «οργανισμός δημόσιου δικαίου» που προβλέπεται στην εν λόγω οδηγία και ο ορισμός «δημόσια επιχείρηση» που προβλέπεται στην οδηγία 2014/25/ΕΕ θα πρέπει να εφαρμόζονται στην παρούσα οδηγία.

(30)

Η παρούσα οδηγία ορίζει την έννοια του όρου «έγγραφο» και ο ορισμός αυτός θα πρέπει να περιλαμβάνει οποιοδήποτε μέρος εγγράφου. Ο όρος «έγγραφο» θα πρέπει να καλύπτει κάθε αποτύπωση πράξεων, γεγονότων ή πληροφοριών – και κάθε συλλογή τέτοιων πράξεων, γεγονότων ή πληροφοριών – σε οποιοδήποτε μέσο (χαρτί ή ηλεκτρονική μορφή ή ως ηχητική, οπτική ή οπτικοακουστική εγγραφή). Ο ορισμός «έγγραφο» δεν θα πρέπει να καλύπτει τα προγράμματα υπολογιστών. Τα κράτη μέλη μπορούν να επεκτείνουν την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας στα προγράμματα υπολογιστών.

(31)

Οι φορείς του δημόσιου τομέα καθιστούν ολοένα και περισσότερο τα έγγραφά τους διαθέσιμα για περαιτέρω χρήση με προδραστικό τρόπο, εξασφαλίζοντας τη δυνατότητα επιγραμμικής εύρεσής τους και την πραγματική διαθεσιμότητα των εγγράφων και των συναφών μεταδεδομένων σε ανοικτό μορφότυπο που είναι μηχαναγνώσιμος και ο οποίος εξασφαλίζει τη διαλειτουργικότητα, την περαιτέρω χρήση και την προσβασιμότητα. Τα έγγραφα θα πρέπει επίσης να διατίθενται για περαιτέρω χρήση κατόπιν αίτησης που υποβάλλεται από περαιτέρω χρήστη. Στις περιπτώσεις αυτές, ο χρόνος απόκρισης σε αιτήσεις για περαιτέρω χρήση εγγράφων θα πρέπει να είναι εύλογος και να συμβαδίζει με το χρόνο απόκρισης σε αιτήσεις πρόσβασης στα έγγραφα σύμφωνα με τα οικεία καθεστώτα πρόσβασης. Από την απαίτηση αυτή θα πρέπει παρ' όλα αυτά να εξαιρούνται οι δημόσιες επιχειρήσεις, οι εκπαιδευτικοί οργανισμοί, οι οργανισμοί που διεξάγουν έρευνα και οι οργανισμοί χρηματοδότησης της έρευνας. Εύλογα χρονικά περιθώρια σε ολόκληρη την Ένωση θα προαγάγουν τη δημιουργία νέων συλλογικών πληροφοριακών προϊόντων και υπηρεσιών σε πανενωσιακό επίπεδο. Τούτο είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν πρόκειται για δυναμικά δεδομένα (στα οποία συγκαταλέγονται περιβαλλοντικά δεδομένα, δεδομένα κυκλοφορίας, δορυφορικά δεδομένα, μετεωρολογικά δεδομένα και δεδομένα αισθητήρων), η οικονομική αξία των οποίων εξαρτάται από το κατά πόσο οι πληροφορίες είναι άμεσα διαθέσιμες και από το πόσο τακτικά επικαιροποιούνται. Τα δυναμικά δεδομένα θα πρέπει, ως εκ τούτου, να διατίθενται αμέσως μετά τη συλλογή ή, σε περίπτωση μη αυτόματης επικαιροποίησης, αμέσως μετά την τροποποίηση του συνόλου δεδομένων, μέσω διεπαφής προγραμματισμού εφαρμογών (API), ώστε να διευκολύνεται η ανάπτυξη εφαρμογών διαδικτύου, κινητών συσκευών και υπολογιστικού νέφους βασισμένων σε αυτά τα δεδομένα. Όταν αυτό δεν είναι δυνατό εξαιτίας τεχνικών ή οικονομικών περιορισμών, οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πρέπει να διαθέτουν τα έγγραφα σε χρονικό πλαίσιο που επιτρέπει την εκμετάλλευση ολόκληρου του οικονομικού δυναμικού τους. Θα πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα προκειμένου να αρθούν οι σχετικές τεχνικές και οικονομικές δυσχέρειες. Σε περίπτωση χρησιμοποίησης άδειας, η έγκαιρη διάθεση των εγγράφων μπορεί να περιλαμβάνεται στους όρους της άδειας. Όταν η επαλήθευση δεδομένων είναι απαραίτητη για λόγους δημόσιου συμφέροντος, ιδίως όσον αφορά τη δημόσια υγεία και ασφάλεια, τα δυναμικά δεδομένα θα πρέπει να καθίστανται διαθέσιμα αμέσως μετά την επαλήθευση. Η εν λόγω ουσιώδης επαλήθευση δεν θα πρέπει να επηρεάζει τη συχνότητα των επικαιροποιήσεων.

(32)

Για να αποκτήσει κανείς πρόσβαση σε δεδομένα που έχουν διατεθεί για περαιτέρω χρήση δυνάμει της παρούσας οδηγίας, θα ήταν σκόπιμη η εξασφάλιση της πρόσβασης σε δυναμικά δεδομένα μέσω κατάλληλα σχεδιασμένων API. API είναι ένα σύνολο λειτουργιών, διαδικασιών, ορισμών και πρωτοκόλλων για την επικοινωνία μηχανής προς μηχανή και την αδιάλειπτη ανταλλαγή δεδομένων. Οι API θα πρέπει να συνοδεύονται από σαφή τεχνική τεκμηρίωση η οποία θα είναι πλήρης και διαθέσιμη στο διαδίκτυο. Όπου είναι δυνατό, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ανοικτές ΑΡΙ. Θα πρέπει να εφαρμόζονται ενωσιακά ή διεθνώς αναγνωρισμένα τυποποιημένα πρωτόκολλα και να χρησιμοποιούνται, κατά περίπτωση, διεθνή πρότυπα για σύνολα δεδομένων. Οι API μπορούν να έχουν διαφορετικά επίπεδα πολυπλοκότητας και μπορεί να συνίστανται σε έναν απλό σύνδεσμο σε βάση δεδομένων για την ανάκτηση συγκεκριμένων συνόλων δεδομένων, σε διεπαφή ιστού ή σε πιο σύνθετες δομές. Η χρήση κατάλληλης API για την περαιτέρω χρήση και την ανταλλαγή δεδομένων έχει εν γένει αξία, καθώς βοηθά τους σχεδιαστές προγραμματιστές και τις νεοσύστατες εταιρείες να δημιουργήσουν νέες υπηρεσίες και προϊόντα. Αποτελεί, επίσης, κρίσιμο συστατικό στοιχείο για τη δημιουργία πολύτιμων οικοσυστημάτων με βάση δεδομένα που παραμένουν συχνά αχρησιμοποίητα. Η δομή και η χρήση API πρέπει να βασίζεται σε μια σειρά αρχών: διαθεσιμότητα, σταθερότητα, συντήρηση κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής, ομοιομορφία χρήσης και προτύπων, φιλικότητα προς τον χρήστη καθώς και ασφάλεια. Για τα δυναμικά δεδομένα, δηλαδή τα συχνά επικαιροποιημένα δεδομένα, συνήθως σε πραγματικό χρόνο, οι φορείς του δημόσιου τομέα και οι δημόσιες επιχειρήσεις θα πρέπει να τα καθιστούν διαθέσιμα προς περαιτέρω χρήση αμέσως μετά τη συλλογή τους με μεθόδους κατάλληλων API και, κατά περίπτωση, ως μαζική τηλεφόρτωση, εκτός των περιπτώσεων όπου αυτό θα συνεπαγόταν δυσανάλογη προσπάθεια. Για την αξιολόγηση της αναλογικότητας της προσπάθειας θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος και ο προϋπολογισμός λειτουργίας του φορέα του δημόσιου τομέα ή της εν λόγω δημόσιας επιχείρησης.

(33)

Οι δυνατότητες για περαιτέρω χρήση μπορούν να βελτιωθούν περιορίζοντας την ανάγκη να μετατραπούν τα επί χάρτου έγγραφα σε ψηφιακά ή την ανάγκη επέμβασης σε ψηφιακά αρχεία ώστε να καταστούν αμοιβαία συμβατά. Επομένως, οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πρέπει να διαθέτουν τα έγγραφα υπό οποιαδήποτε προϋφιστάμενη μορφή ή γλώσσα, με ηλεκτρονικά μέσα όποτε αυτό είναι δυνατό και ενδεδειγμένο. Οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πρέπει να αντιμετωπίζουν θετικά τις αιτήσεις για τη χορήγηση αποσπάσματος υφιστάμενου εγγράφου όταν η ικανοποίηση τέτοιας αίτησης συνεπάγεται μόνον έναν απλό χειρισμό. Ωστόσο, οι φορείς του δημόσιου τομέα δεν θα πρέπει να είναι υποχρεωμένοι να παρέχουν αποσπάσματα εγγράφων ή να τροποποιούν τον μορφότυπο των αιτούμενων πληροφοριών όταν αυτό απαιτεί δυσανάλογη προσπάθεια. Για τη διευκόλυνση της περαιτέρω χρήσης, οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πρέπει να διαθέτουν τα δικά τους έγγραφα σε μορφότυπο ο οποίος, εφόσον είναι δυνατό και σκόπιμο, δεν θα εξαρτάται από τη χρήση συγκεκριμένου λογισμικού. Όπου είναι δυνατό και σκόπιμο, οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις δυνατότητες για περαιτέρω χρήση εγγράφων από και για άτομα με ειδικές ανάγκες, παρέχοντας πληροφορίες για τους μορφότυπους που καθιστούν δυνατή την πρόσβαση σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17).

(34)

Για τη διευκόλυνση της περαιτέρω χρήσης, οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πρέπει, όταν αυτό είναι δυνατό και σκόπιμο, να διαθέτουν τα έγγραφα, συμπεριλαμβανομένων των εγγράφων που δημοσιεύονται σε ιστοσελίδες, σε ανοικτή και μηχαναγνώσιμη μορφή, μαζί με τα μεταδεδομένα τους, στον υψηλότερο βαθμό ακρίβειας και ανάλυσης, σε μορφή που εξασφαλίζει τη διαλειτουργικότητα, για παράδειγμα με την επεξεργασία τους κατά τρόπο συνεπή με τις αρχές που διέπουν τις απαιτήσεις συμβατότητας και χρηστικότητας για χωρικές πληροφορίες σύμφωνα με την οδηγία 2007/2/ΕΚ.

(35)

Ένα έγγραφο θα πρέπει να θεωρείται έγγραφο σε μηχαναγνώσιμο μορφότυπο, εάν είναι σε μορφή αρχείου διαρθρωμένου κατά τέτοιον τρόπο ώστε οι εφαρμογές λογισμικού να μπορούν να εντοπίσουν, να αναγνωρίσουν και να εξαγάγουν από αυτό συγκεκριμένα δεδομένα. Τα δεδομένα που έχουν κωδικοποιηθεί σε αρχεία που είναι διαρθρωμένα σε μηχαναγνώσιμο μορφότυπο θα πρέπει να θεωρούνται μηχαναγνώσιμα δεδομένα. Οι μηχαναγνώσιμοι μορφότυποι μπορούν να είναι ανοικτοί ή ιδιόκτητοι. Μπορούν να υπάρχουν επίσημα πρότυπα ή όχι. Τα έγγραφα που έχουν κωδικοποιηθεί σε μορφή αρχείου που περιορίζει την αυτόματη επεξεργασία, επειδή τα δεδομένα δεν μπορούν ή δεν μπορούν εύκολα να εξαχθούν από αυτά τα έγγραφα, δεν θα πρέπει να θεωρούνται ως έγγραφα σε μηχαναγνώσιμο μορφότυπο. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, όταν αυτό είναι εφικτό και σκόπιμο, να ενθαρρύνουν τη χρήση ενωσιακών ή διεθνώς αναγνωρισμένων ανοικτών, μηχαναγνώσιμων μορφότυπων. Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, το ευρωπαϊκό πλαίσιο λύσεων διαλειτουργικότητας, κατά περίπτωση, κατά τον σχεδιασμό τεχνικών λύσεων για την περαιτέρω χρήση εγγράφων.

(36)

Τα τέλη για την περαιτέρω χρήση εγγράφων αποτελούν σημαντικό φραγμό εισόδου στην αγορά για νεοσύστατες επιχειρήσεις και ΜΜΕ. Συνεπώς, τα έγγραφα θα πρέπει να διατίθενται για περαιτέρω χρήση ατελώς και, όπου η επιβολή τέλους είναι απαραίτητη, το εν λόγω τέλος θα πρέπει καταρχήν να περιορίζεται στο οριακό κόστος. Όταν οι φορείς του δημόσιου τομέα πραγματοποιούν μια ιδιαίτερα εκτεταμένη έρευνα για τις ζητούμενες πληροφορίες ή εξαιρετικά δαπανηρές τροποποιήσεις του μορφότυπου των ζητούμενων πληροφοριών, είτε οικειοθελώς είτε σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εθνικής νομοθεσίας, το οριακό κόστος δύναται να καλύπτει το κόστος που συνδέεται με τις εν λόγω δραστηριότητες. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η ανάγκη να μην παρεμποδίζεται η κανονική λειτουργία των φορέων του δημόσιου τομέα, οι οποίοι υποχρεούνται να παράγουν έσοδα για να καλύπτουν σημαντικό μέρος του κόστους τους από την εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους. Αυτό ισχύει επίσης όταν ένας φορέας του δημόσιου τομέα έχει καταστήσει διαθέσιμα δεδομένα ως ανοικτά δεδομένα, αλλά υποχρεούται να παράγει έσοδα για την κάλυψη σημαντικού μέρους των δαπανών του που σχετίζονται με την εκτέλεση άλλων δημόσιων καθηκόντων. Θα πρέπει να αναγνωριστεί επίσης ο ρόλος των δημόσιων επιχειρήσεων σε ένα ανταγωνιστικό οικονομικό περιβάλλον. Στις περιπτώσεις αυτές, οι φορείς του δημόσιου τομέα και οι δημόσιες επιχειρήσεις θα πρέπει επομένως να έχουν τη δυνατότητα να χρεώνουν πάνω από το οριακό κόστος. Τα τέλη αυτά θα πρέπει να ορίζονται σύμφωνα με αντικειμενικά, διαφανή και επαληθεύσιμα κριτήρια και τα συνολικά έσοδα από τη διάθεση και την άδεια περαιτέρω χρήσης των εγγράφων δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το κόστος της συλλογής και της παραγωγής, περιλαμβανομένης της αγοράς από τρίτα μέρη, της αναπαραγωγής και διάδοσής τους, της συντήρησης και της αποθήκευσης, καθώς επίσης και μιας εύλογης απόδοσης της επένδυσης. Κατά περίπτωση, θα πρέπει να είναι επίσης δυνατό να συνυπολογίζονται στο επιλέξιμο κόστος το κόστος της ανωνυμοποίησης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και το κόστος για την προστασία του απόρρητου χαρακτήρα των δεδομένων. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητούν από τους φορείς του δημόσιου τομέα και τις δημόσιες επιχειρήσεις να δημοσιοποιούν αυτές τις δαπάνες. Η απαίτηση να παράγουν έσοδα για να καλύπτουν σημαντικό μέρος του κόστους των φορέων του δημόσιου τομέα για την εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους, ή το εύρος των υπηρεσιών γενικού ενδιαφέροντος που ανατίθενται στις δημόσιες επιχειρήσεις, δεν πρέπει να αποτελεί απαίτηση εκ του νόμου και μπορεί να απορρέει, παραδείγματος χάριν, από τις διοικητικές πρακτικές των κρατών μελών. Η εν λόγω απαίτηση θα πρέπει να επανεξετάζεται τακτικά από τα κράτη μέλη.

(37)

Η απόδοση της επένδυσης, μπορεί να εκληφθεί ως ποσοστό, επιπλέον στο οριακό κόστος, που επιτρέπει την ανάκτηση του κόστους κεφαλαίου και την ενσωμάτωση πραγματικού συντελεστή απόδοσης. Δεδομένου ότι το κόστος κεφαλαίου συνδέεται στενά με τα επιτόκια των πιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία βασίζονται στο σταθερό επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τις κύριες πράξεις αναχρηματοδότησης, η εύλογη απόδοση των επενδύσεων δεν θα πρέπει να είναι περισσότερο από 5 % πάνω από το σταθερό επιτόκιο της ΕΚΤ.

(38)

Οι βιβλιοθήκες, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών, τα μουσεία και τα αρχεία θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να χρεώνουν πάνω από το οριακό κόστος προκειμένου, και στην περίπτωση αυτή, να μην παρεμποδίζεται η κανονική λειτουργία τους. Όσον αφορά αυτούς τους φορείς του δημόσιου τομέα, τα συνολικά έσοδα από τη διάθεση και την άδεια περαιτέρω χρήσης των εγγράφων εντός της εκάστοτε λογιστικής περιόδου δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το κόστος συλλογής, παραγωγής, αναπαραγωγής, διάδοσης και συντήρησής τους και το κόστος εκκαθάρισης δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης μιας εύλογης απόδοσης της επένδυσης. Κατά περίπτωση, το κόστος της ανωνυμοποίησης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ή των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών θα πρέπει επίσης να συνυπολογίζεται στο επιλέξιμο κόστος. Όσον αφορά τις βιβλιοθήκες, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών, τα μουσεία και τα αρχεία και λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητές τους, οι τιμές που χρεώνει ο ιδιωτικός τομέας για την περαιτέρω χρήση πανομοιότυπων ή παρόμοιων εγγράφων θα μπορούσαν να λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό της εύλογης απόδοσης της επένδυσης.

(39)

Τα ανώτατα όρια χρέωσης για τέλη τα οποία θεσπίζονται με την παρούσα οδηγία δεν θίγουν το δικαίωμα των κρατών μελών να επιβάλλουν χαμηλότερα ή καθόλου τέλη.

(40)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίζουν τα κριτήρια για τη χρέωση πάνω από το οριακό κόστος. Για παράδειγμα, θα πρέπει να μπορούν να καθορίζουν τέτοια κριτήρια σε εθνικούς κανόνες ή να ορίζουν κατάλληλο φορέα ή κατάλληλους φορείς, άλλους από τον ίδιο τον φορέα του δημόσιου τομέα, που είναι αρμόδιοι να καθορίζουν τα κριτήρια αυτά. Ο φορέας αυτός θα πρέπει να έχει οργανωθεί σύμφωνα με τα συνταγματικά και νομικά συστήματα των κρατών μελών. Μπορεί να είναι υφιστάμενος φορέας με δημοσιονομικές εκτελεστικές αρμοδιότητες που υπέχει πολιτική ευθύνη.

(41)

Η εξασφάλιση σαφών και διαθέσιμων στο κοινό όρων και προϋποθέσεων περαιτέρω χρήσης εγγράφων του δημόσιου τομέα, αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη αγοράς πληροφοριών σε ενωσιακή κλίμακα. Κατά συνέπεια, όλοι οι ισχύοντες όροι για την περαιτέρω χρήση εγγράφων θα πρέπει να είναι σαφείς σε όλους τους ενδιαφερόμενους. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν τη δημιουργία ευρετηρίων των διαθέσιμων εγγράφων, τα οποία να διατίθενται ηλεκτρονικά, όταν αυτό ενδείκνυται, ώστε να προωθούνται και να διευκολύνονται οι αιτήσεις για περαιτέρω χρήση. Οι αιτούντες έγγραφα για περαιτέρω χρήση που βρίσκονται στην κατοχή φορέων άλλων από δημόσιες επιχειρήσεις, εκπαιδευτικά ιδρύματα, οργανισμούς που διεξάγουν έρευνα και οργανισμούς χρηματοδότησης της έρευνας θα πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με τα ένδικα μέσα που μπορούν να ασκήσουν κατά αποφάσεων ή πρακτικών που τους επηρεάζουν. Αυτό θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό ιδίως για τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τις ΜΜΕ που ενδέχεται να μην είναι εξοικειωμένες με τη συνεργασία με φορείς του δημόσιου τομέα άλλων κρατών μελών και με τα αντίστοιχα ένδικα μέσα.

(42)

Τα ένδικα μέσα θα πρέπει να περιλαμβάνουν τη δυνατότητα επανεξέτασης από αμερόληπτο φορέα επανεξέτασης. Ο φορέας αυτός θα μπορούσε να είναι μια ήδη υφιστάμενη εθνική αρχή, όπως η εθνική αρχή ανταγωνισμού, η εποπτική αρχή που έχει συσταθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679, η εθνική αρχή για την πρόσβαση στα έγγραφα ή η εθνική δικαστική αρχή. Ο φορέας αυτός θα πρέπει να έχει οργανωθεί σύμφωνα με τα συνταγματικά και νομικά συστήματα των κρατών μελών ενώ η χρησιμοποίησή του δεν θα πρέπει να προδικάζει την έκβαση οποιουδήποτε ένδικου μέσου που διαθέτουν άλλως οι αιτούντες την περαιτέρω χρήση. Ωστόσο, θα πρέπει να είναι διαφορετικός από τον μηχανισμό του κράτους μέλους που καθορίζει τα κριτήρια για τη χρέωση πάνω από το οριακό κόστος. Τα ένδικα μέσα θα πρέπει να περιλαμβάνουν τη δυνατότητα επανεξέτασης των αρνητικών αποφάσεων αλλά και των αποφάσεων που, αν και επιτρέπουν την περαιτέρω χρήση, θίγουν ωστόσο τους αιτούντες για άλλους λόγους, κυρίως με τους εφαρμοζόμενους κανόνες χρέωσης. Η διαδικασία επανεξέτασης θα πρέπει να είναι ταχεία και να ευθυγραμμίζεται με τις ανάγκες μιας ταχέως μεταβαλλόμενης αγοράς.

(43)

Η δημοσιοποίηση όλων των εγγράφων τα οποία είναι κατά κανόνα διαθέσιμα και τα οποία έχει στην κατοχή του ο δημόσιος τομέας - όχι μόνο πολιτικού, αλλά και νομικού και διοικητικού χαρακτήρα - αποτελεί θεμελιώδες μέσο διεύρυνσης του δικαιώματος στη γνώση, που συνιστά θεμελιώδη αρχή της δημοκρατίας. Ο στόχος αυτός ισχύει για όλα τα θεσμικά όργανα κάθε επιπέδου, τοπικού, εθνικού ή διεθνούς.

(44)

Η περαιτέρω χρήση εγγράφων δεν θα πρέπει να υπόκειται σε όρους. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις δικαιολογημένες λόγω στόχου δημοσίου συμφέροντος, δύναται να χορηγείται άδεια με την οποία θα επιβάλλονται όροι για την περαιτέρω χρήση εκ μέρους του αδειολήπτη, η οποία θα καλύπτει θέματα όπως η ευθύνη, η προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η ορθή χρήση των εγγράφων, η εγγύηση μη αλλοίωσης και η αναφορά της πηγής. Εάν οι φορείς του δημόσιου τομέα χορηγούν άδειες για την περαιτέρω χρήση εγγράφων, οι όροι της αδειοδότησης θα πρέπει να είναι αντικειμενικοί, αναλογικοί και να μην εισάγουν διακρίσεις. Οι τυποποιημένες άδειες που διατίθενται ηλεκτρονικά (on line) μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο εν προκειμένω. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν για τη διαθεσιμότητα τυποποιημένων αδειών.. Τυχόν άδειες για περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να θέτουν τους λιγότερους δυνατούς περιορισμούς στην περαιτέρω χρήση, παραδείγματος χάριν περιορίζοντάς τους στην ένδειξη της πηγής. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο οι ανοικτές άδειες σε μορφή τυποποιημένων δημόσιων αδειών διαθέσιμων στο διαδίκτυο που επιτρέπουν την ελεύθερη πρόσβαση σε δεδομένα και σε περιεχόμενο καθώς και τη χρησιμοποίηση, την τροποποίηση και την ανταλλαγή τους από οποιονδήποτε και για οποιονδήποτε σκοπό, και οι οποίες στηρίζονται σε μορφότυπους ανοικτών δεδομένων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, επομένως, να ενθαρρύνουν τη χρήση ανοικτών αδειών, οι οποίες, ενδεχομένως, θα πρέπει να καταστούν κοινή πρακτική σε ολόκληρη την Ένωση. Με την επιφύλαξη των απαιτήσεων περί ευθύνης που προβλέπεται από το ενωσιακό ή το εθνικό δίκαιο, όταν ένας φορέας του δημόσιου τομέα ή δημόσια επιχείρηση καθιστά διαθέσιμα έγγραφα για περαιτέρω χρήση χωρίς όρους και περιορισμούς, ο συγκεκριμένος φορέας του δημόσιου τομέα ή η δημόσια επιχείρηση μπορούν να αποποιηθούν κάθε ευθύνης σε σχέση με τα έγγραφα που διατίθενται για περαιτέρω χρήση

(45)

Σε περίπτωση που η αρμόδια αρχή αποφασίζει να μη διαθέτει πλέον ορισμένα έγγραφα προς περαιτέρω χρήση ή να σταματήσει την ενημέρωση των εν λόγω εγγράφων, θα πρέπει να δημοσιοποιεί τις αποφάσεις αυτές το συντομότερο, ει δυνατόν, με ηλεκτρονικά μέσα.

(46)

Οι όροι για την περαιτέρω χρήση θα πρέπει να μην εισάγουν δυσμενείς διακρίσεις για συγκρίσιμες κατηγορίες περαιτέρω χρήσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η απαγόρευση των διακρίσεων δεν θα πρέπει, για παράδειγμα, να εμποδίζει τη δωρεάν ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ φορέων του δημόσιου τομέα κατά την άσκηση της δημόσιας αποστολής τους, έστω και εάν άλλοι ενδιαφερόμενοι χρεώνονται για την περαιτέρω χρήση των ιδίων εγγράφων. Δεν θα πρέπει επίσης να εμποδίζει τη θέσπιση διαφοροποιημένης πολιτικής τελών για εμπορική και μη εμπορική περαιτέρω χρήση.

(47)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει ειδικότερα να διασφαλίσουν ότι η περαιτέρω χρήση των εγγράφων των δημόσιων επιχειρήσεων δεν οδηγεί σε στρέβλωση της αγοράς και ότι ο θεμιτός ανταγωνισμός δεν υπονομεύεται.

(48)

Οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πρέπει να συμμορφώνονται με ενωσιακούς και εθνικούς κανόνες του ανταγωνισμού όταν καθορίζουν τις αρχές για την περαιτέρω χρήση εγγράφων, αποφεύγοντας κατά το δυνατό τις αποκλειστικές συμφωνίες με ιδιώτες εταίρους. Ωστόσο, για λόγους παροχής υπηρεσίας προς το γενικό οικονομικό συμφέρον, ενδέχεται ενίοτε να απαιτηθεί αποκλειστικό δικαίωμα για περαιτέρω χρήση εγγράφων του δημόσιου τομέα. Τούτο ενδέχεται να συμβεί σε περίπτωση που κανένας εμπορικός εκδότης δεν θα δημοσίευε τις πληροφορίες χωρίς ανάλογο αποκλειστικό δικαίωμα. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2014/24/ΕΕ σύμφωνα με το άρθρο 11 της εν λόγω οδηγίας και τις συμπράξεις καινοτομίας όπως αναφέρονται στο άρθρο 31 της οδηγίας 2014/24/ΕΕ.

(49)

Υφίστανται πολυάριθμες συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ βιβλιοθηκών, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών, μουσείων, αρχείων και ιδιωτών εταίρων, που αφορούν την ψηφιοποίηση των πολιτιστικών πόρων και τη χορήγηση αποκλειστικών δικαιωμάτων σε ιδιώτες εταίρους. Έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι οι εν λόγω συμπράξεις μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορούν να καταστήσουν δυνατή μια ουσιαστική χρήση των πολιτιστικών πόρων και ταυτόχρονα να επιταχύνουν την πρόσβαση των πολιτών στην πολιτιστική κληρονομιά. Κρίνεται σκόπιμο να ληφθούν υπόψη οι υφιστάμενες αποκλίσεις στα κράτη μέλη όσον αφορά την ψηφιοποίηση των πολιτισμικών πόρων, με συγκεκριμένο σύνολο κανόνων που αφορούν συμφωνίες για την ψηφιοποίηση τέτοιων πόρων. Σε περίπτωση που ένα αποκλειστικό δικαίωμα σχετίζεται με την ψηφιοποίηση πολιτιστικών πόρων, ενδέχεται να είναι απαραίτητη η πρόβλεψη ορισμένης χρονικής διάρκειας αποκλειστικότητας προκειμένου ο ιδιώτης εταίρος να έχει τη δυνατότητα να αποσβέσει την επένδυσή του. Ωστόσο, η περίοδος αυτή θα πρέπει να είναι όσο το δυνατό πιο σύντομη, προκειμένου να τηρείται η αρχή ότι το κοινόχρηστο υλικό θα πρέπει να παραμένει δημόσιο κτήμα, αφού ψηφιοποιηθεί. Η περίοδος για την ψηφιοποίηση πολιτιστικών πόρων βάσει αποκλειστικού δικαιώματος δεν θα πρέπει εν γένει να υπερβαίνει τα δέκα έτη. Οποιαδήποτε περίοδος αποκλειστικότητας που υπερβαίνει τα δέκα έτη, θα πρέπει να υπόκειται σε επανεξέταση, λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνολογικές, οικονομικές και διοικητικές αλλαγές στο περιβάλλον από τότε που συνήφθη η συμφωνία. Εξάλλου, κάθε σύμπραξη μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την ψηφιοποίηση πόρων θα πρέπει να χορηγεί στο πολιτιστικό ίδρυμα-εταίρο πλήρη δικαιώματα όσον αφορά τη χρήση μετά τη λήξη της συμφωνίας ψηφιοποιημένων πόρων.

(50)

Οι ρυθμίσεις μεταξύ των κατόχων δεδομένων και των περαιτέρω χρηστών δεδομένων οι οποίες δεν χορηγούν ρητά αποκλειστικά δικαιώματα αλλά μπορούν εύλογα να αναμένεται ότι θα περιορίσουν τη διαθεσιμότητα εγγράφων για περαιτέρω χρήση θα πρέπει να υπόκεινται σε πρόσθετο δημόσιο έλεγχο. Ως εκ τούτου, οι ουσιώδεις πτυχές των εν λόγω ρυθμίσεων θα πρέπει να δημοσιεύονται στο διαδίκτυο τουλάχιστον δύο μήνες πριν από την έναρξη ισχύος τους, δηλαδή δύο μήνες πριν από τη συμφωνηθείσα ημερομηνία έναρξης της εκτέλεσης των υποχρεώσεων των μερών. Η δημοσίευση θα πρέπει να παρέχει στα ενδιαφερόμενα μέρη την ευκαιρία να ζητήσουν την περαιτέρω χρήση των εγγράφων που καλύπτονται από τη ρύθμιση και να αποτρέψουν τον κίνδυνο περιορισμού του φάσματος των δυνητικών περαιτέρω χρηστών. Σε κάθε περίπτωση, οι ουσιώδεις πτυχές των εν λόγω ρυθμίσεων στην τελική τους μορφή που έχουν συμφωνηθεί από τα μέρη θα πρέπει επίσης να δημοσιοποιούνται στο διαδίκτυο χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση μετά τη σύναψή τους.

(51)

Η παρούσα οδηγία έχει ως στόχο να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο να αποκτήσουν υπερβολικό πλεονέκτημα αυτοί που κάνουν την πρώτη κίνηση, το οποίο θα μπορούσε να περιορίσει τον αριθμό των δυνητικών περαιτέρω χρηστών των δεδομένων. Όπου οι συμβατικές ρυθμίσεις είναι πιθανό, επιπλέον των υποχρεώσεων παροχής εγγράφων των κρατών μελών που απορρέουν από την παρούσα οδηγία, να συνεπάγονται μεταφορά πόρων του κράτους μέλους κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ, η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να θίγει την εφαρμογή των σχετικών με τον ανταγωνισμό και τις κρατικές ενισχύσεις κανόνων οι οποίοι διατυπώνονται στα άρθρα 101 έως 109 ΣΛΕΕ. Όπως προκύπτει από τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων που διατυπώνονται στα άρθρα 107, 108 και 109 ΣΛΕΕ, το κράτος πρέπει να επαληθεύει εκ των προτέρων κατά πόσον οι σχετικές συμβατικές ρυθμίσεις αφορούν κρατικές ενισχύσεις και να φροντίζει αυτές να συμμορφώνονται με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις.

(52)

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με τις διατάξεις του ενωσιακού και εθνικού δικαίου, ιδίως σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και την οδηγία 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), και θα πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, συμπληρωματικές διατάξεις εθνικού δικαίου. Αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι η περαιτέρω χρήση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται μόνο εάν πληρούται η αρχή του οριοθετημένου σκοπού, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο β) και στο άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679. Οι ανώνυμες πληροφορίες είναι πληροφορίες που δεν αφορούν ταυτοποιημένο ή ταυτοποιήσιμο φυσικό πρόσωπο ή δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που έχουν ανωνυμοποιηθεί, κατά τρόπο που να μην επιτρέπει τον εντοπισμό της ταυτότητας του προσώπου στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα. Η ανωνυμοποίηση των πληροφοριών είναι ένας τρόπος να συμβιβαστούν, στο μέτρο του δυνατού, τα συμφέροντα από τη δυνατότητα περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών του δημόσιου τομέα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη νομοθεσία περί προστασίας των δεδομένων, αλλά συνεπάγεται κόστος. Είναι σκόπιμο να ληφθεί υπόψη το κόστος αυτό ως ένα από τα στοιχεία κόστους που συνυπολογίζονται ως μέρη του οριακού κόστους διάδοσης, όπως αυτό ορίζεται στην παρούσα οδηγία.

(53)

Κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με το πεδίο και τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω χρήση των εγγράφων του δημόσιου τομέα που περιέχουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, για παράδειγμα στον τομέα της υγείας, οι εκτιμήσεις των επιπτώσεων στην προστασία δεδομένων ενδεχομένως να πρέπει να πραγματοποιείται βάσει του άρθρου 35 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679.

(54)

Η παρούσα οδηγία δεν επηρεάζει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων μερών. Προς αποφυγή αμφιβολιών, ο όρος «δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας» αναφέρεται μόνον στην πνευματική ιδιοκτησία και τα συγγενικά δικαιώματα, περιλαμβανομένων των sui generis μορφών προστασίας. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται σε έγγραφα που καλύπτονται από δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας, όπως διπλώματα ευρεσιτεχνίας και καταχωρισμένα σχέδια και εμπορικά σήματα. Η οδηγία δεν επηρεάζει υφιστάμενα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας φορέων του δημόσιου τομέα, ούτε περιορίζει την άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων κατ' ουδένα τρόπο πέραν των ορίων που τίθενται με την παρούσα οδηγία. Οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται σύμφωνα με την παρούσα οδηγία θα πρέπει να ισχύουν μόνο στο βαθμό που συμβιβάζονται με τις διατάξεις διεθνών συμφωνιών για την προστασία δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, ιδίως της σύμβασης της Βέρνης για την προστασία των λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων («σύμβαση της Βέρνης»), της συμφωνίας για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου («συμφωνία TRIPS») και τη συνθήκη του Παγκόσμιου Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας (WIPO) για την πνευματική ιδιοκτησία (WCT). Ωστόσο, οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πρέπει να ασκούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας τους κατά τρόπον που να διευκολύνει την περαιτέρω χρήση.

(55)

Λαμβάνοντας υπόψη το δίκαιο της Ένωσης και τις διεθνείς υποχρεώσεις των κρατών μελών και της Ένωσης, ιδίως στο πλαίσιο της σύμβασης της Βέρνης και της συμφωνίας TRIPS, έγγραφα επί των οποίων τρίτα μέρη έχουν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας θα πρέπει να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Εάν ένα τρίτο μέρος ήταν ο αρχικός ιδιοκτήτης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας εγγράφου που κατέχουν βιβλιοθήκες, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών, μουσεία και αρχεία και το διάστημα προστασίας των εν λόγω δικαιωμάτων δεν έχει λήξει, το έγγραφο αυτό θα πρέπει, για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, να θεωρείται έγγραφο για το οποίο τρίτα μέρη έχουν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

(56)

Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να προσβάλει τα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων δικαιωμάτων οικονομικής και ηθικής φύσης, που χαίρουν οι εργαζόμενοι των φορέων του δημόσιου τομέα βάσει εθνικού δικαίου.

(57)

Εξάλλου, εφόσον ένα έγγραφο καθίσταται διαθέσιμο προς περαιτέρω χρήση, ο εμπλεκόμενος φορέας του δημόσιου τομέα θα πρέπει να διατηρεί το δικαίωμα αξιοποίησης του εγγράφου αυτού.

(58)

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει την οδηγία 2014/24/ΕΕ.

(59)

Η ύπαρξη μέσων που βοηθούν τους ενδεχόμενους χρήστες να εντοπίζουν τα διατιθέμενα για περαιτέρω χρήση έγγραφα, καθώς και τους όρους για τη χρήση αυτή, μπορεί να διευκολύνει σημαντικά τη διασυνοριακή χρήση των εγγράφων του δημόσιου τομέα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επομένως να εξασφαλίζουν ότι έχουν ληφθεί οι απαραίτητες πρακτικές ρυθμίσεις που βοηθούν τους χρήστες στην αναζήτηση των διαθέσιμων προς περαιτέρω χρήση εγγράφων. Παραδείγματα τέτοιων πρακτικών ρυθμίσεων αποτελούν οι κατάλογοι, με κατά προτίμηση επιγραμμική πρόσβαση, των κυριότερων εγγράφων (εγγράφων που χρησιμοποιούνται ή που μπορεί να χρησιμοποιηθούν εκτενώς) και οι ιστοσελίδες που συνδέονται με αποκεντρωμένους καταλόγους. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να διευκολύνουν τη μακροπρόθεσμη διαθεσιμότητα για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες πολιτικές διατήρησης.

(60)

Η Επιτροπή θα πρέπει να διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και να υποστηρίξει τον σχεδιασμό, τον έλεγχο, την εφαρμογή και την ανάπτυξη των διαλειτουργικών ηλεκτρονικών διεπαφών που καθιστούν δυνατή την παροχή αποδοτικότερων και ασφαλέστερων δημόσιων υπηρεσιών.

(61)

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει την οδηγία 2001/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19). Καθορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι φορείς του δημόσιου τομέα μπορούν να ασκούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας τους στην εσωτερική αγορά πληροφοριών όταν επιτρέπουν την περαιτέρω χρήση εγγράφων. Στις περιπτώσεις στις οποίες φορείς του δημόσιου τομέα είναι κάτοχοι του δικαιώματος που προβλέπεται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 της οδηγίας 96/9/ΕΚ, αυτοί δεν θα πρέπει να κάνουν χρήση του εν λόγω δικαιώματος για να αποτρέπουν την περαιτέρω χρήση ή να περιορίζουν την περαιτέρω χρήση υφιστάμενων εγγράφων πέραν των ορίων που καθορίζονται από την παρούσα οδηγία.

(62)

Η Επιτροπή έχει υποστηρίξει την ανάπτυξη μιας διαδικτυακής έκθεσης σχετικά με την ωριμότητα των ανοικτών δεδομένων με σχετικούς δείκτες επιδόσεων όσον αφορά την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα σε όλα τα κράτη μέλη. Η τακτική επικαιροποίηση της εν λόγω έκθεσης θα συμβάλει στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και στη διαθεσιμότητα πληροφοριών σχετικά με τις πολιτικές και τις πρακτικές σε ολόκληρη την Ένωση.

(63)

Είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη παρακολουθούν το εύρος της περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών του δημόσιου τομέα, τις συνθήκες υπό τις οποίες καθίστανται διαθέσιμες και τις πρακτικές που ακολουθούνται όσον αφορά την άσκηση ένδικων μέσων.

(64)

Η Επιτροπή δύναται να επικουρεί κατά τρόπο συνεπή τα κράτη μέλη στην εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, εκδίδοντας και επικαιροποιώντας υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές, ιδίως σχετικά με τις συνιστώμενες τυποποιημένες άδειες, τα σύνολα δεδομένων και τη χρέωση για την περαιτέρω χρήση εγγράφων, μετά από διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη.

(65)

Ένας από τους κύριους στόχους της εγκαθίδρυσης της εσωτερικής αγοράς είναι η εκπόνηση προϋποθέσεων για την ανάπτυξη υπηρεσιών σε ενωσιακή κλίμακα. Οι βιβλιοθήκες, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών, τα μουσεία και τα αρχεία κατέχουν σημαντικές ποσότητες πολύτιμων πόρων πληροφοριών του δημόσιου τομέα, ιδίως δεδομένου ότι τα προγράμματα ψηφιοποίησης έχουν πολλαπλασιάσει την ποσότητα του κοινόχρηστου ψηφιακού υλικού. Αυτές οι συλλογές πολιτιστικής κληρονομιάς και τα συναφή μεταδεδομένα αποτελούν δυνητική βάση για προϊόντα και υπηρεσίες ψηφιακού περιεχομένου και διαθέτουν τεράστιες δυνατότητες για καινοτόμο περαιτέρω χρήση σε τομείς όπως η εκπαίδευση και ο τουρισμός. Άλλοι τύποι πολιτιστικών ιδρυμάτων, όπως ορχήστρες, λυρικές σκηνές, μπαλέτα και θέατρα, συμπεριλαμβανομένων των αρχείων που ανήκουν στα ιδρύματα αυτά, θα πρέπει να εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, λόγω της ιδιαιτερότητάς τους ως «τεχνών του θεάματος» και του γεγονότος ότι σχεδόν όλο το υλικό που κατέχουν καλύπτεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας τρίτων.

(66)

Για να θεσπίσουν προϋποθέσεις που υποστηρίζουν την περαιτέρω χρήση εγγράφων που συνδέεται με σημαντικά κοινωνικοοικονομικά οφέλη που έχουν ιδιαίτερα υψηλή αξία για την οικονομία και την κοινωνία, θα πρέπει να τεθεί σε παράρτημα ένας κατάλογος θεματικών κατηγοριών συνόλων δεδομένων υψηλής αξίας. Ενδεικτικά, και χωρίς να θίγονται οι εκτελεστικές πράξεις για τον προσδιορισμό των συνόλων δεδομένων υψηλής αξίας επί των οποίων θα πρέπει να εφαρμόζονται οι ειδικές απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας, λαμβανομένης υπόψη της ανακοίνωσης της Επιτροπής για τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με σύνολα δεδομένων, την αδειοδότηση και τη χρέωση για την περαιτέρω χρήση των εγγράφων, οι θεματικές κατηγορίες που απαριθμούνται στο παράρτημα θα μπορούσαν μεταξύ άλλων να καλύψουν ταχυδρομικούς κώδικες, εθνικούς και τοπικούς χάρτες (γεωχωρικές πληροφορίες), την κατανάλωση ενέργειας και δορυφορικές εικόνες (γεωσκόπηση και περιβάλλον), επιτόπια δεδομένα από μέσα και τα δελτία καιρού (μετεωρολογικές πληροφορίες), δημογραφικούς και οικονομικούς δείκτες (στατιστικές), μητρώα επιχειρήσεων και αναγνωριστικά στοιχεία εγγραφής (εταιρείες και ιδιοκτησιακό καθεστώς εταιρειών), οδικά σήματα και εσωτερικές πλωτές μεταφορές (κινητικότητα).

(67)

Προκειμένου να τροποποιεί τον κατάλογο των θεματικών κατηγοριών για σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας με την προσθήκη και άλλων τέτοιων θεματικών κατηγοριών, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης εκτελεστικών πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξαγάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι οποίες θα πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (20). Πιο συγκεκριμένα, για να εξασφαλιστεί ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ' εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα ταυτόχρονα με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, ενώ παρέχεται στους εμπειρογνώμονές τους συστηματική πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ' εξουσιοδότηση πράξεων.

(68)

Η ύπαρξη ενός ενωσιακού καταλόγου των συνόλων δεδομένων με ιδιαίτερο δυναμικό δημιουργίας κοινωνικοοικονομικών οφελών σε συνδυασμό με εναρμονισμένες προϋποθέσεις για την περαιτέρω χρήση, αποτελεί σημαντικό παράγοντα που θα διευκολύνει την ανάπτυξη διασυνοριακών εφαρμογών και υπηρεσιών που στηρίζονται στα δεδομένα. Με σκοπό να εξασφαλιστούν ομοιόμορφες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες για την υποστήριξη της περαιτέρω χρήσης εγγράφων που συνδέονται με σημαντικά κοινωνικοοικονομικά οφέλη με την έγκριση καταλόγου συγκεκριμένων συνόλων δεδομένων υψηλής αξίας στα οποία θα εφαρμόζονται οι ειδικές απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας, καθώς και των πρακτικών ρυθμίσεων για τη δημοσίευσή τους και την περαιτέρω χρήση τους. Κατά συνέπεια, οι ειδικές αυτές απαιτήσεις δεν θα ισχύουν πριν από την έκδοση από την Επιτροπή των εκτελεστικών πράξεων. Ο κατάλογος θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις τομεακές ενωσιακές νομικές πράξεις οι οποίες ρυθμίζουν ήδη τη δημοσίευση των συνόλων δεδομένων, όπως οι οδηγίες 2007/2/ΕΚ και 2010/40/ΕΕ, ώστε τα σύνολα δεδομένων να διατίθενται με τις αντίστοιχες προδιαγραφές και σύνολα μεταδεδομένων. Ο κατάλογος θα πρέπει να βασιστεί στις θεματικές κατηγορίες της παρούσας οδηγίας. Κατά την εκπόνηση του καταλόγου, η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργεί τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, συμπεριλαμβανομένων των διαβουλεύσεων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Επιπλέον, όταν λαμβάνονται αποφάσεις για τη συμπερίληψη στον κατάλογο των δεδομένων που κατέχουν οι δημόσιες επιχειρήσεις ή για την ελεύθερη διαθεσιμότητά τους, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις επί του ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές. Οι εν λόγω εξουσίες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21).

(69)

Για να εξασφαλιστεί η μεγιστοποίηση του αντίκτυπου τους και για να διευκολυνθεί η περαιτέρω χρήση, τα σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας θα πρέπει να διατίθενται για περαιτέρω χρήση με ελάχιστους νομικούς περιορισμούς και χωρίς χρέωση. Θα πρέπει επίσης να δημοσιεύονται μέσω API. Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείει φορείς του δημόσιου τομέα να χρεώνουν τις υπηρεσίες που παρέχουν σε σχέση με τα σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας τους, ιδίως για την πιστοποίηση της γνησιότητας ή της ακρίβειας των εγγράφων.

(70)

Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η διευκόλυνση της δημιουργίας, σε ενωσιακή κλίμακα, πληροφοριακών προϊόντων και υπηρεσιών που βασίζονται σε έγγραφα του δημόσιου τομέα και η διασφάλιση αποτελεσματικής διασυνοριακής χρήσης εγγράφων του δημόσιου τομέα αφενός από ιδιωτικές επιχειρήσεις, ιδίως από ΜΜΕ, για πληροφοριακά προϊόντα και υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, και αφετέρου από τους πολίτες προκειμένου να διευκολύνονται η ελεύθερη κυκλοφορία των πληροφοριών και η επικοινωνία, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως, λόγω της πανενωσιακής εμβέλειας της προταθείσας δράσης, μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(71)

Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από τον Χάρτη, συμπεριλαμβανομένων του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή, της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, του δικαιώματος της ιδιοκτησίας και της ένταξης των ατόμων με αναπηρίες. Ουδεμία διάταξη της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ή να εφαρμόζεται κατά τρόπο ασυμβίβαστο προς τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών.

(72)

Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων κλήθηκε να γνωμοδοτήσει σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22) και εξέδωσε τη γνωμοδότησή του στις 10 Ιουλίου 2018 (23).

(73)

Η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργήσει αξιολόγηση της παρούσας οδηγίας. Σύμφωνα με τη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου, η εν λόγω αξιολόγηση θα πρέπει να βασίζεται στα πέντε κριτήρια, της αποδοτικότητας, της αποτελεσματικότητας, της συνάφειας, της συνεκτικότητας και της προστιθέμενης αξίας και θα πρέπει να αποτελεί τη βάση για τις εκτιμήσεις των επιπτώσεων ενδεχόμενων περαιτέρω μέτρων.

(74)

Με την παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να θίγονται οι υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που αναφέρονται στο παράρτημα II μέρος Β,