+Άρθρο 10 Πλειστηριασμός δικαιωμάτων
---+Άρθρο 10 1.
---+Article 10 1a.
---+Άρθρο 10 2.
---+Άρθρο 10 3.
---+Άρθρο 10 4.
---+Άρθρο 10 5.
---+Άρθρο 10 6.

Άρθρο 10 Πλειστηριασμός δικαιωμάτων

1. Επισκόπηση

,
Τίτλος Κανονισμός
Άρθρο 10 1.
Από το 2019 και μετά, τα κράτη μέλη θέτουν σε πλειστηριασμό όλα τα δικαιώματα που δεν έχουν κατανεμηθεί δωρεάν σύμφωνα με τα άρθρα 10α και 10γ της παρούσας οδηγίας και δεν έχουν τοποθετηθεί στο αποθεματικό για τη σταθερότητα της αγοράς που θεσπίστηκε με την απόφαση (ΕΕ) 2015/1814 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 10 ) («αποθεματικό για τη σταθερότητα της αγοράς») ή δεν έχουν ακυρωθεί σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 4 της παρούσας οδηγίας.

Από το 2021 και μετά και με την επιφύλαξη πιθανής μείωσης δυνάμει του άρθρου 10α παράγραφος 5α, το ποσοστό των δικαιωμάτων προς πλειστηριασμό είναι 57 %.

Ποσοστό 2 % της συνολικής ποσότητας δικαιωμάτων από το 2021 έως το 2030 εκπλειστηριάζεται προκειμένου να δημιουργηθεί ταμείο για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και για τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών συστημάτων ορισμένων κρατών μελών («δικαιούχα κράτη μέλη»), όπως ορίζεται στο άρθρο 10δ («Ταμείο Εκσυγχρονισμού»). Τα δικαιούχα κράτη μέλη για το εν λόγω ποσό δικαιωμάτων είναι τα κράτη μέλη με κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε τιμές αγοράς κάτω από το 60 % του μέσου όρου της Ένωσης το 2013. Τα κονδύλια που αντιστοιχούν στο εν λόγω ποσό δικαιωμάτων κατανέμονται σύμφωνα με το μέρος Α του παραρτήματος ΙΙβ.

Επιπλέον, ποσοστό 2,5 % της συνολικής ποσότητας δικαιωμάτων μεταξύ του 2024 και του 2030 τίθεται σε πλειστηριασμό για το Ταμείο Εκσυγχρονισμού. Τα δικαιούχα κράτη μέλη για το εν λόγω ποσό δικαιωμάτων είναι τα κράτη μέλη με κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε τιμές αγοράς κάτω από το 75 % του μέσου όρου της Ένωσης κατά την περίοδο από το 2016 έως το 2018. Τα κονδύλια που αντιστοιχούν στο εν λόγω ποσό δικαιωμάτων κατανέμονται σύμφωνα με το μέρος Β του παραρτήματος ΙΙβ.

Η συνολική υπολειπόμενη ποσότητα δικαιωμάτων προς πλειστηριασμό από τα κράτη μέλη διανέμεται σύμφωνα με την παράγραφο 2.

Article 10 1a.
Where the volume of allowances to be auctioned by Member States in the last year of each period referred to in ►M9  Article 13 ◄ of this Directive exceeds by more than 30 % the expected average auction volume for the first two years of the following period before application of Article 1(5) of Decision (EU) 2015/1814, two thirds of the difference between the volumes shall be deducted from the auction volumes in the last year of the period and added in equal instalments to the volumes to be auctioned by Member States in the first two years of the following period.
Άρθρο 10 2.

Η συνολική ποσότητα των δικαιωμάτων που τίθενται προς πλειστηριασμό από κάθε κράτος μέλος συνίσταται στα ακόλουθα:

α) 

►M9  90 % ◄ της συνολικής ποσότητας δικαιωμάτων που τίθενται προς πλειστηριασμό η οποία διανέμεται μεταξύ των κρατών μελών σε μερίδια ίσα με το μερίδιο των ελεγμένων εκπομπών του εκάστοτε κράτους μέλους υπό το ►M9  ΣΕΔΕ της ΕΕ ◄ για το 2005 ή τη μέση τιμή της χρονικής περιόδου 2005-2007 εάν αυτή είναι μεγαλύτερη·

▼M9

β) 

10 % της συνολικής ποσότητας δικαιωμάτων που τίθενται προς πλειστηριασμό η οποία διανέμεται μεταξύ ορισμένων κρατών μελών για τους σκοπούς της αλληλεγγύης, της ανάπτυξης και των διασυνδέσεων εντός της Ένωσης, με αποτέλεσμα η ποσότητα των δικαιωμάτων που τα κράτη μέλη θέτουν σε πλειστηριασμό δυνάμει του στοιχείου α) να προσαυξάνεται επί των ποσοστών που καθορίζονται στο παράρτημα IΙα.

▼M9 —————

▼M4

Για τους σκοπούς του στοιχείου α), αναφορικά με τα κράτη μέλη τα οποία δεν συμμετείχαν στο ►M9  ΣΕΔΕ της ΕΕ ◄ το 2005, το μερίδιό τους υπολογίζεται βάσει των ελεγμένων εκπομπών στο πλαίσιο του ►M9  ΣΕΔΕ της ΕΕ ◄ για το 2007.

▼M9

Αν χρειάζεται, τα ποσοστά που αναφέρονται στο στοιχείο β) προσαρμόζονται αναλογικά ώστε να διασφαλίζεται ότι η κατανομή είναι της τάξης του 10 %.

Άρθρο 10 3.

Τα κράτη μέλη καθορίζουν τη χρήση των εσόδων που προέρχονται από τον πλειστηριασμό δικαιωμάτων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, εκτός από τα έσοδα που καθορίζονται ως ίδιοι πόροι σύμφωνα με το άρθρο 311 τρίτο εδάφιο ΣΛΕΕ και εγγράφονται στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν αυτά τα έσοδα, εξαιρουμένων των εσόδων που χρησιμοποιούνται για την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους άνθρακα που αναφέρονται στο άρθρο 10α παράγραφος 6 της παρούσας οδηγίας, ή το ισοδύναμο σε οικονομική αξία των εν λόγω εσόδων, για ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:

▼M4

α) 

τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, περιλαμβανομένης της συνεισφοράς στο Παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενεργείας και το Ταμείο Προσαρμογής όπως καθίσταται λειτουργικό από τη διάσκεψη του Πόζναν για την αλλαγή του κλίματος (COP 14 και COP/MOP 4), με στόχο την προσαρμογή στις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος και τη χρηματοδότηση έρευνας και ανάπτυξης καθώς και έργων επίδειξης για τη μείωση των εκπομπών και την προσαρμογή στις κλιματικές αλλαγές, περιλαμβανομένης της συμμετοχής σε πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του στρατηγικού ευρωπαϊκού σχεδίου ενεργειακών τεχνολογιών και των ευρωπαϊκών τεχνολογικών πλατφορμών·

▼M15

β) 

την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας με στόχο την τήρηση της δέσμευσης της Ένωσης για χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την εκπλήρωση των στόχων της Ένωσης όσον αφορά τις διασυνδέσεις, καθώς και την ανάπτυξη άλλων τεχνολογιών που συμβάλλουν στη μετάβαση προς μια ασφαλή και βιώσιμη οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και τη συμβολή στην τήρηση της δέσμευσης της Ένωσης για αύξηση της ενεργειακής απόδοσης στα επίπεδα που συμφωνούνται στις σχετικές νομοθετικές πράξεις, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αυτοκαταναλωτές ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, καθώς και από κοινότητες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας·

γ) 

μέτρα για την αποφυγή της αποψίλωσης και τη στήριξη της προστασίας και αποκατάστασης των τυρφώνων, των δασών και άλλων χερσαίων ή θαλάσσιων οικοσυστημάτων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που συμβάλλουν στην προστασία, την αποκατάσταση και την καλύτερη διαχείρισή τους, ιδίως όσον αφορά τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές, και αυξάνουν τη φιλική προς τη βιοποικιλότητα δάσωση και αναδάσωση, μεταξύ άλλων σε αναπτυσσόμενες χώρες που έχουν κυρώσει τη συμφωνία του Παρισιού, καθώς και μέτρα για τη μεταφορά τεχνολογιών και για τη διευκόλυνση της προσαρμογής στις δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις εν λόγω χώρες·

δ) 

την απομόνωση του CO2 από τα δάση και τα εδάφη στην Ένωση·

ε) 

την περιβαλλοντικώς ασφαλή δέσμευση και γεωλογική αποθήκευση του CO2, ιδίως από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με χρήση στερεών ορυκτών καυσίμων και από φάσμα κλάδων και επιμέρους κλάδων της βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων σε τρίτα κράτη, και καινοτόμες μεθόδους αφαίρεσης του άνθρακα, όπως η άμεση δέσμευση από τον αέρα και αποθήκευση·

στ) 

να επενδύσουν και να επιταχύνουν τη μετάβαση σε μορφές μεταφορών που συμβάλλουν σημαντικά στην απαλλαγή του τομέα από τις ανθρακούχες εκπομπές, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης φιλικών προς το κλίμα επιβατικών και εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών και των υπηρεσιών και τεχνολογιών λεωφορείων, μέτρων για την απαλλαγή του ναυτιλιακού τομέα από τις ανθρακούχες εκπομπές, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης των πλοίων, των λιμένων, καινοτόμων τεχνολογιών και υποδομών, και βιώσιμων εναλλακτικών καυσίμων, όπως το υδρογόνο και η αμμωνία που παράγονται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και τεχνολογιών πρόωσης μηδενικών εκπομπών, καθώς και να χρηματοδοτήσουν μέτρα για τη στήριξη της απαλλαγής των αερολιμένων από τις ανθρακούχες εκπομπές σύμφωνα με κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων και για την κατάργηση της οδηγίας 2014/94/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για βιώσιμες αεροπορικές μεταφορές·

▼M4

ζ) 

τη χρηματοδότηση έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης και των καθαρών τεχνολογιών στους τομείς που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία·

▼M15

η) 

μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, των συστημάτων τηλεθέρμανσης και της μόνωσης, στη στήριξη των αποδοτικών και ανανεώσιμων συστημάτων θέρμανσης και ψύξης, ή στη στήριξη της ριζικής και σταδιακής ριζικής ανακαίνισης των κτιρίων σύμφωνα με την οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 11 ), αρχής γενομένης από την ανακαίνιση των κτιρίων με τις χειρότερες επιδόσεις·

▼M15

ηα) 

παροχή χρηματοδοτικής στήριξης για την αντιμετώπιση των κοινωνικών πτυχών των νοικοκυριών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, μεταξύ άλλων με τη μείωση των στρεβλωτικών φόρων, καθώς και στοχευμένων μειώσεων των δασμών και των τελών για την ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές·

ηβ) 

χρηματοδότηση εθνικών συστημάτων κλιματικών μερισμάτων με αποδεδειγμένο θετικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο, όπως τεκμηριώνεται στην ετήσια έκθεση που αναφέρεται στο άρθρο 19 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 12 ).

▼M4

θ) 

την κάλυψη των διοικητικών δαπανών για τη διαχείριση του ►M9  ΣΕΔΕ της ΕΕ ◄ ·

▼M9

ι) 

για τη χρηματοδότηση δράσεων για το κλίμα σε ευάλωτες τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής·

▼M15

ια) 

για την προώθηση της δημιουργίας δεξιοτήτων και της ανακατανομής του εργατικού δυναμικού, ως συμβολή στη δίκαιη μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία, ιδίως στις περιφέρειες που επηρεάζονται περισσότερο από τη μετάβαση των θέσεων απασχόλησης, σε στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, και για την επένδυση στην αναβάθμιση δεξιοτήτων και την επανειδίκευση των εργαζομένων που ενδεχομένως πλήττονται από τη μετάβαση, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων στις θαλάσσιες μεταφορές·

ιβ) 

αντιμετώπιση τυχόν υπολειπόμενου κινδύνου διαρροής άνθρακα στους τομείς που καλύπτονται από το παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2023/956 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 13 ), στήριξη της μετάβασης και προώθηση της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές σύμφωνα με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις.

▼M15

Κατά τον καθορισμό της χρήσης των εσόδων που προέρχονται από τον πλειστηριασμό των δικαιωμάτων, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη να συνεχιστεί η κλιμάκωση της διεθνούς χρηματοδότησης για το κλίμα σε ευάλωτες τρίτες χώρες που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο στοιχείο ι).

▼M15

Τα κράτη μέλη θεωρείται ότι έχουν τηρήσει τις διατάξεις της παρούσας παραγράφου εάν έχουν θεσπίσει και εφαρμόζουν πολιτικές φορολογικής ή οικονομικής στήριξης, μεταξύ άλλων ιδιαιτέρως στις αναπτυσσόμενες χώρες, ή εσωτερικές ρυθμιστικές πολιτικές που υποβοηθούν την οικονομική υποστήριξη, που έχουν θεσπισθεί για τους σκοπούς που απαριθμούνται στο πρώτο εδάφιο και έχουν αξία ισοδύναμη προς τα έσοδα που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο.

Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τη χρήση των εσόδων και τις δράσεις που αναλαμβάνονται σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο στις εκθέσεις που υποβάλλουν δυνάμει του άρθρου 19 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999, προσδιορίζοντας, ανάλογα με την περίπτωση και όπου χρειάζεται, ποια έσοδα χρησιμοποιούνται και ποιες δράσεις αναλαμβάνονται για την υλοποίηση των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα που υποβάλλονται σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό, καθώς και τα εδαφικά τους σχέδια δίκαιης μετάβασης που καταρτίζονται σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1056 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 14 ).

Η έκθεση είναι επαρκώς λεπτομερής ώστε να επιτρέπει στην Επιτροπή να αξιολογεί τη συμμόρφωση των κρατών μελών με το πρώτο εδάφιο.

Άρθρο 10 4.

►M15  Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 23 της παρούσας οδηγίας για τη συμπλήρωση της παρούσας οδηγίας σχετικά με τον χρόνο διεξαγωγής, τη διαχείριση και άλλες πτυχές των πλειστηριασμών, συμπεριλαμβανομένων των λεπτομερειών του πλειστηριασμού που είναι αναγκαίες για τη μεταφορά μέρους των εσόδων στον προϋπολογισμό της Ένωσης ως εξωτερικών εσόδων για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 30δ παράγραφος 4 της παρούσας οδηγίας ή ως ιδίων πόρων σύμφωνα με το άρθρο 311 τρίτο εδάφιο ΣΛΕΕ, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι διενεργούνται με ανοικτό, διαφανή, εναρμονισμένο και αμερόληπτο τρόπο. Για το σκοπό αυτόν, η διαδικασία είναι προβλέψιμη, ιδίως σε ό,τι αφορά το χρόνο διεξαγωγής και τη σειρά κατακύρωσης των πλειστηριασμών καθώς και την εκτιμώμενη ποσότητα των διαθέσιμων δικαιωμάτων. ◄

Οι εν λόγω κατ' εξουσιοδότηση πράξεις διασφαλίζουν ότι οι πλειστηριασμοί έχουν ως στόχο να εξασφαλίζουν ότι:

α) 

η πρόσβαση των φορέων εκμετάλλευσης, και ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που εμπίπτουν στο σύστημα εμπορίας εκπομπών ΣΕΔΕ της ΕΕ είναι πλήρης, ορθή και δίκαιη·

β) 

όλοι οι συμμετέχοντες έχουν πρόσβαση στις ίδιες πληροφορίες ταυτόχρονα και οι συμμετέχοντες δεν υπονομεύουν τη λειτουργία των πλειστηριασμών·

γ) 

η οργάνωση και η συμμετοχή στους πλειστηριασμούς είναι οικονομικά αποδοτική και αποφεύγονται τα περιττά διοικητικά έξοδα· και

δ) 

χορηγείται πρόσβαση σε δικαιώματα και σε μικρούς φορείς εκπομπής.

▼M4

Τα κράτη μέλη υποβάλλουν έκθεση σχετικά με την ορθή εφαρμογή των κανόνων πλειστηριασμού σε κάθε πλειστηριασμό, ιδίως όσον αφορά τη δίκαιη και ανοικτή πρόσβαση, τη διαφάνεια, τη διαμόρφωση των τιμών και τις τεχνικές και λειτουργικές πτυχές. Οι εκθέσεις αυτές υποβάλλονται εντός ενός μηνός από τη διενέργεια του πλειστηριασμού και δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της Επιτροπής.

Άρθρο 10 5.
Η Επιτροπή επιβλέπει τη λειτουργία της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα. Κάθε έτος, υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με τη λειτουργία της αγοράς ανθρακούχων εκπομπών και άλλες συναφείς πολιτικές για το κλίμα και την ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας των πλειστηριασμών, της ρευστότητας και των ποσοτήτων που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, και συνοψίζοντας τις πληροφορίες που παρέχονται από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) σύμφωνα με την παράγραφο 6 του παρόντος άρθρου και τις πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη σχετικά με τα χρηματοδοτικά μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 10α παράγραφος 6. Αν παραστεί ανάγκη, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι όλες οι σχετικές πληροφορίες διαβιβάζονται στην Επιτροπή τουλάχιστον δύο μήνες πριν από την έγκριση της έκθεσης από την Επιτροπή.
Άρθρο 10 6.
Η ΕΑΚΑΑ παρακολουθεί τακτικά την ακεραιότητα και τη διαφάνεια της ευρωπαϊκής αγοράς ανθρακούχων εκπομπών, ιδίως όσον αφορά τη μεταβλητότητα της αγοράς και την εξέλιξη των τιμών, τη λειτουργία των πλειστηριασμών και των συναλλαγών στις αγορές σχετικά με την αγορά δικαιωμάτων εκπομπών και παραγώγων τους, συμπεριλαμβανομένων των εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών, της ρευστότητας και των ποσοτήτων που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, καθώς και τις κατηγορίες και τη συναλλακτική συμπεριφορά των συμμετεχόντων στην αγορά, συμπεριλαμβανομένων των θέσεων των χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών. Η ΕΑΚΑΑ περιλαμβάνει τα σχετικά πορίσματα και, εφόσον απαιτείται, διατυπώνει συστάσεις στις αξιολογήσεις της προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 15 ). Για τους σκοπούς των καθηκόντων που αναφέρονται στην πρώτη περίοδο της παρούσας παραγράφου, η ΕΑΚΑΑ και οι σχετικές αρμόδιες αρχές συνεργάζονται και ανταλλάσσουν λεπτομερείς πληροφορίες για όλα τα είδη συναλλαγών σύμφωνα με το άρθρο 25 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 16 ).

1.1 Παραπομπές

1.2 Εντοπισμένες απαιτήσεις

1.3 Σχετικά πρότυπα

2. Εντοπισμένες απαιτήσεις

Απαιτήσεις
Πηγή Απαίτηση

3. Σχετικά πρότυπα

Πρότυπα
Πηγή Απαίτηση