Άρθρο 10α 8.

Η Επιτροπή επισπεύδει τα δικαιώματα του Ταμείου Καινοτομίας για να διασφαλίσει ότι διατίθεται επαρκές ποσό πόρων για την προώθηση της καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένης της αναβάθμισης.

Τα δικαιώματα που δεν χορηγούνται σε φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών λόγω παύσης λειτουργίας τους και τα οποία δεν είναι απαραίτητα για την κάλυψη τυχόν ελλείψεων στις παραδόσεις από τους εν λόγω φορείς εκμετάλλευσης χρησιμοποιούνται επίσης για τη στήριξη της καινοτομίας που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο.

Επιπλέον, 5 εκατομμύρια δικαιώματα από την ποσότητα που αναφέρεται στο άρθρο 3γ παράγραφοι 5 και 7 σχετικά με τα δικαιώματα των αεροπορικών μεταφορών για το 2026 διατίθενται για την στήριξη της καινοτομίας όπως αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου.

Επιπλέον, 50 εκατομμύρια ακατανέμητα δικαιώματα από το αποθεματικό για τη σταθερότητα της αγοράς συμπληρώνουν τυχόν εναπομένοντα έσοδα από τα 300 εκατομμύρια δικαιώματα που είναι διαθέσιμα για την περίοδο από το 2013 έως το 2020 σύμφωνα με την απόφαση 2010/670/ΕΕ της Επιτροπής ( 19 ), και χρησιμοποιούνται εγκαίρως για την υποστήριξη της καινοτομίας, όπως αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου.

Κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προσκλήσεων υποβολής προτάσεων ή ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών στο πλαίσιο του Ταμείου Καινοτομίας, η Επιτροπή εξετάζει στρατηγικά έργα που αναγνωρίζονται σύμφωνα με κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την θέσπιση πλαισίου μέτρων για την ενίσχυση του οικοσυστήματος κατασκευής προϊόντων τεχνολογίας με μηδενικές καθαρές εκπομπές, που θεωρείται ότι συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της πλατφόρμας στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/795 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 20 ). Τα κράτη μέλη εξετάζουν το ενδεχόμενο παροχής στήριξης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής, που θεσπίστηκαν από τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1058 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 21 ), και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, που θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1056, σε έργα στην επικράτειά τους στο πλαίσιο χρηματοδοτικών μηχανισμών που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Ταμείου Καινοτομίας, όπως το σύστημα «δημοπράτησης ως υπηρεσίας».

Το Ταμείο Καινοτομίας καλύπτει τους τομείς που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙΙ, καθώς και τα προϊόντα και τις διαδικασίες που υποκαθιστούν εκείνα με υψηλή ένταση άνθρακα που παράγονται ή χρησιμοποιούνται σε τομείς που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι, συμπεριλαμβανομένων των καινοτόμων τεχνολογιών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και αποθήκευσης ενέργειας και της περιβαλλοντικά ασφαλούς δέσμευσης και χρήσης διοξειδίου του άνθρακα (CCU) που συμβάλλει σημαντικά στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, ιδίως όσον αφορά τις αναπόφευκτες εκπομπές διεργασίας, και βοηθά στην τόνωση της κατασκευής και λειτουργίας έργων που αποσκοπούν στην περιβαλλοντικά μεταφορά και γεωλογική αποθήκευση (CCS) του CO2, ιδίως για αναπόφευκτες εκπομπές βιομηχανικών διεργασιών, και στην άμεση δέσμευση CO2 από την ατμόσφαιρα με ασφαλή, βιώσιμη και μόνιμη αποθήκευση (DACS), σε γεωγραφικές θέσεις ισόρροπα κατανεμημένες. Το Ταμείο Καινοτομίας μπορεί επίσης να στηρίξει ρηξικέλευθες καινοτόμες τεχνολογίες και υποδομές, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής καυσίμων χαμηλών και μηδενικών ανθρακούχων εκπομπών, για την απαλλαγή των τομέων των θαλάσσιων, αεροπορικών, σιδηροδρομικών και οδικών μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές, συμπεριλαμβανομένων των συλλογικών μορφών μεταφορών, όπως οι δημόσιες μεταφορές και οι υπηρεσίες πούλμαν.

Όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές, μπορεί επίσης να στηρίξει τον εξηλεκτρισμό και δράσεις για τη μείωση των συνολικών κλιματικών επιπτώσεων των αερομεταφορών.

Η Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη προσοχή σε έργα σε τομείς που καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/956 για τη στήριξη της καινοτομίας στον τομέα των τεχνολογιών χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, της CCU, της CCS, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της αποθήκευσης ενέργειας, κατά τρόπο που να συμβάλλει στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, με στόχο, κατά την περίοδο από το 2021 έως το 2030, τα έργα στους εν λόγω τομείς να λαμβάνουν σημαντικό μερίδιο της ισοδυναμίας της οικονομικής αξίας των δικαιωμάτων που αναφέρονται στην παράγραφο 1α τέταρτο εδάφιο του παρόντος άρθρου. Επιπλέον, η Επιτροπή μπορεί να προκηρύσσει, πριν το 2027, προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για τους τομείς που καλύπτονται από τον εν λόγω κανονισμό.

Η Επιτροπή δίνει επίσης ιδιαίτερη προσοχή σε έργα που συμβάλλουν στην απαλλαγή του τομέα της ναυτιλίας από τις ανθρακούχες εκπομπές και περιλαμβάνει θέματα αφιερωμένα σε αυτόν το σκοπό στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων του Ταμείου Καινοτομίας, κατά περίπτωση, μεταξύ άλλων για την ηλεκτροδότηση των θαλάσσιων μεταφορών και την αντιμετώπιση του πλήρους αντικτύπου τους στο κλίμα, συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών αιθάλης. Οι εν λόγω προσκλήσεις υποβολής προτάσεων λαμβάνουν επίσης ιδιαίτερα υπόψη στα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την επιλογή των έργων τις δυνατότητες αύξησης της προστασίας της βιοποικιλότητας και μείωσης της ηχορύπανσης και της ρύπανσης των υδάτων από έργα και επενδύσεις.

Το Ταμείο Καινοτομίας μπορεί, σύμφωνα με την παράγραφο 8α, να στηρίζει έργα μέσω ανταγωνιστικών προσφορών, όπως συμβάσεις επί διαφοράς, συμβάσεις επί διαφοράς άνθρακα ή συμβάσεις σταθερής πριμοδότησης για τη στήριξη τεχνολογιών απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές για τις οποίες η τιμή του άνθρακα ενδέχεται να μην αποτελεί επαρκές κίνητρο.

Η Επιτροπή επιδιώκει συνέργειες μεταξύ του Ταμείου Καινοτομίας και του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», ιδίως σε σχέση με τις ευρωπαϊκές συμπράξεις, και επιδιώκει, κατά περίπτωση, συνέργειες μεταξύ του Ταμείου Καινοτομίας και άλλων προγραμμάτων της Ένωσης.

Τα έργα στην επικράτεια όλων των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των έργων μικρής και μεσαίας κλίμακας, είναι επιλέξιμα και, για ναυτιλιακές δραστηριότητες, έργα με σαφή προστιθέμενη αξία για την Ένωση είναι επιλέξιμα. Οι τεχνολογίες που λαμβάνουν στήριξη είναι καινοτόμες και δεν είναι ακόμα εμπορικά βιώσιμες σε παρόμοια κλίμακα χωρίς στήριξη, αλλά αντιπροσωπεύουν πρωτοποριακές λύσεις ή είναι αρκούντως ώριμες για εφαρμογή σε προεμπορική κλίμακα.

Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι τα δικαιώματα που προορίζονται για το Ταμείο Καινοτομίας τίθενται σε πλειστηριασμό σύμφωνα με τις αρχές και τους μηχανισμούς που αναφέρονται στο άρθρο 10 παράγραφος 4 της παρούσας οδηγίας. Τα έσοδα από τον πλειστηριασμό συνιστούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 22 ). Οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις για ενέργειες των οποίων η υλοποίηση εκτείνεται σε περισσότερα του ενός οικονομικά έτη είναι δυνατόν να κατανέμονται σε ετήσιες δόσεις επί σειρά ετών.

Η Επιτροπή παρέχει, κατόπιν αιτήματος, τεχνική βοήθεια σε κράτη μέλη με μικρή πραγματική συμμετοχή σε έργα στο πλαίσιο του Ταμείου Καινοτομίας με σκοπό την αύξηση των ικανοτήτων των αιτούντων κρατών μελών να στηρίξουν τις προσπάθειες των προτεινόντων έργα στις αντίστοιχες επικράτειές τους να υποβάλουν αιτήσεις για χρηματοδότηση από το Ταμείο Καινοτομίας, προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματική γεωγραφική συμμετοχή στο Ταμείο Καινοτομίας και η συνολική ποιότητα των υποβαλλόμενων έργων. Η Επιτροπή επιδιώκει αποτελεσματική γεωγραφική κάλυψη σχετικά με χρηματοδότηση από το Ταμείο Καινοτομίας σε ολόκληρη την Ένωση με βάση την ποιότητα και εξασφαλίζει ολοκληρωμένη παρακολούθηση της προόδου και κατάλληλες επακόλουθες ενέργειες σε αυτό το πλαίσιο.

Υπό την προϋπόθεση ότι οι αιτούντες συμφωνούν, μετά το κλείσιμο της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, η Επιτροπή ενημερώνει τα κράτη μέλη σχετικά με τις αιτήσεις χρηματοδότησης για έργα στις αντίστοιχες επικράτειές τους και τους παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις αιτήσεις αυτές, ώστε να διευκολύνει τα κράτη μέλη στον συντονισμό της στήριξης για έργα. Επιπλέον η Επιτροπή ενημερώνει τα κράτη μέλη σχετικά με τον κατάλογο προεπιλεγμένων έργων πριν από τη χορήγηση της στήριξης.

Τα έργα επιλέγονται μέσω διαφανούς διαδικασίας επιλογής, με τεχνολογικά ουδέτερο τρόπο, σύμφωνα με τους στόχους του Ταμείου Καινοτομίας όπως ορίζονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου και βάσει αντικειμενικών και διαφανών κριτηρίων, λαμβάνοντας υπόψη τον βαθμό στον οποίο τα έργα συμβάλλουν σημαντικά στους στόχους της Ένωσης για το κλίμα και την ενέργεια, συμβάλλοντας παράλληλα στους στόχους μηδενικής ρύπανσης και κυκλικότητας σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου, και, κατά περίπτωση, τον βαθμό στον οποίο τα έργα συμβάλλουν στην επίτευξη μειώσεων των εκπομπών πολύ κάτω από τους δείκτες αναφοράς της παραγράφου 2. Τα έργα έχουν τη δυνατότητα ευρείας εφαρμογής ή σημαντικής μείωσης των δαπανών που επιφέρει η μετάβαση προς την κλιματικά ουδέτερη οικονομία για τους οικείους τομείς. Δίνεται προτεραιότητα σε καινοτόμες τεχνολογίες και διαδικασίες που αντιμετωπίζουν πολλαπλές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Τα έργα που αφορούν CCU επιτυγχάνουν καθαρή μείωση των εκπομπών και εξασφαλίζουν αποφυγή εκπομπής ή μόνιμη αποθήκευση του CO2. Στην περίπτωση επιχορηγήσεων που παρέχονται μέσω προσκλήσεων υποβολής προτάσεων μπορεί να παρασχεθεί στήριξη έως και για το 60 % του σχετικού κόστους των έργων, εκ του οποίου ποσοστό έως 40 % δεν χρειάζεται να εξαρτάται από την εξακριβωμένη αποφυγή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου υπό την προϋπόθεση ότι επιτυγχάνονται τα προκαθορισμένα ορόσημα, λαμβανομένης υπόψη της τεχνολογίας που έχει χρησιμοποιηθεί. Στην περίπτωση στήριξης που παρέχεται μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών και στην περίπτωση στήριξης τεχνικής βοήθειας, μπορεί να παρασχεθεί στήριξη έως και για το 100 % του σχετικού κόστους των έργων. Οι δυνατότητες μείωσης των εκπομπών σε πολλαπλούς τομείς που προσφέρονται από συνδυασμένα έργα, συμπεριλαμβανομένων των παρακείμενων περιοχών, λαμβάνονται υπόψη στα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την επιλογή των έργων.

Τα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Καινοτομίας είναι απαραίτητο να ανταλλάσσουν γνώσεις με άλλα σχετικά έργα, καθώς και με ερευνητές που εδρεύουν στην ΕΕ και έχουν έννομο συμφέρον. Οι όροι του διαμοιρασμού της γνώσης καθορίζονται από την Επιτροπή στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων.

Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων είναι ανοικτές και διαφανείς. Κατά την προετοιμασία των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι όλοι οι τομείς καλύπτονται δεόντως. Η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων κοινοποιούνται όσο το δυνατόν ευρύτερα, και ιδίως στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 23 για τη συμπλήρωση της παρούσας οδηγίας σχετικά με τους κανόνες λειτουργίας του Ταμείου Καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας και των κριτηρίων επιλογής, καθώς και σχετικά με τους επιλέξιμους τομείς και τις τεχνολογικές απαιτήσεις για τα διαφορετικά είδη στήριξης.

Κανένα έργο δεν λαμβάνει μέσω του μηχανισμού αυτού βοήθεια σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο η οποία να υπερβαίνει το 15 % του συνολικού αριθμού δικαιωμάτων που διατίθενται προς τον σκοπό αυτό. Τα εν λόγω δικαιώματα λαμβάνονται υπόψη σύμφωνα με την παράγραφο 7.

Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και στη συνέχεια κάθε έτος, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στην επιτροπή για την κλιματική αλλαγή που αναφέρεται στο άρθρο 22α παράγραφος 1 της παρούσας οδηγίας σχετικά με την υλοποίηση του Ταμείου Καινοτομίας, παρέχοντας ανάλυση των έργων που έλαβαν χρηματοδότηση ανά τομέα και ανά κράτος μέλος, καθώς και την αναμενόμενη συμβολή των εν λόγω έργων στην επίτευξη του στόχου της κλιματικής ουδετερότητας στην Ένωση, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119. Η Επιτροπή υποβάλλει την έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και δημοσιοποιεί την εν λόγω έκθεση.

1. Επισκόπηση

1.1 Παραπομπές

1.2 Εντοπισμένες απαιτήσεις

1.3 Σχετικά πρότυπα

2. Εντοπισμένες απαιτήσεις

3. Σχετικά πρότυπα

• Builddate: 01.03.2024 00:00:00 -Doknr: CELEX:32003L0087
• EULAW -

  European Regulation published on http://eur-lex.europa.eu/