5.6. Creat bainistíochta riosca

Agus measúnú á dhéanamh ar chreat bainistíochta riosca na hinstitiúide, ba cheart d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh na hinstitiúide le Treoirlínte an ÚBE maidir le Rialachas Inmheánach, le DORA agus le Treoirlínte an ÚBE eile arna n-eisiúint de bhun Airteagal 74(3) de Threoir 2013/36/AE maidir le socruithe, próisis agus sásraí rialachais inmheánaigh. Sa chomhthéacs seo, ba cheart d’údaráis inniúla breithniú a dhéanamh, inter alia, ar na nithe seo a leanas:

• a. cibé acu atá nó nach bhfuil creat bainistithe riosca agus próisis bainistithe riosca iomchuí bunaithe ag an institiúid, lena gcuimsítear straitéis riosca iomchuí agus curtha i bhfeidhm, inghlacthacht riosca, lena n ‑ áirítear beartas bainistithe riosca tríú páirtí, creataí ICAAP agus ILAAP agus cumais agus torthaí tástála struis;
• b. i gcás inarb infheidhme, cibé an gclúdaíonn nó an gclúdaíonn an creat bainistíochta riosca ar fud an ghrúpa gach riosca ábhartha, beag beann ar cibé an eascraíonn nó nach n-eascraíonn an riosca ó eintitis nach bhfuil faoi réir comhdhlúthaithe, agus cibé an mbunaíonn nó nach mbunaíonn sé léargas cuimsitheach ar na rioscaí go léir a bhfuil an institiúid neamhchosant orthu nó a bhféadfadh sí a bheith neamhchosanta orthu;
• c. cibé acu atá nó nach bhfuil an fhreagracht deiridh ar an gcomhlacht bainistíochta as an straitéis riosca, an inghlacthacht riosca agus an creat bainistíochta riosca, agus cibé an soláthraíonn nó nach soláthraíonn sé treoirlíne agus maoirseacht chuí;
• d. cibé acu atá nó nach bhfuil ag an institiúid, agus más iomchuí ag an institiúid chomhdhlúthaithe, straitéis riosca agus inghlacthacht riosca chuí doiciméadaithe agus curtha i bhfeidhm, a chlúdaíonn rioscaí suntasacha uile na hinstitiúide, a chuimsíonn teorainneacha agus lamháltais riosca, agus a léiríonn acmhainní airgeadais na hinstitiúide;
• e. cibé an mbunaítear nó nach mbunaítear leis an gcreat bainistíochta riosca nósanna imeachta leordhóthanacha chun riosca a shainaithint, a thomhas, a mhaolú agus faireachán a dhéanamh orthu agus a mhéid atá sé leabaithe i straitéis fhoriomlán na hinstitiúide agus an tionchar atá aici uirthi;
• f. cibé acu atá nó nach bhfuil na próisis chinnteoireachta soiléir, trédhearcach agus doiciméadaithe go leordhóthanach, agus an gcuirtear nó nach gcuirtear san áireamh iontu na breithniúcháin riosca iomchuí, agus cibé an gcuirtear nó nach gcuirtear beartais agus leasuithe ar bheartais in iúl ar bhealach cuí agus tráthúil;
• g. cibé acu atá nó nach bhfuil naisc iomchuí agus chomhsheasmhacha idir an straitéis ghnó, an straitéis riosca, an straitéis dhigiteach maidir le hathléimneacht oibríochtúil, an creat maidir le hinghlacthacht riosca agus bainistiú riosca, agus na creataí bainistithe caipitil agus leachtachta, chomh maith le plean na hinstitiúide chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí ESG i gcomhréir le hAirteagal 76(2) de Threoir 2013/36/AE.

Ba cheart d’údaráis inniúla a mheasúnú cibé acu atá nó nach bhfuil próiseas chun táirgí nua a fhaomhadh dea-dhoiciméadaithe i bhfeidhm ag an institiúid, arna fhormheas ag an gcomhlacht bainistíochta, ina dtugtar aghaidh ar fhorbairt margaí, táirgí agus seirbhísí nua, lena n-áirítear a bpróisis agus a gcórais bhunúsacha, agus athruithe suntasacha ar na cinn atá ann cheana, chomh maith le hidirbhearta eisceachtúla. Ba cheart d'údaráis inniúla a mheas freisin cibé acu atá nó nach bhfuil na feidhmeanna bainistíochta riosca agus comhlíonta páirteach go cuí i measúnú agus i gceadú táirgí nua nó athruithe suntasacha ar tháirgí atá ann cheana, agus na ceaduithe sin nasctha le leordhóthanacht na rialuithe ábhartha.

Creataí ICAAP agus ILAAP

Agus measúnú á dhéanamh ar chreataí ICAAP agus ILAAP na hinstitiúide, ba cheart d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar Threoirlínte an ÚBE maidir le faisnéis ICAAP agus ILAAP a bheith á gcomhlíonadh ag an institiúid²² . Ba cheart go gcuimseofaí sa mheasúnú ar chreataí ICAAP agus ILAAP na hinstitiúide athbhreithniú tréimhsiúil ar ICAAP agus ar ILAAP agus ba cheart a chinneadh an bhfuil siad fónta, éifeachtach agus cuimsitheach. Maidir leis seo, ba cheart d’údaráis inniúla:

• a. a measúnú conas a dhéantar ICAAP agus ILAAP a chomhtháthú i gcleachtais fhoriomlána bainistithe riosca agus bainistithe straitéisí na hinstitiúide, lena n ‑ áirítear pleanáil chaipitil agus leachtachta, chomh maith le méid a gcineáil réamhbhreathnaithigh;
• b. breithniú a dhéanamh ar oiriúnacht ICAAP agus an ILAAP chun leibhéal leordhóthanach caipitil inmheánaigh agus leachtachta a mheas agus a chothabháil chun rioscaí na hinstitiúide a chlúdach agus chun cinntí gnó stuama a dhéanamh (e.g. maidir le caipiteal a leithdháileadh faoin bplean gnó), lena n-áirítear faoi dhálaí struis;
• c. measúnú a dhéanamh ar cibé acu atá nó nach bhfuil ICAAP agus an ILAAP leabaithe sna próisis chinnteoireachta agus bhainistíochta ag gach leibhéal san institiúid (e.g. socrú teorainneacha, tomhas feidhmíochta);
• d. a fhíorú cibé acu atá nó nach bhfuil creataí ICAAP agus ILAAP faoi réir maoirseachta rialta ag an gcomhlacht bainistíochta, lena n-áirítear formheas na gcreataí seo agus a gcuid torthaí;
• e. measúnú a dhéanamh ar cibé an gcuirtear nó nach gcuirtear ICAAP agus ILAAP i bhfeidhm go comhsheasmhach agus go comhréireach i ngach líne ghnó agus eintiteas dlíthiúil de chuid na hinstitiúide agus an gclúdaíonn nó nach gclúdaíonn siad na rioscaí ábhartha go léir a bhfuil an institiúid neamhchosanta orthu nó a bhféadfadh sí a bheith neamhchosanta orthu;
• f. measúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh na gceanglas dlí agus rialála gaolmhar agus breithniú a dhéanamh freisin i dtaobh an sainaithníonn ICAAP na hinstitiúide rioscaí atá ag teacht chun cinn agus/nó rioscaí a bhfuil dóchúlacht íseal ag baint leo, rioscaí ardtionchair, lena n ‑ áirítear rioscaí TFC, rioscaí comhshaoil agus neamhchinnteachtaí geopholaitiúla;
• g. measúnú a dhéanamh ar cibé acu atá nó nach bhfuil aon chlaonadh ó ICAAP nó ILAAP caighdeánach na hinstitiúide, i gcomhair ceann amháin nó níos mó dá heintitis dhlíthiúla nó dá línte gnó, inchosanta.

²² Treoirlínte an ÚBE maidir le faisnéis ICAAP agus ILAAP a bhailítear chun críocha SREP (ÚBE/GL/2016/10)

Ba cheart go gcabhródh na measúnuithe sin le cinneadh a dhéanamh maidir le cistí dílse breise agus leis an measúnú ar leordhóthanacht chaipitil atá sonraithe i dTeideal 7, agus leis an meastóireacht ar leordhóthanacht leachtachta agus cistiúcháin atá sonraithe i dTeideal 8.

Measúnú ar thástáil struis na hinstitiúide

Agus measúnú á dhéanamh ar thástáil struis na hinstitiúide, ba cheart d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar Threoirlínte an ÚBE maidir le tástáil struis²³ agus Treoirlínte an ÚBE maidir le hanailís ar chásanna comhshaoil chun rioscaí comhshaoil a chomhtháthú a bheith á gcomhlíonadh ag an institiúid. Cuimsíonn an measúnú seo athbhreithniú ar chlár tástála struis na hinstitiúide, agus méid agus eagrú inmheánach na hinstitiúide, agus nádúr, scála agus castacht a gníomhaíochtaí á gcur san áireamh.

²³ Treoirlínte an ÚBE maidir le tástáil struis na n‑institiúidí (ÚBE/GL/2018/04)

Ba cheart d'údaráis inniúla measúnú cáilíochtúil a dhéanamh ar chláir tástála struis, mar aon le measúnú cainníochtúil ar thorthaí tástálacha struis. Ba cheart d’údaráis inniúla breithniú a dhéanamh ar thorthaí measúnuithe cáilíochtúla agus cainníochtúla mar aon le torthaí tástálacha struis maoirseachta (féach Teideal 12) chun críocha leordhóthanacht caipitil agus leachtachta a mheasúnú agus chun an fhreagairt mhaoirseachta iomchuí ar na heasnaimh a sainaithníodh a chinneadh. Má shainaithnítear san athbhreithniú ar thástáil struis easnaimh i rialachas na hinstitiúide agus i rialuithe ar fud na hinstitiúide, ba cheart d’údaráis inniúla iad sin a mheas agus measúnú á dhéanamh acu ar na réimsí sin. Ina theannta sin, is féidir torthaí thástálacha struis institiúide a úsáid chun measúnú a dhéanamh ar phleanáil chaipitil na hinstitiúide, agus chun riachtanais leachtachta a chainníochtú chun leordhóthanacht leachtachta a mheas.

Ba cheart d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar a mhéid atá tástáil struis leabaithe i gcreat bainistíochta riosca na hinstitiúide, lena n-áirítear an chaoi a ndéantar tástáil struis a mheas sna próisis a bhaineann le hinghlacthacht agus teorainneacha riosca na hinstitiúide a bhunú. Ina theannta sin, ba cheart d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar rannpháirtíocht ardbhainistíocht agus chomhlacht bainistíochta na hinstitiúide sa chlár tástála struis, lena n-áirítear an tuairisciú inmheánach gaolmhar, agus an méid a comhtháthaítear an tástáil struis agus a torthaí sna próisis chinnteoireachta.

Agus cláir um thástáil struis, torthaí na dtástálacha struis agus na ngníomhaíochtaí bainistíochta atá beartaithe á measúnú acu, ba cheart d'údaráis inniúla breathnú ar pheirspictíochtaí neamhghnácha agus ar pheirspictíochtaí ar fud an chórais araon. Ba cheart d’údaráis inniúla indéantacht na ngníomhaíochtaí bainistíochta i gcásanna struis a mheas, lena n-áirítear cibé acu atá nó nach bhfuil na hamlínte chun na gníomhaíochtaí a chur i bhfeidhm réalaíoch agus cibé an gcuirtear nó nach gcuirtear san áireamh leo iompar neamhghnách na hinstitiúide. Maidir le hathbhreithniú ar chláir tástála struis do ghrúpaí trasteorann, ba cheart d'údaráis inniúla aird a thabhairt ar bhaic fhéideartha ar aistritheacht caipitil agus leachtachta laistigh de ghrúpaí agus ar fheidhmiú aon socruithe tacaíochta airgeadais laistigh de ghrúpaí, a d'fhéadfadh teacht chun cinn i ndálaí struis.

Ba cheart d’údaráis inniúla torthaí tástálacha struis a mheasúnú²⁴ agus cibé acu atá nó nach bhfuil an cumas ag an institiúid an TSCR is infheidhme a choinneáil, i gcónaí, i gcás díobhálach agus an bhfuil nó nach bhfuil sraith gníomhaíochtaí bainistíochta sainaitheanta aici chun aghaidh a thabhairt ar aon sárú féideartha ar TSCR. Ba cheart d’údaráis inniúla tionchar na dtástálacha struis ar chóimheas giarála na hinstitiúide a chur san áireamh freisin, mar aon lena dliteanais incháilithe atá á sealbhú chun críocha na gceanglas íosta maidir le dliteanais incháilithe (MREL) dá dtagraítear i dTreoir 2014/59/AE.

²⁴ Chun críocha na míre seo, ní shíneann tástálacha struis chun tástálacha struis a fhreaschur.

Agus torthaí na dtástálacha struis á measúnú, ba cheart d'údaráis inniúla gach athrú rialála todhchaí atá ar eolas a dhéanann difear d'institiúidí laistigh de raon feidhme agus de thréimhse ama an chleachtaidh tástála struis a chur san áireamh, freisin.