ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2021/694 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 29ης Απριλίου 2021 για τη θέσπιση του προγράμματος Ψηφιακή Ευρώπη και την κατάργηση της απόφασης (ΕΕ) 2015/2240 (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Ένα πλαίσιο κοινών συμβάσεων που θα καθιστά δυνατή μια προσέγγιση συσχεδιασμού για την απόκτηση ολοκληρωμένου δικτύου ΥΥΕ παγκόσμιας κλάσης, συμπεριλαμβανομένης της απόκτησης υποδομής υπερυπολογιστικής και δεδομένων εξακλίμακας. Το δίκτυο αυτό θα είναι εύκολα προσβάσιμο σε δημόσιους και ιδιωτικούς χρήστες ιδίως σε ΜΜΕ, ανεξάρτητα από το κράτος μέλος όπου βρίσκονται, και θα είναι εύκολα προσβάσιμο για σκοπούς έρευνας, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1488.

Ένα πλαίσιο κοινών συμβάσεων για την απόκτηση υποδομής υπερυπολογιστικής μεταεξακλίμακας, συμπεριλαμβανομένης της ενοποίησης με τεχνολογίες κβαντικής υπολογιστικής.

Συντονισμός και επαρκείς χρηματοδοτικοί πόροι σε επίπεδο Ένωσης για τη στήριξη της ανάπτυξης, της προμήθειας και της λειτουργίας της εν λόγω υποδομής.

Δικτύωση των δυνατοτήτων ΥΥΕ και δεδομένων των κρατών μελών και στήριξη των κρατών μελών που επιθυμούν να αναβαθμίσουν τις δυνατότητες ΥΥΕ ή να αποκτήσουν νέες.

Δικτύωση των κέντρων δεξιοτήτων υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων, με τουλάχιστον ένα ανά κράτος μέλος και σε σύνδεση με τα εθνικά τους κέντρα υπερυπολογιστικής, με σκοπό την παροχή υπηρεσιών ΥΥΕ στη βιομηχανία, ιδίως τις ΜΜΕ, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τις δημόσιες διοικήσεις.

Εκδίπλωση έτοιμης προς χρήση λειτουργικής τεχνολογίας, ιδίως η υπερυπολογιστική ως υπηρεσία προκύπτουσα από έρευνα και καινοτομία για την οικοδόμηση ενός ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού οικοσυστήματος ΥΥΕ, που θα καλύπτει όλα τα τμήματα της επιστημονικής και βιομηχανικής αξιακής αλυσίδας (υλισμικό, λογισμικό, εφαρμογές, υπηρεσίες, διασυνδέσεις και προηγμένες ψηφιακές δεξιότητες).

Η δημιουργία κοινών ευρωπαϊκών χώρων δεδομένων οι οποίοι καθιστούν προσβάσιμα τα στοιχεία από όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων από την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα, και θα καταστούν πηγή εισαγωγής δεδομένων για λύσεις ΤΝ. Οι χώροι αυτοί θα πρέπει να είναι ανοικτοί στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Για να αυξηθεί η χρήση τους, τα δεδομένα εντός ενός χώρου θα καθίστανται διαλειτουργικά, ιδίως μέσω μορφότυπων δεδομένων που θα είναι ανοικτοί, μηχανικώς αναγνώσιμοι, τυποποιημένοι και τεκμηριωμένοι, τόσο στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα όσο και εντός και μεταξύ τομέων (σημασιολογική διαλειτουργικότητα).

Η ανάπτυξη κοινών ευρωπαϊκών βιβλιοθηκών ή διεπαφών με βιβλιοθήκες αλγορίθμων που θα τις καθιστούν εύκολα προσβάσιμες από όλους τους δυνητικούς Ευρωπαίους χρήστες με βάση δίκαιους και εύλογους όρους που δεν εισάγουν διακρίσεις. Οι επιχειρήσεις και ο δημόσιος τομέας θα είναι σε θέση να εντοπίζουν και να αποκτούν οποιαδήποτε λύση ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες τους.

Η συνεπένδυση με τα κράτη μέλη σε εγκαταστάσεις αναφοράς παγκόσμιας κλάσης για δοκιμές και πειραματισμό υπό πραγματικές συνθήκες, με επίκεντρο τις εφαρμογές ΤΝ σε βασικούς τομείς, όπως η υγεία, η γεωσκόπηση ή η παρακολούθηση του περιβάλλοντος, οι μεταφορές και η κινητικότητα, η ασφάλεια, η μεταποίηση ή τα χρηματοοικονομικά, καθώς και σε άλλους τομείς δημόσιου συμφέροντος. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα πρέπει να είναι ανοικτές σε όλους τους παράγοντες παντού ανά την Ευρώπη και να συνδέονται με το δίκτυο ευρωπαϊκών κόμβων ψηφιακής καινοτομίας. Οι εγκαταστάσεις αυτές είναι εξοπλισμένες ή συνδεδεμένες με μεγάλες εγκαταστάσεις υπολογιστικής και χειρισμού δεδομένων, καθώς και με τις πλέον σύγχρονες τεχνολογίες ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων των αναδυόμενων τομέων, όπως η νευρομορφική υπολογιστική, η βαθιά μάθηση και η ρομποτική.

Συνεπένδυση με τα κράτη μέλη σε προηγμένο εξοπλισμό, υποδομές και τεχνογνωσία κυβερνοασφάλειας που είναι ουσιώδεις για την προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας και της ψηφιακής ενιαίας αγοράς γενικότερα. Η εν λόγω συνεπένδυση θα μπορούσε να περιλαμβάνει επενδύσεις σε κβαντικές εγκαταστάσεις και πόρους δεδομένων για την κυβερνοασφάλεια, την αντίληψη της κατάστασης στον κυβερνοχώρο συμπεριλαμβανομένων των εθνικών κυβερνοκόμβων και των διασυνοριακών κυβερνοκόμβων που απαρτίζουν το ευρωπαϊκό σύστημα προειδοποίησης για την κυβερνοασφάλεια, καθώς και άλλα εργαλεία που θα τίθενται στη διάθεση του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Κλιμάκωση των υφιστάμενων τεχνολογικών δυνατοτήτων, δικτύωση των κέντρων ικανοτήτων στα κράτη μέλη και μέριμνα ώστε οι εν λόγω δυνατότητες να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του δημόσιου τομέα και του βιομηχανικού κλάδου, μεταξύ άλλων για προϊόντα και υπηρεσίες που ενισχύουν την κυβερνοασφάλεια και την εμπιστοσύνη εντός της ψηφιακής ενιαίας αγοράς.

Εξασφάλιση της ευρείας εκδίπλωσης αποτελεσματικών λύσεων αιχμής στους τομείς της κυβερνοασφάλειας και της εμπιστοσύνης σε όλα τα κράτη μέλη. Η εν λόγω εκδίπλωση περιλαμβάνει την ενίσχυση της προστασίας και της ασφάλειας των προϊόντων, από τον σχεδιασμό τους έως τη διάθεσή τους στο εμπόριο.

Παροχή στήριξης για να εξαλειφθεί το έλλειμμα δεξιοτήτων κυβερνοασφάλειας, λαμβανομένης υπόψη της ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων, για παράδειγμα, με την ευθυγράμμιση των προγραμμάτων για τις δεξιότητες κυβερνοασφάλειας, την προσαρμογή τους σε συγκεκριμένες τομεακές ανάγκες και τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε στοχευμένη εξειδικευμένη κατάρτιση.

Προώθηση της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την προετοιμασία και την αντιμετώπιση σημαντικών περιστατικών κυβερνοασφάλειας και περιστατικών κυβερνοασφάλειας μεγάλης κλίμακας μέσω της ανάπτυξης υπηρεσιών κυβερνοασφάλειας σε διασυνοριακό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης για αμοιβαία συνδρομή μεταξύ των δημόσιων αρχών και της δημιουργίας εφεδρείας αξιόπιστων παρόχων διαχειριζόμενων υπηρεσιών ασφάλειας σε επίπεδο Ένωσης.

Πρόσβαση σε κατάρτιση κατά την εργασία μέσω συμμετοχής σε προγράμματα πρακτικής άσκησης σε κέντρα δεξιοτήτων και σε επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες.

Πρόσβαση σε μαθήματα με αντικείμενο τις προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες, τα οποία θα προσφέρονται από ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ερευνητικά ιδρύματα και φορείς επαγγελματικής πιστοποίησης της βιομηχανίας σε συνεργασία με τους φορείς που συμμετέχουν στο πρόγραμμα (στα θέματα αναμένεται να περιλαμβάνονται η ΤΝ, η κυβερνοασφάλεια, οι τεχνολογίες κατανεμημένου καθολικού (π.χ. blockchain), η ΥΥΕ και οι κβαντικές τεχνολογίες).

Συμμετοχή σε βραχυπρόθεσμη, εξειδικευμένη επαγγελματική κατάρτιση που έχουν πιστοποιηθεί εκ των προτέρων, για παράδειγμα στον τομέα της κυβερνοασφάλειας.

Εκσυγχρονισμός των δημόσιων διοικήσεων:

Υγεία

Δικαστικός τομέας

Παροχή της δυνατότητας απρόσκοπτης και ασφαλούς διασυνοριακής ηλεκτρονικής επικοινωνίας εντός των δικαστικών αρχών, καθώς και μεταξύ των δικαστικών αρχών και άλλων αρμόδιων φορέων στον τομέα της αστικής και ποινικής δικαιοσύνης. Βελτίωση της πρόσβασης σε δικαστικές και νομικές πληροφορίες και διαδικασίες για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις, τους ασκούντες νομικά επαγγέλματα και τα μέλη του δικαστικού σώματος με σημασιολογικά διαλειτουργικές διασυνδέσεις με βάσεις δεδομένων και μητρώα, καθώς και με τη διευκόλυνση της εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών μέσω διαδικτύου. Προώθηση της ανάπτυξης και της εφαρμογής καινοτόμων τεχνολογιών για τα δικαστήρια και τον νομικό κλάδο με βάση, μεταξύ άλλων, λύσεις ΤΝ που θα μπορούσαν να εξορθολογίσουν και να επιταχύνουν τις διαδικασίες (π.χ. εφαρμογές «νομικής τεχνολογίας»).

Μεταφορές, κινητικότητα, ενέργεια και περιβάλλον

Εκδίπλωση των αποκεντρωμένων λύσεων και υποδομών που απαιτούνται για ψηφιακές εφαρμογές μεγάλης κλίμακας, όπως η συνδεδεμένη αυτοματοποιημένη οδήγηση, τα μη επανδρωμένα εναέρια, επίγεια, επιφάνειας και υποβρύχια σκάφη, οι ιδέες έξυπνης κινητικότητας, οι έξυπνες πόλεις και οι έξυπνες αγροτικές ή εξόχως απόκεντρες περιοχές, προς στήριξη των μεταφορικών, ενεργειακών και περιβαλλοντικών πολιτικών και σε συντονισμό με τις δράσεις για την ψηφιοποίηση των τομέων των μεταφορών και της ενέργειας στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη».

Εκπαίδευση, πολιτισμός και μέσα ενημέρωσης

Παροχή στους δημιουργούς και στους τομείς της δημιουργίας και του πολιτισμού στην Ευρώπη πρόσβασης στις πλέον σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες, από την ΤΝ έως την προηγμένη υπολογιστική. Αξιοποίηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, συμπεριλαμβανομένης της Europeana, για τη στήριξη της εκπαίδευσης και της έρευνας και την προώθηση της πολιτιστικής πολυμορφίας, της κοινωνικής συνοχής και της ευρωπαϊκής κοινωνίας. Στήριξη για την υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση καθώς και από ιδιωτικά και δημοσίως χρηματοδοτούμενα πολιτιστικά ιδρύματα.

Άλλες δράσεις για την υποστήριξη της ψηφιακής ενιαίας αγοράς

Δράσεις υποστήριξης, όπως η προώθηση του ψηφιακού γραμματισμού και του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και ευαισθητοποίηση των ανηλίκων, των γονέων και των εκπαιδευτικών όσον αφορά τους κινδύνους που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι ανήλικοι στο διαδίκτυο και τους τρόπους για την προστασία τους, αντιμετώπιση του εκφοβισμού στον κυβερνοχώρο και της διάδοσης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο διαδίκτυο με την υποστήριξη ενός πανευρωπαϊκού δικτύου κέντρων για ασφαλέστερη χρήση του διαδικτύου. Προώθηση μέτρων για τον εντοπισμό και την καταπολέμηση της σκόπιμης εξάπλωσης ψευδών πληροφοριών, ώστε να ενισχυθεί με αυτόν τον τρόπο η συνολική ανθεκτικότητα της Ένωσης· υποστήριξη ενός παρατηρητηρίου της Ένωσης για την οικονομία των ψηφιακών πλατφορμών, καθώς και μελετών και δραστηριοτήτων προβολής.

Οι δράσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 έως 6 μπορούν να στηριχθούν εν μέρει από τους ευρωπαϊκούς κόμβους ψηφιακής καινοτομίας μέσω των ίδιων δυνατοτήτων που αναπτύσσονται για την επικούρηση της βιομηχανίας στον ψηφιακό μετασχηματισμό της (βλέπε σημείο II).

Πρόσβαση στον κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων, σε πλατφόρμες ΤΝ και σε ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις ΥΥΕ για αναλύσεις δεδομένων και εφαρμογές μεγάλης υπολογιστικής έντασης

Πρόσβαση σε εγκαταστάσεις δοκιμών ΤΝ μεγάλης κλίμακας και σε προηγμένα εργαλεία κυβερνοασφάλειας

Πρόσβαση σε προηγμένες ψηφιακές δεξιότητες

παρότι διάφορα θεματικά πεδία που καλύπτονται από το πρόγραμμα και το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» συγκλίνουν, οι τύποι των δράσεων προς στήριξη, τα αναμενόμενα αποτελέσματα και η λογική παρέμβασής τους διαφέρουν και αλληλοσυμπληρώνονται·

το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» θα παρέχει εκτεταμένη στήριξη για έρευνα, την τεχνολογική ανάπτυξη, την επίδειξη, την πιλοτική εφαρμογή, την απόδειξη της αρχικής ιδέας, τη δοκιμή και την καινοτομία, συμπεριλαμβανομένης της εκδίπλωσης καινοτόμων ψηφιακών τεχνολογιών πριν από την κυκλοφορία τους στην αγορά, ιδίως μέσω:

το πρόγραμμα θα επενδύσει:

οι δυνατότητες και υποδομές του προγράμματος διατίθενται στην κοινότητα της έρευνας και της καινοτομίας, μεταξύ άλλων για δράσεις που στηρίζονται μέσω του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», όπως δοκιμές, πειραματισμός και επίδειξη σε όλους τους τομείς και επιστημονικούς κλάδους·

καθώς η ανάπτυξη νέων ψηφιακών τεχνολογιών θα ωριμάζει μέσω του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», τις εν λόγω τεχνολογίες θα τις αναλαμβάνει και θα τις εκδιπλώνει σταδιακά το πρόγραμμα·

οι πρωτοβουλίες του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» που αφορούν την κατάρτιση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για δεξιότητες και ικανότητες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προσφέρονται στα κέντρα συστέγασης της κοινότητας ψηφιακής γνώσης και καινοτομίας (KIC) του ΕΙΤ, συμπληρώνονται με την ανάπτυξη των δυνατοτήτων στο πεδίο των προηγμένων ψηφιακών δεξιοτήτων με στήριξη από το πρόγραμμα·

δημιουργούνται ισχυροί μηχανισμοί συντονισμού για τον προγραμματισμό και την εκτέλεση, με σκοπό τη μέγιστη δυνατή ευθυγράμμιση όλων των διαδικασιών για τα δύο προγράμματα. Οι δομές διακυβέρνησής τους θα συμπεριλάβουν όλες τις σχετικές υπηρεσίες της Επιτροπής.

χρησιμοποιούνται ρυθμίσεις για συμπληρωματική χρηματοδότηση από προγράμματα της Ένωσης υπό επιμερισμένη διαχείριση και από το πρόγραμμα, προκειμένου να στηριχθούν δράσεις που δημιουργούν γέφυρες μεταξύ των έξυπνων εξειδικεύσεων και βοηθούν στον ψηφιακό μετασχηματισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας και κοινωνίας•

το ΕΤΠΑ συνεισφέρει στην ανάπτυξη και την ενίσχυση περιφερειακών και τοπικών οικοσυστημάτων καινοτομίας, στον βιομηχανικό μετασχηματισμό, καθώς και στον ψηφιακό μετασχηματισμό της κοινωνίας και των δημόσιων διοικήσεων, δίνοντας με αυτόν τον τρόπο ώθηση και στην εφαρμογή της δήλωσης του Τάλιν για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Αυτό περιλαμβάνει στήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού της βιομηχανίας και της υιοθέτησης αποτελεσμάτων, καθώς και της έναρξης της διάθεσης νέων τεχνολογιών και καινοτόμων λύσεων. Το πρόγραμμα θα συμπληρώνει και θα στηρίζει τη διακρατική δικτύωση και χαρτογράφηση των ψηφιακών δυνατοτήτων, προκειμένου να καταστούν προσβάσιμες στις ΜΜΕ οι δυνατότητες αυτές και να καταστούν προσβάσιμες σε όλες τις περιφέρειες της Ένωσης διαλειτουργικές λύσεις.

το πρόγραμμα εστιάζει στη μεγάλης κλίμακας οικοδόμηση ψηφιακών δυνατοτήτων και υποδομών στα πεδία της ΥΥΕ, της ΤΝ, της κυβερνοασφάλειας και των προηγμένων ψηφιακών δεξιοτήτων, με στόχο να υιοθετηθούν και να εκδιπλωθούν ευρέως ανά την Ευρώπη κρίσιμες υφιστάμενες ή δοκιμασμένες καινοτόμες ψηφιακές λύσεις εντός ενός ενωσιακού πλαισίου σε τομείς δημόσιου συμφέροντος ή εκεί όπου παρατηρείται δυσλειτουργία της αγοράς. Το πρόγραμμα εκτελείται κυρίως μέσω συντονισμένων και στρατηγικών επενδύσεων με τα κράτη μέλη, ιδίως μέσω κοινών δημόσιων συμβάσεων σε ψηφιακές δυνατότητες προς από κοινού χρήση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και σε δράσεις ενωσιακής κλίμακας που στηρίζουν τη διαλειτουργικότητα και την τυποποίηση ως μέρος της ανάπτυξης της Ψηφιακής ενιαίας αγοράς.

οι δυνατότητες και υποδομές του προγράμματος καθίστανται διαθέσιμες για την εκδίπλωση καινοτόμων νέων τεχνολογιών και λύσεων στον τομέα της κινητικότητας και των μεταφορών. Ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» στηρίζει την έναρξη διάθεσης και την εκδίπλωση καινοτόμων νέων τεχνολογιών και λύσεων στον τομέα της κινητικότητας και των μεταφορών,

θα συσταθούν μηχανισμοί συντονισμού, ιδίως μέσω κατάλληλων δομών διακυβέρνησης.

δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2021/523 θα παρέχεται στήριξη με χρηματοδότηση μέσω της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της επιδίωξης στόχων πολιτικής στο πλαίσιο του προγράμματος, αυτή η χρηματοδότηση μέσω της αγοράς θα μπορούσε να συνδυάζεται με στήριξη μέσω επιχορηγήσεων,

η πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδοτικά μέσα διευκολύνεται με τη στήριξη που παρέχουν οι ευρωπαϊκοί κόμβοι ψηφιακής καινοτομίας.

το πρόγραμμα στηρίζει την ανάπτυξη και την απόκτηση των προηγμένων ψηφιακών δεξιοτήτων που χρειάζονται για την εκδίπλωση τεχνολογιών αιχμής, όπως η ΤΝ ή η ΥΥΕ, σε συνεργασία με τους σχετικούς κλάδους.

το τμήμα του Erasmus+ που αφορά τις προηγμένες δεξιότητες συμπληρώνει τις παρεμβάσεις του προγράμματος που αφορούν την απόκτηση δεξιοτήτων σε όλους τους τομείς και σε όλα τα επίπεδα, μέσω εμπειριών κινητικότητας.

το τμήμα MEDIA του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη» στηρίζει πρωτοβουλίες που μπορούν να έχουν πραγματικό αντίκτυπο στους κλάδους του πολιτισμού και της δημιουργίας σε όλη την Ευρώπη, διευκολύνοντας την προσαρμογή τους στον ψηφιακό μετασχηματισμό·

το πρόγραμμα παρέχει, μεταξύ άλλων, στους δημιουργούς, στον κλάδο της δημιουργίας και στον τομέα του πολιτισμού στην Ευρώπη πρόσβαση στις πλέον σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες, από την ΤΝ έως την προηγμένη υπολογιστική.