ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2024/1781 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia ram ustalania wymogów ekoprojektu w odniesieniu do zrównoważonych produktów oraz zmiany dyrektywy (UE) 2020/1828 i rozporządzenia (UE) 2023/1542 i uchylenia dyrektywy 2009/125/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)

trwałość i niezawodność produktu lub jego części składowych wyrażoną przez gwarantowany okres żywotności produktu, okres eksploatacji, średni czas pomiędzy awariami, podanie informacji o rzeczywistym użytkowaniu produktu, odporność na naprężenia lub mechanizmy starzenia się;

łatwość naprawy i konserwacji wyrażoną przez: cechy, dostępność, czas dostawy oraz przystępność cenową części zamiennych, modułowość, kompatybilność z powszechnie dostępnymi narzędziami i częściami zamiennymi, dostępność instrukcji naprawy i konserwacji, liczbę stosowanych materiałów i części składowych, stosowanie standardowych części składowych, stosowanie norm kodowania części składowych i materiałów w celu identyfikacji części składowych i materiałów, liczbę i złożoność koniecznych procesów i potrzebę stosowania specjalistycznych narzędzi, łatwość nieniszczącego demontażu i ponownego montażu, warunki dostępu do danych produktu, warunki dostępu do niezbędnego sprzętu i oprogramowania lub warunki ich stosowania;

łatwość ulepszenia, ponownego użycia, regeneracji i odnowienia produktów wyrażoną przez: liczbę stosowanych materiałów i części składowych, stosowanie standardowych części składowych, stosowanie norm kodowania części składowych i materiałów w celu identyfikacji części składowych i materiałów, liczbę i złożoność koniecznych procesów i narzędzi, łatwość nieniszczącego demontażu i ponownego montażu, warunki dostępu do danych produktu, warunki dostępu do niezbędnego sprzętu i oprogramowania lub warunki ich stosowania, warunki dostępu do protokołów testów lub wyposażenia badawczego, które nie jest ogólnodostępne, dostępność gwarancji dla poszczególnych produktów poddanych regeneracji lub produktów odnowionych, warunki dostępu do technologii chronionych prawami własności intelektualnej, modułowość lub warunki ich stosowania;

sposób zaprojektowania z myślą o recyklingu, łatwość i jakość recyklingu wyrażoną przez stosowanie materiałów nadających się do recyklingu, bezpieczny, łatwy i nieniszczący dostęp do części składowych i materiałów nadających się do recyklingu lub części składowych i materiałów zawierających substancje stwarzające zagrożenie, a także skład i jednorodność materiałów, możliwość sortowania z zachowaniem wysokiej czystości, liczbę stosowanych materiałów i części składowych, stosowanie standardowych części składowych, stosowanie norm kodowania części składowych i materiałów w celu identyfikacji części i materiałów, liczbę i złożoność koniecznych procesów i narzędzi, łatwość nieniszczącego demontażu i ponownego montażu, warunki dostępu do danych produktu, warunki dostępu do niezbędnego sprzętu i oprogramowania lub warunki ich stosowania;

unikanie rozwiązań technicznych uniemożliwiających ponowne użycie, ulepszenie, naprawę, konserwację, odnowienie, regenerację i recykling produktów i części składowych;

stosowanie substancji, w szczególności substancji wzbudzających obawy, samodzielnie, jako składników substancji lub w mieszaninach, w trakcie procesu produkcji produktów lub prowadzące do ich obecności w produktach, w tym także wówczas, gdy produkty te stają się odpadami, a także ich wpływ na zdrowie ludzkie i środowisko;

wykorzystanie lub zużycie energii, wody i innych zasobów na co najmniej jednym etapie cyklu życia produktu, w tym wpływ czynników fizycznych lub aktualizacji oprogramowania i oprogramowania układowego na wydajność produktu oraz wpływ na wylesianie;

stosowanie lub zawartość materiałów pochodzących z recyklingu oraz odzysk materiałów, w tym surowców krytycznych;

stosowanie lub zawartość materiałów odnawialnych pochodzących ze zrównoważonych źródeł;

masę i objętość produktu i jego opakowania oraz stosunek produktu do opakowania;

wykorzystanie użytych części składowych;

ilość, charakterystykę i dostępność materiałów zużywalnych koniecznych do prawidłowego użytkowania i prawidłowej konserwacji wyrażone między innymi poprzez wydajność, techniczny okres użytkowania, zdolność do ponownego użycia, naprawy i regeneracji, zasobooszczędność masową oraz interoperacyjność;

ślad środowiskowy produktu, wyrażony jako ilościowe określenie, zgodnie z mającym zastosowanie aktem delegowanym, wpływu cyklu życia produktu na środowisko, zarówno w odniesieniu do co najmniej jednej kategorii wpływu na środowisko, jak i zagregowanego zbioru kategorii wpływu na środowisko;

ślad węglowy produktu;

ślad materiałowy produktu;

uwalnianie mikrodrobin i nanodrobin plastiku wyrażone poprzez uwolnienie na odpowiednich etapach cyklu życia produktu, w tym na etapach produkcji, transportu, użytkowania i wycofania z eksploatacji;

emisje do powietrza, wody lub gleby uwalniane na co najmniej jednym etapie cyklu życia produktu wyrażone poprzez ilość i charakter emisji, w tym hałasu;

ilość wytwarzanych odpadów, w tym odpadów tworzyw sztucznych i odpadów opakowaniowych, oraz łatwość ich ponownego użycia, a także ilość wytwarzanych odpadów niebezpiecznych;

efektywność funkcjonalna i warunki użytkowania, w tym wyrażone poprzez zdatność do zamierzonego zastosowania, środki ostrożności dotyczące użytkowania, wymagane umiejętności i kompatybilność z innymi produktami lub systemami;

lekka konstrukcja wyrażona poprzez zmniejszenie ilości zużytych materiałów, optymalizację obciążenia i napięcia konstrukcji, integrację funkcji w ramach materiału lub jednej części składowej produktu, wykorzystanie materiałów o mniejszej gęstości lub o wysokiej wytrzymałości oraz materiałów hybrydowych, w odniesieniu do oszczędności materiałów, recyklingu i innych aspektów związanych z obiegiem zamkniętym, a także ograniczenie ilości odpadów.

informacje wymagane na mocy art. 7 ust. 2 lit. b) i art. 7 ust. 5 lub innych przepisów prawa Unii mających zastosowanie do danej grupy produktów;

niepowtarzalny identyfikator produktu na poziomie wskazanym w mającym zastosowanie akcie delegowanym przyjętym na podstawie art. 4;

globalny handlowy numer identyfikacyjny produktów lub ich części, o którym mowa w normie ISO/IEC 15459-6 Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej / Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej lub jej odpowiedniku;

odpowiednie kody towaru, takie jak kod TARIC określony w rozporządzeniu (EWG) nr 2658/87;

dokumentacja zgodności i informacje wymagane na mocy niniejszego rozporządzenia lub innych przepisów prawa Unii mających zastosowanie do danego produktu, takie jak deklaracja zgodności, dokumentacja techniczna lub certyfikaty zgodności;

podręczniki użytkownika, instrukcje, ostrzeżenia lub informacje dotyczące bezpieczeństwa, zgodnie z wymogami określonymi w innych przepisach prawa Unii mających zastosowanie do danego produktu;

informacje dotyczące producenta, takie jak jego niepowtarzalny identyfikator podmiotu oraz informacje, o których mowa w art. 27 ust. 7;

niepowtarzalne identyfikatory podmiotu inne niż identyfikator producenta;

niepowtarzalne identyfikatory zakładu;

informacje dotyczące importera, w tym informacje, o których mowa w art. 29 ust. 3, oraz jego numer rejestracyjny i identyfikacyjny przedsiębiorcy (EORI);

nazwa, dane kontaktowe i kod niepowtarzalnego identyfikatora podmiotu gospodarczego mającego siedzibę w Unii, odpowiedzialnego za wykonywanie zadań określonych w art. 4 rozporządzenia (UE) 2019/1020 lub art. 15 rozporządzenia (UE) 2023/988 bądź podobnych zadań określonych w innych przepisach prawa Unii mających zastosowanie do danego produktu;

dane referencyjne niezależnego dostawcy usług w zakresie cyfrowych paszportów produktów, który posiada kopię zapasową cyfrowego paszportu produktu.

Możliwości udziału

Środki samoregulacji muszą umożliwiać udział wszystkich podmiotów wprowadzających do obrotu produkt objęty środkiem samoregulacji, w tym MŚP i podmiotów z państw trzecich, zarówno w fazie przygotowawczej, jak i w fazie realizacji. Podmioty gospodarcze, które zamierzają ustanowić środek samoregulacji, powinny publicznie ogłosić swój zamiar przed rozpoczęciem procesu opracowywania takiego środka.

Zrównoważony charakter i wartość dodana

Środki samoregulacji muszą być zgodne z celami strategicznymi niniejszego rozporządzenia oraz z ekonomicznym i społecznym wymiarem zrównoważonego rozwoju. Środki samoregulacji muszą zapewniać zintegrowane podejście do ochrony środowiska, interesów konsumentów, zdrowia, jakości życia i interesów gospodarczych.

Reprezentatywność

Przedsiębiorstwa i ich związki uczestniczące w środku samoregulacji muszą stanowić znaczną większość danego sektora gospodarki, zgodnie z art. 21 ust. 3 akapit pierwszy lit. b). Należy zapewnić przestrzeganie unijnego prawa konkurencji, w szczególności art. 101 TFUE, w odniesieniu do porozumień antykonkurencyjnych.

Mierzalne i rozłożone w czasie cele

Cele wyznaczone przez sygnatariuszy w ramach ich środków samoregulacji muszą być sformułowane w sposób jasny, wymierny i precyzyjny w odniesieniu do dobrze określonego poziomu bazowego. Jeśli środek samoregulacji jest długofalowy, należy uwzględnić cele pośrednie. Powinna istnieć możliwość monitorowania realizacji celów i celów pośrednich w sposób niedrogi i wiarygodny, poprzez zastosowanie jasnych i niezawodnych wskaźników.

Udział społeczeństwa obywatelskiego

W celu zapewnienia przejrzystości środki samoregulacji muszą być upubliczniane, również przez internet na publicznej i łatwo dostępnej stronie internetowej oraz za pośrednictwem innych elektronicznych środków upowszechniania informacji.

Zainteresowane strony, w tym państwa członkowskie, przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe zajmujące się ochroną środowiska oraz stowarzyszenia konsumentów, zaprasza się do wyrażenia opinii na temat danego środka samoregulacji.

Monitorowanie i sprawozdawczość

Należy wybrać i mianować niezależnego kontrolera, który będzie monitorować przestrzeganie środka samoregulacji przez sygnatariuszy . Środek samoregulacji musi upoważniać niezależnego kontrolera do sprawdzania zgodności z jego wymogami. Środek samoregulacji musi określać również procedurę wyboru niezależnego kontrolera oraz zasady w celu zapewnienia, aby kontroler nie pozostawał w konflikcie interesów i miał umiejętności niezbędne do sprawdzenia zgodności z wymogami określonymi w ramach środka samoregulacji.

Co roku każdy sygnatariusz musi przekazywać wszelkie informacje i dane niezbędne do wiarygodnego sprawdzenia przez niezależnego kontrolera, czy sygnatariusz przestrzega środka samoregulacji.

Na koniec każdego rocznego okresu sprawozdawczego niezależny kontroler musi sporządzić sprawozdanie dotyczące zgodności.

Jeśli sygnatariusz nie spełnia wymogów określonych w ramach środka samoregulacji, musi on podjąć działania naprawcze. Niezależny kontroler powiadamia pozostałych sygnatariuszy uczestniczących w działaniach związanych z danym środkiem samoregulacji o nieprzestrzeganiu przepisów przez jednego z sygnatariuszy oraz o działaniach naprawczych, które ten sygnatariusz zamierza podjąć.

Wyniki wszelkich działań w zakresie nadzoru rynku prowadzonych przez organ nadzoru rynku, w ramach których stwierdzono niezgodności z wymogami określonymi w ramach środka samoregulacji, muszą być uwzględnione przez niezależnego kontrolera, w szczególności w sprawozdaniu dotyczącym zgodności, a także podejmuje się działania naprawcze.

Opłacalność administrowania środkiem samoregulacji

Koszty administrowania środkiem samoregulacji, w szczególności w zakresie monitorowania, nie mogą powodować obciążeń administracyjnych, które byłyby nieproporcjonalne do ich celów oraz do innych istniejących instrumentów polityki.