RIALACHÁN TARMLIGTHE (AE) 2024/1728 ÓN gCOIMISIÚN an 6 Nollaig 2023 lena bhforlíontar Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann le caighdeáin theicniúla rialála lena sonraítear na cásanna ina gcomhlíontar na coinníollacha maidir le grúpaí cliant nasctha a shainaithint (Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

(1)

Trí ‘ghrúpaí cliant nasctha’ a shainaithint mar a shainmhínítear in Airteagal 4(1), pointe (39) de Rialachán (AE) Uimh. 575/2013, ba cheart daoine nádúrtha nó dlítheanacha a shainaithint a bhfuil nasc chomh dlúth sin eatarthu trí thosca riosca neamhghnácha go bhfuil sé stuama caitheamh leo mar riosca aonair. I gcás nach bhfuil sé soiléir cén chatagóir shonrach nasc faoinar cheart an t-idirnasc idir daoine éagsúla a aicmiú, ba cheart forlámhas a bheith ag prionsabal ginearálta na stuamachta agus ba cheart glacadh leis go bhfuil riosca aonair ann. Dá bhrí sin, maidir leis na himthosca faoina gcomhlíontar na coinníollacha maidir le grúpaí cliant nasctha a shainaithint, ba cheart a mheas gur liostaí neamh-uileghabhálacha iad. Níor cheart grúpa cliant nasctha a bheith mar thoradh ar chásanna nach bhfuil daoine nádúrtha nó dlítheanacha nasctha ach amháin trína spleáchas ar thosca coiteanna geografacha nó earnála seachtracha.

(2)

Chun soiléiriú a dhéanamh ar na himthosca faoina gcomhlíontar an coinníoll rialaithe ionas go sainaithneofar gurb ann do riosca aonair, i gcás ina bhfuil beirt nó níos mó daoine dlítheanacha mar chuid den ráiteas airgeadas comhdhlúite céanna, ba cheart a mheas go bhfuil an coinníoll rialaithe comhlíonta, fiú in éagmais neamhchosaintí ar an duine nádúrtha nó dlítheanach rialaithe, toisc go bhféadfadh éifeacht na ndúradán a bhaineann le deacrachtaí airgeadais laistigh de ghrúpa teacht chun cinn cé nach bhfuil aon neamhchosaint ag an institiúid ar an duine rialaithe.

(3)

Ós rud é nach bhfuil gaolmhaireacht rialaithe teoranta do dhaoine atá mar chuid den ghrúpa comhdhlúite céanna, tá gá leis na himthosca a leagan síos ina mbeidh riosca aonair ann idir beirt nó níos mó daoine nádúrtha nó dlítheanacha ar bhonn rialaithe, fiú i gcás nach bhfuil ráitis airgeadais chomhdhlúite á n-ullmhú, toisc go bhfuil daoine nádúrtha bainteach, nó toisc go bhfuil na daoine dlítheanacha bunaithe i dtríú tír, nó toisc nach bhfuil comhdhlúthú airgeadais ag teastáil ón gcóras dlí is infheidhme maidir leis na daoine sin. Go sonrach, i gcás ina bhfuil an tromlach de na cearta vótála ag an duine nádúrtha nó dlítheanach, nó i gcás ina bhfuil sé de chumas ag an duine sin an tromlach den chomhlacht bainistíochta a cheapadh nó a bhaint, nó i gcás ina n-imríonn an duine sin tionchar ceannasach ar dhuine eile, ba cheart a mheas go bhfuil na coinníollacha rialaithe comhlíonta.

(4)

Thairis sin, tá gá le himthosca breise a shonrú, ar imthosca iad ina bhféadfadh riosca aonair a bheith bainteach le beirt nó níos mó daoine nádúrtha nó dlítheanacha toisc go bhfuil smacht díreach nó indíreach ag duine acu ar an duine nó ar na daoine eile. Go háirithe, i gcás ina bhfuil an ceart nó an cumas ag an duine nádúrtha nó dlítheanach cinneadh a dhéanamh maidir leis an straitéis nó maidir le hidirbhearta tábhachtacha a bhaineann le duine eile, nó má tá an ceart nó an cumas aige comhordú a dhéanamh ar bhainistiú duine dlítheanach nó daoine dlítheanacha, ba cheart a mheas go bhfuil tionchar ceannasach ag na himthosca sin agus, ar an gcaoi sin, go gcomhlíonann siad na coinníollacha maidir le riosca aonair ar bhonn rialaithe.

(5)

Tá gá leis na himthosca a shonrú, ar imthosca iad ar cheart iad a chur san áireamh ar a laghad agus an spleáchas eacnamaíoch á mheasúnú chun riosca aonair a chinneadh. Maidir leis an spleáchas eacnamaíoch, ní mór go bhféadfadh an ghaolmhaireacht idir daoine nádúrtha nó dlítheanacha deacrachtaí cistithe nó aisíocaíochta a spreagadh agus nach féidir an ghaolmhaireacht sin a ionadú ar bhonn tráthúil gan costais bhreise iomarcacha a thabhú, i.e., costais nó ioncam laghdaithe a d’fhéadfadh deacrachtaí aisíocaíochta a spreagadh.

(6)

Ina theannta sin, tá gá leis na himthosca a leagan síos, ar imthosca iad ina bhfuil na coinníollacha rialaithe agus an spleáchas eacnamaíoch ann an tráth céanna. Chun na críche sin, i gcás ina mbaineann riosca aonair bunaithe ar rialú le beirt nó níos mó daoine nádúrtha nó dlítheanacha agus ina bhfuil nasc chomh dlúth sin idir duine amháin nó níos mó acu le duine nó daoine nádúrtha nó dlítheanacha eile agus ina bhfuil an duine sin nó na daoine sin chomh idirspleách sin ar dhuine nó daoine nádúrtha nó dlítheanacha eile go bhfuil siad spleách go heacnamaíoch, ba cheart riosca aonair foriomlán a bheith ag baint leis na daoine uile sin. Agus measúnú á dhéanamh ar an rialú agus an spleáchas eacnamaíoch a bheith ann an tráth céanna, ba cheart d’institiúidí gach cás a mheas mar chás aonair, agus na naisc a d’fhéadfadh a bheith ann bunaithe ar na himthosca aonair á gcur san áireamh. I gcás ina mbeidh daoine atá mar chuid de ghrúpaí rialaithe éagsúla idirnasctha freisin trí spleáchas eacnamaíoch, ba cheart na daoine sin go léir a chur in aon ghrúpa cliant nasctha foriomlán amháin. Maidir leis an ngrúpa rialaithe, aon duine nó daoine atá spleách go heacnamaíoch agus aon duine nó daoine atá faoi rialú ag an duine nó na daoine sin atá spleách go heacnamaíoch, ba cheart dóibh a bheith mar chuid den ghrúpa cliant nasctha foriomlán sin.

(7)

Chun a chur san áireamh go bhféadfadh imthosca eisceachtúla bac a chur ar riosca aonair a bheith ann, ba cheart d’institiúid a bheith in ann fianaise leordhóthanach a chur ar fáil lena léirítear nach bhfuil riosca aonair ag baint le beirt nó níos mó daoine nádúrtha nó dlíthiúla, cé go bhfuil na coinníollacha chun daoine a mheas mar chliaint nasctha comhlíonta ag na daoine sin. Sna cásanna sin, ní féidir le hinstitiúidí na daoine sin a shainaithint mar ghrúpa cliant nasctha.

(8)

Tá an Rialachán seo bunaithe ar na dréachtchaighdeáin theicniúla rialála a chuir an tÚdarás Baincéireachta Eorpach faoi bhráid an Choimisiúin.

(9)

Rinne an tÚdarás Baincéireachta Eorpach comhairliúcháin phoiblí oscailte a reáchtáil maidir leis na dréachtchaighdeáin theicniúla rialála ar a bhfuil an Rialachán seo bunaithe, rinne sé anailís ar na costais agus ar na tairbhí a d’fhéadfadh a bheith ag baint leo agus d’iarr sé comhairle ar an nGrúpa Geallsealbhóirí Baincéireachta arna bhunú i gcomhréir le hAirteagal 37 de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2),