REGOLAMENT (UE) 2024/1789 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL tat-13 ta’ Ġunju 2024 dwar is-swieq interni tal-gass rinnovabbli, tal-gass naturali u tal-idroġenu, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1227/2011, (UE) 2017/1938, (UE) 2019/942 u (UE) 2022/869 u d-Deċiżjoni (UE) 2017/684 u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 715/2009 (riformulazzjoni) (Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

(1)

Ir-Regolament (KE) 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4) ġie emendat kemm-il darba u b’mod sostanzjali. Peress li jridu jsiru iżjed emendi, dan ir-Regolament għandu jiġi rriformulat fl-interess taċ ċarezza.

(2)

Is-suq intern għall-gass naturali, li ilu jiġi implimentat progressivament mill-1999, għandu l-mira li jipprovdi għażla reali lill-konsumaturi kollha fl-Unjoni, kemm jekk huma ċittadini jew jekk huma negozji, kif ukoll opportunitajiet ġodda ta’ negozju u aktar kummerċ transfruntier, sabiex jiżgura gwadanji f’termini ta’ effiċjenza, prezzijiet kompetittivi u standards ogħla ta’ servizz, u sabiex jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-provvista u għas-sostenibbiltà.

(3)

Permezz tar-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5), l-Unjoni impenjat ruħha li tnaqqas l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra. Ir-regoli tas-suq intern għall-fjuwils gassużi jeħtieġ li jiġu allinjati ma’ dak ir-Regolament. F’dak il-kuntest, l-Unjoni stabbiliet kif taġġorna s-swieq tal-enerġija tagħha, inkluż fir-rigward tad-dekarbonizzazzjoni tas-swieq tal-gass, fil-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni tat-8 ta’ Lulju 2020 bit-titolu “Nixprunaw Ekonomija Newtrali għall-Klima: Strateġija tal-UE dwar l-Integrazzjoni tas-Sistema tal-Enerġija” u “Strateġija għall-idroġenu għal Ewropa newtrali għall-klima” (“l-Istrateġija tal-UE għall-Idroġenu”), kif ukoll fir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta’ Lulju 2020 dwar approċċ Ewropew komprensiv għall-ħżin tal-enerġija (6). Dan ir-Regolament jenħtieġ li jikkontribwixxi biex jintlaħaq l-objettiv tal-Unjoni li tnaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet serra fl-istess ħin li tiżgura s-sigurtà tal-provvista u l-funzjonament tajjeb tas-swieq interni tal-gass naturali u tal-idroġenu.

(4)

Dan ir-Regolament jikkomplementa l-istrumenti ta’ politika u leġiżlattivi relatati tal-Unjoni, b’mod partikolari dawk proposti skont il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Diċembru 2019 bit-titolu “Patt Ekoloġiku Ewropew”, bħar-Regolamenti (UE) 2023/857 (7), (UE) 2023/957 (8), (UE) 2023/1805 (9) u (UE) 2023/2405 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10) u d-Direttivi (UE) 2023/959 (11), (UE) 2023/1791 (12) u (UE) 2023/2413 (13) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, li għandhom l-għan li jinċentivaw id-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija tal-Unjoni u jiżguraw li tibqa’ fuq trajettorja lejn Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, f’konformità mar-Regolament (UE) 2021/1119. L-objettiv ewlieni ta’ dan ir-Regolament huwa li jippermetti u jiffaċilita tali tranżizzjoni lejn in-newtralità klimatika billi jiżgura ż-żieda ta’ suq għall-idroġenu u suq effiċjenti għall-gass naturali.

(5)

Dan ir-Regolament għandu l-għan li jiffaċilita l-penetrazzjoni tal-gass rinnovabbli u tal-gass u l-idroġenu b’livell baxx tal-karbonju f’sistema tal-enerġija, u dan jabilita bidla lil hinn mill-gassijiet fossili, u jippermetti li l-gass rinnovabbli u l-gass u l-idroġenu b’livell baxx tal-karbonju jkollhom rwol importanti biex jintlaħqu l-objettivi klimatiċi tal-Unjoni għall-2030 u n-newtralità klimatika tal-UE sal-2050. Dan ir-Regolament għandu wkoll l-għan li jistabbilixxi qafas regolatorju li jippermetti u jinċentiva lill-parteċipanti kollha fis-suq biex iwettqu bidla lil hinn mill-gassijiet fossili u jippjanaw l-attivitajiet tagħhom biex jevitaw effetti ta’ intrappolament u jfittxu li jiżguraw tneħħija gradwali u fil-ħin tal-gassijiet fossili, b’mod partikolari fis-setturi industrijali rilevanti kollha u għal finijiet ta’ tisħin.

(6)

L-Istrateġija tal-UE għall-Idroġenu tirrikonoxxi li, peress li l-Istati Membri għandhom potenzjal differenti għall-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli, suq intern miftuħ u kompetittiv b’kummerċ transfruntier mingħajr xkiel għandu benefiċċji sinifikanti għall-kompetizzjoni, l-affordabbiltà u s-sigurtà tal-provvista. Barra minn hekk, l-Istrateġija tal-UE għall-Idroġenu tisħaq li t-tranżizzjoni lejn suq likwidu li jwettaq kummerċ tal-idroġenu bbażat fuq il-komodità tiffaċilita d-dħul ta’ produtturi ġodda u tkun ta’ benefiċċju għal integrazzjoni aktar sħiħa ma’ vetturi oħra tal-enerġija u tibgħat sinjali ta’ prezzijiet vijabbli għal deċiżjonijiet dwar investimenti u deċiżjonijiet operazzjonali. Għalhekk, ir-regoli stabbiliti f’dan ir-Regolament jenħtieġ li jiffaċilitaw it-twaqqif ta’ swieq għall-idroġenu, kummerċ tal-idroġenu bbażat fuq il-komodità u ċentri ta’ kummerċ likwidu. Jenħtieġ li l-Istati Membri jeliminaw kull ostaklu bla bżonn, inklużi tariffi sproporzjonati f’punti ta’ interkonnessjoni. Filwaqt li jiġu rikonoxxuti d-differenzi inerenti, għal suq tal-idroġenu jenħtieġ li jitqiesu wkoll ir-regoli eżistenti li abilitaw operazzjonijiet kummerċjali effiċjenti u kummerċ żviluppati għas-swieq għall-elettriku u l-gass naturali. Filwaqt li dan ir-Regolament jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali applikabbli għall-operazzjoni tas-suq għall-idroġenu, huwa xieraq li jitqies l-istadju tal-iżvilupp ta’ dak is-suq meta jiġu applikati dawk il-prinċipji.

(7)

L-appoġġ għar-reġjuni b’intensità qawwija tal-faħam u tal-karbonju fl-eliminazzjoni gradwali tal-fjuwils fossili u l-introduzzjoni gradwali tal-enerġija rinnovabbli huwa element ewlieni tal-politika ta’ tranżizzjoni ġusta. Dak l-appoġġ irid jiġi segwit b’mod konsistenti mal-qafas legali rilevanti, b’mod partikolari l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/1056 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14), li jippermetti l-finanzjament ta’ teknoloġiji għall-enerġija rinnovabbli. Il-Kummissjoni għandha rwol ewlieni biex tiżgura tali appoġġ għall-politiki nazzjonali bil-mira li jnaqqsu b’mod progressiv il-kapaċità eżistenti tal-ġenerazzjoni u tal-estrazzjoni minerarja tal-faħam u ta’ fjuwils fossili solidi oħra. Dak il-proċess jirrikjedi finanzjament biex jindirizza l-impatt soċjali u ekonomiku, inkluż it-taħriġ mill-ġdid tal-forza tax-xogħol għall-fini tat-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa tar-reġjuni li jgħaddu minn bidla strutturali. L-appoġġ għar-reġjuni b’intensità qawwija tal-faħam u tal-karbonju se jkollu jqis l-għanijiet, il-kampijiet ta’ applikazzjoni u l-kriterji speċifiċi ta’ kull programm ta’ finanzjament rilevanti tal-Unjoni. Il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta ma jipprevedix finanzjament ta’ teknoloġiji għajr l-enerġija rinnovabbli.

(8)

Id-Direttiva (UE) 2024/1788 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15) tipprevedi l-possibbiltà ta’ operatur ta’ sistema kombinata. Għalhekk, ir-regoli stabbiliti f’dan ir-Regolament ma jeħtiġux bidla fl-organizzazzjoni tas-sistemi nazzjonali li jkunu konsistenti mad-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ dik id-Direttiva.

(9)

Jeħtieġ li jiġu speċifikati l-kriterji għad-determinazzjoni tat-tariffi tal-aċċess għan-network, biex ikun żgurat li dawn jikkonformaw għalkollox mal-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni u mal-ħtiġijiet ta’ suq intern li jiffunzjona tajjeb, iqisu għalkollox il-ħtieġa tal-integrità tas-sistema u jirriflettu l-kostijiet reali mġarrba, dment li tali kostijiet ikunu jikkorrispondu ma’ dawk ta’ operatur effiċjenti u strutturalment komparabbli tan-network u jkunu trasparenti, filwaqt li jinkludu r-redditu xieraq mill-investimenti, u jabilitaw l-integrazzjoni tal-gass rinnovabbli u tal-gass b’livell baxx tal-karbonju. Ir-regoli dwar it-tariffi tal-aċċess għan-network stabbiliti f’dan ir-Regolament huma kkumplimentati b’aktar regoli dwar it-tariffi tal-aċċess għan-network, b’mod partikolari fil-kodiċijiet tan-network u l-linji gwida adottati f’konformità ma’ dan ir-Regolament, fir-Regolamenti (UE) 2022/869 (16) u (UE) 2024/1787 (17) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u fid-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (18) u d-Direttiva (UE) 2023/1791.

(10)

B’mod ġenerali, ikun aktar effiċjenti li l-infrastruttura tiġi ffinanzjata permezz ta’ dħul li jinkiseb mingħand l-utenti ta’ dik l-infrastruttura u li jiġu evitati s-sussidji inkroċjati. Barra minn hekk, is-sussidji inkroċjati, f’każ ta’ assi regolati, ikunu kompatibbli mal-prinċipju ġenerali ta’ tariffi li jirriflettu l-kostijiet. F’każijiet eċċezzjonali, madankollu, is-sussidji inkroċjati jaf iwasslu għal benefiċċji soċjetali, b’mod partikolari waqt il-fażijiet bikrija tal-iżvilupp ta’ network meta l-kapaċità prenotata tkun baxxa meta mqabbla mal-kapaċità teknika u meta jkun hemm ċerta inċertezza sinifikanti b’rabta ma’ meta se timmaterjalizza d-domanda tal-kapaċità futura. Għaldaqstant, is-sussidji inkroċjati jistgħu jikkontribwixxu għal tariffi raġonevoli u prevedibbli għall-utenti tan-network bikrija u għal tnaqqis fir-riskji tal-investimenti magħmula mill-operaturi tan-networks, u b’hekk jikkontribwixxu għal klima ta’ investimenti li tappoġġa l-objettivi b’rabta mad-dekarbonizzazzjoni tal-Unjoni. Bħala alternattiva għat-tariffi ogħla tan-networks mistennija li inkella jkollhom jiġu ċċarġjati lill-utenti tan-network tal-idroġenu bikrija, jenħtieġ li jkun possibbli għall-operaturi tan-networks tal-idroġenu li jxerrdu l-kostijiet tal-iżvilupp tan-network fuq medda ta’ żmien, billi l-Istati Membri jitħallew jipprevedu l-possibbiltà li l-utenti futuri jħallsu parti mill-kostijiet inizjali, permezz ta’ allokazzjoni intertemporali tal-kostijiet. Tali allokazzjoni tal-kostijiet intertemporali u l-metodoloġija u l-karatteristiċi sottostanti tagħha jenħtieġ li jkunu approvati mill-awtorità regolatorja. Jenħtieġ li jkun possibbli għall-Istati Membri li jakkumpanjaw tali mekkaniżmu b’miżuri li jkopru r-riskju finanzjarju tal-operaturi tan-networks tal-idroġenu, bħal garanzija mill-Istat, dment li jikkonformaw mal-Artikolu 107 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Meta l-finanzjament tan-networks permezz ta’ tariffi tal-aċċess għan-networks imħallsa mill-utenti tan-network ma jkunx vijabbli, l-awtorità regolatorja jenħtieġ li tkun tista’ tippermetti trasferimenti finanzjarji bejn servizzi regolati separati min-networks tal-gass naturali u tal-idroġenu, soġġetti għal ċerti kundizzjonijiet. Il-kostijiet assoċjati mal-istudji tal-fattibbiltà relatati mal-adattament għal skop ġdid tan-networks tal-gass naturali għal networks tal-idroġenu jenħtieġ li ma jitqisux bħala sussidji inkroċjati. Jenħtieġ li s-sussidji inkroċjati ma jiġux iffinanzjati minn utenti tan-network fi Stati Membri oħra u b’hekk, ikun xieraq li l-finanzjament għas-sussidji inkroċjati jinġabar mill-punti ta’ ħruġ lejn il-klijenti finali fi ħdan l-istess Stat Membru. Barra minn hekk, peress li s-sussidji inkroċjati huma eċċezzjonali, jenħtieġ li jkun żgurat li dawn ikunu proporzjonali, trasparenti, limitati fiż-żmien u stabbiliti taħt superviżjoni regolatorja, soġġetti għal notifika lill-Kummissjoni u lill-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ACER) stabbilita bir-Regolament (UE) 2019/942 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (19).

(11)

L-użu ta’ arranġamenti bbażati fuq is-suq, bħal irkantijiet, biex jiġu ddeterminati t-tariffi, irid jikkonforma mad-Direttiva (UE) 2024/1788 u r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2017/459 (20).

(12)

Sett minimu komuni ta’ servizzi ta’ aċċess għal partijiet terzi huwa meħtieġ sabiex jiġi provdut standard minimu ta’ aċċess fil-prattika fl-Unjoni kollha, sabiex jiġi żgurat li s-servizzi ta’ aċċess għal partijiet terzi ikunu suffiċjentement kompatibbli u sabiex jippermettu li jiġu sfruttati l-benefiċċji li jirriżultaw minn suq intern għall-gass naturali li jiffunzjona kif suppost.

(13)

L-arranġamenti dwar l-aċċess lil partijiet terzi jenħtieġ li jissejsu fuq prinċipji stabbiliti f’dan ir-Regolament. L-organizzazzjoni tas-sistemi ta’ dħul u ta’ ħruġ, li tippermetti allokazzjoni libera ta’ gass naturali abbażi ta’ kapaċità kostanti, intlaqgħet mill-Forum Regolatorju Ewropew dwar il-Gass XXIV (Forum ta’ Madrid) f’Ottubru 2013. Għaldaqstant, jenħtieġ li tiddaħħal definizzjoni ta’ sistemi ta’ dħul u ta’ ħruġ, li tgħin biex jinkisbu l-kundizzjonijiet ekwi għal gass rinnovabbli u gass b’livell baxx tal-karbonju li jkunu konnessi mal-livell ta’ trażmissjoni jew ta’ distribuzzjoni. L-iffissar tat-tariffi għall-operaturi tas-sistemi ta’ distribuzzjoni u għall-operaturi tan-networks ta’ distribuzzjoni tal-idroġenu u l-organizzazzjoni tal-allokazzjoni tal-kapaċità bejn il-livelli ta’ trażmissjoni u ta’ distribuzzjoni għall-gass naturali u l-idroġenu jenħtieġ li jitħalla f’idejn l-awtoritajiet regolatorji abbażi tal-prinċipji stabbiliti fid-Direttiva (UE) 2024/1788.

(14)

L-aċċess għas-sistema ta’ dħul u ta’ ħruġ jenħtieġ li jkun ibbażat b’mod ġenerali fuq kapaċità kostanti. L-operaturi tan-networks jenħtieġ li jintalbu jikkooperaw b’mod li jimmassimizza l-offerta tal-kapaċità kostanti, u mbagħad dan min-naħa tiegħu jippermetti lill-utenti tan-network jallokaw liberalment il-gass naturali li jidħol u joħroġ abbażi tal-kapaċità kostanti lejn xi punt ta’ dħul jew ta’ ħruġ fl-istess sistema ta’ dħul u ta’ ħruġ.

(15)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jistabbilixxu integrazzjoni reġjonali sħiħa jew parzjali meta jingħaqdu żewġ sistemi kontigwi ta’ dħul u ta’ ħruġ jew aktar. Jenħtieġ li jkun possibbli li l-integrazzjoni reġjonali parzjali tinkorpora diversi żoni tal-ibbilanċjar bħala pass importanti biex jiġu integrati swieq frammentati għall-gass naturali u jitjieb il-funzjonament tas-suq intern għall-gass naturali.

(16)

Meta ssir integrazzjoni tas-swieq reġjonali, l-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni kkonċernati u l-awtoritajiet regolatorji jenħtieġ li jindirizzaw kwistjonijiet li jħallu impatt transfruntier bħall-istrutturi tariffarji, ir-reġim tal-ibbilanċjar, il-kapaċitajiet fil-bqija tal-punti transfruntieri, il-pjanijiet tal-investiment u t-twettiq tal-kompiti tal-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni u tal-awtoritajiet regolatorji.

(17)

Jenħtieġ li l-kapaċità kundizzjonali tiġi offruta biss fejn l-operaturi tan-networks ma jkunux jistgħu joffru l-kapaċità kostanti. L-operaturi tan-networks jenħtieġ li jiddefinixxu l-kundizzjonijiet għall-kapaċità kundizzjonali abbażi ta’ restrizzjonijiet operazzjonali b’mod trasparenti u ċar. L-awtoritajiet regolatorji jenħtieġ li japprovaw il-kundizzjonijiet u jiżguraw li l-għadd ta’ prodotti ta’ kapaċità kundizzjonali jkun limitat biex tiġi evitata frammentazzjoni tas-suq għall-gass naturali u biex tkun żgurata l-konformità mal-prinċipju tal-għoti tal-aċċess effiċjenti lil partijiet terzi.

(18)

Sabiex jitlesta s-suq intern għall-gass naturali, jenħtieġ li jinkiseb livell suffiċjenti ta’ kapaċità ta’ interkonnessjoni tal-gass naturali transfruntiera u titrawwem l-integrazzjoni tas-suq.

(19)

Dan ir-Regolament għandu l-għan li jappoġġa l-produzzjoni sostenibbli tal-bijometan fl-Unjoni. Fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal tagħha tat-18 ta’ Mejju 2022“Implementing the Repower EU Action Plan: Investment needs, hydrogen accelerator and achieving the bio-methane targets” (L-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni RepowerEU: Il-ħtiġijiet ta’ investiment, l-aċċeleratur tal-idroġenu u l-kisba tal-miri tal-bijometan), li jakkumpanja l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta’ Mejju 2022 bit-titolu “Pjan Repower EU” (il-“Pjan REPowerEU”), il-Kummissjoni pproponiet li żżid b’mod sinifikanti l-produzzjoni tal-bijometan sostenibbli fl-Unjoni sa 35 bcm fis-sena sal-2030.

(20)

L-immappjar ikkoordinat għall-użu tal-bijogass u tal-bijometan iservi bħala għodda għall-Istati Membri biex jiddeterminaw il-kontribut tal-bijometan għat-trajettorji stmati tagħhom mill-2021 sal-2030, inkluż il-konsum finali gross totali mistenni tal-enerġija u l-kapaċità installata totali ppjanata, kif previst fil-pjanijiet nazzjonali integrati tagħhom għall-enerġija u l-klima. Meta l-Istati Membri jkunu stabbilew trajettorji nazzjonali għall-bijogass u għall-bijometan, jenħtieġ li fil-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-enerġija u l-klima jispeċifikaw il-politiki u l-miżuri għall-iżvilupp tagħhom, bħall-adozzjoni ta’ strateġiji nazzjonali dwar il-bijogass u l-bijometan sostenibbli jew l-istabbiliment ta’ miri nazzjonali tal-produzzjoni jew tal-konsum annwali tal-bijometan, espressi f’volumi assoluti jew bħala perċentwal tal-volum tal-gass naturali kkonsmat mill-klijenti konnessi man-network tal-gass naturali. Sabiex tiffaċilita dak, il-Kummissjoni pprovdiet lill-Istati Membri b’potenzjal sinifikanti tal-bijometan, analiżi tal-potenzjal nazzjonali tagħhom, kif ukoll suġġerimenti dwar kif il-potenzjal jista’ jiġi sfruttat bl-aħjar mod. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 25(2), il-punt (b), tad-Direttiva (UE) 2018/2001, l-Istati Membri jistgħu jqisu l-bijogass li jiġi injettat fl-infrastruttura nazzjonali tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni tal-gass għall-miri tas-settur tat-trasport imsemmija fl-Artikolu 25(1) ta’ dik id-Direttiva.

(21)

Jeħtieġ li jkun hemm aktar kooperazzjoni u koordinazzjoni fost l-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni u, fejn relevanti, l-operaturi tas-sistemi ta’ distribuzzjoni biex jinħolqu kodiċijiet tan-network biex jingħata u jkun immaniġġjat aċċess effettiv u trasparenti għan-networks ta’ trażmissjoni transfruntiera, u biex jiżguraw ippjanar ikkoordinat li jkollu viżjoni u evoluzzjoni teknika soda tas-sistema tal-gass naturali fl-Unjoni, inkluż il-ħolqien ta’ kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni, b’attenzjoni xierqa għall-ambjent. Il-kodiċijiet tan-network jenħtieġ li jaderixxu ma’ linji gwida qafas, li mhumiex ta’ natura vinkolanti u li huma żviluppati mill-ACER. L-ACER jenħtieġ li taqdi rwol fir-rieżami, abbażi tal-fatti, tal-abbozz tal-kodiċijiet tan-network, inkluż il-konformità tagħhom mal-linji gwida qafas, u jenħtieġ li tkun tista’ tirrakkomandahom għall-adozzjoni mill-Kummissjoni. L-ACER jenħtieġ ukoll li tivvaluta l-emendi proposti għall-kodiċijiet tan-network u li tkun tista’ tirrakkomandahom għall-adozzjoni mill-Kummissjoni. L-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni jenħtieġ li jħaddmu n-networks tagħhom f’konformità ma’ dawk il-kodiċijiet tan-network.

(22)

Sabiex tkun żgurata l-aħjar tmexxija tan-network tat-trażmissjoni tal-gass naturali fl-Unjoni, jenħtieġ li jiġi previst Network Ewropew tal-Operaturi tas-Sistemi ta’ Trażmissjoni (l-“ENTSO tal-Gass”). Bl-għan li tiġi żgurata rappreżentanza ġusta ta’ Stati Membri żgħar, mhux interkonnessi jew iżolati, minbarra l-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni tal-gass naturali, dawk l-operaturi tas-sistemi tal-gass naturali li jibbenefikaw minn deroga mill-Artikolu 60 tad-Direttiva (UE) 2024/1788 skont l-Artikolu 86 ta’ dik id-Direttiva, jenħtieġ li jkunu eliġibbli li jkunu membri tal-ENTSO tal-Gass. Il-Kummissjoni, meta tapprova l-istatuti tal-ENTSO tal-Gass, tista’ tfittex li tiżgura differenzjazzjoni xierqa tad-drittijiet ta’ sħubija li tirrifletti l-istatus differenti tal-membri. Il-kompiti tal-ENTSO tal-Gass jenħtieġ li jitwettqu f’konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni li huma applikabbli għad-deċiżjonijiet tal-ENTSO tal-Gass. Il-kompiti tal-ENTSO tal-Gass jenħtieġ li jiġu definiti tajjeb u l-metodi ta’ ħidma tiegħu jenħtieġ li jiżguraw l-effiċjenza, it-trasparenza u n-natura rappreżentattiva tal-ENTSO tal-Gass. Fejn xieraq, il-kodiċijiet tan-network jistgħu jiġu żviluppati b’mod konġunt mill-ENTSO tal-Gass u min-Network Ewropew tal-Operaturi tan-Networks għall-Idroġenu (ENNOH) fir-rigward ta’ kwistjonijiet transsettorjali. Il-kodiċijiet tan-network imħejjija mil-ENTSO tal-Gass mhumiex intiżi biex jissostitwixxu r-regoli tekniċi applikabbli nazzjonali għal kwistjonijiet mhux transfruntiera. Ladarba jista’ jsir aktar progress effettiv permezz ta’ azzjoni fuq livell reġjonali, l-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni jenħtieġ li jistabbilixxu strutturi reġjonali fi ħdan l-istruttura kumplessiva ta’ kooperazzjoni, filwaqt li jiżguraw li r-riżultati fil-livell reġjonali jkunu kompatibbli ma’ kodiċijiet tan-network u ma’ pjanijiet tal-iżvilupp tan-network ta’ għaxar snin għall-Unjoni kollha mhux vinkolanti. Il-kooperazzjoni fi ħdan strutturi reġjonali bħal dawn tassumi separazzjoni effettiva ta’ attivitajiet ta’ network minn attivitajiet ta’ produzzjoni u provvista. Fl-assenza ta’ tali separazzjoni, kooperazzjoni reġjonali bejn operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni tagħti lok għal riskju ta’ attività anti-kompetittiva. L-Istati Membri jenħtieġ li jippromovu l-kooperazzjoni u jissorveljaw l-effettività tal-operazzjonijiet tan-network f’livell reġjonali. Il-kooperazzjoni f’livell reġjonali jenħtieġ li tkun kompatibbli mal-progress li jwassal għal swieq interni kompetittivi u effiċjenti għall-gass naturali u l-idroġenu.

(23)

Sabiex tkun żgurata aktar trasparenza rigward l-iżvilupp tan-network ta’ trażmissjoni tal-gass naturali fl-Unjoni, l-ENTSO tal-Gass jenħtieġ li jfassal, jippubblika u jaġġorna b’mod regolari pjan tal-iżvilupp tan-network ta’ għaxar snin għall-Unjoni kollha mhux vinkolanti għall-gass naturali (il-“pjan tal-iżvilupp tan-network għall-gass naturali għall-Unjoni kollha”) abbażi ta’ xenarju konġunt u l-mudell interkonness. Il-pjan tal-iżvilupp tan-network għall-gass naturali għall-Unjoni kollha jenħtieġ li jiġi żviluppat skont proċess trasparenti li jinvolvi konsultazzjoni pubblika sinifikattiva, inkluż l-involviment ta’ korpi xjentifiċi indipendenti, u jenħtieġ li jkun ibbażat fuq kriterji oġġettivi u xjentifiċi. Għal dak l-għan, il-Bord Konsultattiv Xjentifiku Ewropew dwar it-Tibdil fil-Klima jista’ jipprovdi input dwar ix-xenarji għall-pjan tal-iżvilupp tan-network għall-gass naturali għall-Unjoni kollha skont ir-Regolament (UE) 2022/869. Networks vijabbli ta’ trażmissjoni tal-gass naturali u interkonnessjonijiet reġjonali meħtieġa, li jkunu relevanti mil-lat kummerċjali jew ta’ sigurtà tal-provvista, jenħtieġ li jkunu inklużi f’dak il-pjan tal-iżvilupp tan-network għall-gass naturali għall-Unjoni kollha. Il-pjan tal-iżvilupp tan-network għall-gass naturali għall-Unjoni kollha jenħtieġ li jippromwovi l-prinċipju “l-effiċjenza enerġetika tiġi l-ewwel” u l-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija u jikkontribwixxi għall-użu prudenti u razzjonali tar-riżorsi naturali u għall-ilħuq tal-miri tal-Unjoni għall-klima u l-enerġija.

(24)

Sabiex tissaħħaħ il-kompetizzjoni permezz ta’ suq likwidu tal-bejgħ tal-gass naturali bl-ingrossa, huwa importanti ħafna li l-gass naturali jkun jista’ jinbiegħ b’mod indipendenti minn fejn jinsab fis-sistema. Dan jista’ jsir biss jekk l-utenti tan-network jingħataw il-libertà li jipprenotaw indipendentement il-kapaċità ta’ dħul u ta’ ħruġ, biex b’hekk jinħolqu żoni għat-trasport tal-gass naturali u mhux tul il-linji kuntrattwali. Biex tkun żgurata l-libertà ta’ prenotazzjoni tal-kapaċità b’mod indipendenti fil-punti ta’ dħul u ta’ ħruġ, it-tariffi stabbiliti għal xi punt ta’ dħul partikolari, għalhekk, jenħtieġ li ma jkunux relatati mat-tariffa stabbilita għal xi punt ta’ ħruġ partikolari, iżda jenħtieġ li minflok jiġu offruti għal dawk il-punti b’mod separat, u t-tariffa jenħtieġ li ma tkunx tgħaqqad l-imposta ta’ dħul u ta’ ħruġ fi prezz wieħed.

(25)

Filwaqt li r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 312/2014 (21) jipprevedi regoli għall-istabbiliment ta’ regoli tekniċi li jibnu reġim tal-ibbilanċjar, dan iħalli bosta alternattivi ta’ tfassil għal kull reġim tal-ibbilanċjar li jiġi applikat f’xi sistema speċifika ta’ dħul u ta’ ħruġ. Il-kombinament tal-alternattivi li saru jwasslu għal reġim tal-ibbilanċjar speċifiku li jkun applikabbli f’xi sistema speċifika ta’ dħul u ta’ ħruġ, li bħalissa qed jirriflettu l-iżjed it-territorji tal-Istati Membri.

(26)

Jenħtieġ li l-utenti tan-network jerfgħu r-responsabbiltà li jibbilanċjaw il-kontribut tagħhom fil-konfront tat-teħid tagħhom fuq il-pjattaformi tal-kummerċ stabbiliti biex jeħfief iżjed il-kummerċ tal-gass naturali bejn l-utenti tan-network. Sabiex jiġi żgurat li jingħata aċċess ugwali għas-suq għall-gass rinnovabbli u l-gass b’livell baxx tal-karbonju, iż-żona tal-ibbilanċjar jenħtieġ li tkopri wkoll, sa fejn ikun possibbli, il-livell tas-sistema ta’ distribuzzjoni. Il-punt ta’ kummerċ virtwali jenħtieġ li jintuża għall-iskambju tal-gass naturali bejn il-kontijiet tal-ibbilanċjar tal-utenti tan-network.

(27)

Ir-referenzi għall-kuntratti armonizzati ta’ trasport fil-kuntest ta’ aċċess nondiskriminatorju għan-network ta’ operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni ma jfissrux li t-termini u l-kundizzjonijiet tal-kuntratti ta’ trasport ta’ operatur partikolari tas-sistema fi Stat Membru għandhom ikunu l-istess bħal dawk ta’ operatur ieħor tas-sistemi ta’ trażmissjoni f’dak l-Istat Membru jew fi Stat Membru ieħor, sakemm ma jiġux stabbiliti rekwiżiti minimi li jridu jintlaħqu mill-kuntratti kollha ta’ trasport.

(28)

Jeħtieġ li jkun hemm aċċess ugwali għall-informazzjoni dwar l-istatus fiżiku u effiċjenti tas-sistema, sabiex il-parteċipanti kollha fis-suq ikunu jistgħu jagħmlu evalwazzjoni tas-sitwazzjoni globali tad-domanda u tal-provvista u sabiex jidentifikaw ir-raġunijiet għall-varjazzjoni fil-prezz tal-bejgħ bl-ingrossa. Dak jinkludi tagħrif aktar preċiż dwar il-provvista u d-domanda, il-kapaċità tan-network, il-flussi u l-manutenzjoni, l-ibbilanċjar u d-disponibbiltà u l-użu tal-ħażna. L-importanza ta’ dik l-informazzjoni għall-funzjonament tas-suq tirrikjedi li jittaffew il-limitazzjonijiet eżistenti fuq il-pubblikazzjoni għal raġunijiet ta’ kunfidenzjalità.

(29)

Madankollu r-rekwiżiti ta’ kunfidenzjalità għal informazzjoni kummerċjalment sensittiva huma partikolarment rilevanti fejn hi kkonċernata data ta’ natura kummerċjalment strateġika għall-impriża, fejn hemm utent wieħed biss għal faċilità tal-ħażna tal-gass naturali, jew fejn hi kkonċernata data fir-rigward ta’ punti ta’ ħruġ f’sistema jew sottosistema li mhumiex konnessi ma’ sistema oħra ta’ trażmissjoni jew distribuzzjoni iżda ma’ klijent finali industrijali wieħed fejn il-pubblikazzjoni ta’ tali data tiżvela informazzjoni kunfidenzjali dwar il-proċess ta’ produzzjoni ta’ dan il-klijent.

(30)

Sabiex tiżdied il-fiduċja fis-suq, il-parteċipanti fis-suq jeħtieġu li jkunu ċerti li min jabbuża jista’ jkun suġġett għal penali effettiva, proporzjonata u dissważiva. L-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jingħataw is-setgħa li jinvestigaw b’mod effettiv allegazzjonijiet ta’ abbuż tas-suq. Għaldaqstant, jeħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom aċċess għad-data li tipprovdi informazzjoni dwar deċiżjonijiet operazzjonali tal-impriżi ta’ provvista. Fis-suq tal-gass naturali dawk id-deċiżjonijiet kollha huma kkomunikati lill-operaturi tas-sistema f’forma ta’ riżervi tal-kapaċità, nominazzjonijiet u flussi realizzati. L-operaturi tas-sistema jenħtieġ li jżommu informazzjoni f’dan ir-rigward disponibbli u aċċessibbli faċilment għall-awtoritajiet kompetenti għal perijodu stabbilit ta’ żmien. L-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li, barra minn dan, jissorveljaw b’mod regolari l-konformità mar-regoli tal-operaturi tas-sistemi.

(31)

L-aċċess għall-faċilitajiet tal-ħażna tal-gass naturali u għall-faċilitajiet tal-gass naturali likwifikat (LNG) huwa insuffiċjenti f’xi Stati Membri, u għalhekk jeħtieġ li, fir-rigward tat-trasparenza u l-objettivi tal-Pjan REPowerEU, titjieb l-implimentazzjoni tar-regoli eżistenti. Tali titjib jenħtieġ li jqis il-potenzjal u l-użu tal-gass rinnovabbli u tal-gass b’livell baxx tal-karbonju għal dawk il-faċilitajiet fis-suq intern.

(32)

Is-sistemi tal-ibbilanċjar għall-gass naturali li huma trasparenti u nondiskriminatorji, imħaddma minn operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni, huma mekkaniżmi importanti, b’mod partikolari għal suġġetti ġodda li jidħlu fis-suq li jista’ jkollhom iktar diffikultà minn impriżi li huma diġà stabbiliti f’suq rilevanti biex jibbilanċjaw il-portafoll ġenerali tal-bejgħ tagħhom. Għalhekk jeħtieġ li jiġu stabbiliti regoli li jiżguraw li l-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni joperaw tali mekkaniżmi b’mod li jkun kompatibbli mal-kundizzjonijiet ta’ aċċess għan-network li jkunu trasparenti, effettivi u nondiskriminatorji.

(33)

L-awtoritajiet regolatorji jenħtieġ li jiżguraw il-konformità ma’ dan ir-Regolament u mal-kodiċijiet tan-network u l-linji gwida adottati fuq il-bażi tiegħu.

(34)

Fil-linji gwida stabbiliti f’ anness, jiġu stabbiliti regoli aktar dettaljati. Meta xieraq, dawk ir-regoli jenħtieġ li jevolvu maż-żmien, filwaqt li jitqiesu d-differenzi bejn is-sistemi nazzjonali tal-gass naturali u l-iżvilupp tagħhom.

(35)

Meta tipproponi l-emendar tal-linji gwida stabbiliti f’anness, il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżgura konsultazzjoni minn qabel mal-partijiet rilevanti kollha li dawk il-linji gwida jikkonċernawhom, rappreżentati mill-organizzazzjonijiet professjonali, u mal-Istati Membri fil-Forum ta’ Madrid.

(36)

L-Istati Membri u l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jenħtieġ li jkollhom l-obbligu li jipprovdu, fuq talba, informazzjoni rilevanti lill-Kummissjoni. It-talba għall-informazzjoni jenħtieġ li tinkludi r-raġunijiet għaliex l-informazzjoni hija meħtieġa għall-finijiet tal-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Tali informazzjoni jenħtieġ li tiġi trattata b’mod kunfidenzjali mill-Kummissjoni.

(37)

Dan ir-Regolament u l-kodiċijiet tan-network u l-linji gwida adottati f’konformità miegħu jkunu mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tar-regoli tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni.

(38)

L-Istati Membri u l-Partijiet Kontraenti tal-Komunità tal-Enerġija jenħtieġ li jikkooperaw mill-qrib f’kull kwistjoni relatata mal-iżvilupp ta’ reġjun integrat ta’ kummerċ tal-gass naturali u jenħtieġ li ma jieħdu l-ebda miżura li tipperikola l-integrazzjoni ulterjuri tas-swieq tal-gass naturali jew is-sigurtà tal-provvista tal-Istati Membri u tal-Partijiet Kontraenti.

(39)

It-tranżizzjoni tal-enerġija u l-integrazzjoni kontinwa tas-suq għall-gass naturali jeħtieġu aktar trasparenza fir-rigward tad-dħul permess u mmirat tal-operatur tas-sistemi ta’ trażmissjoni. Għadd ta’ deċiżjonijiet relatati man-networks tal-gass naturali jridu jkunu bbażati fuq dik l-informazzjoni. Pereżempju, it-trasferiment tal-assi tat-trażmissjoni minn operatur tan-network tal-gass naturali lejn operatur tan-networks tal-idroġenu jew l-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmu ta’ kumpens bejn l-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni (ITC) jeħtieġ aktar trasparenza minn dik li teżisti bħalissa. Barra minn hekk, il-valutazzjoni tal-evoluzzjonijiet tat-tariffi fuq il-perijodu fit-tul teħtieġ ċarezza b’rabta mad-domanda għall-gass naturali u anki fuq il-projezzjonijiet tal-kostijiet. It-trasparenza fir-rigward tad-dħul permess x’aktarx li tiffaċilita l-projezzjonijiet tal-kostijiet. L-awtoritajiet regolatorji jenħtieġ li, b’mod partikolari, jipprovdu regolarment informazzjoni dwar il-metodoloġija użata biex jiġi kkalkolat id-dħul tal-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni, il-valur tal-bażi tal-assi regolatorja tagħhom u d-deprezzament tagħha maż-żmien, il-valur tal-infiq operazzjonali, il-kost tal-kapital applikat għall-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni u l-inċentivi u l-primjums applikati, kif ukoll l-evoluzzjoni fit-tul tat-tariffi ta’ trażmissjoni abbażi tal-bidliet mistennija għad-dħul permess jew immirat tal-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni u fid-domanda għall-gass naturali. Sabiex jiġi żgurat il-koordinazzjoni tajjeb tal-proċess tal-ġbir u l-interpretazzjoni tad-data għall-istudju trasparenti u riproduċibbli ta’ tqabbil tal-effiċjenza tal-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni, jenħtieġ li l-ACER tikkollabora mal-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni u mal-ENTSO tal-Gass.

(40)

In-nefqa tal-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni hija predominantement kostijiet fissi. Il-mudell kummerċjali tagħhom u l-oqfsa regolatorji nazzjonali attwali jiddependu fuq il-preżunzjoni ta’ użu għal perijodu fit-tul tan-networks tagħhom u dan ifisser perijodi twal ta’ deprezzament: minn 30 sa 60 sena. Għaldaqstant, fil-kuntest tat-tranżizzjoni tal-enerġija, l-awtoritajiet regolatorji jenħtieġ li jkunu jistgħu jantiċipaw it-tnaqqis fid-domanda għall-gass naturali biex jimmodifikaw l-arranġamenti regolatorji fil-ħin u jevitaw sitwazzjoni fejn l-irkupru tal-kostijiet tal-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni bit-tariffi jkun jhedded l-affordabbiltà tal-gass naturali għall-konsumaturi minħabba proporzjon dejjem akbar bejn il-kostijiet fissi u d-domanda għall-gass naturali. Meta meħtieġ, il-profil tad-deprezzament jew ir-rimunerazzjoni tal-assi ta’ trażmissjoni jistgħu, pereżempju, jiġu modifikati.

(41)

Jenħtieġ li tiżdied it-trasparenza tad-dħul permess jew immirat tal-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni biex ikunu jistgħu jsiru valutazzjoni komparattiva u valutazzjoni mill-utenti tan-network. Jenħtieġ li tiżdied ukoll it-trasparenza biex tiffaċilita l-kooperazzjoni transfruntiera u t-twaqqif tal-ICTs bejn l-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni, għall-integrazzjoni reġjonali jew għall-implimentazzjoni tal-iskonti fit-tariffi għall-gass rinnovabbli u l-gass b’livell baxx tal-karbonju kif stabbilit f’dan ir-Regolament.

(42)

Sabiex jiġu sfruttati l-aktar postijiet ekonomiċi għall-produzzjoni tal-gass rinnovabbli u l-gass b’livell baxx tal-karbonju, l-utenti tan-network jenħtieġ li jibbenefikaw minn skonti fit-tariffi bbażati fuq il-kapaċità. Tali skontijiet jistgħu jinkludu skont għall-injezzjoni minn faċilitajiet tal-produzzjoni tal-gass rinnovabbli u l-gass b’livell baxx tal-karbonju, skont għat-tariffi fil-punti ta’ dħul mill-faċilitajiet tal-ħażna tal-gass naturali u fil-punti ta’ ħruġ lejhom, u skont fuq it-tariffi transfruntiera f’punti ta’ interkonnessjoni bejn l-Istati Membri. Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji jkunu jistgħu jiddeċiedu li f’ċerti ċirkostanzi ma japplikawx l-iskonti għal dawk it-tariffi. Fil-każ ta’ bidla fil-valur tal-iskonti mhux transfruntieri, l-awtorità regolatorja jenħtieġ li tibbilanċja l-interess bejn l-utenti tan-networks u l-operaturi tan-networks filwaqt li tqis l-oqfsa finanzjarji stabbli speċifikament imfassla għall-investimenti eżistenti, b’mod partikolari għall-faċilitajiet tal-produzzjoni rinnovabbli. Fejn possibbli, l-indikaturi jew il-kundizzjonijiet biex jinbidel l-iskont jenħtieġ li jiġu pprovduti biżżejjed qabel ma tittieħed kwalunkwe deċiżjoni biex jinbidel. Dak l-iskont jenħtieġ li ma jaffettwax il-metodoloġija ġenerali għall-iffissar tat-tariffi, iżda jenħtieġ li jiġi pprovdut ex post fuq it-tariffa rilevanti. Sabiex jibbenefikaw mill-iskont, l-utenti tan-network jenħtieġ li jippreżentaw lill-operatur tas-sistemi ta’ trażmissjoni l-informazzjoni meħtieġa abbażi ta’ ċertifikat tas-sostenibbiltà rreġistrat fil-bażi tad-data tal-Unjoni msemmija fl-Artikolu 31a tad-Direttiva (UE) 2018/2001.

(43)

It-tnaqqis fid-dħul mill-applikazzjoni tal-iskonti jenħtieġ li jiġi ttrattat bħala tnaqqis ġenerali fid-dħul, pereżempju minn bejgħ b’kapaċità mnaqqsa, u jkun jeħtieġ jiġi rkuprat fil-ħin mit-tariffi, pereżempju b’żieda fit-tariffi speċifiċi f’konformità mar-regoli ġenerali stabbiliti f’dan ir-Regolament.

(44)

Sabiex tiżdied l-effiċjenza fin-networks ta’ distribuzzjoni tal-gass naturali fl-Unjoni u tkun żgurata l-kooperazzjoni mill-qrib mal-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni u mal-ENTSO tal-Gass, kif ukoll tiżdied l-effiċjenza fin-networks ta’ distribuzzjoni tal-idroġenu fl-Unjoni u tiġi żgurata kooperazzjoni mill-qrib mal-operaturi tan-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu u l-ENNOH, jenħtieġ li tkun prevista entità Ewropea għall-operaturi tas-sistemi ta’ distribuzzjoni (l-entità tal-UE għad-DSO). L-entità tal-UE għad-DSO jenħtieġ li tinkludi wkoll lill-operaturi tas-sistemi ta’ distribuzzjoni tal-gass naturali u jenħtieġ li tkun tista’ tinkludi l-operaturi tan-networks ta’ distribuzzjoni tal-idroġenu. Il-kompiti tal-entità tal-UE għad-DSO jenħtieġ li jiġu definiti sew u l-metodi ta’ ħidma tagħha jenħtieġ li jiżguraw l-effiċjenza, it-trasparenza u r-rappreżentattività fost l-operaturi tas-sistemi ta’ distribuzzjoni tal-Unjoni u tan-networks ta’ distribuzzjoni tal-idroġenu. L-entità tal-UE għad-DSO jenħtieġ li tkun libera li tistabbilixxi l-istatuti u r-regoli ta’ proċedura tagħha filwaqt li tqis id-differenzi bejn is-setturi tal-gass naturali, tal-idroġenu u tal-elettriku. L-entità tal-UE għad-DSO jenħtieġ li tikkoopera mill-qrib mal-ENTSO tal-Gass u mal-ENNOH dwar it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-kodiċijiet tan-network, meta applikabbli, u jenħtieġ li taħdem biex tipprovdi gwida dwar l-integrazzjoni, fost l-oħrajn, tal-ġenerazzjoni distribwita u oqsma oħra li jirrelataw mal-ġestjoni tan-networks ta’ distribuzzjoni.

(45)

L-operaturi tas-sistemi ta’ distribuzzjoni jaqdu rwol importanti fejn tidħol l-integrazzjoni tal-gass rinnovabbli u l-gass b’livell baxx tal-karbonju fis-sistema, pereżempju madwar nofs il-kapaċità tal-produzzjoni tal-bijometan hija konnessa mal-grilja tad-distribuzzjoni. Sabiex tiġi ffaċilitata l-parteċipazzjoni ta’ tali gass fis-suq tal-bejgħ bl-ingrossa, il-faċilitajiet tal-produzzjoni konnessi mal-grilja tad-distribuzzjoni fl-Istati Membri kollha jenħtieġ li jkollhom aċċess għall-punt ta’ kummerċ virtwali. Barra minn hekk, skont dan ir-Regolament, l-operaturi tas-sistemi ta’ distribuzzjoni u l-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni jenħtieġ li jaħdmu flimkien biex jippermettu flussi fid-direzzjoni opposta mid-distribuzzjoni għan-network ta’ trażmissjoni jew biex jiżguraw l-integrazzjoni tas-sistema ta’ distribuzzjoni permezz ta’ mezzi alternattivi, b’effett ekwivalenti, biex tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni tas-suq tal-gass rinnovabbli u tal-gass b’livell baxx tal-karbonju.

(46)

Il-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt tal-gass naturali, u l-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu jista’ jkollhom rwol ċentrali biex jiksbu l-objettivi tal-politika tal-Unjoni dwar l-enerġija: it-trasparenza tas-suq, id-dekarbonizzazzjoni, id-diversifikazzjoni u s-sigurtà tal-provvista.

(47)

Il-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt tal-gass naturali, u l-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu jikkontribwixxu għall-unità tas-suq tal-enerġija tal-Unjoni billi jtejbu t-trasparenza, kif ukoll jiżguraw il-viżibbiltà tad-domanda għas-sorsi tal-enerġija fl-Istati Membri kollha għall-fornituri kkonċernati.

(48)

L-aggregazzjoni tad-domanda għall-gass naturali tista’ ttejjeb is-sensibilizzazzjoni internazzjonali għall-fornituri tal-gass naturali, kemm jekk tal-pipeline jew tal-LNG, li hija essenzjali biex tgħin li jintlaħqu l-objettivi tal-politika tal-Unjoni dwar l-enerġija u l-unità tas-suq tal-enerġija tal-Unjoni. B’mod partikolari, koordinazzjoni ħafna aktar b’saħħitha mal-Istati Membri u bejniethom fir-rigward ta’ pajjiżi terzi permezz tal-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt tal-gass naturali, u l-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu jiżguraw użu aktar effettiv tal-piż kollettiv tal-Unjoni.

(49)

L-aggregazzjoni tad-domanda għall-gass naturali tista’ tikkontribwixxi għall-objettivi tad-dekarbonizzazzjoni tal-Unjoni billi tinkorpora standards ambjentali fl-aggregazzjoni tad-domanda u l-ġbir tal-offerti. It-tnedija tal-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu tista’ tgħin ukoll biex jintlaħqu dawk l-objettivi.

(50)

Il-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt tal-gass naturali stabbilit skont dan ir-Regolament jenħtieġ li jinkludi għadd ta’ passi, li jibdew billi l-impriżi tal-gass naturali jew l-impriżi li jikkunsmaw il-gass naturali stabbiliti fl-Unjoni jkunu jistgħu jaggregaw id-domanda tagħhom għall-gass naturali permezz ta’ fornitur tas-servizzi, ikkuntrattat mill-Kummissjoni. Dak jippermetti lill-fornituri tal-gass naturali jagħmlu offerti abbażi ta’ volumi aggregati kbar, minflok ħafna offerti iżgħar lil xerrejja li javviċinawhom individwalment. Il-fornitur tas-servizzi mbagħad jiġbor l-offerti tal-provvista u jqabbilhom mal-ammonti ta’ gass naturali preċedentement aggregati. In-negozjar u l-konklużjoni ta’ kuntratti għax-xiri ta’ gass naturali wara l-aggregazzjoni tad-domanda jenħtieġ li jkunu volontarji.

(51)

L-aggregazzjoni tad-domanda tista’ tiżgura aċċess aktar ugwali għall-impriżi madwar l-Istati Membri għal sorsi ġodda jew addizzjonali tal-gass naturali u twassal għal kundizzjonijiet kuntrattwali kompetittivi għax-xiri tal-gass naturali mill-Istati Membri u minn pajjiżi terzi, għall-benefiċċju tal-klijenti finali. L-aggregazzjoni tad-domanda jenħtieġ li tkompli tappoġġa wkoll lil dawk l-impriżi li qabel kienu qed jixtru l-gass naturali biss jew prinċipalment mingħand fornitur wieħed billi tgħinhom jiksbu provvisti tal-gass naturali mingħand fornituri alternattivi tal-gass naturali f’kundizzjonijiet vantaġġużi. L-aggregazzjoni tad-domanda tista’ ttejjeb il-pożizzjoni ta’ tali impriżi fuq is-swieq globali tal-LNG.

(52)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżgura li l-fornituri tas-servizzi jorganizzaw il-kompiti tagħhom kif stabbilit f’dan ir-Regolament filwaqt li jitqiesu l-objettivi tal-mekkaniżmu u l-ispeċifiċitajiet tal-gass naturali. B’mod partikolari, meta jallokaw l-offerti tal-provvista tal-gass naturali fost l-impriżi li jaggregaw id-domanda, il-fornituri tas-servizzi jenħtieġ li japplikaw metodi li ma jiddiskriminawx bejn parteċipanti iżgħar u akbar. Pereżempju, il-fornituri tas-servizzi jenħtieġ li jallokaw offerti tal-provvista tal-gass naturali fi proporzjon mal-volumi li l-impriżi individwali ddikjaraw bħala domanda. Dan jista’ jkun rilevanti fejn il-provvista ma tkoprix biżżejjed id-domanda għall-gass naturali fis-suq tal-enerġija tal-Unjoni. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tispeċifika r-rekwiżiti applikabbli rilevanti għall-kompiti tal-fornituri tas-servizzi fl-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta rilevanti.

(53)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tikkuntratta s-servizzi meħtieġa tal-fornituri tas-servizzi permezz tal-proċeduri ta’ akkwist rilevanti skont ir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (22) sabiex timplimenta l-mekkaniżmi stabbiliti skont dan ir-Regolament. Sabiex jiġu ssalvagwardjati l-interessi essenzjali tas-sigurtà jew is-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru, is-servizzi jenħtieġ li jiġu akkwistati minn fornituri tas-servizzi stabbiliti fl-Unjoni.

(54)

Il-proċess ta’ aggregazzjoni tad-domanda għall-gass naturali jenħtieġ li jitwettaq minn fornitur tas-servizzi xieraq. L-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri tal-gass naturali huwa proċess kumpless, li jeħtieġ li jqis diversi elementi, li mhumiex limitati għall-prezzijiet, iżda jinkludu wkoll volumi, punti tal-konsenja u parametri oħra. Minħabba l-importanza tas-servizzi relatati mal-aggregazzjoni tad-domanda tal-gass naturali u l-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu għat-trasparenza, id-diversifikazzjoni, id-dekarbonizzazzjoni, u s-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni, b’mod partikolari fil-każ ta’ deterjorament tas-sitwazzjoni tas-sigurtà tal-provvista, l-impriżi soġġetti għall-miżuri restrittivi tal-Unjoni adottati skont l-Artikolu 29 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) jew l-Artikolu 215 tat-TFUE, jew li huma direttament jew indirettament proprjetà ta’ kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika, entità jew korp soġġetti għal tali miżuri restrittivi tal-Unjoni, jew ikkontrollati minnhom, jew jaġixxu f’isimhom jew taħt id-direzzjoni tagħhom, jenħtieġ li jiġu esklużi milli jsiru fornitur tas-servizzi għall-aggregazzjoni tad-domanda għall-gass naturali jew fornitur tas-servizzi għall-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tispeċifika r-rekwiżiti applikabbli għall-fornituri tas-servizzi fl-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta.

(55)

Il-konsumaturi industrijali li jużaw il-gass naturali b’mod intensiv fil-proċessi ta’ produzzjoni tagħhom, bħall-produtturi tal-fertilizzanti, l-azzar, iċ-ċeramika jew il-ħġieġ, jistgħu wkoll jibbenefikaw mill-aggregazzjoni tad-domanda billi jippermettulhom jiġbru flimkien id-domanda tagħhom, jikkuntrattaw il-provvisti tal-gass naturali u tal-LNG, u jistrutturawhom skont il-ħtiġijiet partikolari tagħhom. Il-proċess li bih tiġi organizzata l-aggregazzjoni tad-domanda jenħtieġ ikollu regoli trasparenti dwar kif wieħed jista’ jingħaqad magħha u jenħtieġ li jiżgura l-ftuħ tagħha.

(56)

Il-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt tal-gass naturali, u l-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu jenħtieġ li jkunu miftuħa għall-impriżi stabbiliti fl-Unjoni u, minħabba l-allinjament mill-qrib mal-acquis tal-enerġija tal-Unjoni u mas-suq intern tal-enerġija, għall-impriżi stabbiliti fil-Partijiet Kontraenti tal-Komunità tal-Enerġija, dment li jkunu fis-seħħ il-miżuri jew l-arranġamenti meħtieġa.

(57)

Madankollu, sabiex jitneħħew gradwalment id-dipendenzi eżistenti tal-Unjoni jew jiġu evitati dipendenzi ġodda fuq il-gass naturali jew l-idroġenu fornuti minn impriżi minn pajjiżi terzi soġġetti għal miżuri restrittivi tal-Unjoni, u biex jiġu protetti l-interessi essenzjali tas-sigurtà, il-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt tal-gass naturali, u l-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu jenħtieġ li ma jkunux miftuħa għal impriżi soġġetti għall-miżuri restrittivi tal-Unjoni adottati skont l-Artikolu 29 tat-TUE jew l-Artikolu 215 tat-TFUE, jew direttament jew indirettament proprjetà ta’ persuna fiżika jew ġuridika, entità jew korp soġġetti għal tali miżuri restrittivi, jew ikkontrollati minnhom, jew jaġixxu f’isimhom jew taħt id-direzzjoni tagħhom. Tali impriżi jenħtieġ li għalhekk jiġu esklużi milli jipparteċipaw fiż-żewġ mekkaniżmi, b’mod partikolari bħala fornitur jew xerrej.

(58)

Sabiex jinvolvu ruħhom b’mod effettiv fix-xiri konġunt tal-gass naturali u jikkonkludu ftehimiet dwar il-gass naturali mal-fornituri, l-impriżi jistgħu joħolqu konsorzji jew jidħlu f’forom oħra ta’ kooperazzjoni bl-għan li jinnegozjaw b’mod konġunt ċerti kundizzjonijiet tax-xiri, bħall-volumi, il-kundizzjonijiet tal-konsenja tal-punti u ż-żmien tax-xiri, fil-limiti stabbiliti fid-dritt tal-Unjoni. Madankollu, jenħtieġ li l-impriżi involuti f’xiri konġunt jiżguraw li l-informazzjoni skambjata direttament jew indirettament tkun limitata għal dak li huwa strettament meħtieġ sabiex jintlaħaq l-objettiv segwit. L-istabbiliment u l-implimentazzjoni ta’ xiri konġunt skont dan ir-Regolament jenħtieġ li jitwettqu f’konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, b’mod partikolari l-Artikoli 101 u 102 tat-TFUE.

(59)

Il-protezzjoni ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva hija ta’ importanza kbira meta l-informazzjoni titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni, il-Bord ta’ Tmexxija, il-gruppi ta’ koordinazzjoni, il-gruppi esperti jew il-fornituri tas-servizzi. Għalhekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni tapplika strumenti effettivi biex tipproteġi dik l-informazzjoni kontra kwalunkwe aċċess mhux awtorizzat u riskji taċ-ċibersigurtà. Kull data personali li tista’ tiġi pproċessata bħala parti mill-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt tal-gass naturali u l-mekkaniżmu li jappoġġja l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu jenħtieġ li tiġi pproċessata f’konformità mar-Regolamenti (UE) 2016/679 (23) u (UE) 2018/1725 (24) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

(60)

Il-gwerra mhux ipprovokata u mhux iġġustifikata tar-Russja kontra l-Ukrajna li bdiet fi Frar 2022, appoġġata mill-Belarussja, u t-tnaqqis sussegwenti fil-provvisti tal-gass naturali li ntuża bħala arma u l-manipulazzjoni tas-swieq permezz ta’ interruzzjonijiet intenzjonati fil-flussi tal-gass naturali żvelaw il-vulnerabbiltajiet u d-dipendenzi fl-Unjoni u fl-Istati Membri tagħha, bil-potenzjal ċar ta’ impatt dirett u serju fuq l-interessi tas-sigurtà essenzjali u tas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tagħhom. Fl-istess ħin, sorsi alternattivi tal-provvista tal-gass mis-suq globali tal-LNG kibru biss modestament fl-2022 u fl-2023. Kapaċità ġdida sinifikanti ta’ likwifazzjoni tal-LNG għandha tibda tiffunzjona biss matul l-2025. Għalhekk, is-swieq globali tal-gass naturali għadhom ristretti ħafna u huma mistennija li jibqgħu ristretti għal ċertu perijodu ta’ żmien, li jwassal għal sitwazzjoni vulnerabbli kontinwa għall-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. F’dak l-isfond, huwa xieraq li jittieħdu miżuri biex tiġi indirizzata dik il-vulnerabbiltà kontinwa.

(61)

Il-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt tal-gass naturali huwa strument importanti biex tiġi organizzata d-diversifikazzjoni tal-provvisti tal-gass naturali u l-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza fuq il-gass naturali Russu f’ħafna Stati Membri, f’konformità mal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-8 ta’ Marzu 2022 bit-titolu “REPowerEU: Azzjoni Ewropea Konġunta għal enerġija aktar affordabbli, sikura u sostenibbli” (ir-“REPowerEU”). Sabiex jiġu protetti l-interessi essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru, fl-interessi tas-salvagwardja tas-sigurtà tal-provvista, u biex jiġu permessi t-tneħħija gradwali effettiva u rapida tad-dipendenza fuq il-gass naturali, il-provvisti tal-gass naturali li joriġinaw fil-Federazzjoni Russa jew fil-Belarussja, jew il-provvisti tal-LNG minn faċilitajiet tal-LNG li jinsabu fihom, jenħtieġ li ma jiġux offruti permezz tal-mekkaniżmu ta’ aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt tal-gass naturali sal-31 ta’ Diċembru 2025. Wara dik id-data, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista’ tiddeċiedi li teskludi temporanjament il-provvisti ta’ gass naturali li joriġina fil-Federazzjoni Russa jew fil-Belarussja, jew provvisti tal-LNG minn faċilitajiet tal-LNG li jinsabu fihom, għal perijodi sa sena, li jistgħu jiġġeddu jekk ikun iġġustifikat, meta dan ikun meħtieġ biex jiġu protetti l-interessi essenzjali tas-sigurtà jew is-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru. Jenħtieġ li kwalunkwe limitazzjoni bħal din ma tfixkilx bla bżonn il-funzjonament tajjeb tas-suq naturali intern għall-gass, u l-flussi transfruntiera tal-gass naturali bejn l-Istati Membri, jenħtieġ li ma jdgħajfux is-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru, jenħtieġ li jirrispettaw il-prinċipju ta’ solidarjetà enerġetika, u jenħtieġ li jittieħdu f’konformità mad-drittijiet u l-obbligi tal-Unjoni jew tal-Istati Membri fir-rigward ta’ pajjiżi terzi.

(62)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tieħu l-miżuri xierqa disponibbli biex tiżgura l-fatt li l-provvisti tal-gass naturali jew tal-LNG li joriġinaw fil-Federazzjoni Russa jew fil-Belarussja, u provvisti tal-LNG minn faċilitajiet tal-LNG li jinsabu fihom, jiġu esklużi b’mod effettiv mill-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt ta’ gass naturali. F’dak ir-rigward, jenħtieġ li l-Kummissjoni titlob lill-fornitur tas-servizzi rilevanti biex iwettaq il-verifiki meħtieġa. Dawk il-verifiki jistgħu jieħdu l-forma, fost l-oħrajn, ta’ talba mill-fornituri jew mill-produtturi tal-gass naturali li jipparteċipaw fil-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u għax-xiri konġunt ta’ gass naturali biex jiġu pprovduti d-dokumenti rilevanti tat-trasport marittimu meta jiġu kkonsenjati l-provvisti, fejn ikun teknikament fattibbli. Barra minn hekk, il-parteċipanti fil-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt ta’ gass naturali jenħtieġ li jintalbu jipprovdu assigurazzjoni dwar il-konformità mal-obbligu tagħhom li ma joffrux jew ma jipprovdux gass naturali mill-Federazzjoni Russa jew fil-Belarussja, jew provvisti tal-LNG minn faċilitajiet tal-LNG li jinsabu fihom, fejn applikabbli.

(63)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun assistita minn Bord ta’ Tmexxija magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri u l-Kummissjoni bl-għan li jiġu ffaċilitati l-koordinazzjoni u l-iskambju ta’ informazzjoni fir-rigward tal-aggregazzjoni tad-domanda tal-gass naturali. Il-parteċipazzjoni tal-Istati Membri jenħtieġ li tkun volontarja u tiddependi b’mod partikolari fuq l-aġenda tal-laqgħat tal-Bord ta’ Tmexxija.

(64)

L-idroġenu huwa trasportatur tal-enerġija b’karatteristiċi differenti mill-gass naturali f’termini ta’ kwalità, mezzi tat-trasport u xejriet tad-domanda. Għad hemm ukoll distakk sinifikanti bejn il-kostijiet tal-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli u b’livell baxx tal-karbonju u l-prezz tas-suq ta’ alternattivi inqas sostenibbli, li jistgħu jirrikjedu intervent pubbliku biex jiġu pprovduti inċentivi sa tali żmien li l-elettrolizzaturi u teknoloġiji u inputs oħra tal-idroġenu relatati jkunu kompetittivi biżżejjed.

(65)

Madankollu, l-Unjoni għandha potenzjal qawwi ta’ produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli u b’livell baxx tal-karbonju. F’dak ir-rigward, il-Kummissjoni nediet l-inizjattiva tal-Bank Ewropew tal-Idroġenu f’Marzu 2023. Il-Bank Ewropew tal-Idroġenu jiddeskrivi għadd ta’ attivitajiet, li permezz tagħhom il-Kummissjoni tiffaċilita l-ħolqien ta’ suq tal-idroġenu tal-Unjoni, tippermetti provvisti minn sħab internazzjonali affidabbli, u tiġbor u xxerred informazzjoni dwar l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu tal-Unjoni u l-finanzjament għal proġetti tal-idroġenu. Dawk l-attivitajiet jitwettqu fil-qafas tal-istrumenti legali eżistenti rilevanti, bħad-Direttiva 2003/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (25). L-għodod volontarji applikati għall-idroġenu fil-qafas tal-Bank Ewropew tal-Idroġenu, b’mod partikolari l-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu, jenħtieġ li jiffukaw fuq l-aċċellerazzjoni taż-żieda fil-produzzjoni tal-idroġenu tal-Unjoni u l-iżvilupp tas-suq, inkluż billi tiżdied it-trasparenza tad-domanda, tal-provvista, tal-flussi u tal-prezzijiet tal-idroġenu u billi jkollhom rwol ta’ koordinazzjoni, jgħaqqdu lill-produtturi u lill-konsumaturi u jiffaċilitaw it-taħlit mal-istrumenti finanzjarji eżistenti.

(66)

Fil-kuntest tal-ħidma mwettqa taħt il-Bank Ewropew tal-Idroġenu, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista’ tistabbilixxi l-mekkaniżmu biex tappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu, b’enfasi fuq il-produzzjoni bbażata fl-Unjoni. Minħabba l-karatteristiċi tal-idroġenu u tas-suq tal-idroġenu, dak il-mekkaniżmu jenħtieġ li jiġi stabbilit għal perijodu limitat sabiex jiġu identifikati l-aktar għodod effettivi għall-identifikazzjoni tad-domanda u tal-provvista tal-idroġenu fl-Unjoni u biex jiġu esplorati l-aktar arranġamenti ottimali tas-suq u tal-infrastruttura.

(67)

L-aċċess għall-informazzjoni għall-fornituri u l-off-takers fil-kuntest tal-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu jenħtieġ li jkun soġġett għall-kunsens ta’ dawk l-impriżi u għall-konformità mal-liġi tal-kompetizzjoni tal-Unjoni.

(68)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista’ hija stess timplimenta l-mekkaniżmu biex tappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu jew jenħtieġ li tkun tista’ tagħmel dan permezz tal-fornituri tas-servizzi rilevanti. Jekk il-Kummissjoni tiddeċiedi li timplimenta tali mekkaniżmu permezz ta’ fornitur tas-servizzi, jenħtieġ li japplikaw id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament rigward il-kuntratti mal-fornituri tas-servizzi, il-kriterji għall-għażla tal-fornituri tas-servizzi, u l-kompiti tal-fornituri tas-servizzi.

(69)

Il-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu jista’ jikkonsisti minn għodod iffukati fuq it-trasparenza, il-viżibbiltà tal-iżvilupp tas-suq u l-valutazzjoni volontarja tad-domanda. Dak il-mekkaniżmu jenħtieġ li jiġi implimentat fil-qafas tal-Bank Ewropew tal-Idroġenu. Il-Bank Ewropew tal-Idroġenu jenħtieġ li jikkoordina l-informazzjoni dwar il-provvista, id-domanda, il-flussi u l-prezzijiet tal-idroġenu biex isaħħaħ il-fiduċja fis-suq tal-idroġenu li qed jiżviluppa u jipprovdi viżibbiltà akbar tad-domanda għall-produtturi tal-idroġenu u għall-off-takers tal-idroġenu. Il-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tal-idroġenu fis-suq jenħtieġ li jqis il-maturità u l-likwidità tas-suq tal-idroġenu kif ukoll id-disponibbiltà tal-infrastruttura.

(70)

Jekk il-Kummissjoni tistabbilixxi grupp ta’ koordinazzjoni għal kwistjonijiet relatati mal-mekkaniżmu biex jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu, tali grupp ta’ koordinazzjoni jenħtieġ li jkun iddedikat speċifikament fuq l-idroġenu.

(71)

L-isforzi tal-Unjoni bl-għan li jeliminaw gradwalment id-dipendenza eżistenti fuq il-provvisti tal-gass naturali mill-Federazzjoni Russa u jevitaw dipendenza ġdida fuqhom u jipproteġu l-interessi essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri jenħtieġ li jiġu riflessi wkoll fil-kuntest tal-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tal-idroġenu fis-suq anki fid-dawl tal-użu tal-provvisti tal-enerġija bħala arma mill-Federazzjoni Russa kif muri mit-tnaqqis tal-provvisti tal-gass naturali u l-interruzzjonijiet fil-flussi tal-gass naturali. Għalhekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-possibbiltà li tiddeċiedi li tirrestrinġi l-attivitajiet fir-rigward tal-valutazzjoni tal-offerti fir-rigward tal-provvisti ta’ idroġenu li joriġinaw mill-Federazzjoni Russa jew mill-Belarussja fi ħdan il-mekkaniżmu biex tappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu permezz ta’ deċiżjoni ta’ implimentazzjoni. Tali deċiżjoni jenħtieġ li tittieħed biss meta tkun meħtieġa biex jiġu protetti l-interessi essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri u jenħtieġ li tkun ibbażata fuq l-istess prinċipji bħal dawk applikabbli għall-parteċipazzjoni fil-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u għax-xiri konġunt tal-gass naturali, iżda adattata għall-attivitajiet imwettqa permezz tal-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu. B’mod partikolari, l-iskeda ta’ żmien għall-adozzjoni u l-valutazzjoni minn qabel ta’ tali deċiżjoni jenħtieġ li tiġi aġġustata għat-tnedija ppjanata tal-operazzjoni tal-mekkaniżmu.

(72)

Qabel ma jiskadi l-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu u mhux aktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2029, jenħtieġ li l-Kummissjoni tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill li jivvaluta l-prestazzjoni ta’ dak il-mekkaniżmu u, b’mod partikolari, il-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu fl-Unjoni. Abbażi ta’ tali valutazzjoni, il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista’ tippreżenta proposta leġiżlattiva biex tiżviluppa mekkaniżmu volontarju ta’ aggregazzjoni tad-domanda u tax-xiri konġunt tal-idroġenu.

(73)

L-integrazzjoni ta’ volumi dejjem akbar ta’ gass rinnovabbli u gass b’livell baxx tal-karbonju fis-sistema tal-gass naturali tal-Unjoni se tbiddel il-kwalità tal-gass naturali trasportat u kkonsmat fl-Unjoni. Biex ikun żgurat fluss transfruntier bla xkiel tal-gass naturali, tinżamm l-interoperabbiltà tas-swieq u titħalla l-integrazzjoni tas-suq, jeħtieġ tiżdied it-trasparenza tal-kwalità tal-gass u l-kostijiet tal-ġestjoni tiegħu, jiġi previst approċċ armonizzat dwar ir-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-awtoritajiet regolatorji u tal-operaturi tas-sistemi, u tissaħħaħ il-koordinazzjoni transfruntiera. Filwaqt li jkun żgurat approċċ armonizzat għall-kwalità tal-gass fil-punti ta’ interkonnessjoni transfruntiera, jenħtieġ li tinżamm il-flessibbiltà tal-Istati Membri fejn tidħol l-applikazzjoni tal-istandards tal-kwalità tal-gass fis-sistemi nazzjonali tal-gass naturali tagħhom.

(74)

It-taħlit tal-idroġenu fis-sistema tal-gass naturali jenħtieġ li tkun soluzzjoni tal-aħħar istanza, peress li huwa inqas effiċjenti meta mqabbel mal-użu tal-idroġenu fil-forma pura tiegħu u jnaqqas il-valur tal-idroġenu. Dan jaffettwa wkoll l-operazzjoni tal-infrastruttura tal-gass naturali, l-applikazzjonijiet tal-utenti finali, u l-interoperabbiltà tas-sistemi transfruntieri. Għalhekk, il-produzzjoni u l-użu tal-idroġenu fil-forma pura tiegħu u t-trasport tiegħu fis-sistema ddedikata tal-idroġenu jenħtieġ li jingħataw prijorità. Jenħtieġ li jsiru l-aħjar sforzi biex jiġi evitat l-użu tal-idroġenu għal applikazzjonijiet fir-rigward ta’ liema alternattivi aktar effiċjenti fl-użu tal-enerġija jeżistu. Id-dritt tal-Istati Membri li jieħdu d-deċiżjoni dwar jekk japplikawx it-taħlita tal-idroġenu fis-sistemi nazzjonali tal-gass naturali tagħhom jenħtieġ li jiġi ppreservat. Fl-istess ħin, approċċ armonizzat dwar it-taħlit tal-idroġenu fis-sistema tal-gass naturali fil-forma ta’ limitu massimu permess għall-Unjoni kollha fil-punti ta’ interkonnessjoni transfruntiera bejn l-Istati Membri, li permezz tiegħu l-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni jkollhom jaċċettaw gass naturali b’livell tal-idroġenu mħallat inqas mil-limitu massimu, jillimita r-riskju ta’ segmentazzjoni tas-suq. Is-sistemi ta’ trażmissjoni kontigwi jenħtieġ li jibqgħu liberi li jaqblu dwar livelli ogħla jew aktar baxxi ta’ taħlit tal-idroġenu għall-punti ta’ interkonnessjoni transfruntiera. Meta jikkunsidraw tali ftehimiet, l-Istati Membri jenħtieġ li jikkonsultaw lill-Istati Membri l-oħra li x’aktarx jiġu affettwati mill-miżura u jqisu s-sitwazzjoni f’dawk l-Istati Membri.

(75)

Koordinazzjoni transfruntiera soda u proċess għar-riżoluzzjoni tat-tilwim bejn l-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni dwar il-kwalità tal-gass, inkluż dwar il-bijometan u t-taħlitiet tal-idroġenu, huma essenzjali biex jiġi ffaċilitat it-trasport effiċjenti tal-gass naturali fis-sistemi tal-gass naturali fl-Unjoni u b’hekk tkompli titwettaq integrazzjoni akbar tas-suq intern. Rekwiżiti ta’ trasparenza mtejba dwar il-parametri tal-kwalità tal-gass, inkluż dwar il-valur kalorifiku gross, l-Indiċi Wobbe u l-kontenut tal-ossiġenu, u t-taħlitiet tal-idroġenu u l-iżvilupp tagħhom maż-żmien flimkien ma’ obbligi ta’ monitoraġġ u ta’ rapportar jenħtieġ li jikkontribwixxu għall-funzjonament tajjeb ta’ suq intern għall-gass naturali miftuħ u effiċjenti.

(76)

Meta l-awtoritajiet regolatorji tal-Istati Membri jew l-ACER jiddeċiedu li jżommu restrizzjoni transfruntiera kkawżata minn differenzi fil-livelli jew fil-prattiki tat-taħlit tal-idroġenu, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jibqgħu jistgħu jużaw l-ispeċifikazzjonijiet oriġinali tagħhom tal-kwalità tal-gass. Il-possibbiltà li tinżamm tali restrizzjoni transfruntiera hija partikolarment importanti fl-Istati Membri b’punt uniku ta’ interkonnessjoni jew fejn il-volumi tal-gass naturali jidħlu prinċipalment minn punt uniku ta’ interkonnessjoni. Biex ikunu żgurati flussi transfruntieri mingħajr xkiel u tiġi ppreservata l-integrità tas-suq intern tal-enerġija, jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji kkonċernati u l-ACER, meta rilevanti, jingħataw is-setgħa li jerġgħu jibdew il-proċess komuni għar-riżoluzzjoni tat-tilwim fuq bażi kontinwa, sabiex jiġu riflessi l-iżviluppi li seħħew fis-swieq tal-gass naturali u t-teknoloġiji.

(77)

Regoli dwar l-interoperabbiltà u l-iskambju tad-data għas-sistema tal-gass naturali li huma stabbiliti fir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2015/703 (26) huma essenzjali, b’mod partikolari fir-rigward tal-ftehimiet ta’ interkonnessjoni, inkluż regoli għall-kontroll tal-fluss, prinċipji ta’ kejl għall-kwantità u l-kwalità tal-gass naturali, regoli għall-proċess ta’ tqabbil u għall-allokazzjoni tal-kwantitajiet tal-gass naturali, proċeduri ta’ komunikazzjoni fil-każ ta’ ċirkostanzi eċċezzjonali; sett ta’ unitajiet komuni, kwalità tal-gass, inkluż regoli dwar il-ġestjoni tar-restrizzjonijiet fuq il-kummerċ transfruntier minħabba differenzi fil-kwalità tal-gass u minħabba differenzi fil-prattiki ta’ odorizzazzjoni, il-monitoraġġ tal-kwalità tal-gass għal perijodu qasir u għal perijodu fit-tul, u l-għoti tal-informazzjoni; l-iskambju tad-data u r-rapportar dwar il-kwalità tal-gass; it-trasparenza, il-komunikazzjoni, l-għoti tal-informazzjoni u l-kooperazzjoni fost il-parteċipanti rilevanti fis-suq.

(78)

Sabiex tkun żgurata tmexxija ottimali tan-network tal-idroġenu tal-Unjoni u jkunu jistgħu jsiru kummerċ u forniment transfruntieri tal-idroġenu fl-Unjoni, jenħtieġ li jiġi stabbilit l-ENNOH. Il-kompiti tal-ENNOH jenħtieġ li jitwettqu f’konformità mar-regoli tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni. Il-kompiti tal-ENNOH jenħtieġ li jiġu definiti sew u l-metodi ta’ ħidma tiegħu jenħtieġ li jiżguraw l-effiċjenza, it-trasparenza u n-natura rappreżentattiva tal-ENNOH. Fejn xieraq, il-kodiċijiet tan-network jistgħu jiġu żviluppati b’mod konġunt mill-ENTSO tal-Gass u mill-ENNOH dwar kwistjonijiet transsettorjali.

(79)

Sabiex jiġi żgurat li l-Istati Membri kollha li huma fil-proċess li jiżviluppaw in-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu jkunu rappreżentati fl-ENNOH, jenħtieġ li, b’deroga minn regola ġenerali dwar is-sħubija tal-ENNOH stabbilita f’dan ir-Regolament, ikunu jistgħu jinnominaw mill-anqas operatur wieħed tan-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu li jibbenefika minn deroga mill-Artikolu 68 tad-Direttiva (UE) 2024/1788 bħala membru tal-ENNOH, dment li l-operatur ikun stabbilit fi Stat Membru fejn l-ebda operatur ieħor tan-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu ma jkun membru tal-ENNOH. L-Istati Membri li għad ma għandhomx operatur dedikat tan-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu iżda li qed jippjanaw li jiżviluppaw network ta’ trażmissjoni tal-idroġenu f'konformità mal-pjanijiet nazzjonali integrati tagħhom dwar l-enerġija u l-klima, jenħtieġ li jkunu jistgħu jinnominaw entità bħala sieħeb assoċjat fi ħdan l-ENNOH biex tiġi nfurmata dwar il-ħidma mwettqa mill-ENNOH, u, bħala tali, ikunu jistgħu jattendu l-laqgħat tal-assemblea, tal-bord u tal-kumitati u jipparteċipaw fi gruppi ta’ ħidma, sakemm l-operaturi tan-networks tal-idroġenu tagħhom isiru membri tal-ENNOH. Għal dak l-għan, l-Istati Membri jistgħu jiddelegaw ir-rappreżentant ta’ assoċjazzjoni nazzjonali ddedikata għal kwistjonijiet tal-idroġenu.

(80)

Sabiex tkun żgurata t-trasparenza rigward l-iżvilupp tan-network tal-idroġenu fl-Unjoni, l-ENNOH jenħtieġ li jistabbilixxi, jippubblika u jaġġorna b’mod regolari pjan mhux vinkolanti fuq għaxar snin ta’ żvilupp tan-network tal-idroġenu għall-Unjoni kollha (il-“pjan tal-iżvilupp tan-network għall-idroġenu għall-Unjoni kollha”) maħsub għall-ħtiġijiet tas-swieq tal-idroġenu li qed jiżviluppaw. Fil-pjan tal-iżvilupp tan-network għall-idroġenu għall-Unjoni kollha jenħtieġ li jiġu inklużi networks vijabbli ta’ trasport tal-idroġenu u l-interkonnessjonijiet meħtieġa, li jkunu rilevanti minn perspettiva kummerċjali. L-ENNOH jenħtieġ li jieħu sehem fl-iżvilupp tal-analiżi tal-kostbenefiċċji tas-sistema tal-enerġija kollha – li tinkludi l-mudell interkonness tas-suq tal-enerġija u n-network, inkluż l-infrastruttura tat-trasport tal-elettriku, tal-gass naturali u tal-idroġenu, kif ukoll il-ħażna, l-LNG u l-elettrolizzaturi –, ix-xenarji għall-pjanijiet ta’ żvilupp tan-network ta’ għaxar snin u r-rapport li jidentifika l-lakuni fl-infrastruttura kif stabbilit fl-Artikoli 11, 12 u 13 tar-Regolament (UE) 2022/869 għall-iżvilupp tal-listi tal-Unjoni ta’ proġetti ta’ interess komuni u proġetti ta’ interess reċiproku. Għal dak il-għan, jenħtieġ li l-ENNOH jikkoopera mill-qrib man-Network Ewropew għall-Operaturi tas-Sistemi ta’ Trażmissjoni tal-Elettriku (l-“ENTSO tal-Elettriku”) u mal-ENTSO tal-Gass biex jiffaċilita l-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija.

(81)

Biex tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija, jiġu sfruttati s-sinerġiji u tiġi appoġġata l-effiċjenza ġenerali tas-sistema, l-ENNOH, l-ENTSO tal-Elettriku u l-ENTSO tal-Gass jenħtieġ li jikkooperaw mill-qrib fl-ippjanar integrat tan-network fil-livell tal-Unjoni. Dik il-kooperazzjoni jenħtieġ li tkopri t-tħejjija tax-xenarji konġunti għall-elettriku, għall-idroġenu u għall-gass naturali, ir-rapporti kkoordinati dwar in-nuqqasijiet fl-infrastruttura, l-abbozzi tal-metodoloġiji konsistenti għall-analiżi tal-kostbenefiċċji tas-sistemi tal-enerġija kollha u l-mudell integrat skont l-Artikoli 11, 12 u 13 tar-Regolament (UE) 2022/869. Biex dik il-kooperazzjoni ssir effiċjenti, l-ENNOH, l-ENTSO tal-Elettriku u l-ENTSO tal-Gass jenħtieġ li jistabbilixxu gruppi ta’ ħidma komuni li jħejju dawk ir-riżultati. Matul il-perijodu tranżitorju sal-1 ta’ Jannar 2027, l-ENTSO tal-Gass jenħtieġ li jiżviluppa l-pjan tal-iżvilupp tan-network għall-idroġenu għall-Unjoni kollha għall-2026. Għal dak l-għan, l-ENTSO tal-Gass jenħtieġ li jinvolvi bis-sħiħ lill-operaturi tan-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu u lill-ENNOH hekk kif jiġi stabbilit l-ENNOH. Il-pjan tal-iżvilupp tan-network għall-idroġenu għall-Unjoni kollha għall-2026 jenħtieġ li jikkonsisti f’żewġ kapitoli separati, wieħed għall-idroġenu u wieħed għall-gass naturali. L-ENNOH jenħtieġ li jiżviluppa l-pjan tal-iżvilupp tan-network għall-idroġenu għall-Unjoni kollha għall-2028 f’konformità mal-ippjanar tan-network integrat fil-livell tal-Unjoni skont dan ir-Regolament.

(82)

Il-parteċipanti kollha fis-suq għandhom interess fil-kompiti mwettqa mill-ENNOH. Għalhekk hu essenzjali li jsir proċess ta’ konsultazzjoni effettiv. B’mod kumplessiv, l-ENNOH jenħtieġ li jfittex l-esperjenza ta’ ħidma tiegħu fl-ippjanar, l-iżvilupp u l-operazzjoni tal-infrastruttura, jibni fuqha u jintegra fiha, b’kooperazzjoni ma’ parteċipanti rilevanti oħra fis-suq u l-assoċjazzjonijiet tagħhom.

(83)

Peress li b’approċċ fil-livell reġjonali jista’ jinkiseb progress aktar effettiv, l-operaturi tan-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu jenħtieġ li jwaqqfu strutturi reġjonali fi ħdan l-istruttura kumplessiva tal-kooperazzjoni, filwaqt li jiżguraw li r-riżultati fil-livell reġjonali jkunu kompatibbli mal-kodiċijiet tan-network u l-pjanijiet tal-iżvilupp tan-network għall-idroġenu għall-Unjoni kollha. L-Istati Membri jenħtieġ li jippromovu l-kooperazzjoni u jimmonitorjaw l-effikaċja tan-network fil-livell reġjonali.

(84)

Ir-rekwiżiti ta’ trasparenza huma meħtieġa biex ikun żgurat li fost il-parteċipanti fis-suq tkun tista’ tiġi żviluppata fiduċja fis-swieq emerġenti tal-idroġenu fl-Unjoni. Jeħtieġ ikun hemm aċċess ugwali għall-informazzjoni dwar l-istatus fiżiku u l-funzjonament tas-sistema tal-idroġenu, biex il-parteċipanti kollha fis-suq ikunu jistgħu jivvalutaw is-sitwazzjoni kumplessiva tad-domanda u tal-provvista u jidentifikaw ir-raġunijiet għall-iżviluppi fil-prezz tas-suq. L-informazzjoni jenħtieġ li tiġi żvelata dejjem b’mod sinifikattiv, faċilment aċċessibbli, u b’mod nondiskriminatorju.

(85)

L-ENNOH jenħtieġ li jistabbilixxi pjattaforma ċentrali bbażata fuq l-internet biex id-data kollha rilevanti ssir disponibbli għall-parteċipanti fis-suq ħalli jakkwistaw aċċess effettiv għan-network tal-idroġenu.

(86)

Il-kundizzjonijiet għall-aċċess għan-networks tal-idroġenu fil-fażi bikrija għall-iżvilupp tas-suq għall-idroġenu jenħtieġ li jiżguraw l-operazzjoni effiċjenti, in-nondiskriminazzjoni u t-trasparenza għall-utenti tan-network tal-idroġenu filwaqt li jippreservaw flessibbiltà biżżejjed għall-operaturi tan-networks tal-idroġenu. Il-limitazzjoni tat-terminu massimu tal-kuntratti tal-kapaċità jenħtieġ li tnaqqas ir-riskju tal-konġestjoni kuntrattwali u l-ikkapparrar tal-kapaċità.

(87)

Jenħtieġ li jiġu stabbiliti f’dan ir-Regolament kundizzjonijiet ġenerali għall-għoti ta’ aċċess lill-partijiet terzi għall-faċilitajiet tal-ħażna tal-idroġenu u għat-terminals tal-idroġenu biex ikunu żgurati aċċess nondiskriminatorju u trasparenza għall-utenti tan-network tal-idroġenu.

(88)

L-operaturi tan-networks tal-idroġenu jenħtieġ li jikkooperaw biex jiżviluppaw kodiċijiet tan-network għall-fini li jipprovdu u jiġġestixxu aċċess trasparenti u nondiskriminatorju għan-networks tal-idroġenu bejn il-fruntieri u biex jiżguraw l-iżvilupp ikkoordinat tan-network tal-idroġenu fl-Unjoni, inkluż il-ħolqien ta’ kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tistabbilixxi l-ewwel lista ta’ prijoritajiet għall-identifikazzjoni ta’ oqsma li jridu jiġu inklużi fl-iżvilupp tal-kodiċijiet tan-network tal-idroġenu sena wara l-istabbiliment tal-ENNOH, kif previst f’dan ir-Regolament. Il-kodiċijiet tan-network jenħtieġ li jkunu konformi ma’ linji gwida qafas żviluppati mill-ACER. L-ACER jenħtieġ li taqdi rwol fir-rieżami, abbażi tal-fatti, tal-abbozz tal-kodiċijiet tan-network, inkluż il-konformità tagħhom mal-linji gwida qafas, u jenħtieġ li tkun tista’ tirrakkomandahom għall-adozzjoni mill-Kummissjoni. L-ACER jenħtieġ ukoll li tivvaluta l-emendi proposti għall-kodiċijiet tan-network u li tkun tista’ tirrakkomandahom għall-adozzjoni mill-Kummissjoni. L-operaturi tan-networks tal-idroġenu jenħtieġ li joperaw in-networks tal-idroġenu tagħhom f’konformità ma’ dawk il-kodiċijiet tan-network.

(89)

Il-kodiċijiet tan-network imħejjija mill-ENNOH mhumiex intenzjonati biex jissostitwixxu r-regoli nazzjonali meħtieġa għal kwistjonijiet mhux transfruntiera.

(90)

Il-kwalità tal-idroġenu trasportat u kkonsmat fl-Unjoni tista’ tvarja skont it-teknoloġija tal-produzzjoni u l-ispeċifiċitajiet tat-trasport tiegħu. Għalhekk, approċċ armonizzat fil-livell tal-Unjoni għall-ġestjoni tal-kwalità tal-idroġenu fl-interkonnetturi transfruntieri jenħtieġ li jwassal għall-fluss transfruntier tal-idroġenu u għall-integrazzjoni tas-suq.

(91)

Meta l-awtorità regolatorja jidhrilha li huwa meħtieġ, l-operaturi tan-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu jistgħu jsiru responsabbli għall-ġestjoni tal-kwalità tal-idroġenu fin-networks tagħhom, fil-qafas tal-istandards tal-kwalità tal-idroġenu applikabbli, biex tiġi żgurata l-kwalità affidabbli u stabbli tal-idroġenu għall-konsumaturi finali.

(92)

Koordinazzjoni transfruntiera u proċess għar-riżoluzzjoni tat-tilwim sodi bejn l-operaturi tan-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu huma essenzjali biex jiġi ffaċilitat it-trasport tal-idroġenu fin-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu fl-Unjoni u b’hekk tissokta tiżdied l-integrazzjoni tas-suq intern. Jenħtieġ li rekwiżiti ta’ trasparenza mtejba dwar il-parametri tal-kwalità tal-idroġenu u dwar l-iżvilupp tagħhom maż-żmien flimkien ma’ obbligi ta’ monitoraġġ u ta’ rapportar jikkontribwixxu għall-funzjonament tajjeb ta’ suq intern miftuħ u effiċjenti għall-idroġenu.

(93)

Sabiex jiġu emendati l-elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament jew biex dan ir-Regolament jiġi ssupplimentat fir-rigward ta’ elementi mhux essenzjali ta’ ċerti oqsma speċifiċi li huma fundamentali għall-integrazzjoni tas-suq, is-setgħa li jiġu adottati atti f’konformità mal-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ li tiġi ddelegata lill-Kummissjoni fir-rigwardli jiġu pprovduti linji gwida li jistabbilixxu d-dettalji tal-proċedura li għandha tiġi segwita mill-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni jew mill-operaturi tan-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu, jinbidlu l-livelli tal-iskont biex jittaffew l-iżbilanċi strutturali tad-dħul għall-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni, tiġi stabbilita d-definizzjoni taż-żona ġeografika koperta minn kull struttura ta’ kooperazzjoni reġjonali, filwaqt li jitqiesu l-istrutturi ta’ kooperazzjoni reġjonali eżistenti, jiġu stabbiliti kodiċijiet tan-network u linji gwida għall-gass naturali u l-idroġenu, jiġu emendati linji gwida stabbiliti f’anness u jiġu stabbiliti linji gwida fir-rigward ta’ infrastruttura ġdida tal-gass naturali u tal-idroġenu. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul ix-xogħol tagħha ta’ tħejjija, ukoll fil-livell ta’ esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jiġu mwettqa f’konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (27). B’mod partikolari, biex tkun żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jenħtieġ li jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom jenħtieġ li jkollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi ta’ esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija tal-atti delegati.

(94)

Sabiex ikunu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 291 tat-TFUE. Jenħtieġ li dawk is-setgħat ikunu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (28).

(95)

Il-kodiċijiet tan-network u l-linji gwida jenħtieġ li jiġu applikati għall-punti ta’ dħul mill-pajjiżi terzi u l-punti ta’ ħruġ lejhom. Ċirkostanzi speċifiċi, inkluża l-eżistenza ta’ arranġamenti kuntrattwali fit-tul eżistenti jew diffikultajiet legali biex tiġi stabbilita proċedura għas-soluzzjoni tat-tilwim ma’ operaturi tan-networks ta’ trażmissjoni jew fornituri tal-gass naturali stabbiliti f’pajjiżi terzi, jistgħu jipprevjenu applikazzjoni effettiva fi żmien qasir. Meta dan ikun iġġustifikat abbażi ta’ raġunijiet oġġettivi, l-awtoritajiet regolatorji jenħtieġ li jkunu jistgħu ikellmu lill-Kummissjoni biex japplikaw għal deroga mill-applikazzjoni tal-kodiċijiet tan-network jew il-linji gwida, jew dispożizzjonijiet speċifiċi tagħhom, li ma jistgħux jiġu implimentati fil-punti ta’ dħul minn pajjiżi terzi u fil-punti ta’ ħruġ lejhom. Tali derogi jenħtieġ li jkunu limitati fiż-żmien, għall-perijodu minimu meħtieġ biex jitneħħew l-ostakli eżistenti għall-applikazzjoni tal-kodiċijiet tan-network jew tal-linji gwida.

(96)

Biex tkun żgurata l-operazzjoni effiċjenti tan-networks tal-idroġenu Ewropej, l-operaturi tan-networks tal-idroġenu jenħtieġ li jkunu responsabbli għall-operazzjoni, il-manutenzjoni u l-iżvilupp tan-network tat-trasport tal-idroġenu b’kooperazzjoni mill-qrib ma’ operaturi oħra tan-networks tal-idroġenu kif ukoll ma’ operaturi oħra ta’ sistemi li n-networks tagħhom ikunu konnessi magħhom, inkluż biex tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija.

(97)

Huwa fl-interess tal-funzjonament tajjeb tas-suq intern li jiġu stabbiliti standards li jkunu armonizzati fil-livell tal-Unjoni. Malli r-referenza għal tali standard tiġi ppubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, il-konformità miegħu jenħtieġ li tikkawża preżunzjoni ta’ konformità mar-rekwiżiti korrispondenti stabbiliti fil-miżura ta’ implimentazzjoni adottata skont dan ir-Regolament, għalkemm jenħtieġ li jkunu permessi wkoll mezzi oħra li juru din il-konformità. F’konformità mal-Artikolu 10 tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (29), il-Kummissjoni tista’ titlob lill-organizzazzjonijiet Ewropej tal-istandardizzazzjoni biex jiżviluppaw speċifikazzjonijiet tekniċi, standards Ewropej u standards armonizzati. Wieħed mir-rwoli ewlenin tal-istandards armonizzati jenħtieġ li jkun li jgħinu lill-operaturi japplikaw il-miżuri ta’ implimentazzjoni skont dan ir-Regolament u skont id-Direttiva (UE) 2024/1788.

(98)

Il-qafas ta’ standardizzazzjoni attwali tal-Unjoni, li huwa bbażat fuq ir-Regolament (UE) Nru 1025/2012 jirrappreżenta l-qafas awtomatiku biex jiġu elaborati standards li jipprevedu preżunzjoni ta’ konformità mar-rekwiżiti rilevanti ta’ dan ir-Regolament jew stabbiliti f’atti delegati jew ta’ implimentazzjoni speċifiċi adottati skont dan ir-Regolament. L-istandards Ewropej jenħtieġ li jkunu mmexxija mis-suq u jenħtieġ li jqisu l-interess pubbliku, kif ukoll l-objettivi ta’ politika ddikjarati b’mod ċar fit-talba tal-Kummissjoni lil waħda jew aktar mill-organizzazzjonijiet Ewropej tal-istandardizzazzjoni biex jabbozzaw standards armonizzati, fi żmien stabbilit u abbażi ta’ kunsens. Madankollu, fin-nuqqas ta’ referenzi rilevanti għal standards armonizzati, jew meta l-proċess ta’ standardizzazzjoni jiġi mblukkat jew ikun hemm dewmien fl-istabbiliment ta’ standards armonizzati xierqa, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista’ tistabbilixxi, permezz ta’ atti delegati jew ta’ implimentazzjoni, speċifikazzjonijiet komuni għar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament, dment li meta tagħmel dan tirrispetta debitament ir-rwol u l-funzjonijiet tal-organizzazzjonijiet tal-istandardizzazzjoni Ewropej. Jenħtieġ li dik l-għażla tinftiehem bħala soluzzjoni ta’ riżerva eċċezzjonali biex tgħin lill-operaturi japplikaw il-miżuri rilevanti skont l-atti delegati jew ta’ implimentazzjoni adottati skont dan ir-Regolament u d-Direttiva (UE) 2024/1788. Jekk dewmien fl-istabbiliment ta’ standards armonizzati jkun dovut għall-kumplessità teknika tal-istandard ikkonċernat, jenħtieġ li dan jiġi kkunsidrat mill-Kummissjoni qabel ma tikkontempla l-istabbiliment ta’ speċifikazzjonijiet komuni.

(99)

Sabiex jitqiesu bis-sħiħ ir-rekwiżiti tal-kwalità tal-utenti finali tal-idroġenu, l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u l-istandards tal-kwalità tal-idroġenu fin-network tal-idroġenu jenħtieġ li jqisu l-istandards diġà eżistenti li jistabbilixxu dawk ir-rekwiżiti tal-utenti finali, pereżempju, l-istandard EN 17124.

(100)

L-operaturi tan-networks ta’ trażmissjoni tal-idroġenu jenħtieġ li jibnu kapaċità transfruntiera suffiċjenti għat-trasport tal-idroġenu li tilħaq id-domandi kollha ekonomikament raġonevoli u teknikament fattibbli għal din il-kapaċità, u b’hekk jabilitaw l-integrazzjoni tas-suq.

(101)

Fid-dawl tal-potenzjal tal-idroġenu bħala vettur tal-enerġija u l-possibbiltà li l-Istati Membri jinvolvu ruħhom fil-kummerċ tal-idroġenu ma’ pajjiżi terzi, jeħtieġ jiġi ċċarat li l-obbligi ta’ notifika f’konformità mad-Deċiżjoni (UE) 2017/684 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (30) għall-ftehimiet intergovernattivi fil-qasam tal-enerġija relatati mal-gass naturali japplikaw ukoll għall-ftehimiet intergovernattivi relatati mal-idroġenu, inkluż komposti tal-idroġenu bħall-ammonijaka u trasportaturi tal-idroġenu organiku likwidu. Għalhekk, jenħtieġ li dik id-Deċiżjoni tiġi emendata kif xieraq.

(102)

L-investimenti f’infrastrutturi kbar ġodda jenħtieġ li jiġu promossi bil-qawwa, filwaqt li jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-swieq interni għall-gass naturali u għall-idroġenu. Sabiex jiżdied l-effett pożittiv tal-proġetti eżentati tal-infrastruttura fuq il-kompetizzjoni u s-sigurtà tal-provvista, jenħtieġ li tul il-fażi tal-ippjanar tal-proġett jiġi ttestjat l-interess tas-suq, u jenħtieġ li jitħaddmu regoli dwar l-amministrazzjoni tal-konġestjoni. Meta infrastruttura tkun fit-territorju ta’ aktar minn Stat Membru wieħed, l-ACER jenħtieġ li tittratta, bħala l-aħħar istanza, it-talba għall-eżenzjoni sabiex tqis aħjar l-implikazzjonijiet transfruntieri tal-eżenzjoni u tiffaċilita t-trattament amministrattiv ta’ dik it-talba. Barra minn hekk, minħabba l-profil ta’ riskju eċċezzjonali biex jinbnew dawk il-proġetti kbar ġodda ta’ infrastruttura li huma eżenti, jenħtieġ li jkun possibbli li tingħata b’mod temporanju deroga sħiħa jew parzjali għall-impriżi b’interessi ta’ forniment u produzzjoni fir-rigward tar-regoli tas-separazzjoni għall-proġetti kkonċernati. Il-possibbiltà ta’ derogi temporanji jenħtieġ li tapplika, għal raġunijiet ta’ sigurtà tal-provvista, b’mod partikolari għall-pipelines ġodda fl-Unjoni li jġorru l-gass naturali minn pajjiżi terzi lejn l-Unjoni. L-eżenzjonijiet u d-derogi mogħtija skont id-Direttivi 2003/55/KE (31) u 2009/73/KE (32) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill jenħtieġ li jkomplu japplikaw għall-perijodu li għalih ikunu ngħataw mill-eżenzjoni jew mid-deroga rilevanti.

(103)

L-eskalazzjoni tal-aggressjoni militari Russa kontra l-Ukrajna minn Frar 2022 wasslet għal tnaqqis fil-provvisti tal-gass naturali minn dak il-pajjiż, u r-riżorsi mill-bejgħ tal-gass naturali ntużaw biex jiffinanzjaw il-gwerra tar-Russja mal-fruntiera tal-Unjoni. B’mod partikolari, waqfu l-flussi tal-gass naturali fil-pipeline li jibda mir-Russja u jgħaddi mill-Belarussja u fil-pipeline Nord Stream 1 u naqsu b’mod kostanti l-provvisti tal-gass naturali mill-Ukrajna, u dan ipperikola serjament is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija fl-Unjoni kollha kemm hi. L-użu ta’ dak it-tnaqqis fil-provvisti tal-gass naturali bħala arma u l-manipulazzjoni tas-swieq permezz ta’ interruzzjonijiet intenzjonati fil-flussi tal-gass naturali żvelaw il-vulnerabbiltajiet u d-dipendenzi evidenti fl-Unjoni u fl-Istati Membri tagħha bil-potenzjal ċar ta’ impatt dirett u serju fuq l-interessi essenzjali tas-sigurtà internazzjonali tagħhom. L-evidenza tal-passat uriet ukoll li l-gass jista’ jintuża biex is-swieq tal-enerġija jintużaw bħala arma u jiġu manipulati, pereżempju billi jinħażnu l-kapaċitajiet fl-infrastruttura tal-gass naturali, għad-detriment tal-interessi essenzjali tas-sigurtà internazzjonali tal-Unjoni. Sabiex jittaffa l-impatt ta’ tali avvenimenti, kemm fil-kuntest attwali kif ukoll għall-futur, jenħtieġ li l-Istati Membri, b’mod eċċezzjonali, ikunu jistgħu jieħdu miżuri proporzjonati biex jillimitaw temporanjament l-offerti bil-quddiem għall-kapaċità minn kwalunkwe utent uniku tan-network fil-punti ta’ dħul u fit-terminals tal-LNG għall-konsenji mill-Federazzjoni Russa u l-Belarussja, fejn ikun meħtieġ biex jipproteġu l-interessi essenzjali tas-sigurtà tagħhom u dawk tal-Unjoni, u titqies ukoll il-ħtieġa li tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista fl-Unjoni. Jenħtieġ li jkun possibbli li tali miżuri temporanji jiġġeddu meta jkun iġġustifikat. Jenħtieġ li dik il-possibbiltà tapplika biss fir-rigward tal-Federazzjoni Russa u tal-Belarussja, bil-ħsieb li l-Istati Membri jkunu jistgħu jirrispondu b’miżuri adegwati għal kwalunkwe theddida għall-interessi essenzjali tas-sigurtà tagħhom u dawk tal-Unjoni li tirriżulta mis-sitwazzjoni, inkluż billi jnaqqsu b’mod gradwali d-dipendenza tagħhom fuq il-fjuwils fossili Russi, fost l-oħrajn billi jieħdu azzjoni bikrija skont l-objettivi tar-REPowerEU. Jenħtieġ li kwalunkwe limitazzjoni bħal din ma tmurx kontra l-obbligi internazzjonali tal-Unjoni jew tal-Istati Membri u jenħtieġ li tkun f’konformità mal-Artikolu XXI tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ. Qabel ma japplikaw tali limitazzjonijiet, jenħtieġ li l-Istati Membri jikkonsultaw lill-Kummissjoni u, f’każ li x’aktarx jiġu affettwati mil-limitazzjoni, lill-Istati Membri l-oħra, lill-Partijiet Kontraenti tal-Komunità tal-Enerġija, lill-Partijiet Kontraenti għall-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u lir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq, u jqisu s-sitwazzjoni f’dawk l-Istati Membri u fil-pajjiżi terzi, b’mod partikolari f’termini ta’ sigurtà tal-provvista. Jenħtieġ li l-Istati Membri jqisu kif xieraq l-effetti potenzjali tal-miżura tagħhom fuq l-Istati Membri l-oħra u b’mod partikolari jirrispettaw il-prinċipju ta’ solidarjetà enerġetika, inkluż bl-għan li jiżguraw is-sigurtà tal-provvista, meta jivvalutaw l-adegwatezza u l-ambitu ta’ kwalunkwe limitazzjoni prevista.

(104)

Is-settur tal-enerġija Ewropew għaddej minn bidla sinifikanti lejn ekonomija dekarbonizzata effiċjenti ferm ibbażata fuq sorsi tal-enerġija rinnovabbli, filwaqt li jrid jiżgura s-sigurtà tal-provvista u l-kompetittività. Filwaqt li ċ-ċibersigurtà fis-subsettur tal-elettriku diġà qed tavvanza b’kodiċi tan-network dwar il-fluss transfruntier tal-elettriku, hemm bżonn regoli obbligatorji u speċifiċi għas-subsettur tal-gass naturali li jiżguraw is-sigurtà tas-sistema tal-enerġija tal-Unjoni.

(105)

B’reazzjoni għaż-żidiet sinifikanti u mifruxa mal-Unjoni kollha fil-prezzijiet tal-enerġija evidenzjati fil-ħarifa tal-2021 u l-impatti negattivi tagħhom, il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Ottubru 2021 bit-titolu “L-indirizzar taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija: sett ta’ għodod għall-azzjoni u l-appoġġ” saħqet fuq l-importanza ta’ suq intern tal-enerġija li jiffunzjona tajjeb u ta’ koordinazzjoni aħjar tas-sigurtà tal-provvista bejn il-fruntieri għal reżiljenza kontra xokkijiet futuri. Fl-20-21 ta’ Ottubru 2021, il-Kunsill Ewropew adotta konklużjonijiet li jistiednu lill-Kummissjoni tikkunsidra malajr miżuri li jżidu r-reżiljenza tas-sistema tal-enerġija tal-Unjoni u tas-suq intern tal-enerġija, inkluż miżuri li jtejbu s-sigurtà tal-provvista. B’reazzjoni għall-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, fit-8 ta’ Marzu 2022 il-Kummissjoni ppreżentat il-pjan REPowerEU sabiex tneħħi b’mod gradwali d-dipendenza tal-Unjoni mill-fjuwils fossili Russi u taċċelera t-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa. Bħala kontribut għal rispons konsistenti u fil-ħin għal dik il-kriżi u għal kriżijiet ġodda possibbli fil-livell tal-Unjoni, jenħtieġ li jiġu introdotti f’dan ir-Regolament u r-Regolament (UE) 2017/1938 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, (33) regoli speċifiċi li jtejbu l-kooperazzjoni u r-reżiljenza, b’mod partikolari fir-rigward ta’ regoli ta’ solidarjetà. Għalhekk jenħtieġ li r-Regolament (UE) 2017/1938 jiġi emendat kif xieraq.

(106)

Kif deher fis-simulazzjonijiet tal-2017, l-2021 u l-2022, fl-Unjoni kollha, il-kooperazzjoni reġjonali u l-miżuri ta’ solidarjetà huma essenzjali biex tiġi żgurata r-reżiljenza tal-Unjoni fil-każ ta’ deterjorament serju fis-sitwazzjoni tal-provvista. Il-miżuri ta’ solidarjetà applikabbli fil-każ ta’ emerġenza jenħtieġ li jiżguraw il-provvista ta’ klijenti ta’ solidarjetà protetti bħall-unitajiet domestiċi bejn il-fruntieri f’kull sitwazzjoni. L-Istati Membri jenħtieġ li jadottaw il-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar il-mekkaniżmu ta’ solidarjetà, inkluż bi qbil bejn l-Istati Membri kkonċernati dwar arranġamenti tekniċi, legali u finanzjarji. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiddeskrivu d-dettalji ta’ dawk l-arranġamenti fil-pjanijiet ta’ emerġenza tagħhom. Għall-Istati Membri li ma jaqblux dwar ftehimiet bilaterali, jenħtieġ li jkunu japplikaw ir-regoli awtomatiċi ta’ dan ir-Regolament sabiex tkun żgurata tali solidarjetà effettiva.

(107)

Għaldaqstant, tali miżuri ta’ solidarjetà jistgħu jwasslu għall-obbligu li Stat Membru jħallas kumpens lil min jiġi affettwat mill-miżuri tiegħu. Biex ikun żgurat li l-kumpens imħallas mill-Istat Membru li jitlob solidarjetà lill-Istat Membru li jipprovdi s-solidarjetà jkun ġust u raġonevoli, l-awtoritajiet regolatorji u l-ACER jenħtieġ li jkollhom, bħala awtoritajiet indipendenti, is-setgħa li jivverifikaw l-ammont ta’ kumpens mitlub u mħallas u, jekk ikun meħtieġ, li jitolbu rettifika, b’mod partikolari filwaqt li jitqies il-livell tal-kostijiet indiretti li jkunu seħħew minħabba l-għoti ta’ solidarjetà abbażi ta’ miżuri mhux ibbażati fuq is-suq. Il-kooperazzjoni li għadha kif ġiet stabbilita bejn Stati Membri konnessi indirettament li jużaw miżuri bbażati fuq is-suq skont dan ir-Regolament tgħin ukoll biex tnaqqas l-ispejjeż potenzjalment sostanzjali li jistgħu jinqalgħu meta jintużaw miżuri mhux ibbażati fuq is-suq li jiswew aktar.

(108)

Il-forniment ta’ kontribuzzjonijiet volontarji tal-gass naturali bl-użu ta’ miżuri bbażati fuq is-suq lil Stati Membri konnessi indirettament jenħtieġ li jiġi introdott fir-Regolament (UE) 2017/1938 b’mod partikolari biex jiġi evitat li Stati Membri konnessi direttament ikollhom jużaw miżuri mhux ibbażati fuq is-suq fejn Stat Membru ieħor mhux konness direttament jista’ jipprovdi volumi ta’ gass naturali għas-solidarjetà bl-użu ta’ miżuri bbażati fuq is-suq. In-natura volontarja tal-miżuri bbażati fuq is-suq u l-kontribut li jirriżulta tal-gass naturali huma mingħajr preġudizzju għall-obbligi tal-Istati Membri li jivvalutaw u jindikaw fil-ħin jekk il-miżuri bbażati fuq is-suq jistgħux jipprovdu l-gass naturali mitlub u kif jistgħu jagħmlu dan. Tali mekkaniżmu huwa intiż li jnaqqas il-kost indirett u globali tas-solidarjetà, billi jevita r-rikors għal miżuri mhux ibbażati fuq is-suq li jiswew aktar. Is-solidarjetà bejn l-Istati Membri konnessi indirettament tifrex il-piż fuq aktar Stati Membri u tgħin biex l-Istati Membri mingħajr faċilitajiet tal-LNG jkollhom aċċess għall-provvista globali tal-LNG.

(109)

L-approċċ ibbażat fuq ir-riskju biex tiġi vvalutata s-sigurtà tal-provvista tal-gass u l-istabbiliment ta’ miżuri preventivi u ta’ mitigazzjoni jenħtieġ li jinkludu xenarji li jeżaminaw l-impatt ta’ tnaqqis fid-domanda għall-gass naturali permezz ta’ miżuri tal-iffrankar tal-enerġija jew tal-effiċjenza enerġetika, inklużi s-simulazzjonijiet madwar l-Unjoni kollha tax-xenarji ta’ interruzzjoni tal-provvista tal-gass naturali u tal-infrastruttura skont dan ir-Regolament. L-eżami tax-xenarji tal-iffrankar tal-enerġija u tal-effiċjenza enerġetika jiżgura li s-simulazzjoni mal-Unjoni kollha, kif ukoll il-valutazzjonijiet tar-riskju u l-miżuri preventivi nazzjonali u komuni sussegwenti, jibqgħu validi għall-futur u kompatibbli mal-prinċipju “l-effiċjenza enerġetika tiġi l-ewwel” u mal-objettivi tal-Unjoni tan-newtralità klimatika stabbiliti fir-Regolament (UE) 2021/1119, u li jikkontribwixxu għat-tneħħija gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq il-fjuwils fossili Russi. Dan ir-Regolament jippermetti wkoll lill-Istati Membri jnaqqsu l-konsum tal-gass mhux essenzjali tal-klijenti protetti biex jiffaċilitaw aktar iffrankar tal-gass naturali, b’mod partikolari matul kriżi.

(110)

Ir-riskji għas-sigurtà tal-provvista tal-gass ikkawżati mill-aggressjoni militari Russa kontra l-Ukrajna li ġġustifikaw l-emendi għar-Regolament (UE) 2017/1938 introdotti bir-Regolament (UE) 2022/1032 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (34) għadhom jippersistu llum. Barra minn hekk, jenħtieġ li jiġu kkunsidrati riskji supplimentari bħal tfixkil ulterjuri tal-infrastrutturi kritiċi, wara l-atti ta’ sabotaġġ kontra l-pipelines Nord Stream f’Settembru 2022 u t-tfixkil tal-pipeline Balticconnector f’Ottubru 2023, u deterjorament tal-ambjent ġeopolitiku u tax-xenarju ta’ theddid fir-reġjuni fornituri, pereżempju bil-kriżi fil-Lvant Nofsani. Għalhekk, ir-rapport li l-Kummissjoni trid tippreżenta sat-28 ta’ Frar 2025 irid ikun akkumpanjat, fejn meħtieġ, minn proposta leġiżlattiva biex jiġi emendat ir-Regolament (UE) 2017/1938.

(111)

Ċerti dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament qed jibnu fuq il-miżuri ta’ kriżi introdotti mir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/2576 (35) b’reazzjoni għall-gwerra ta’ aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna u l-kriżi sussegwenti tal-provvista tal-gass naturali. Filwaqt li r-Regolament (UE) 2022/2576 indirizza kriżi immedjata u severa tal-provvista tal-gass naturali, inkluż permezz ta’ deroga mill-qafas permanenti eżistenti, dan ir-Regolament għandu l-għan li jittrasforma xi wħud mill-miżuri ta’ kriżi f’karatteristiċi permanenti tas-suq tal-gass naturali. Dan jikkonċerna, b’mod partikolari, il-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt ta’ gass naturali, il-miżuri biex jissaħħaħ l-użu tal-faċilitajiet tal-LNG u tal-ħżin tal-gass naturali, kif ukoll miżuri ta’ solidarjetà addizzjonali f’każ ta’ emerġenza tal-gass naturali. Madankollu, l-implimentazzjoni ta’ dawk il-karatteristiċi permanenti tas-suq tal-gass naturali teħtieġ iż-żmien, fost l-oħrajn minħabba l-proċeduri tal-offerti meħtieġa għall-mekkaniżmu permanenti għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt ta’ gass naturali, li mhux se jiġu konklużi qabel tmiem l-2024. Barra minn hekk, ir-riskji relatati mal-provvista tal-gass naturali fl-Unjoni huma mistennija li jdumu sa tmiem l-2024. Għalhekk, sabiex jingħata biżżejjed lok għall-fażi preparatorja li tikkonċerna dawk il-miżuri u bil-ħsieb li tiġi evitata duplikazzjoni mal-miżuri introdotti bir-Regolament (UE) 2022/2576, id-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ dan ir-Regolament jenħtieġ li japplikaw biss mill-1 ta’ Jannar 2025. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament li jikkonċernaw l-istabbiliment u l-għażla ta’ fornitur tas-servizzi biex iwettaq kompiti skont il-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt tal-gass naturali jenħtieġ li japplikaw mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament, sabiex jiġi żgurat li l-mekkaniżmu jkun operazzjonali mid-data li fiha jiskadi r-Regolament (UE) 2022/2576.

(112)

Għaldaqstant, jenħtieġ li r-Regolament (UE) Nru 1227/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (36) u r-Regolamenti (UE) 2019/942 u (UE) 2022/869 jiġu emendati kif xieraq.

(113)

Minħabba li l-objettiv ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri li jiġu stabbiliti regoli ġusti għall-kundizzjonijiet tal-aċċess għan-networks ta’ trażmissjoni tal-gass naturali, għall-ħażna u għall-faċilitajiet tal-LNG u l-miżuri fir-rigward tal-mekkaniżmu għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt ta’ gass naturali u l-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu, ma jistax jinkiseb b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jista’ pjuttost, minħabba l-iskala jew l-effetti ta’ tali azzjoni, jinkiseb aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, f’konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-TUE. F’konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkiseb dak l-objettiv,