ΟΔΗΓΙΑ 2014/36/EE ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 26ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την εποχιακή εργασία

(1)

Για την προοδευτική εγκαθίδρυση χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει τη θέσπιση μέτρων στον τομέα του ασύλου, της μετανάστευσης και της διαφύλαξης των δικαιωμάτων των υπηκόων τρίτων χωρών.

(2)

Η ΣΛΕΕ προβλέπει ότι η Ένωση πρέπει να αναπτύξει μια κοινή μεταναστευτική πολιτική, στόχος της οποίας θα είναι να εξασφαλίζει, σε όλα τα στάδια, την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και τη δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στα κράτη μέλη. Προς τούτο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρόκειται να θεσπίσουν μέτρα σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών και για τον καθορισμό των δικαιωμάτων τους.

(3)

Το Πρόγραμμα της Χάγης, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 4ης Νοεμβρίου 2004, αναγνώρισε ότι η νόμιμη μετανάστευση θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προαγωγή της οικονομικής ανάπτυξης και κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει σχέδιο πολιτικής για τη νόμιμη μετανάστευση στο οποίο να περιλαμβάνονται διαδικασίες εισδοχής ικανές να ανταποκρίνονται ταχέως στις κυμαινόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας για μεταναστευτικό εργατικό δυναμικό.

(4)

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 14ης και 15ης Δεκεμβρίου 2006 συμφώνησε σε σειρά ενεργειών για το 2007. Οι ενέργειες αυτές περιλαμβάνουν την ανάπτυξη πολιτικών για την ορθή διαχείριση της νόμιμης μετανάστευσης, με πλήρη σεβασμό των εθνικών αρμοδιοτήτων, προκειμένου να βοηθηθούν τα κράτη μέλη να καλύψουν τις υπάρχουσες και τις μελλοντικές ανάγκες σε εργατικό δυναμικό. Επίσης, ζήτησε να διερευνηθούν μέσα για τη διευκόλυνση της προσωρινής μετανάστευσης.

(5)

Το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, το οποίο εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 16 Οκτωβρίου 2008, εκφράζει τη δέσμευση της Ένωσης και των κρατών μελών της να εφαρμόσουν δίκαιη, αποτελεσματική και συνεκτική πολιτική για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρει η μετανάστευση. Το σύμφωνο αποτελεί τη βάση μιας κοινής μεταναστευτικής πολιτικής που χαρακτηρίζεται από πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και συνεργασίας με τις τρίτες χώρες και βασίζεται στην καλή διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, προς το συμφέρον όχι μόνο των χωρών υποδοχής αλλά και των χωρών καταγωγής και των ίδιων των μεταναστών.

(6)

Το πρόγραμμα της Στοκχόλμης, το οποίο εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 11 Δεκεμβρίου 2009, αναγνωρίζει ότι η μετανάστευση εργατικού δυναμικού μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας και στην οικονομική ζωτικότητα και ότι, στο πλαίσιο των σημαντικών δημογραφικών προκλήσεων που θα αντιμετωπίσει η Ένωση στο μέλλον σε συνδυασμό με αυξημένη ζήτηση εργασίας, η εφαρμογή ευέλικτων πολιτικών μετανάστευσης θα συμβάλει σημαντικά στην οικονομική ανάπτυξη και στις μακροπρόθεσμες επιδόσεις της Ένωσης. Υπογραμμίζει, επίσης, ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στο έδαφος των κρατών μελών και να βελτιστοποιηθεί η σχέση μεταξύ μετανάστευσης και ανάπτυξης. Καλεί την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να συνεχίσουν να εφαρμόζουν το σχέδιο πολιτικής για τη νόμιμη μετανάστευση, που καθορίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 2005.

(7)

Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να συμβάλει στην αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών για την ειδική κατηγορία της εποχιακής προσωρινής μετανάστευσης και στη διασφάλιση αξιοπρεπών όρων διαβίωσης και εργασίας για τους εποχιακούς εργαζόμενους, καθορίζοντας δίκαιους και διαφανείς κανόνες για την εισδοχή και τη διαμονή και προσδιορίζοντας τα δικαιώματα των εποχιακών εργαζομένων, παρέχοντας συγχρόνως κίνητρα και εγγυήσεις ώστε να αποτρέπεται η υπέρβαση της επιτρεπόμενης διαμονής ή η προσωρινή διαμονή να μην γίνεται μόνιμη. Επίσης, οι κανόνες που θεσπίζονται στην οδηγία 2009/52/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), θα συμβάλλουν στην αποτροπή της μετατροπής της προσωρινής διαμονής σε διαμονή χωρίς άδεια.

(8)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενεργοποιήσουν την παρούσα οδηγία χωρίς να προβαίνουν σε διακρίσεις λόγω φύλου, φυλής, χρώματος, εθνοτικής καταγωγής ή κοινωνικής προέλευσης, γενετικών χαρακτηριστικών, γλώσσας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, πολιτικών ή κάθε άλλης γνώμης, ιδιότητας μέλους εθνικής μειονότητας, περιουσίας, γέννησης, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού, ιδιαίτερα σύμφωνα με την οδηγία 2000/43/ΕΚ του Συμβουλίου (5) και την οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου (6).

(9)

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει την αρχή της προτίμησης των πολιτών της Ένωσης, όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά εργασίας των κρατών μελών, όπως διατυπώνεται στις οικείες διατάξεις των σχετικών πράξεων προσχώρησης.

(10)

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει το δικαίωμα των κρατών μελών να καθορίζουν τον όγκο των εισερχομένων στο έδαφός τους υπηκόων τρίτων χωρών, προερχομένων από τρίτες χώρες, με σκοπό την εποχιακή εργασία, κατά τα οριζόμενα στη ΣΛΕΕ.

(11)

Η παρούσα οδηγία δεν επηρεάζει τους όρους παροχής υπηρεσιών που προβλέπονται στο άρθρο 56 ΣΛΕΕ. Ειδικότερα, η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να επηρεάζει τους ειδικούς και γενικούς όρους εργασίας και απασχόλησης που ισχύουν, σύμφωνα με την οδηγία 96/71/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), για τους εργαζόμενους που αποσπώνται από επιχείρηση εγκατεστημένη σε κράτος μέλος για παροχή υπηρεσίας στο έδαφος άλλου κράτους μέλους.

(12)

H παρούσα οδηγία θα πρέπει να επιδιώκει την κάλυψη άμεσων εργασιακών σχέσεων μεταξύ εποχιακών εργαζόμενων και εργοδοτών. Ωστόσο, σε περίπτωση που το εθνικό δίκαιο κράτους μέλους επιτρέπει την εισδοχή στο έδαφός του υπηκόων τρίτων χωρών ως εποχιακών εργαζομένων μέσω οργανισμών ευρέσεως εργασίας ή γραφείων προσωρινής απασχόλησης, τα οποία είναι εγκατεστημένα στο έδαφός του, και οι οποίοι συνάπτουν απευθείας σύμβαση με τον εποχιακό εργαζόμενο, οι εν λόγω οργανισμοί δεν θα πρέπει να εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.

(13)

Κατά τη μεταφορά της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, τα κράτη μέλη θα πρέπει, εφόσον κρίνεται σκόπιμο σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, να καταρτίζουν καταλόγους με τους τομείς απασχόλησης, οι οποίοι περιλαμβάνουν δραστηριότητες που εξαρτώνται από την εναλλαγή των εποχών. Οι δραστηριότητες που εξαρτώνται από την εναλλαγή των εποχών συνήθως ανήκουν σε τομείς, όπως η γεωργία και η παραγωγή οπωροκηπευτικών, ιδίως κατά την περίοδο φύτευσης ή συγκομιδής, ή ο τουρισμός, ιδίως κατά την περίοδο των διακοπών.

(14)

Εφόσον προβλέπεται στο εθνικό δίκαιο και σύμφωνα με την αρχή της καταπολέμησης των διακρίσεων που ορίζεται στο άρθρο 10 ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη δύνανται να εφαρμόζουν ευνοϊκότερη μεταχείριση σε υπηκόους συγκεκριμένων τρίτων χωρών σε σύγκριση με υπηκόους άλλων τρίτων χωρών, κατά την εφαρμογή των προαιρετικών διατάξεων της παρούσας οδηγίας.

(15)

Η υποβολή αίτησης εισδοχής ως εποχιακού εργαζομένου θα πρέπει να είναι δυνατή μόνον εφόσον ο υπήκοοος τρίτης χώρας διαμένει εκτός του εδάφους των κρατών μελών.

(16)

Η άρνηση εισόδου για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να είναι δυνατή για λόγους δεόντως αιτιολογημένους. Ειδικότερα, ένα κράτος μέλος θα πρέπει να μπορεί να αρνηθεί την εισδοχή σε υπήκοο τρίτης χώρας, εφόσον θεωρεί, στηριζόμενο σε εκτίμηση των δεδομένων, ότι ο εν λόγω υπήκοος συνιστά δυνητική απειλή για τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ασφάλεια ή τη δημόσια υγεία.

(17)

Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να θίγει την εφαρμογή της οδηγίας 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8).

(18)

Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να επηρεάσει αρνητικά τα δικαιώματα που έχουν χορηγηθεί σε υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν ήδη νόμιμα σε κράτος μέλος για τον σκοπό εργασίας.

(19)

Στην περίπτωση των κρατών μελών που εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (κώδικας περί θεωρήσεων) (9), ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 562/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (κώδικας συνόρων του Σένγκεν) (10), και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου (11) εφαρμόζονται στο σύνολό τους. Κατά συνέπεια, για διαμονές που δεν υπερβαίνουν τις 90 ημέρες, οι όροι εισδοχής εποχιακών εργαζομένων στο έδαφος των κρατών μελών που εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν διέπονται από τους εν λόγω κανονισμούς, ενώ η παρούσα οδηγία ρυθμίζει μόνον τα κριτήρια και τις απαιτήσεις για την πρόσβαση σε απασχόληση. Στην περίπτωση των κρατών μελών που δεν εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν, εξαιρουμένων του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, ισχύει μόνον ο κώδικας συνόρων Σένγκεν. Οι διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ανήκουν σε εκείνο το τμήμα του κεκτημένου Σένγκεν στο οποίο δεν συμμετέχουν η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο και, ως εκ τούτου, οι διατάξεις αυτές δεν εφαρμόζονται στις εν λόγω χώρες.

(20)

Τα κριτήρια και οι απαιτήσεις εισδοχής καθώς και οι λόγοι απόρριψης και ανάκλησης ή μη παράτασης/μη ανανέωσης για διαμονές που δεν υπερβαίνουν τις 90 ημέρες θα πρέπει να καθορίζονται στην παρούσα οδηγία στον βαθμό που αφορούν απασχόληση με την ιδιότητα του εποχιακού εργαζόμενου. Όταν εκδίδονται θεωρήσεις βραχείας διαμονής με σκοπό την εποχιακή εργασία, οι οικείες διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν όσον αφορά τους όρους εισόδου και διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών, καθώς και τους λόγους απόρριψης, παράτασης, ακύρωσης ή ανάκλησης των εν λόγω θεωρήσεων, εφαρμόζονται αναλόγως. Ειδικότερα, οποιαδήποτε απόφαση περί απόρριψης, ακύρωσης ή ανάκλησης θεώρησης και οι λόγοι στους οποίους βασίζεται, θα πρέπει να κοινοποιούνται στον αιτούντα, δυνάμει του άρθρου 32 παράγραφος 2 και του άρθρου 34 παράγραφος 6 του κώδικα περί θεωρήσεων, με το τυποποιημένο έγγραφο που προβλέπεται στο παράρτημα VI του κώδικα περί θεωρήσεων.

(21)

Όσον αφορά τους εποχιακούς εργαζόμενους που γίνονται δεκτοί για διαμονή μεγαλύτερη των 90 ημερών, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να καθορίζει τόσο τους όρους εισδοχής και διαμονής τους στο έδαφος των κρατών μελών όσο και τα κριτήρια και τις απαιτήσεις για την πρόσβαση σε απασχόληση στο κράτη μέλη.

(22)

Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να προβλέπει ευέλικτο σύστημα εισόδου με βάση τη ζήτηση και αντικειμενικά κριτήρια, όπως η έγκυρη σύμβαση εργασίας ή δεσμευτική προσφορά εργασίας η οποία να προσδιορίζει τις ουσιώδεις πτυχές της σύμβασης ή της σχέσης απασχόλησης.

(23)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν έλεγχο που να καταδεικνύει ότι μια θέση δεν μπορεί να πληρωθεί από το εγχώριο εργατικό δυναμικό.

(24)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να απορρίπτουν αίτηση εισδοχής, ειδικότερα σε περίπτωση που ο υπήκοος τρίτης χώρας δεν έχει συμμορφωθεί προς την υποχρέωση που απέρρεε από προηγούμενη απόφαση εισδοχής ως εποχιακού εργαζομένου να εγκαταλείψει το έδαφος του συγκεκριμένου κράτους μέλους κατά τη λήξη της άδειας για τον σκοπό εποχιακής εργασίας.

(25)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να απαιτούν από τους εργοδότες να συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές και να παρέχουν κάθε σχετική πληροφορία που απαιτείται προκειμένου να αποφευχθούν πιθανές καταχρήσεις και περιπτώσεις καταστρατήγησης της διαδικασίας που ορίζεται στην παρούσα οδηγία.

(26)

Η θέσπιση ενιαίας διαδικασίας για την έκδοση συνδυασμένης άδειας που αποτελεί συγχρόνως άδεια διαμονής και άδεια εργασίας θα συμβάλει στην απλούστευση των κανόνων που ισχύουν στα κράτη μέλη. Αυτό δεν θίγει το δικαίωμα των κρατών μελών να καθορίζουν τις εθνικές αρχές και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να συμμετέχουν στην ενιαία διαδικασία, σύμφωνα με τις εθνικές ιδιαιτερότητες της διοικητικής οργάνωσης και πρακτικής.

(27)

Ο ορισμός των αρμοδίων αρχών στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να θίγει τον ρόλο και τις ευθύνες των λοιπών αρχών και, κατά περίπτωση, των κοινωνικών εταίρων, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και/ή πρακτική, όσον αφορά την εξέταση της αίτησης και τη σχετική απόφαση.

(28)

Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να παρέχει ένα βαθμό ευελιξίας στα κράτη μέλη όσον αφορά τις άδειες που εκδίδουν για την εισδοχή (είσοδος, διαμονή και εργασία) εποχιακών εργαζομένων. Η έκδοση θεώρησης διαμονής μακράς διαρκείας, σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο α), δεν θα πρέπει να θίγει τη δυνατότητα των κρατών μελών να χορηγούν εκ των προτέρων άδεια εργασίας στο σχετικό κράτος μέλος. Ωστόσο, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι έχουν ελεγχθεί και πληρούνται οι προϋποθέσεις απασχόλησης κατά τα προβλεπόμενα από την παρούσα οδηγία, θα πρέπει να καθίσταται σαφές στις άδειες αυτές ότι εκδίδονται για τον σκοπό εποχιακής εργασίας. Σε περίπτωση που εκδίδονται μόνο θεωρήσεις βραχείας διαμονής, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν για αυτό τον σκοπό τη στήλη «Παρατηρήσεις» της αυτοκόλλητης θεώρησης.

(29)

Για κάθε διαμονή που δεν υπερβαίνει τις 90 ημέρες, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιλέγουν να εκδώσουν είτε θεώρηση βραχείας διαμονής είτε θεώρηση βραχείας διαμονής συνοδευόμενη από άδεια εργασίας στις περιπτώσεις που ο υπήκοος τρίτης χώρας ζητεί θεώρηση σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 539/2001. Σε περίπτωση που ο υπήκοος τρίτης χώρας δεν υπόκειται σε υποχρέωση θεώρησης και σε περίπτωση που το κράτος μέλος δεν εφάρμοσε το άρθρο 4 παράγραφος 3 του εν λόγω κανονισμού, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκδίδουν άδεια εργασίας για την/τον εν λόγω υπήκοο, ως άδεια για τον σκοπό εποχιακής εργασίας. Για κάθε διαμονή που υπερβαίνει τις 90 ημέρες, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιλέγουν να εκδώσουν μια από τις ακόλουθες άδειες: θεώρηση διαμονής μακράς διαρκείας, άδεια εποχιακού εργαζόμενου ή άδεια εποχιακού εργαζόμενου συνοδευόμενη από θεώρηση διαμονής μακράς διαρκείας, αν η θεώρηση διαμονής μακράς διαρκείας απαιτείται βάσει του εθνικού δικαίου για την είσοδό του στο έδαφος. Ουδεμία διάταξη της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να εμποδίζει τα κράτη μέλη να χορηγούν άδεια εργασίας κατευθείαν στον εργοδότη.

(30)

Όταν απαιτείται θεώρηση αποκλειστικώς για την είσοδο στο έδαφος κράτους μέλους και ο υπήκοος τρίτης χώρας πληροί τους όρους για τη χορήγηση άδειας εποχιακού εργαζόμενου, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος θα πρέπει να παρέχει στον υπήκοο της τρίτης χώρας κάθε διευκόλυνση για την απόκτηση της απαιτούμενης θεώρησης και να διασφαλίζει ότι οι αρμόδιες αρχές συνεργάζονται αποτελεσματικά για τον σκοπό αυτό.

(31)

Η μέγιστη διάρκεια διαμονής θα πρέπει να καθορίζεται από τα κράτη μέλη και να περιορίζεται σε χρονικό διάστημα μεταξύ πέντε και εννέα μηνών πράγμα που, από κοινού με τον ορισμό της εποχιακής εργασίας, θα διασφαλίζει ότι η εργασία έχει πραγματικά εποχιακό χαρακτήρα. Θα πρέπει να προβλεφθεί προς τούτο, ότι, εντός της εν λόγω μέγιστης διάρκειας διαμονής, είναι δυνατή η παράταση της σύμβασης ή η αλλαγή εργοδότη, υπό την προϋπόθεση ότι τα κριτήρια εισδοχής συνεχίζουν να πληρούνται. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο ενδεχόμενος κίνδυνος καταχρηστικής μεταχείρισης των εποχιακών εργαζομένων που συνδέονται με έναν μόνον εργοδότη, μπορεί να μειωθεί και, συγχρόνως, να αντιμετωπίζονται με ευέλικτο τρόπο οι πραγματικές ανάγκες των εργοδοτών σε εργατικό δυναμικό. Η δυνατότητα των εποχιακών εργαζομένων να αλλάξουν εργοδότη δυνάμει των όρων της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να συνεπάγεται τη δυνατότητα του εποχιακού εργαζόμενου να αναζητήσει απασχόληση στο έδαφος του κράτους μέλους όντας άνεργος.

(32)

Τα κράτη μέλη, όταν αποφασίζουν για την παράταση της διαμονής ή την ανανέωση της άδειας για τον σκοπό εποχιακής εργασίας, θα πρέπει να είναι σε θέση να λαμβάνουν υπόψη τους την κατάσταση της αγοράς εργασίας.

(33)

Στις περιπτώσεις που εποχιακός εργαζόμενος έχει άδεια διαμονής μέγιστης διάρκειας 90 ημερών και το κράτος μέλος αποφασίσει να παρατείνει τη διαμονή πέραν των 90 ημερών, η θεώρηση βραχείας διαμονής θα πρέπει να αντικαθίσταται είτε από θεώρηση διαμονής μακράς διαρκείας είτε από άδεια εποχιακού εργαζόμενου.

(34)

Λαμβάνοντας υπόψη ορισμένα χαρακτηριστικά κυκλικής μετανάστευσης και τις προοπτικές απασχόλησης των εποχιακών εργαζομένων από τρίτες χώρες για περιόδους μεγαλύτερες από μια μόνον εποχιακή περίοδο, καθώς και το συμφέρον των εργοδοτών της 'Ενωσης να μπορούν να βασίζονται σε σταθερότερο και καταρτισμένο εργατικό δυναμικό, θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα διευκόλυνσης των διαδικασιών εισδοχής για καλόπιστους υπηκόους τρίτων χωρών, οι οποίοι έχουν γίνει δεκτοί ως εποχιακοί εργαζόμενοι σε κράτος μέλος, τουλάχιστον μια φορά κατά τα προηγούμενα πέντε χρόνια, και οι οποίοι σεβάστηκαν πάντοτε όλα τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία για την είσοδο και τη διαμονή τους στο συγκεκριμένο κράτος μέλος. Οι διαδικασίες αυτές δεν θα πρέπει να επηρεάζουν ή να καταστρατηγούν τον εποχιακό χαρακτήρα της απασχόλησης.

(35)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τίθενται στη διάθεση των ενδιαφερομένων πληροφορίες σχετικά με τους όρους εισόδου και διαμονής, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων και των διαδικαστικών εγγυήσεων, όπως ορίζονται στην παρούσα οδηγία, καθώς και όλα τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την υποβολή αίτησης διαμονής και εργασίας στο έδαφος κράτους μέλους με την ιδιότητα του εποχιακού εργαζομένου.

(36)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέπουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις κατά των εργοδοτών σε περίπτωση παράβασης των υποχρεώσεών τους δυνάμει της παρούσας οδηγίας. Οι κυρώσεις αυτές μπορούν να συνίστανται σε μέτρα, όπως τα προβλεπόμενα στο άρθρο 7 της οδηγίας 2009/52/ΕΚ, και θα πρέπει να περιλαμβάνουν, εφόσον κριθεί σκόπιμο, υποχρέωση του εργοδότη για καταβολή αποζημίωσης σε εποχιακούς εργαζόμενους. Θα πρέπει να προβλέπονται οι αναγκαίοι μηχανισμοί που θα επιτρέπουν στους εργαζόμενους να λαμβάνουν την αποζημίωση που δικαιούνται ακόμα και εάν δεν ευρίσκονται πλέον στο έδαφος του συγκεκριμένου κράτους μέλους.

(37)

Θα πρέπει να θεσπιστεί σύνολο κανόνων που θα διέπουν τις διαδικασίες για την εξέταση των αιτήσεων εισδοχής εποχιακών εργαζομένων. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να είναι αποτελεσματική και διαχειρίσιμη στο πλαίσιο του συνήθους φόρτου εργασίας των διοικήσεων των κρατών μελών, καθώς και διαφανής και δίκαιη, ούτως ώστε να προσφέρουν το κατάλληλο επίπεδο ασφάλειας δικαίου στους ενδιαφερόμενους.

(38)

Στην περίπτωση θεωρήσεων βραχείας διαμονής, οι διαδικαστικές εγγυήσεις διέπονται από τις οικείες διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν.

(39)

Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να αποφασίζουν για τις αιτήσεις άδειας για τον σκοπό εποχιακής εργασίας το συντομότερο δυνατό μετά την υποβολή. Όσον αφορά τις αιτήσεις παράτασης ή ανανέωσης, οι οποίες υποβάλλονται κατά τη διάρκεια ισχύος της άδειας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα εύλογα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν ότι ο εποχιακός εργαζόμενος δεν υποχρεούται να διακόψει τη σχέση εργασίας με τον ίδιο εργοδότη ή δεν εμποδίζεται να αλλάξει εργοδότη, λόγω των διεξαγόμενων διοικητικών διαδικασιών. Οι αιτούντες θα πρέπει να υποβάλλουν την αίτηση παράτασης ή ανανέωσης, όσο το δυνατόν συντομότερα. Σε κάθε περίπτωση, οι εποχιακοί εργαζόμενοι θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να διαμένουν στο έδαφος του οικείου κράτους μέλους, και, ενδεχομένως, να συνεχίσουν να εργάζονται, έως ότου οι αρμόδιες αρχές λάβουν τελική απόφαση σχετικά με την αίτηση παράτασης ή ανανέωσης.

(40)

Λόγω της φύσης της εποχιακής εργασίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνονται να διεκπεραιώνουν ατελώς τις αιτήσεις. Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος αποφασίσει ωστόσο να επιβάλλει σχετικό παράβολο, το παράβολο αυτό δεν θα πρέπει να είναι δυσανάλογο ή υπερβολικό.

(41)

Θα πρέπει να παρέχεται στους εποχικούς εργαζόμενους κατάλυμα που να εξασφαλίζει ικανοποιητικές συνθήκες διαβίωσης. Η αρμόδια αρχή θα πρέπει να ενημερώνεται για οιαδήποτε αλλαγή καταλύματος. Όταν το κατάλυμα παρέχεται από τον εργοδότη ή μέσω του εργοδότη, το ενοίκιο δεν θα πρέπει να είναι υπερβολικό σε σχέση με την καθαρή αμοιβή του εποχιακού εργαζόμενου και σε σχέση με την ποιότητα του καταλύματος. Το ενοίκιο του εποχιακού εργαζόμενου δεν θα πρέπει να εκπίπτει αυτομάτως από τον μισθό του/της. Ο εργοδότης θα πρέπει να προσφέρει στον εποχιακό εργαζόμενο μισθωτήριο συμβόλαιο ή ισοδύναμο έγγραφο που να αναγράφει τους όρους ενοικίασης του καταλύματος και να διασφαλίζει ότι το κατάλυμα πληροί τις γενικές προδιαγραφές υγείας και ασφάλειας που ισχύουν στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.

(42)

Οι υπήκοοι τρίτων χωρών που έχουν στην κατοχή τους έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο και άδεια για τον σκοπό εποχιακής εργασίας που έχει εκδοθεί δυνάμει της παρούσας οδηγίας από κράτος μέλος που εφαρμόζει πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν, θα πρέπει να μπορούν να εισέρχονται και να διακινούνται ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών που εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν για μέγιστη περίοδο 90 ημερών ανά περίοδο 180 ημερών, σύμφωνα με τον κώδικα συνόρων Σένγκεν και το άρθρο 21 της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν, της 14ης Ιουνίου 1985, μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών της Οικονομικής 'Ενωσης Μπενελούξ, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γαλλικής Δημοκρατίας, σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των ελέγχων στα κοινά σύνορα (12) (σύμβαση εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν).

(43)

Λόγω της ιδιαίτερα ευάλωτης κατάστασης των εποχιακών εργαζομένων υπηκόων τρίτων χωρών και του προσωρινού χαρακτήρα της απασχόλησής τους, χρειάζεται να παρέχεται αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των εποχιακών εργαζομένων υπηκόων τρίτων χωρών, μεταξύ άλλων στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης, να ελέγχεται τακτικά η συμμόρφωση και να εξασφαλίζεται πλήρης σεβασμός της αρχής της ίσης μεταχείρισης με τους εργαζόμενους που είναι υπήκοοι του κράτους μέλους υποδοχής, τηρώντας την αρχή της ίσης αμοιβής για ίση εργασία στον ίδιο χώρο εργασίας, με την εφαρμογή συλλογικών συμβάσεων ή άλλων ρυθμίσεων σχετικά με τις συνθήκες εργασίας που έχουν συναφθεί σε κάθε επίπεδο, ή για τις οποίες υπάρχει καταστατική πρόβλεψη, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και πρακτική, υπό όρους ίδιους με αυτούς που ισχύουν για τους υπηκόους του κράτους μέλους υποδοχής.

(44)

Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων και των αρχών που περιλαμβάνονται στον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη της 18ης Οκτωβρίου 1961 και στην ευρωπαϊκή σύμβαση σχετικά με το νομικό καθεστώς των διακινούμενων εργαζομένων, της 24ης Νοεμβρίου 1977.

(45)

Πέρα από τις νομοθετικές, διοικητικές και ρυθμιστικές διατάξεις που ισχύουν για τους εργαζόμενους υπηκόους του κράτους μέλους υποδοχής, θα πρέπει να εφαρμόζονται, στους εποχιακά εργαζόμενους υπηκόους τρίτων χωρών, οι διαιτητικές αποφάσεις καθώς και οι συλλογικές συμφωνίες και συμβάσεις που έχουν συναφθεί σε κάθε επίπεδο, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και πρακτική του κράτους μέλους υποδοχής, υπό τους ίδιους όρους που εφαρμόζονται στους πολίτες του κράτους μέλους υποδοχής.

(46)

Θα πρέπει να προβλέπεται ίση μεταχείριση για τους εποχιακούς εργαζόμενους τρίτων χωρών όσον αφορά τους κλάδους κοινωνικής ασφάλισης που απαριθμούνται στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13). Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να εναρμονίζει τη νομοθεσία των κρατών μελών στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης και να καλύπτει την κοινωνική πρόνοια. Απλώς εφαρμόζει την αρχή της ίσης μεταχείρισης σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης στα πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της. Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να παρέχει περισσότερα δικαιώματα από όσα προβλέπονται ήδη στην υφιστάμενη νομοθεσία της Ένωσης στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης για υπηκόους τρίτων χωρών τα συμφέροντα των οποίων εξαρτώνται από περισσότερα του ενός κράτη μέλη.

Λόγω του προσωρινού χαρακτήρα της διαμονής των εποχιακών εργαζομένων και με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1231/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14), τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εξαιρούν τα οικογενειακά επιδόματα και τα επιδόματα ανεργίας από την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των εποχιακών εργαζομένων και των δικών τους υπηκόων και θα πρέπει να είναι σε θέση να περιορίζουν την εφαρμογή της εν λόγω αρχής της ίσης μεταχείρισης όσον αφορά την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση καθώς και όσον αφορά τα φορολογικά πλεονεκτήματα.

Η παρούσα οδηγία δεν προβλέπει την οικογενειακή επανένωση. Επιπλέον, η παρούσα οδηγία δεν παρέχει δικαιώματα όσον αφορά καταστάσεις που δεν υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου, όπως, χάριν παραδείγματος, σε μέλη της οικογένειας που διαμένουν σε τρίτη χώρα. Ωστόσο, αυτό δεν θα πρέπει να θίγει το δικαίωμα κληρονόμων που έλκουν δικαιώματα από εποχιακό εργαζόμενο να λαμβάνουν σύνταξη επιζώντος όταν διαμένουν σε τρίτη χώρα. Τούτο δεν θα πρέπει να θίγει την άνευ διακρίσεων εφαρμογή από τα κράτη μέλη του εθνικού δικαίου που προβλέπει κανόνες de minimis σχετικά με τις συνεισφορές στα συνταξιοδοτικά καθεστώτα. Θα πρέπει να δημιουργηθούν μηχανισμοί που να διασφαλίζουν την αποτελεσματική ασφαλιστική κάλυψη κατά τη διάρκεια της διαμονής και τη μεταφορά των κεκτημένων δικαιωμάτων των εποχιακών εργαζομένων, κατά περίπτωση.

(47)

Το δίκαιο της Ένωσης δεν περιορίζει την εξουσία των κρατών μελών να οργανώνουν τα εθνικά τους συστήματα κοινωνικής ασφάλισης. Ελλείψει εναρμόνισης σε επίπεδο Ένωσης, εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να ορίσει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες χορηγούνται οι παροχές κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και το ύψος των παροχών αυτών και την περίοδο για την οποία καταβάλλονται. Ωστόσο, κατά την άσκηση της εξουσίας αυτής, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμμορφώνονται με το ενωσιακό δίκαιο.

(48)

Τυχόν περιορισμοί στο δικαίωμα της ίσης μεταχείρισης στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης δυνάμει της παρούσας οδηγίας, δεν θα πρέπει να θίγουν τα δικαιώματα που παρέχονται κατ’ εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1231/2010.

(49)

Για να εξασφαλισθεί η ορθή επιβολή της παρούσας οδηγίας, και ιδίως των διατάξεων που αφορούν τα δικαιώματα, τις συνθήκες εργασίας και τη στέγαση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν την ύπαρξη κατάλληλων μηχανισμών ελέγχου των εργοδοτών και, ενδεχομένως, τη διενέργεια αποτελεσματικών και κατάλληλων επιθεωρήσεων στα αντίστοιχα εδάφη τους. Η επιλογή των εργοδοτών που θα υποβληθούν σε έλεγχο θα πρέπει να βασίζεται καταρχάς σε αξιολόγηση του κινδύνου που διεξάγεται από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες, όπως ο τομέας στον οποίο δρα μία εταιρεία και κάθε προηγούμενο ιστορικό παραβάσεων.

(50)

Για να διευκολυνθεί η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν αποτελεσματικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων οι εποχιακοί εργαζόμενοι θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε ένδικα μέσα και να υποβάλλουν καταγγελίες απευθείας ή μέσω αρμοδίων τρίτων, όπως οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ή άλλες ενώσεις. Αυτό θεωρείται απαραίτητο για την αντιμετώπιση καταστάσεων στις οποίες οι εποχιακοί εργαζόμενοι δεν γνωρίζουν την ύπαρξη μηχανισμών νομικής προστασίας ή διστάζουν να τους χρησιμοποιήσουν επ’ ονόματί τους, διότι φοβούνται τις πιθανές συνέπειες. Οι εποχιακοί εργαζόμενοι θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε δικαστική προστασία έναντι ενδεχόμενων αντιποίνων λόγω της υποβολής καταγγελίας.

(51)

Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η καθιέρωση ειδικής διαδικασίας εισδοχής, η θέσπιση προϋποθέσεων εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την εποχιακή εργασία και ο καθορισμός των δικαιωμάτων τους ως εποχιακών εργαζομένων, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, και μπορούν, μάλλον, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως ορίζεται ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτικές για τη μετανάστευση και την απασχόληση σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(52)

Η παρούσα οδηγία αναγνωρίζει τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αρχές που περιέχονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και συγκεκριμένα το άρθρο 7, το άρθρο 15 παράγραφος 3, τα άρθρα 17, 27, 28, 31 και το άρθρο 33 παράγραφος 2, σύμφωνα με το άρθρο 6 ΣΕΕ.

(53)

Σύμφωνα με την κοινή πολιτική δήλωση των κρατών μελών και της Επιτροπής, της 28ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με τα επεξηγηματικά έγγραφα (15), τα κράτη μέλη έχουν δεσμευθεί να συνοδεύουν, σε αιτιολογημένες περιπτώσεις, την κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο με ένα ή περισσότερα έγγραφα που εξηγούν τη σχέση μεταξύ των συστατικών στοιχείων μιας οδηγίας και των αντίστοιχων μερών των πράξεων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Όσον αφορά την παρούσα οδηγία, ο νομοθέτης θεωρεί ότι η διαβίβαση τέτοιων εγγράφων είναι αιτιολογημένη.

(54)

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά το χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, τα εν λόγω κράτη μέλη δεν συμμετέχουν στη θέσπιση της παρούσας οδηγίας και δεν δεσμεύονται από αυτήν ούτε υπόκεινται στην εφαρμογή της.

(55)

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας οδηγίας και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της,