Artykuł 86 1)

1.   ENTSO energii elektrycznej oraz europejska sieć operatorów sieci wodorowych (ENNOH), o których mowa w art. 57 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 (*4), opracowują spójne projekty metodyk sektorowych, w tym również model rynku i sieci energii, o których mowa w ust. 10 niniejszego artykułu, na potrzeby przeprowadzania zharmonizowanej, obejmującej cały system energetyczny analizy kosztów i korzyści na poziomie Unii w odniesieniu do projektów znajdujących się na liście unijnej, należących do kategorii infrastruktury energetycznej określonych w pkt 1 lit. a), b), d) i f) oraz pkt 3 załącznika II do niniejszego rozporządzenia.

Metodyki, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, opracowywane są zgodnie z zasadami określonymi w załączniku V, opierają się na wspólnych założeniach umożliwiających porównanie projektów i muszą być spójne z celami Unii na rok 2030 w dziedzinie energii i klimatu oraz jej celem neutralności klimatycznej do 2050 r., a także z zasadami i wskaźnikami określonymi w załączniku IV.

Metodyki, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, stosuje się do przygotowania wszystkich kolejnych dziesięcioletnich planów rozwoju sieci o zasięgu unijnym opracowywanych przez ENTSO energii elektrycznej zgodnie z art. 30 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub przez ENNOH zgodnie z art. 60 rozporządzenia (UE) 2024/1789.

Do dnia 24 kwietnia 2023 r. ENTSO energii elektrycznej publikuje swój spójny projekt metodyki sektorowej oraz przedkłada go państwom członkowskim, Komisji i Agencji po zebraniu informacji od odpowiednich zainteresowanych stron podczas procesu konsultacji, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu. Każdą metodykę przeprowadzania obejmującej cały system wodorowy analizy kosztów i korzyści, opracowaną przez ENTSO gazu do dnia 1 września 2024 r., zatwierdza się zgodnie z procedurą określoną w niniejszym artykule. Do dnia 1 grudnia 2025 r. ENNOH publikuje swój spójny projekt metodyki sektorowej oraz przedkłada go państwom członkowskim, Komisji i Agencji po zebraniu informacji od odpowiednich zainteresowanych stron podczas procesu konsultacji zgodnie z art. 61 ust. 3 lit. d) rozporządzenia (UE) 2024/1789.

2.   Przed przedłożeniem państwom członkowskim, Komisji i Agencji odpowiednich projektów metodyk zgodnie z ust. 1 ENTSO energii elektrycznej i ENNOH publikują wstępne projekty metodyk i przeprowadzają szeroko zakrojone konsultacje oraz zwracają się o zalecenia do państw członkowskich, a przynajmniej do organizacji reprezentujących wszystkie zainteresowane strony, w tym do europejskiej organizacji operatorów systemów dystrybucyjnych, ustanowionej na podstawie art. 52 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/943 (zwanej dalej »organizacją OSD UE«), stowarzyszeń działających w obszarze rynku energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, zainteresowanych stron z sektorów ciepłownictwa i chłodzenia, wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla, niezależnych agregatorów, operatorów właściwych do reagowania na zapotrzebowanie, organizacji zajmujących się rozwiązaniami w zakresie efektywności energetycznej, stowarzyszeń konsumentów energii, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego oraz, w stosownych przypadkach, krajowych organów regulacyjnych i innych organów krajowych.

W terminie trzech miesięcy od publikacji wstępnych projektów metodyk zgodnie z akapitem pierwszym każda zainteresowana strona, o której mowa w tym akapicie, może przedłożyć zalecenie.

Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu, ustanowiony na podstawie art. 10a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 401/2009 (*5), może z własnej inicjatywy przedłożyć opinię dotyczącą projektów metodyk.

W stosownych przypadkach państwa członkowskie i zainteresowane strony, o których mowa w akapicie pierwszym, przedkładają swoje zalecenia Agencji oraz, odpowiednio, ENTSO energii elektrycznej lub ENNOH, oraz podają te zalecenia do wiadomości publicznej, a Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu przedkłada Agencji oraz, odpowiednio, ENTSO energii elektrycznej lub ENNOH swoją opinię oraz podaje ją do wiadomości publicznej.

Proces konsultacji musi być otwarty, terminowy i przejrzysty. ENTSO energii elektrycznej oraz ENNOH przygotowują i podają do wiadomości publicznej sprawozdanie z procesu konsultacji.

ENTSO energii elektrycznej oraz ENNOH podają powody nieuwzględnienia lub jedynie częściowego uwzględnienia zaleceń państw członkowskich lub zainteresowanych stron, a także zaleceń organów krajowych lub opinii Europejskiego Naukowego Komitetu Doradczego ds. Zmiany Klimatu.

3.   W terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania projektów metodyk wraz z uwagami przekazanymi w ramach procesu konsultacji oraz sprawozdaniem z konsultacji, Agencja przekazuje ENTSO energii elektrycznej i ENNOH swoją opinię. Agencja powiadamia ENTSO energii elektrycznej, ENNOH, państwa członkowskie i Komisję o swojej opinii oraz publikuje ją na swojej stronie internetowej.

4.   W terminie trzech miesięcy od otrzymania projektów metodyk państwa członkowskie mogą przedłożyć swoje opinie ENTSO energii elektrycznej i ENNOH oraz Komisji. W celu ułatwienia konsultacji Komisja może organizować specjalne posiedzenia grup w celu przedyskutowania projektów metodyk.

5.   W terminie trzech miesięcy od otrzymania opinii Agencji i państw członkowskich, o których mowa w ust. 3 i 4, ENTSO energii elektrycznej i ENNOH zmieniają swoje odpowiednie metodyki w celu pełnego uwzględnienia opinii Agencji i państw członkowskich oraz przedkładają je Komisji do zatwierdzenia wraz z opinią Agencji. Komisja wydaje swoją decyzję w terminie trzech miesięcy od przedłożenia metodyk przez ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH.

6.   W terminie dwóch tygodni od zatwierdzenia przez Komisję zgodnie z ust. 5 ENTSO energii elektrycznej i ENNOH publikują odpowiednie metodyki na swoich stronach internetowych. Publikują one odpowiednie dane wejściowe oraz inne odpowiednie dane dotyczące sieci, przepływu obciążenia i rynku w wystarczająco dokładnej formie oraz z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z prawa krajowego i odpowiednich umów o zachowanie poufności. Komisja i Agencja zapewniają, aby otrzymane dane były traktowane jako poufne zarówno przez nie same, jak i przez wszelkie inne strony wykonujące w ich imieniu prace analityczne na podstawie tych danych.

7.   Metodyki są regularnie aktualizowane i usprawniane zgodnie z procedurą opisaną w ust. 1–6. W szczególności zmienia się je po przedłożeniu modelu rynku i sieci energii, o którym mowa w ust. 10. Agencja, z własnej inicjatywy lub na podstawie należycie uzasadnionego wniosku krajowych organów regulacyjnych lub zainteresowanych stron, po formalnych konsultacjach z organizacjami reprezentującymi wszystkie zainteresowane strony, o których mowa w ust. 2 akapit pierwszy, oraz z Komisją, może zażądać takich aktualizacji i usprawnień, podając powody i harmonogram. Agencja publikuje wnioski krajowych organów regulacyjnych lub zainteresowanych stron oraz wszystkie odpowiednie dokumenty, które nie są szczególnie chronionymi dokumentami handlowymi, które skłoniły Agencję do zażądania aktualizacji lub usprawnienia.

8.   W przypadku projektów należących do kategorii infrastruktury energetycznej określonych w pkt 1 lit. c) i e) oraz pkt 2, 4 i 5 załącznika II, Komisja zapewnia opracowanie metodyk zharmonizowanej, obejmującej cały system energetyczny, analizy kosztów i korzyści na poziomie Unii. Metodyki te muszą być zgodne pod względem korzyści i kosztów z metodykami opracowanymi przez ENTSO energii elektrycznej i ENNOH. Agencja, przy wsparciu krajowych organów regulacyjnych, promuje spójność tych metodyk z metodykami opracowanymi przez ENTSO energii elektrycznej i ENNOH. Metodyki opracowuje się w sposób przejrzysty, prowadząc szeroko zakrojone konsultacje z państwami członkowskimi oraz wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami.

9.   Co trzy lata Agencja ustanawia i publikuje zbiór wskaźników i odpowiednich wartości odniesienia, aby umożliwić porównanie jednostkowych kosztów inwestycji w przypadku porównywalnych projektów należących do kategorii infrastruktury energetycznej określonych w załączniku II. Projektodawcy przekazują wymagane dane krajowym organom regulacyjnym oraz Agencji.

Agencja opublikuje do dnia 24 kwietnia 2023 r. pierwsze wskaźniki dla kategorii infrastruktury określonych w pkt 1, 2 i 3 załącznika II w zakresie, w jakim dostępne są dane umożliwiające obliczenie wiarygodnych wskaźników i poziomów odniesienia. Te wartości odniesienia mogą być wykorzystywane przez ENTSO energii elektrycznej i ENNOH do celów analiz kosztów i korzyści prowadzanych na potrzeby kolejnych dziesięcioletnich planów rozwoju sieci o zasięgu unijnym.

Agencja opublikuje do dnia 24 kwietnia 2025 r. pierwsze wskaźniki dla kategorii infrastruktury energetycznej określonych w pkt 4 i 5 załącznika II.

10.   Do dnia 31 października 2025 r. ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH, po przeprowadzeniu szeroko zakrojonych konsultacji z zainteresowanymi stronami, o których mowa w ust. 2 akapit pierwszy, przedkładają wspólnie Komisji i Agencji spójny i stopniowo zintegrowany model, który zapewnia spójność między metodykami sektorowymi opartymi na wspólnych założeniach, w tym dotyczącymi infrastruktury przesyłowej energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, a także instalacji magazynowania gazu ziemnego oraz instalacji skroplonego gazu ziemnego i elektrolizerów, obejmujący priorytetowe korytarze i obszary infrastruktury energetycznej określone w załączniku I, sporządzony zgodnie z zasadami określonymi w załączniku V.

11.   Model, o którym mowa w ust. 10, obejmuje co najmniej wzajemne powiązania między odpowiednimi sektorami na wszystkich etapach planowania infrastruktury, w szczególności scenariusze, technologie i rozdzielność przestrzenną, identyfikację luk w infrastrukturze, w szczególności w odniesieniu do przepustowości transgranicznej, oraz ocenę projektów.

12.   Po zatwierdzeniu przez Komisję modelu, o którym mowa w ust. 10, zgodnie z procedurą określoną w ust. 1–5, model ten zostaje włączony do metodyk, o których mowa w ust. 1, które są odpowiednio zmieniane.

13.   Co najmniej raz na pięć lat, począwszy od jego zatwierdzenia zgodnie z ust. 10, a w razie potrzeby częściej, model i spójne metodyki sektorowe analizy kosztów i korzyści aktualizuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 7.

14.   Do dnia 1 stycznia 2027 r. niniejszy artykuł stosuje się z zastrzeżeniem przepisów przejściowych określonych w art. 61 rozporządzenia (UE) 2024/1789.

1.   Do dnia 24 stycznia 2023 r. Agencja, po przeprowadzeniu szeroko zakrojonych konsultacji z udziałem Komisji, państw członkowskich, ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, organizacji OSD UE oraz co najmniej organizacji reprezentujących stowarzyszenia działające na rynkach energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, zainteresowanych stron z sektorów ogrzewania i chłodzenia, wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla, niezależnych agregatorów, operatorów właściwych do reagowania na zapotrzebowanie, organizacji zajmujących się rozwiązaniami w zakresie efektywności energetycznej, stowarzyszeń konsumentów energii oraz przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, publikuje wytyczne ramowe dotyczące wspólnych scenariuszy, które mają zostać opracowane przez ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH. Te wytyczne ramowe są w razie potrzeby regularnie aktualizowane. W procesie konsultacji służącym wszelkiej aktualizacji wytycznych ramowych uczestniczy również ENNOH.

W wytycznych ramowych, o których mowa w akapicie pierwszym, ustanawia się kryteria dotyczące przejrzystego, niedyskryminacyjnego i integracyjnego opracowywania scenariuszy z uwzględnieniem najlepszych praktyk w zakresie oceny infrastruktury i planowania rozwoju sieci. W wytycznych ramowych dąży się również do zapewnienia, aby scenariusze ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH będące ich podstawą były w pełni zgodne z zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim«, z unijnymi celami w zakresie energii i klimatu na rok 2030 oraz z jej celem neutralności klimatycznej do 2050 r., a także uwzględnia się aktualne scenariusze Komisji oraz, w stosownych przypadkach, krajowe plany w zakresie energii i klimatu.

Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu może z własnej inicjatywy przekazywać informacje dotyczące sposobu zapewnienia zgodności scenariuszy z unijnymi celami w zakresie energii i klimatu na 2030 r. oraz z celem neutralności klimatycznej do 2050 r. Agencja należycie uwzględnia te informacje w wytycznych ramowych, o których mowa w akapicie pierwszym.

Agencja podaje powody nieuwzględnienia lub jedynie częściowego uwzględnienia zaleceń państw członkowskich, zainteresowanych stron i Europejskiego Naukowego Komitetu Doradczego ds. Zmiany Klimatu.

2.   Opracowując wspólne scenariusze, które mają zostać wykorzystane na potrzeby sporządzenia dziesięcioletnich planów rozwoju sieci o zasięgu unijnym, ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH przestrzegają wytycznych ramowych Agencji.

Wspólne scenariusze obejmują również perspektywę długoterminową do 2050 r. oraz, w stosownych przypadkach, uwzględniają etapy pośrednie.

3.   ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH zapraszają organizacje reprezentujące wszystkie odpowiednie zainteresowane strony, w tym organizację OSD UE, stowarzyszenia działające na rynkach energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, zainteresowane strony z sektorów ciepłownictwa i chłodzenia, wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla, niezależnych agregatorów, operatorów właściwych do reagowania na zapotrzebowanie, organizacje zajmujące się rozwiązaniami w zakresie efektywności energetycznej, stowarzyszenia konsumentów energii oraz przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, do udziału w procesie opracowywania scenariuszy, w szczególności w odniesieniu do kluczowych elementów, takich jak założenia i sposób ich odzwierciedlenia w danych dotyczących scenariuszy.

4.   ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH publikują projekt sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy oraz przedkładają go Agencji, państwom członkowskim i Komisji w celu uzyskania ich opinii.

Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu może z własnej inicjatywy wydać opinię w odniesieniu do sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy.

5.   W terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania projektu sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy wraz z uwagami przekazanymi w ramach procesu konsultacji oraz sprawozdaniem z ich uwzględnienia Agencja przedstawia ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH, państwom członkowskim i Komisji swoją opinię na temat zgodności scenariuszy z wytycznymi ramowymi, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy, w tym ewentualne zalecenia dotyczące zmian.

W tym samym terminie Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu może z własnej inicjatywy wydać opinię na temat zgodności scenariuszy z unijnymi celami w zakresie energii i klimatu na rok 2030 oraz z celem neutralności klimatycznej do 2050 r.

6.   W terminie trzech miesięcy od otrzymania opinii, o której mowa w ust. 5, Komisja – po uwzględnieniu opinii Agencji i państw członkowskich – przyjmuje projekt sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy lub zwraca się do ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH o wprowadzenie do niego zmian.

ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH podają powody i wyjaśniają, w jaki sposób rozpatrzyły wszelkie wnioski Komisji o wprowadzenie zmian.

W przypadku gdy Komisja nie zatwierdzi sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy, przekazuje ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH uzasadnioną opinię.

7.   W terminie dwóch tygodni od zatwierdzenia sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy zgodnie z ust. 6 ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH publikują je na swoich stronach internetowych. Publikują one również odpowiednie dane wejściowe i wyjściowe w wystarczająco jasnej i dokładnej formie, aby strona trzecia mogła odtworzyć wyniki, przy należytym uwzględnieniu prawa krajowego i odpowiednich umów o zachowanie poufności oraz informacji szczególnie chronionych.

8.   Do dnia 1 stycznia 2027 r. niniejszy artykuł stosuje się z zastrzeżeniem przepisów przejściowych określonych w art. 61 rozporządzenia (UE) 2024/1789.

1.   W terminie sześciu miesięcy od zatwierdzenia sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy zgodnie z art. 12 ust. 6, a następnie co dwa lata, ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH publikują sprawozdania dotyczące luk w infrastrukturze sporządzone w ramach dziesięcioletnich planów rozwoju sieci o zasięgu unijnym.

Przeprowadzając ocenę luk w infrastrukturze, ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH opierają swoją analizę na scenariuszach opracowanych zgodnie z art. 12, stosują zasadę »efektywność energetyczna przede wszystkim« i w pierwszej kolejności rozważają wszystkie odpowiednie alternatywy dla nowej infrastruktury. W przypadku rozważania rozwiązań w zakresie nowej infrastruktury podczas oceny luk w infrastrukturze uwzględnia się wszystkie odpowiednie koszty, w tym koszty wzmocnienia sieci.

Ocena luk w infrastrukturze musi koncentrować się w szczególności na lukach w infrastrukturze, które mogą mieć wpływ na osiągnięcie unijnych celów w zakresie klimatu i energii na 2030 r. oraz celu neutralności klimatycznej do 2050 r.

Zanim ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH opublikują swoje odpowiednie sprawozdania, przeprowadzają szeroko zakrojone konsultacje obejmujące wszystkie stosowne zainteresowane strony, w tym organizację OSD UE, stowarzyszenia działające na rynkach energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, zainteresowane strony z sektorów ciepłownictwa i chłodzenia, wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla, niezależnych agregatorów, operatorów właściwych do reagowania na zapotrzebowanie, organizacje zajmujące się rozwiązaniami w zakresie efektywności energetycznej, stowarzyszenia konsumentów energii, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, Agencję oraz wszystkich przedstawicieli państw członkowskich należących do odpowiednich priorytetowych korytarzy infrastruktury energetycznej określonych w załączniku I.

2.   ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH przedkładają swój stosowny projekt sprawozdania dotyczącego luk w infrastrukturze Agencji, Komisji i państwom członkowskim w celu uzyskania ich opinii.

3.   W terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania sprawozdania dotyczącego luk w infrastrukturze wraz z uwagami przekazanymi w procesie konsultacji oraz sprawozdaniem z ich uwzględnienia Agencja przedkłada swoją opinię ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu lub ENNOH, Komisji i państwom członkowskim oraz podaje ją do publicznej wiadomości.

4.   W terminie trzech miesięcy od otrzymania opinii Agencji, o której mowa w ust. 3, Komisja, uwzględniając opinię Agencji oraz uwagi przekazane przez państwa członkowskie, sporządza swoją opinię i przedkłada ją ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu lub ENNOH.

5.   ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH dostosowują swoje sprawozdania dotyczące luk w infrastrukturze z należytym uwzględnieniem opinii Agencji oraz zgodnie z opiniami Komisji i państw członkowskich oraz podają je do publicznej wiadomości.

6.   Do dnia 1 stycznia 2027 r. niniejszy artykuł stosuje się z zastrzeżeniem przepisów przejściowych określonych w art. 61 rozporządzenia (UE) 2024/1789.