Załącznik 4 – wspólne polityki związane z NPE

Instytucje kredytowe powinny opracowywać, regularnie oceniać i monitorować zgodność z politykami związanymi z ramami organizacyjnymi zarządzania NPE.

Należy ustanowić następujące polityki, biorąc pod uwagę zasadę proporcjonalności, dążąc do wdrożenia strategii instytucji kredytowej wobec NPE (w tym strategii wobec NPL i planu operacyjnego, gdzie ma to zastosowanie).

Zasady zarządzania zaległościami

Ta polityka powinna zawierać model operacyjny instytucji kredytowej dotyczący NPE (zob. sekcja 5.2), w tym przynajmniej następujące elementy:

• • strukturę i obowiązki jednostek ds. odzyskiwania należności z tytułu NPE z jasno określonymi czynnikami spustowymi przekazania i powiązaniem z grupowaniem ekspozycji (zob. sekcja 5.2.3);
• • procedurę, którą mają się kierować zaangażowane funkcje; musi zawierać przynajmniej:
• - procedurę i kryteria przekazania, którymi należy się kierować na każdym etapie

zaległości, krótkotrwałych zaległości i długotrwałych zaległości;

• - procedurę, którą należy się kierować w przypadku uznania, że kredytobiorca nie współpracuje lub spłata nie jest realistyczna, oraz kryteria takiej klasyfikacji kredytobiorcy;
• - komunikację z kredytobiorcą na każdym etapie, co powinno być zharmonizowane z

ramami prawnymi kraju, w którym prowadzi się działalność (np. kodeksem postępowania);

• - narzędzia i metody monitorowania, które należy stosować;
• • wymogi co do zasobów ludzkich i technicznych;
• • sprawozdania do sporządzania wewnętrznie na potrzeby monitorowania i regularnego informowania organu zarządzającego.

Opracowując zasady zarządzania zaległościami, instytucje kredytowe powinny brać pod uwagę art. 28 dyrektywy 2014/17/UE, a w szczególności zalecenia z wytycznych EUNB dotyczących zaległości w spłacie i egzekucji z nieruchomości. Zasady dotyczące udzielania zwłoki

Zasady dotyczące udzielania zwłoki opisane w sekcji 6.2.1 powinny zawierać przynajmniej:

• • Konieczną dokumentację finansową i niefinansową, której można żądać od różnych kredytobiorców, zobowiązanych do jej dostarczenia, aby odpowiedzialny decydent kredytowy wykazał zdolność do spłaty kapitału i odsetek.
• • Minimalne najważniejsze wskaźniki zdolności do spłaty finansowej i wskaźniki do stosowania przez decydenta kredytowego, określone szczegółowo na poziomie portfela/produktu/sektora, aby w pełni ocenić zdolność kredytobiorcy do spłaty, oraz konkretne wytyczne dla sektora na potrzeby ustalenia najważniejszych wskaźników finansowych i wskaźników dla konkretnych sektorów (MŚP i korporacji).
• • Proces pozwalający określić i wdrożyć rozwiązanie dotyczące udzielenia zwłoki najwłaściwsze dla kredytobiorcy:
• - W przypadku konsumentów detalicznych należy używać drzew decyzyjnych. W przypadku klientów detalicznych proces powinien być zgodny z zaleceniami z wytycznych EUNB dotyczących zaległości w spłacie i egzekucji z nieruchomości. W przypadku kredytobiorców niedetalicznych, gdy metoda drzewa decyzyjnego nie jest właściwa, polityka powinna zawierać jasne instrukcje dla decydenta kredytowego co do sposobu oceny, czy postępowanie w sprawie udzielenia zwłoki jest odpowiednie.
• - W przypadku kredytobiorców, dla których nie można wypracować rozwiązania (spłata jest nierealistyczna lub kredytobiorca nie współpracuje) należy opracować określone w czasie procesy i procedury, aby przenieść sprawy tych kredytobiorców do zajmujących się likwidacją jednostek ds. odzyskiwania należności z tytułu NPE.
• • Zestaw środków wstrzymujących z krótkimi i długimi horyzontami czasowymi zgodnie z sekcją 6.
• • Jasne instrukcje dla decydenta kredytowego co do wymogów dotyczących aktualizacji wyceny zabezpieczenia zgodnie z sekcją 9.
• • Proces decyzyjny, poziomy akceptacji i procedury na potrzeby każdego środka wstrzymującego i wielkości ekspozycji.
• • Proces i procedurę na potrzeby monitorowania przyznanych rozwiązań w zakresie udzielania zwłoki i wyników kredytobiorcy po zakończeniu restrukturyzacji, w tym częstotliwość ocen kredytobiorcy, definicję ponownego niewykonania zobowiązania, proces ponownej oceny i wymogi co do sprawozdawczości dotyczącej przypadków ponownego niewykonania zobowiązania.
• • Politykę cenową dotyczącą każdego środka wstrzymującego i każdego rodzaju kredytobiorcy. Odzyskiwanie wierzytelności/zasady egzekwowania

Jednostki ds. odzyskiwania należności z tytułu NPE odpowiedzialne za odzyskiwanie wierzytelności powinny podejmować najwłaściwsze działania w odpowiednim czasie, aby skutecznie zmniejszyć NPE w określonym horyzoncie czasowym. Polityka odzyskiwania wierzytelności zgodnie ze strategią wobec NPE powinna określać co najmniej:

• • Zakres dostępnych rozwiązań dla każdego rodzaju zabezpieczenia. W przybliżeniu można uwzględnić (niekoniecznie w tej kolejności):
• - dobrowolną sprzedaż składnika aktywów (kredytobiorca ponownie się angażuje i zgadza na sprzedaż składnika aktywów);
• - wymuszoną sprzedaż przez syndyka masy upadłościowej/poprzez postępowanie sądowe (aktywa nie są ujmowane w bilansie instytucji kredytowej);
• - przejęcie aktywów w drodze egzekucji (aktywa są ujmowane w bilansie instytucji kredytowej);
• - windykację (wewnętrzną albo zewnętrzną);
• - konwersję zadłużenia na aktywa/kapitał;
• - sprzedaż kredytu/portfela kredytowego osobie trzeciej.
• • Procedurę, którą należy się kierować, aby wybrać najwłaściwszy wariant odzyskiwania środków oraz zespół ekspertów wewnętrznych i zewnętrznych, którzy będą uczestniczyć w procesie decyzyjnym.
• • W opcji odzyskiwania środków należy uwzględniać istnienie zabezpieczenia, rodzaj dokumentacji prawnej, rodzaj kredytobiorcy, lokalne warunki rynkowe i perspektywy makroekonomiczne, obowiązujące ramy ustawowe i potencjalne historyczne wskaźniki odzyskiwania środków w przypadku każdego rozwiązania oraz koszty związane z każdym wariantem.
• • Dokładną definicję niewspółpracujących kredytobiorców lub łącze do powiązanych polityk zawierających taką definicję.
• • Dokładnie określony proces akceptacji dla każdego etapu procesu odzyskiwania wierzytelności na potrzeby różnych dostępnych dla instytucji kredytowej opcji odzyskiwania środków.
• • Rolę działów kontroli ryzyka i audytu wewnętrznego w procedurze i procesie monitorowania.

Co do likwidacji zabezpieczenia, w polityce należy zdefiniować następujące elementy:

• • Metodę wyceny, którą należy stosować wobec składnika aktywów (zgodnie z sekcją 9.7), w tym konieczne koszty likwidacji. Koszty likwidacji powinny spełniać wymogi z sekcji 9.3.3.
• • Udział ekspertów wewnętrznych i zewnętrznych.
• • Wielkości graniczne
• - do kwoty aktywów, które w dowolnym momencie może posiadać instytucja kredytowa, z uwzględnieniem wielkości granicznych dużych ekspozycji określonych w dyrektywie CRD i ryzyka koncentracji branżowej, np. w sektorze nieruchomości;
• - do kwoty aktywów przejętych lub podlegających egzekucji, które w pewnym okresie może nabyć instytucja kredytowa.
• • Procedurę, którą należy realizować po przejęciu aktywów albo poddaniu ich egzekucji w celu opracowania i wdrożenia strategii sprzedaży, oraz dział w instytucji kredytowej odpowiedzialny za podjęcie zarządzania aktywami, których to dotyczy (można to też nazwać oddzielną polityką w sprawie składnika aktywów poddanego egzekucji/przejętego składnika aktywów).

W przypadku kredytobiorców z NPE o wielu wierzycielach, zwykle kredytobiorców korporacyjnych, instytucje kredytowe powinny uwzględnić interakcję z innymi wierzycielami. Dlatego instytucje kredytowe powinny mieć sprecyzowaną procedurę na potrzeby negocjacji i interakcji z innymi instytucjami finansowymi (albo innymi osobami trzecimi), wobec których kredytobiorca ma zobowiązania finansowe.

Zasady dotyczące zabezpieczeń

Ze względu na znaczenie ograniczania ryzyka kredytowego w procesie działań służących odzyskiwaniu należności z tytułu NPE instytucje kredytowe powinny opracować jasne i spójne polityki dotyczące zabezpieczeń, w tym aktywów poddanych egzekucji. Te polityki powinny ogólnie obejmować kwestie zarządzania, wyceny i sprawozdawczości dla wszystkich rodzajów zabezpieczeń. Ze względu na złożoność i wyspecjalizowanie pewnych rodzajów zabezpieczeń instytucje kredytowe powinny występować do zewnętrznych ekspertów o sporządzenie i ocenę tych polityk. Instytucje kredytowe powinny zapewnić stałą metodę zarządzania i wyceny do stosowania wobec podobnych zabezpieczeń w całym portfelu, zgodnie z sekcją 9.

Zasady monitorowania NPE

Należy opracować specjalną politykę, określającą m.in.:

• • typy działań wymaganych w reakcji na rozmaite ustalenia;
• • procedury eskalacji;
• • najważniejsze elementy, częstotliwość i odbiorców sprawozdań;
• • kryteria przekazania/łącze do procedur dotyczących NPL.

Outsourcing/zasady obsługi NPL

Należy opracować specjalną politykę na potrzeby outsourcingu usług świadczonych osobom trzecim, jeśli ma to zastosowanie. Musi ona obejmować procedury na potrzeby wyboru partnerów świadczących usługi w formie outsourcingu, wymaganą treść umowy, proces decyzyjny na potrzeby umów outsourcingu i monitorowanie tych umów.

1. Przegląd

1.1 Odwołania

1.2 Zidentyfikowane wymagania

1.3 Powiązane normy

2. Zidentyfikowane wymagania

3. Powiązane normy

• EBA - Published by the European Banking Authority at https://www.eba.europa.eu/