ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2019/758 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 31ης Ιανουαρίου 2019 για τη συμπλήρωση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για τις ελάχιστες ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβαίνουν και το είδος των επιπρόσθετων μέτρων που πρέπει να λαμβάνουν τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί για τον μετριασμό του κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας σε ορισμένες τρίτες χώρες (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(1)

Τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί υποχρεούνται να εντοπίζουν, να εκτιμούν και να διαχειρίζονται τον κίνδυνο νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας στον οποίο εκτίθενται, ιδιαίτερα όταν έχουν ιδρύσει υποκαταστήματα ή θυγατρικές πλειοψηφικής συμμετοχής σε τρίτες χώρες ή καθώς εξετάζουν το ενδεχόμενο ίδρυσης υποκαταστημάτων ή θυγατρικών πλειοψηφικής συμμετοχής σε τρίτες χώρες. Ως εκ τούτου, στην οδηγία (ΕΕ) 2015/849 θεσπίζονται πρότυπα για την αποτελεσματική εκτίμηση και διαχείριση του κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας σε επίπεδο ομίλου.

(2)

Η συνεπής εφαρμογή πολιτικών και διαδικασιών για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας σε επίπεδο ομίλου είναι ουσιώδους σημασίας για την ισχυρή και αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας εντός του ομίλου.

(3)

Προκύπτουν, ωστόσο, καταστάσεις στις οποίες ένας όμιλος διαθέτει υποκαταστήματα ή θυγατρικές πλειοψηφικής συμμετοχής σε τρίτη χώρα το δίκαιο της οποίας δεν επιτρέπει την εφαρμογή πολιτικών και διαδικασιών για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας σε επίπεδο ομίλου. Μια τέτοια κατάσταση μπορεί να προκύψει, για παράδειγμα, στην περίπτωση που το δίκαιο της τρίτης χώρας όσον αφορά την προστασία δεδομένων ή το τραπεζικό απόρρητο περιορίζει τη δυνατότητα του ομίλου να έχει πρόσβαση, να επεξεργάζεται και να ανταλλάσσει πληροφορίες σχετικά με τους πελάτες των υποκαταστημάτων ή θυγατρικών πλειοψηφικής συμμετοχής στην τρίτη χώρα.

(4)

Στις περιπτώσεις αυτές, και σε καταστάσεις όπου η ικανότητα των αρμόδιων αρχών να εποπτεύουν αποτελεσματικά τη συμμόρφωση του ομίλου με τις απαιτήσεις της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 παρεμποδίζεται λόγω αδυναμίας πρόσβασης των αρμόδιων αρχών σε σχετικές πληροφορίες που τηρούνται σε υποκαταστήματα ή σε θυγατρικές πλειοψηφικής συμμετοχής σε τρίτες χώρες, απαιτούνται επιπρόσθετες πολιτικές και διαδικασίες για την αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Στις επιπρόσθετες αυτές πολιτικές και διαδικασίες μπορούν να περιλαμβάνονται η εξασφάλιση της συγκατάθεσης των πελατών, η οποία μπορεί να χρησιμεύσει για την αντιμετώπιση ορισμένων νομικών φραγμών που ανακύπτουν κατά την εφαρμογή πολιτικών και διαδικασιών για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας σε επίπεδο ομίλου, σε τρίτες χώρες όπου άλλες επιλογές είναι περιορισμένες.

(5)

Η ανάγκη διασφάλισης συνεπούς σε ενωσιακό επίπεδο αντιμετώπισης των νομικών φραγμών που παρεμποδίζουν την εφαρμογή πολιτικών και διαδικασιών σε επίπεδο ομίλου δικαιολογεί την επιβολή ειδικών, ελάχιστων ενεργειών στις οποίες θα πρέπει να προβαίνουν τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί σε τέτοιου είδους καταστάσεις. Ωστόσο, οι επιπρόσθετες αυτές πολιτικές και διαδικασίες θα πρέπει να βασίζονται στους κινδύνους.

(6)

Τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί θα πρέπει να είναι σε θέση να καταδεικνύουν στην οικεία αρμόδια αρχή ότι η έκταση των επιπρόσθετων μέτρων που έχουν λάβει είναι επαρκής με βάση τον κίνδυνο νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Ωστόσο, στην περίπτωση που η αρμόδια αρχή θεωρήσει ότι τα επιπρόσθετα μέτρα που έχει λάβει το πιστωτικό ίδρυμα ή ο χρηματοπιστωτικός οργανισμός είναι ανεπαρκή για τη διαχείριση του κινδύνου, θα πρέπει να είναι σε θέση να δώσει εντολή στο πιστωτικό ίδρυμα ή στον χρηματοπιστωτικό οργανισμό να λάβει ειδικά μέτρα για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης του πιστωτικού ιδρύματος ή του χρηματοπιστωτικού οργανισμού με τις υποχρεώσεις του όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

(7)

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1094/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) και ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) εξουσιοδοτούν την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ), την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) και την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), αντιστοίχως, να εκδίδουν κοινές κατευθυντήριες γραμμές για την εξασφάλιση της κοινής, ομοιόμορφης και συνεπούς εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου. Κατά τη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό, τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις κοινές κατευθυντήριες γραμμές που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 17 και το άρθρο 18 παράγραφος 4 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 σχετικά με την απλουστευμένη και την ενισχυμένη δέουσα επιμέλεια ως προς τον πελάτη και με τους παράγοντες τους οποίους θα πρέπει να εξετάζουν τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί κατά την εκτίμηση του κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας που συνδέεται με συγκεκριμένες επιχειρηματικές σχέσεις και περιστασιακές συναλλαγές και να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τη συμμόρφωσή τους με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές.

(8)

Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού δεν θίγουν την υποχρέωση των αρμόδιων αρχών του κράτους μέλους καταγωγής να εφαρμόζει συμπληρωματικές εποπτικές δράσεις όπως ορίζεται στο άρθρο 45 παράγραφος 5 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 στις περιπτώσεις όπου η εφαρμογή επιπρόσθετων μέτρων όπως ορίζονται στον παρόντα κανονισμό αποδεικνύεται ανεπαρκής.

(9)

Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού δεν θίγουν επίσης τα μέτρα ενισχυμένης δέουσας επιμέλειας τα οποία οφείλουν/υποχρεούνται να λαμβάνουν τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί όταν συναλλάσσονται με φυσικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες που είναι εγκατεστημένες σε χώρες οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί από την Επιτροπή ως χώρες υψηλού κινδύνου, δυνάμει του άρθρου 9 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849.

(10)

Θα πρέπει να παρασχεθεί επαρκής χρόνος στα πιστωτικά ιδρύματα και στους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς ώστε να προσαρμόσουν τις οικείες πολιτικές και διαδικασίες στις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού. Για τον σκοπό αυτόν, κρίνεται σκόπιμο ο παρών κανονισμός να αρχίσει να εφαρμόζεται τρεις μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του.

(11)

Ο παρών κανονισμός βασίζεται στα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που εκπόνησαν και υπέβαλαν στην Επιτροπή οι Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές (η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών, η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων και η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών).

(12)

Οι Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές διενέργησαν ανοικτές δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με τα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στα οποία βασίζεται ο παρών κανονισμός, ανέλυσαν το ενδεχόμενο συναφές κόστος και τις ωφέλειες και ζήτησαν τη γνώμη της ομάδας τραπεζικών συμφεροντούχων που έχει συσταθεί σύμφωνα με το άρθρο 37 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010,