TEN-E-Verordnung – Άρθρο 11 Ανάλυση κόστους-οφέλους για όλο το ενεργειακό σύστημα

Άρθρο 11 1.

Το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Δικτύων Υδρογόνου (ΕΔΔΔΥ) που αναφέρονται στο άρθρο 57 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 3 ) καταρτίζουν συνεκτικά σχέδια μεθοδολογιών ενιαίου τομέα, συμπεριλαμβανομένου του μοντέλου ενεργειακού δικτύου και αγοράς που αναφέρεται στην παράγραφο 10 του παρόντος άρθρου, για εναρμονισμένη ανάλυση κόστους-οφέλους για ολόκληρο το ενεργειακό σύστημα σε επίπεδο Ένωσης για έργα στον ενωσιακό κατάλογο που εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών που καθορίζονται στο παράρτημα II σημείο 1 στοιχεία α), β), δ) και στ) και στο παράρτημα II σημείο 3.

Οι μεθοδολογίες που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου καταρτίζονται με βάση τις οριζόμενες στο παράρτημα V αρχές, βασίζονται σε κοινές παραδοχές οι οποίες καθιστούν δυνατή τη σύγκριση των έργων, και συνάδουν με τις ενεργειακές και κλιματικές επιδιώξεις της Ένωσης με ορίζοντα το 2030 και τον στόχο της επίτευξης κλιματικής ουδετερότητας ως το 2050, καθώς και με τους κανόνες και τους δείκτες που ορίζονται στο παράρτημα IV.

Οι μεθοδολογίες που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου εφαρμόζονται στην προετοιμασία κάθε επακόλουθου διενωσιακού δεκαετούς προγράμματος ανάπτυξης δικτύων που εκπονούν το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας δυνάμει του άρθρου 30 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και το ΕΔΔΔΥ δυνάμει του άρθρου 60 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789.

Έως την 24η Απριλίου 2023, το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας δημοσιεύει και υποβάλλει στα κράτη μέλη, στην Επιτροπή και στον Οργανισμό τα οικεία συνεκτικά σχέδια μεθοδολογιών ενιαίου τομέα, αφού συγκεντρώσει στοιχεία από τους σχετικούς συμφεροντούχους κατά τη διάρκεια της διαδικασίας διαβούλευσης που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου. Η μεθοδολογία για ανάλυση κόστους-οφέλους υδρογόνου για ολόκληρο το ενεργειακό σύστημα που έχει εκπονηθεί από το ΕΔΔΣΜ Αερίου έως την 1η Σεπτεμβρίου 2024, εγκρίνεται σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο παρόν άρθρο. Έως την 1η Δεκεμβρίου 2025, το ΕΔΔΔΥ δημοσιεύει και υποβάλλει στα κράτη μέλη, στην Επιτροπή και στον Οργανισμό το οικείο συνεκτικό σχέδιο μεθοδολογίας ενιαίου τομέα, αφού συγκεντρώσει στοιχεία από τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη διάρκεια της διαδικασίας διαβούλευσης σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789.

Άρθρο 11 2.

Προτού υποβάλουν τα αντίστοιχα σχέδια εκθέσεών τους στα κράτη μέλη, την Επιτροπή και τον Οργανισμό σύμφωνα με την παράγραφο 1, το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και το ΕΔΔΔΥ δημοσιεύουν προκαταρκτικά σχέδια μεθοδολογιών και διεξάγουν εκτενή διαδικασία διαβούλευσης και ζητούν συστάσεις από τα κράτη μέλη και, τουλάχιστον, από τους οργανισμούς που εκπροσωπούν όλους τους σχετικούς συμφεροντούχους, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού φορέα διαχειριστών συστημάτων διανομής που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 52 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 (ο «φορέας ΔΣΔ της ΕΕ»), τις ενώσεις που δραστηριοποιούνται στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και υδρογόνου και στον τομέα της θέρμανσης και ψύξης, τους συμφεροντούχους όσον αφορά τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα και τη δέσμευση και χρήση άνθρακα, τους ανεξάρτητους φορείς συγκέντρωσης, τους φορείς ►C1 απόκρισης της ζήτησης ◄ , τις οργανώσεις που συμμετέχουν σε λύσεις ενεργειακής απόδοσης, τις ενώσεις καταναλωτών ενέργειας, τους εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και άλλες εθνικές αρχές.

Εντός τριών μηνών από τη δημοσίευση των προκαταρκτικών σχεδίων μεθοδολογιών κατά το πρώτο εδάφιο, κάθε συμφεροντούχος που αναφέρεται στο εν λόγω εδάφιο μπορεί να υποβάλει σύσταση.

Η Ευρωπαϊκή Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή, η οποία συγκροτήθηκε δυνάμει του άρθρου 10α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 401/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 4 ), δύναται, με δική της πρωτοβουλία, να υποβάλει γνώμη για τα σχέδια μεθοδολογιών.

Κατά περίπτωση, τα κράτη μέλη και οι συμφεροντούχοι που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο υποβάλλουν και δημοσιοποιούν τις συστάσεις τους και η Ευρωπαϊκή Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή υποβάλλει και δημοσιοποιεί τη γνωμοδότησή της στον Οργανισμό και, κατά περίπτωση, στο ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας ή στο ΕΔΔΔΥ.

Η διαδικασία διαβούλευσης είναι ανοικτή και γίνεται έγκαιρα και με διαφανή τρόπο. Το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και το ΕΔΔΔΥ καταρτίζουν και δημοσιοποιούν έκθεση σχετικά με τη διαδικασία διαβούλευσης.

Το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και το ΕΔΔΔΥ παρέχουν αιτιολόγηση, όταν δεν έχουν λάβει ή έχουν λάβει μόνο εν μέρει υπόψη τις συστάσεις των κρατών μελών ή των συμφεροντούχων, καθώς και των εθνικών αρχών, ή τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιστημονικής Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή.

Άρθρο 11 3.

Εντός τριών μηνών μετά την παραλαβή των σχεδίων μεθοδολογιών μαζί με τα στοιχεία που λαμβάνονται κατά τη διαδικασία διαβούλευσης και της έκθεσης για τη διαβούλευση, ο Οργανισμός γνωμοδοτεί προς το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και το ΕΔΔΔΥ. Ο Οργανισμός κοινοποιεί τη γνωμοδότησή του στο ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας, στο ΕΔΔΔΥ, στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή και τη δημοσιεύει στον ιστότοπό του.

Άρθρο 11 4.

Εντός τριών μηνών από την παραλαβή των σχεδίων μεθοδολογιών, τα κράτη μέλη μπορούν να γνωμοδοτήσουν προς το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας, το ΕΔΔΔΥ και την Επιτροπή. Προκειμένου να διευκολυνθεί η διαβούλευση, η Επιτροπή δύναται να διοργανώσει ειδικές συνεδριάσεις των ομάδων για να συζητηθούν τα σχέδια μεθοδολογιών.

Άρθρο 11 5.

Εντός τριών μηνών από την παραλαβή των γνωμοδοτήσεων του Οργανισμού και των κρατών μελών, όπως αναφέρεται στις παραγράφους 3 και 4, το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και το ΕΔΔΔΥ τροποποιούν τις αντίστοιχες μεθοδολογίες τους λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τις γνωμοδοτήσεις του Οργανισμού και των κρατών μελών και τις υποβάλλουν, μαζί με τη γνωμοδότηση του Οργανισμού, στην Επιτροπή για την έγκρισή της. Η Επιτροπή εκδίδει την απόφασή της εντός τριών μηνών από την υποβολή των μεθοδολογιών από το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας, το ΕΔΔΣΜ Αερίου και το ΕΔΔΔΥ, αντίστοιχα.

Άρθρο 11 6.

Εντός δύο εβδομάδων από την έγκριση της Επιτροπής σύμφωνα με την παράγραφο 5, το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και το ΕΔΔΔΥ δημοσιεύουν τις αντίστοιχες μεθοδολογίες τους στους ιστοτόπους τους. Δημοσιεύουν τα αντίστοιχα σύνολα εισερχόμενων δεδομένων, καθώς και άλλα συναφή δεδομένα που αφορούν τα δίκτυα, τη ροή του φορτίου και την αγορά σε επαρκώς ακριβή μορφή με την επιφύλαξη των περιορισμών βάσει του εθνικού δικαίου και των σχετικών συμφωνιών εμπιστευτικότητας. Η Επιτροπή και ο Οργανισμός διασφαλίζουν την εμπιστευτική μεταχείριση των δεδομένων που λαμβάνουν, τόσο από την πλευρά τους όσο και από την πλευρά οποιουδήποτε φορέα εκπονεί αναλύσεις για λογαριασμό τους με βάση τα εν λόγω δεδομένα.

Άρθρο 11 7.

Οι μεθοδολογίες επικαιροποιούνται και βελτιώνονται τακτικά σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στις παραγράφους 1 έως 6. Ιδίως, τροποποιούνται μετά την υποβολή του μοντέλου δικτύου και αγοράς ενέργειας που αναφέρεται στην παράγραφο 10. Με δική του πρωτοβουλία ή μετά από δεόντως τεκμηριωμένο αίτημα εθνικών ρυθμιστικών αρχών ή συμφεροντούχων και μετά την επίσημη διαβούλευση με τις οργανώσεις που εκπροσωπούν όλους τους σχετικούς συμφεροντούχους που αναφέρονται στην παράγραφο 2 πρώτο εδάφιο και την Επιτροπή, ο Οργανισμός δύναται να ζητήσει τέτοιες επικαιροποιήσεις και βελτιώσεις, αφότου παράσχει αιτιολόγηση και χρονοδιάγραμμα. Ο Οργανισμός δημοσιοποιεί τα αιτήματα των εθνικών ρυθμιστικών αρχών ή των συμφεροντούχων και όλα τα συναφή έγγραφα που δεν είναι εμπορικώς ευαίσθητα και βάσει των οποίων προκύπτει το αίτημα του Οργανισμού για επικαιροποίηση ή βελτίωση.

Άρθρο 11 8.

Για τα έργα που εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών που ορίζονται στο σημείο 1 στοιχεία γ) και ε) και σημεία 2, 4 και 5 του παραρτήματος ΙΙ, η Επιτροπή διασφαλίζει την ανάπτυξη μεθοδολογιών για εναρμονισμένη ανάλυση κόστους-οφέλους για ολόκληρο το ενεργειακό σύστημα σε επίπεδο Ένωσης. Οι εν λόγω μεθοδολογίες είναι συμβατές ως προς τα οφέλη και το κόστος με τις μεθοδολογίες που αναπτύσσονται από το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και το ΕΔΔΔΥ. Ο Οργανισμός, με την υποστήριξη των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, προάγει τη συνέπεια των εν λόγω μεθοδολογιών με τις μεθοδολογίες που εκπονούνται από το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και το ΕΔΔΔΥ. Οι μεθοδολογίες αναπτύσσονται με διαφανή τρόπο, συμπεριλαμβανομένης της εκτεταμένης διαβούλευσης με τα κράτη μέλη και όλους τους σχετικούς συμφεροντούχους.

Άρθρο 11 9.

Ανά τριετία, ο Οργανισμός καταρτίζει και δημοσιεύει δείκτες και αντίστοιχες τιμές αναφοράς για τη σύγκριση των επενδυτικών δαπανών ανά μονάδα όσον αφορά συγκρίσιμα έργα των κατηγοριών ενεργειακών υποδομών που περιλαμβάνονται στο παράρτημα II. Οι φορείς υλοποίησης του έργου παρέχουν τα ζητούμενα στοιχεία στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και στον Οργανισμό.

Ο Οργανισμός δημοσιεύει τους πρώτους δείκτες για τις κατηγορίες υποδομών που ορίζονται στα σημεία 1, 2 και 3 του παραρτήματος II έως την 24η Απριλίου 2023, στον βαθμό που υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για τον υπολογισμό αξιόπιστων δεικτών και τιμών αναφοράς. Οι εν λόγω τιμές αναφοράς μπορούν να χρησιμοποιούνται από το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και το ΕΔΔΔΥ για τις αναλύσεις κόστους-οφέλους που διενεργούνται για επακόλουθα διενωσιακά δεκαετή προγράμματα ανάπτυξης δικτύων.

Ο Οργανισμός δημοσιεύει τους πρώτους δείκτες για τις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών που ορίζονται στα σημεία 4 και 5 του παραρτήματος II, έως την 24η Απριλίου 2025.

Άρθρο 11 10.

Έως την 31η Οκτωβρίου 2025, μετά από εκτενή διαδικασία διαβούλευσης με το σύνολο των συμφεροντούχων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 πρώτο εδάφιο, το ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας, το ΕΔΔΣΜ Αερίου και το ΕΔΔΔΥ υποβάλλουν από κοινού στην Επιτροπή και τον Οργανισμό ένα συνεκτικό και σταδιακά ενσωματωμένο μοντέλο που θα επιτρέπει συνέπεια μεταξύ των μεθοδολογιών ενιαίου τομέα, βάσει κοινών παραδοχών, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και υδρογόνου, καθώς και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου, του υγροποιημένου φυσικού αερίου και των ηλεκτρολυτικών κυψελών, και καλύπτει τους διαδρόμους και τα πεδία προτεραιότητας ενεργειακών υποδομών που ορίζονται στο παράρτημα I και καταρτίζονται σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στο παράρτημα V.

Άρθρο 11 11.

Το μοντέλο που αναφέρεται στην παράγραφο 10 καλύπτει τουλάχιστον τις διασυνδέσεις των σχετικών τομέων σε όλα τα στάδια του σχεδιασμού υποδομών, ειδικότερα τα σενάρια, τις τεχνολογίες και τη χωρική ανάλυση, τον προσδιορισμό των ελλείψεων στις υποδομές, ιδίως όσον αφορά τη διασυνοριακή δυναμικότητα, και την αξιολόγηση των έργων.

Άρθρο 11 12.

Αφού η Επιτροπή εγκρίνει το μοντέλο που αναφέρεται στην παράγραφο 10, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στις παραγράφους 1 έως 5, το μοντέλο αυτό συμπεριλαμβάνεται στις μεθοδολογίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1, οι οποίες τροποποιούνται αναλόγως.

Άρθρο 11 13.

Τουλάχιστον ανά πενταετία, ξεκινώντας από την έγκρισή του σύμφωνα με την παράγραφο 10, και συχνότερα όταν κρίνεται αναγκαίο, το μοντέλο και οι συνεπείς μεθοδολογίες κόστους-οφέλους ανά τομέα επικαιροποιούνται σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στην παράγραφο 7.

Άρθρο 11 14.

Έως την 1η Ιανουαρίου 2027, το παρόν άρθρο εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των μεταβατικών διατάξεων που ορίζονται στο άρθρο 61 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789.

Άρθρο 11 Ανάλυση κόστους-οφέλους για όλο το ενεργειακό σύστημα

1. Επισκόπηση

1.1 Παραπομπές

1.2 Εντοπισμένες απαιτήσεις

1.3 Σχετικά πρότυπα

2. Εντοπισμένες απαιτήσεις

3. Σχετικά πρότυπα