TREOIR (AE) 2022/2557 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE an 14 Nollaig 2022 maidir le hathléimneacht eintiteas criticiúil agus lena n-aisghairtear Treoir 2008/114/CE ón gComhairle (Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

(1)

Tá ról riachtanach ag na heintitis chriticiúla, ina gcáil mar sholáthraithe seirbhísí fíor-riachtanacha, i gcothabháil feidhmeanna sochaíocha nó gníomhaíochtaí eacnamaíocha ríthábhachtacha sa mhargadh inmheánach i ngeilleagar an Aontais atá ag éirí níos idirspleáiche i gcónaí. Tá sé fíor-riachtanach, dá bhrí sin, creat Aontais a leagan amach a mbeidh sé d’aidhm aige feabhas a chur ar athléimneacht na n-eintiteas criticiúil sa mhargadh inmheánach trí rialacha íosta a leagan síos agus cúnamh a thabhairt dóibh trí bhíthin beart tacaíochta agus maoirseachta comhleanúnacha, tiomnaithe.

(2)

Foráiltear le Treoir 2008/114/CE ón gComhairle (4) do nós imeachta chun bonneagar criticiúil Eorpach a ainmniú in earnálacha an fhuinnimh agus an iompair, bonneagair a mbeadh tionchar suntasach trasteorann ag a shuaitheadh nó a scriosadh ar dhá Bhallstát ar a laghad. Is ar chosaint bhonneagair den sórt sin amháin atá an Treoir sin dírithe. Mar sin féin, fuarthas amach sa mheastóireacht a rinneadh ar Threoir 2008/114/CE in 2019 nach leor bearta cosanta a bhaineann le sócmhainní aonair amháin chun gach suaitheadh a chosc, mar gheall ar chineál na n-oibríochtaí ina n-úsáidtear bonneagar criticiúil a bheith ag éirí níos idirnasctha agus níos trasteorainní. Dá bhrí sin, ní mór an cur chuige a athrú lena áirithiú go ndéanfar cuntas níos fearr ar rioscaí, go ndéanfar ról agus dualgais na n-eintiteas aonair mar sholáthraithe seirbhísí atá riachtanach d’fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a shainiú níos fearr agus go nglacfar rialacha comhleanúnacha Aontais chun athléimneacht na n-eintiteas criticiúil a fheabhsú. Ba cheart do na heintitis chriticiúla a bheith in ann a gcumas a atreisiú maidir le teagmhais a chosc, cosaint ina gcoinne, freagairt dóibh, iad a chomhrac, a mhaolú, a sheasamh, mar aon le freastal orthu agus teacht aniar uathu, ar teagmhais iad a d’fhéadfadh soláthar seirbhísí fíor-riachtanacha a shuaitheadh.

(3)

Cé gurb é is aidhm do roinnt bearta ag leibhéal an Aontais, amhail an Clár Eorpach um Chosaint an Phríomhbhonneagair, agus ag an leibhéal náisiúnta tacaíocht a thabhairt do bhonneagar criticiúil san Aontas a chosaint, ba cheart tuilleadh a dhéanamh chun na heintitis a fheidhmíonn bonneagair den sórt sin a fheistiú níos fearr chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí dá n-oibríochtaí, ar rioscaí iad a d’fhéadfadh soláthar seirbhísí fíor-riachtanacha a shuaitheadh. Ba cheart tuilleadh a dhéanamh chun eintitis den sórt sin a fheistiú níos fearr toisc go bhfuil timpeallacht bagairtí dhinimiciúil ann, lena n-áirítear bagairtí shíorathraitheacha hibrideacha agus sceimhlitheoireachta agus idirspleáchais mhéadaitheacha idir bonneagair agus earnálacha. Thairis sin, tá riosca fisiceach méadaithe ann i ngeall ar thubaistí nádúrtha agus ar an athrú aeráide, rud a threisíonn minicíocht agus méid na n-eachtraí adhaimsire agus a chruthaíonn athruithe fadtéarmacha ar mheándálaí aeráide a d’fhéadfadh acmhainn, éifeachtúlacht agus saolré cineálacha áirithe bonneagair a laghdú mura bhfuil bearta oiriúnaithe aeráide i bhfeidhm. Ina theannta sin, is de phríomhthréith an mhargaidh inmheánaigh an ilroinnt i ndáil le heintitis chriticiúla a shainaithint, toisc nach n-aithnítear earnálacha agus catagóirí eintiteas ábhartha go comhsheasmhach mar earnálacha agus cineálacha eintiteas criticiúil i ngach Ballstát. Dá bhrí sin, ba cheart don Treoir seo ardleibhéal comhchuibhithe a bhaint amach i dtéarmaí na n-earnálacha agus na gcatagóirí eintiteas a thagann faoina raon feidhme.

(4)

Cé go bhfuil earnálacha áirithe den gheilleagar, amhail earnálacha an fhuinnimh agus an iompair, á rialáil cheana féin le gníomhartha dlí earnáilsonracha de chuid an Aontais, tá forálacha sna gníomhartha sin nach mbaineann ach amháin le gnéithe áirithe d’athléimneacht eintiteas atá ag feidhmiú sna hearnálacha sin. Chun aghaidh a thabhairt, ar bhealach cuimsitheach, ar athléimneacht na n-eintiteas sin atá criticiúil d’fheidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh, leis an Treoir seo, cruthaítear creat uileghabhálach lena dtugtar aghaidh ar athléimneacht eintiteas criticiúil i ndáil le gach cineál guaise, bíodh sé guaiseacha nádúrtha nó de dhéantús an duine, guaiseacha taismeacha nó d’aon ghnó.

(5)

Is toradh iad na hidirspleáchais mhéadaitheacha idir bonneagar agus earnálacha ar ghréasán soláthair seirbhísí atá ag éirí níos trasteorainní agus níos idirspleáiche agus a úsáideann príomhbhonneagar ar fud an Aontais in earnálacha an fhuinnimh, an iompair, na baincéireachta, an uisce óil, an fhuíolluisce, an táirgthe bia, na próiseála bia agus an dáilte bia, na sláinte, an spáis, bhonneagar an mhargaidh airgeadais agus an bhonneagair dhigitigh, agus i ngnéithe áirithe d’earnáil an riaracháin phoiblí. Tagann earnáil an spáis faoi raon feidhme na Treorach seo i ndáil le seirbhísí áirithe a sholáthar a bhraitheann ar bhonneagar ar talamh ar le Ballstáit nó le páirtithe príobháideacha nó a bhainistíonn agus a oibríonn Ballstáit nó páirtithe príobháideacha iad, agus dá bharr sin, bonneagar ar leis an Aontas é nó a bhainistíonn agus a oibríonn an tAontas nó a bhainistítear nó a oibrítear ar a shon mar chuid dá chlár spáis, ní thagann sé faoi raon feidhme na Treorach seo.

I dtéarmaí na hearnála fuinnimh agus go háirithe modhanna giniúna agus tarchuir leictreachais (i ndáil le soláthar leictreachais), tuigtear, i gcás ina meastar gurb iomchuí sin, go bhféadfar codanna tarchurtha leictreachais de stáisiúin chumhachta núicléiche a áireamh i nginiúint leictreachais, ach na gnéithe, ar gnéithe núicléacha go sonrach iad a chumhdaítear le conarthaí agus le dlí an Aontais, lena n-áirítear reachtaíocht núicléach ábhartha, a eisiamh. Ba cheart go léireofaí go leordhóthanach leis an bpróiseas chun eintitis chriticiúla in earnáil an bhia a shainaithint cineál margadh inmheánach san earnáil sin agus rialacha fairsinge an Aontais a bhaineann le prionsabail ghinearálta agus ceanglais ghinearálta dhlí an bhia agus na sábháilteachta bia. Dá bhrí sin, chun cur chuige comhréireach a áirithiú agus chun ról agus tábhacht na n-eintiteas sin ar an leibhéal náisiúnta a léiriú go leordhóthanach, níor cheart eintitis chriticiúla a shainaithint ach amháin i measc gnólachtaí bia, bíodh sin ar mhaithe le brabús a dhéanamh nó ná bíodh agus cibé acu poiblí nó príobháideach, atá ag gabháil go heisiach do lóistíocht agus dáileachán mórdhíola agus do tháirgeadh agus próiseáil thionsclaíoch ar mhórscála a bhfuil sciar suntasach den mhargadh acu mar a fheictear ar an leibhéal náisiúnta. Ciallaíonn na hidirspleáchais sin go bhféadfadh éifeachtaí cascáideacha a bheith ag aon suaitheadh ar sheirbhísí fíor-riachtanacha, go fiú suaitheadh a bhaineann le heintiteas nó earnáil amháin, éifeachtaí a d’fhéadfadh drochthionchar forleathan fadtéarma a imirt ar sheachadadh seirbhísí ar fud an mhargaidh inmheánaigh. Léirigh géarchéimeanna móra, amhail paindéim COVID-19, a leochailí atá ár sochaithe i leith rioscaí a bhfuil ardtionchar agus dóchúlacht íseal ag baint leo, sochaithe atá ag éirí níos idirspleáiche de réir a chéile.

(6)

Tá na heintitis a bhfuil baint acu le soláthar seirbhísí riachtanacha faoi réir ceanglais a fhorchuirtear faoin dlí náisiúnta agus a bhfuil difríochtaí eatarthu, agus is ag dul in olcas de réir a chéile atá an fhadhb sin. De bharr go bhfuil ceanglais slándála níos solúbtha ag roinnt Ballstát ar na heintitis sin, ní hamháin go mbíonn leibhéil éagsúla athléimneachta de thoradh air ach go bhfuil baol ann freisin go n-imreofaí tionchar diúltach ar choinneáil ar bun feidhmeanna sochaíocha nó gníomhaíochtaí eacnamaíocha ríthábhachtacha ar fud an Aontais, ach cuirtear bac ar fheidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh. Is féidir le hinfheisteoirí agus le cuideachtaí brath ar eintitis chriticiúla atá athléimneach, agus muinín a bheith acu astu, toisc go bhfuil an iontaofacht agus an mhuinín ina gclocha coirnéil de mhargadh inmheánach dea-fheidhmiúil. Meastar gur eintitis chriticiúla iad cineálacha comhchosúla eintiteas i roinnt Ballstát ach ní amhlaidh atá i mBallstáit eile, agus tá na heintitis sin a shainaithnítear gur eintitis chriticiúla iad faoi réir ceanglais éagsúla i mBallstáit éagsúla. Mar thoradh air sin, cuirtear ualach breise riaracháin ar chuideachtaí a fheidhmíonn thar theorainneacha, go háirithe ar chuideachtaí atá gníomhach i mBallstáit a bhfuil ceanglais níos déine acu. Dá bhrí sin, bheadh sé mar thoradh ar chreat de chuid an Aontais go mbainfear cothrom na Féinne amach d’eintitis chriticiúla ar fud an Aontais.

(7)

Is gá rialacha íosta comhchuibhithe a leagan síos chun soláthar seirbhísí riachtanacha sa mhargadh inmheánach a áirithiú chun athléimneacht eintiteas criticiúil a fheabhsú agus chun feabhas a chur ar an gcomhar trasteorann idir údaráis inniúla. Tá sé tábhachtach go seasfaidh na rialacha sin an aimsir ó thaobh a ndeartha agus a gcur chun feidhme de, rud a fhágfaidh go mbeidh solúbthacht is gá ann. Tá sé ríthábhachtach freisin feabhas a chur ar acmhainneacht eintiteas criticiúil seirbhísí riachtanacha a sholáthar i bhfianaise sraith éagsúil rioscaí.

(8)

Chun ardleibhéal athléimneachta a bhaint amach, ba cheart do na Ballstáit eintitis chriticiúla a shainaithint a bheidh faoi réir ceanglais shonracha agus maoirseachta, ach freisin dá soláthrófar tacaíocht agus treoir shonrach i bhfianaise na rioscaí ábhartha uile.

(9)

I bhfianaise a thábhachtaí is atá an chibearshlándáil le haghaidh athléimneacht eintiteas criticiúil agus ar mhaithe le comhsheasmhacht, ba cheart, i gcás inar féidir, cur chuige comhleanúnach a áirithiú idir an Treoir seo agus Treoir (AE) 2022/2555 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5). I bhfianaise a mhinice is atá cibir-rioscaí agus i bhfianaise na saintréithe ar leith a bhaineann leo, forchuirtear le Treoir (AE) 2022/2555 ceanglais chuimsitheacha ar thacar mór eintiteas chun a gcibearshlándáil a áirithiú. Ós rud é go dtugtar aghaidh go leordhóthanach ar an gcibearshlándáil i dTreoir (AE) 2022/2555, ba cheart na hábhair a chumhdaítear leis an Treoir sin a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo, gan dochar don chóras sainiúil le haghaidh eintitis in earnáil an bhonneagair dhigitigh.

(10)

I gcás ina gceanglófar le forálacha gníomhartha dlí earnáilsonracha de chuid an Aontais ar eintitis chriticiúla bearta a dhéanamh chun a n-athléimneacht a fheabhsú, agus i gcás ina mbeidh na ceanglais sainaitheanta ag Ballstáit a bheith coibhéiseach, ar a laghad, leis na hoibleagáidí comhfhreagracha a leagtar síos sa Treoir seo, níor cheart feidhm a bheith ag forálacha ábhartha na Treorach seo, chun dúbailt agus ualach nach gá leis a sheachaint. Sa chás sin, ba cheart feidhm a bheith ag forálacha ábhartha na ngníomhartha dlí sin de chuid an Aontais. I gcás nach mbeidh feidhm ag forálacha ábhartha na Treorach seo, níor cheart feidhm a bheith ag na forálacha maidir le maoirseacht agus forfheidhmiú a leagtar síos sa Treoir seo ach oiread.

(11)

Ní dhéanann an Treoir seo difear d’inniúlacht na mBallstát agus a n-údarás ó thaobh neamhspleáchas riaracháin de, ná difear dá bhfreagracht slándáil agus cosaint náisiúnta a choimiriciú ná dá gcumhacht feidhmeanna riachtanacha Stáit eile a choimiriciú, go háirithe maidir leis an tslándáil phoiblí, sláine chríochach agus an smacht reachta a chaomhnú. Ba cheart feidhm a bheith ag eisiamh eintiteas riaracháin phoiblí ó raon feidhme na Treorach seo maidir le heintitis ar i réimsí na slándála náisiúnta, na slándála poiblí, na cosanta nó fhorfheidhmiú an dlí, lena n-áirítear cionta coiriúla a imscrúdú, a bhrath agus a ionchúiseamh, is mó a dhéantar a gcuid gníomhaíochtaí. Mar sin féin, ba cheart eintitis riaracháin phoiblí nach mbaineann a ngníomhaíochtaí ach go himeallach leis na réimsí sin a thagann faoi raon feidhme na Treorach seo. Chun chríoch na Treorach seo, ní mheasfar gur gníomhaíochtaí i réimse fhorfheidhmiú an dlí a bhíonn á ndéanamh ag eintitis ag a mbíonn inniúlachtaí rialála, agus, dá bhrí sin, ní eisiatar iad ar na forais sin ó raon feidhme na Treorach seo. Eintitis riaracháin phoiblí a bhunaítear go comhpháirteach le tríú tír i gcomhréir le comhaontú idirnáisiúnta, eisiatar iad ó raon feidhme na Treorach seo. Níl feidhm ag an Treoir seo maidir le misin taidhleoireachta agus chonsalacha na mBallstát i dtríú tíortha.

Déanann eintitis chriticiúla áirithe gníomhaíochtaí i réimsí na slándála náisiúnta, na slándála poiblí, na cosanta, nó fhorfheidhmiú an dlí, lena n-áirítear cionta coiriúla a imscrúdú, a bhrath agus a ionchúiseamh, nó soláthraíonn siad seirbhísí go heisiach d’eintitis riaracháin phoiblí a dhéanann gníomhaíochtaí go príomha sna réimsí sin. I bhfianaise fhreagracht na mBallstát slándáil agus cosaint náisiúnta a choimiriciú, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann cinneadh nach mbeidh feidhm ag na hoibleagáidí ar eintitis chriticiúla a leagtar síos sa Treoir seo maidir leis na heintitis chriticiúla sin, go hiomlán nó go páirteach, más rud é go mbaineann na seirbhísí a sholáthraíonn siad nó na gníomhaíochtaí a dhéanann siad den chuid is mó le réimsí na slándála náisiúnta, na slándála poiblí, na cosanta nó fhorfheidhmiú an dlí, lena n-áirítear cionta coiriúla a imscrúdú, a bhrath agus a ionchúiseamh. Ba cheart eintitis chriticiúla nach mbaineann a gcuid seirbhísí nó gníomhaíochtaí ach go himeallach leis na réimsí sin a theacht faoi raon na Treorach seo. Níor cheart a chur de cheangal ar aon Bhallstát faisnéis a sholáthar a mbeadh a nochtadh contrártha do leasanna fíor-riachtanacha a shlándála náisiúnta. Is ábhartha iad rialacha de nó rialacha náisiúnta chuid an Aontais maidir le cosaint a dhéanamh ar fhaisnéis rúnaicmithe, agus ar chomhaontuithe neamhnochta.

(12)

Ionas nach gcuirfear an tslándáil náisiúnta ná slándáil ná leasanna tráchtála na n-eintiteas criticiúil i mbaol, ba cheart faisnéis íogair a rochtain, a mhalartú agus a láimhseáil go stuama, agus tabharfar aird ar leith ar na bealaí tarchurtha agus ar an toilleadh stórála a úsáidfear.

(13)

D’fhonn cur chuige cuimsitheach a áirithiú i leith athléimneacht eintiteas criticiúil, ba cheart straitéis chun athléimneacht eintiteas criticiúil a fheabhsú (“an straitéis”) a bheith i bhfeidhm ag gach Ballstát. Ba cheart don straitéis na cuspóirí straitéiseacha agus bearta beartais atá le cur chun feidhme a leagan amach. Ar mhaithe le comhleanúnachas agus éifeachtúlacht, ba cheart an straitéis a cheapadh chun beartais atá ann cheana a chomhtháthú gan uaim, agus chun tógáil, nuair is féidir, ar straitéisí náisiúnta agus earnálacha, pleananna nó doiciméid chomhchosúla ábhartha atá ann cheana. Chun cur chuige cuimsitheach a bhaint amach, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar foráil lena straitéisí maidir le creat beartais le haghaidh comhordú feabhsaithe idir na húdaráis inniúla faoin Treoir seo agus na húdaráis inniúla Threoir (AE) 2022/2555 i gcomhthéacs comhroinnt faisnéise maidir le rioscaí cibearshlándála, cibearbhagairtí agus cibirtheagmhais, agus le rioscaí, bagairtí agus teagmhais nach bhfuil cibirghné ag baint leo, agus i gcomhthéacs cúraimí maoirseachta a fheidhmiú. Agus a straitéisí á gcur i bhfeidhm, ba cheart do na Ballstáit aird chuí a thabhairt ar chineál hibrideach na mbagairtí ar eintitis chriticiúla.

(14)

Ba cheart do na Ballstáit a straitéisí agus nuashonruithe substaintiúla a chur in iúl don Choimisiún, go háirithe chun a chur ar chumas an Choimisiúin measúnú a dhéanamh ar chur i bhfeidhm ceart na Treorach seo a mhéid a bhaineann le cineálacha cur chuige beartais i leith athléimneacht eintiteas criticiúil ar an leibhéal náisiúnta. I gcás inar gá, d’fhéadfaí na straitéisí a chur in iúl mar fhaisnéis rúnaicmithe. Ba cheart don Choimisiún tuarascáil achomair a tharraingt suas ar na straitéisí arna gcur in iúl ag na Ballstáit le bheith mar bhonn do mhalartuithe chun dea-chleachtais agus saincheisteanna comhleasa a shainaithint faoi chuimsiú Grúpa um Athléimneacht Eintiteas Criticiúil. Mar gheall ar chineál íogair na faisnéise comhiomlánaithe a bheidh áirithe sa tuarascáil achomair, bíodh sí rúnaicmithe nó ná bíodh, ba cheart don Choimisiún an tuarascáil achomair a láimhseáil leis an leibhéal iomchuí feasachta maidir le slándáil na n-eintiteas criticiúil, na mBallstát agus an Aontais. Ba cheart an tuarascáil achomair agus straitéisí a chosaint i gcoinne gníomhaíocht neamhdhleathach nó mhailíseach agus níor cheart rochtain a bheith orthu ach ag daoine údaraithe chun cuspóirí na Treorach seo a chomhlíonadh. Ba cheart cumarsáid na straitéisí, agus nuashonruithe substaintiúla uirthi, a bheith mar chuidiú freisin don Choimisiún chun forbairtí i gcur chuige i leith athléimneacht eintiteas criticiúil a thuiscint agus ba cheart dóibh cur leis an bhfaireachán ar thionchar agus ar bhreisluach na Treorach seo, a bhfuil an Coimisiún le hathbhreithniú tréimhsiúil a dhéanamh uirthi.

(15)

Ba cheart cur chuige rioscabhunaithe a leanúint i ndáil le gníomhaíochtaí na mBallstát chun eintitis chriticiúla a shainaithint agus chun an athléimneacht atá acu áirithiú, cur chuige lena ndírítear ar na heintitis is ábhartha maidir le feidhmeanna sochaíocha nó gníomhaíochtaí eacnamaíocha ríthábhachtacha a fheidhmiú. Chun cur chuige spriocdhírithe den sórt sin a áirithiú, ba cheart do gach Ballstát measúnú a dhéanamh, laistigh de chreat comhchuibhithe, ar na rioscaí ábhartha, lena n-áirítear iad siúd de chineál trasearnála agus trasteorann, idir rioscaí nádúrtha agus de dhéantús an duine, a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do sholáthar seirbhísí riachtanacha, lena n-áirítear timpistí, tubaistí nádúrtha, éigeandálaí sláinte poiblí amhail paindéimí agus bagairtí hibrideacha nó bagairtí eascairdiúla eile, lena n-áirítear cionta sceimhlitheoireachta, insíothlú coiriúil agus sabaitéireacht (“measúnú riosca Ballstáit”). Agus measúnuithe riosca Ballstáit á ndéanamh acu, ba cheart do na Ballstáit measúnuithe riosca ginearálta nó earnáilsonracha eile a chur san áireamh, ar measúnaithe riosca iad a dhéantar de bhun gníomhartha dlí de chuid an Aontais, agus ba cheart go ndéanfaí iontu a mhéid a bhraitheann earnálacha ar a chéile a mheas, lena n-áirítear ar earnálacha i Ballstáit eile agus i dtríú tíortha. Ba cheart torthaí measúnuithe riosca Ballstáit a úsáid chun eintitis chriticiúla a shainaithint agus chun cabhrú leis na heintitis sin a gcuid ceanglas athléimneachta a chomhlíonadh. Níl feidhm ag an Treoir seo ach amháin maidir leis na Ballstáit agus eintitis chriticiúla a oibríonn laistigh den Aontas. Mar sin féin, d’fhéadfaí an saineolas agus an t-eolas a ghineann údaráis inniúla, go háirithe trí mheasúnuithe riosca, agus a ghineann an Coimisiún, go háirithe trí chineálacha éagsúla tacaíochta agus comhair, a úsáid, i gcás inarb iomchuí agus i gcomhréir leis na hionstraimí dlí is infheidhme, ar mhaithe le tríú tíortha, go háirithe na tíortha sin i gcomharsanacht dhíreach an Aontais, trí chur leis an gcomhar atá ann cheana maidir le hathléimneacht.

(16)

Chun a áirithiú go mbeidh na heintitis ábhartha uile faoi réir cheanglais athléimneachta na Treorach seo agus chun difríochtaí ina leith sin a laghdú, tá sé tábhachtach rialacha comhchuibhithe a leagan síos lenar féidir eintitis chriticiúla a shainaithint go comhsheasmhach ar fud an Aontais, ach lena ligtear do na Ballstáit ról agus tábhacht na n-eintiteas sin ar an leibhéal náisiúnta a léiriú go leordhóthanach freisin. Agus na critéir a leagtar síos sa Treoir seo á gcur i bhfeidhm, ba cheart do gach Ballstáit eintitis a shainaithint a sholáthraíonn seirbhís fhíor-riachtanach amháin nó níos mó agus a oibríonn agus a bhfuil bonneagar criticiúil lonnaithe ar a chríoch acu. Ba cheart a mheas go n-oibríonn eintiteas ar chríoch Ballstáit ina ndéanann sé na gníomhaíochtaí is gá don tseirbhís riachtanach nó do na seirbhísí riachtanacha i dtrácht, agus i gcás ina bhfuil bonneagar criticiúil an eintitis sin, a úsáidtear chun an tseirbhís nó na seirbhísí sin a sholáthar, lonnaithe. I gcás nach bhfuil aon eintiteas a chomhlíonann na critéir sin i mBallstát, níor cheart go mbeadh aon oibleagáid ar an mBallstát sin eintiteas criticiúil a shainaithint san earnáil nó san fho-earnáil chomhfhreagrach. Ar mhaithe le héifeachtacht, éifeachtúlacht, comhsheasmhacht agus deimhneacht dhlíthiúil, ba cheart rialacha iomchuí a leagan síos maidir le fógra a thabhairt d’eintitis gur sainaithníodh iad mar eintitis chriticiúla.

(17)

Ba cheart do na Ballstáit a chur faoi bhráid an Choimisiúin, ar bhealach a chomhlíonann cuspóirí na Treorach seo, liosta de na seirbhísí riachtanacha, líon na n-eintiteas criticiúil a shainaithnítear le haghaidh gach earnála agus fo-earnála a leagtar amach san Iarscríbhinn agus le haghaidh na seirbhíse nó na seirbhísí riachtanacha a sholáthraíonn gach eintiteas agus, dá gcuirfí i bhfeidhm iad, tairseacha. Ba cheart an deis a bheith ann tairseacha a chur i láthair ar an mbealach sin nó i bhfoirm chomhiomlánaithe, is é sin le rá, gur féidir an fhaisnéis a mheánú de réir an limistéir gheografaigh nó de réir na bliana, na hearnála, na fo-earnála nó ar dhóigh eile, agus gur féidir faisnéis ar raon na dtáscairí arna soláthair a áireamh.

(18)

Ba cheart critéir a bhunú chun a chinneadh cé chomh mór atá éifeacht shuaiteach a thagann as teagmhais den sórt sin. Ba cheart do na critéir sin cur leis na critéir a leagtar amach i dTreoir (AE) 2016/1148 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6) chun leas a bhaint as na hiarrachtaí atá déanta ag na Ballstáit chun oibreoirí seirbhísí riachtanacha mar a shainmhínítear iad sa Treoir sin a shainaithint mar aon leis an taithí a fuarthas ina leith sin. Léirigh géarchéimeanna móra, amhail paindéim COVID-19, a thábhachtaí atá sé slándáil an tslabhra soláthair a áirithiú agus léirigh siad conas a d’fhéadfadh tionchar diúltach eacnamaíoch agus sochaíoch a bheith mar thoradh ar shuaitheadh air thar líon mór earnálacha agus thar theorainneacha. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit éifeachtaí ar an slabhra soláthair a mheas, a mhéid is féidir, agus cinneadh á dhéanamh maidir lena mhéid a bhraitheann earnálacha agus fo-earnálacha eile ar an tseirbhís riachtanach a sholáthraíonn eintiteas criticiúil.

(19)

I gcomhréir le dlí an Aontais agus an dlí náisiúnta is infheidhme, lena n-áirítear Rialachán (AE) 2019/452 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7), lena mbunaítear creat chun infheistíochtaí díreacha coigríche isteach san Aontas a scagadh, tá an bhagairt a d’fhéadfadh a bheith ag úinéireacht eachtrach ar bhonneagar criticiúil laistigh den Aontas le haithint toisc go mbraitheann seirbhísí, an geilleagar agus saorghluaiseacht agus sábháilteacht shaoránaigh an Aontais ar fheidhmiú ceart an bhonneagair chriticiúil.

(20)

Le Treoir (AE) 2022/2555 ceanglaítear ar eintitis a bhaineann le hearnáil an bhonneagair dhigitigh, a d’fhéadfaí a aithint mar eintitis chriticiúla faoin Treoir seo, bearta teicniúla, oibríochtúla agus eagraíochtúla atá iomchuí agus comhréireach a dhéanamh chun bainistiú a dhéanamh ar na rioscaí do shlándáil na gcóras gréasán agus faisnéise agus chun fógra a thabhairt faoi theagmhais shuntasacha agus faoi chibearbhagairtí. Ós rud é go bhféadfadh tionscnaimh éagsúla a bheith ag bagairtí ar shlándáil gréasán agus faisnéise, cuirtear i bhfeidhm le Treoir (AE) 2022/2555 cur chuige “uile-ghuaise” lena n-áirítear athléimneacht na gcóras gréasán agus faisnéise, chomh maith le comhpháirteanna agus timpeallacht fhisiciúil na gcóras sin.

Ós rud é gur coibhéiseach ar a laghad iad na ceanglais a leagtar síos i dTreoir(AE) 2022/2555 i dtaca leis seo, leis na hoibleagáidí a leagtar síos sa Treoir seo, níor cheart feidhm a bheith ag oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 11 agus Caibidlí III, IV agus VI den Treoir seo maidir leis na heintitis ar le hearnáil an bhonneagair dhigitigh iad, chun dúbailt agus ualach riaracháin nach bhfuil gá leis a sheachaint. Mar sin féin, i bhfianaise a thábhachtaí is atá na seirbhísí a sholáthraíonn eintitis in earnáil an bhonneagair dhigitigh d'eintitis chriticiúla sna hearnálacha eile go léir, ba cheart do na Ballstáit, bunaithe ar na critéir, agus trí úsáid a bhaint as an nós imeachta dá bhforáiltear sa Treoir seo, eintitis in earnáil an bhonneagair dhigitigh a shainaithint mar eintitis chriticiúla. Dá bhrí sin, ba cheart feidhm a bheith ag na straitéisí, na measúnuithe riosca Ballstáit agus na bearta tacaíochta mar a leagtar amach iad i gCaibidil II den Treoir seo. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann forálacha an dlí náisiúnta a ghlacadh nó a choinneáil chun leibhéal níos airde athléimneachta a bhaint amach le haghaidh na n-eintiteas criticiúil sin, ar choinníoll go bhfuil na forálacha sin comhsheasmhach le dlí an Aontais is infheidhme.

(21)

Le dlí seirbhísí airgeadais an Aontais, bunaítear ceanglais chuimsitheacha ar eintitis airgeadais chun bainistiú a dhéanamh ar na rioscaí go léir a mbíonn ar na heintitis aghaidh a thabhairt orthu, lena n-áirítear rioscaí oibríochtúla, agus chun leanúnachas gnó a áirithiú. Áirítear le dlí den sórt sin gnéithe de Rialacháin (AE) Uimh. 648/2012 (8), (AE) Uimh. 575/2013 (9) agus (AE) Uimh. 600/2014 (10) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus Treoracha 2013/36/AE (11) agus 2014/65/AE (12) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Comhlánófar an creat dlíthiúil sin le Rialachán (AE) 2022/2554 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13), lena leagtar síos ceanglais is infheidhme ar eintitis airgeadais chun rioscaí teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide (TFC) a bhainistiú, lena n-áirítear maidir le bonneagar fisiceach TFC a chosaint. Ós rud é, dá bhrí sin, go gcumhdaítear athléimneacht na n-eintiteas sin go cuimsitheach, níor cheart feidhm a bheith ag Airteagal 11 agus ag Caibidlí III, IV agus VI den Treoir seo maidir leis na heintitis sin, chun dúbailt agus ualach riaracháin nach bhfuil gá leis a sheachaint.

Mar sin féin, i bhfianaise a thábhachtaí is atá na seirbhísí a sholáthraíonn eintitis san earnáil airgeadais d’eintitis chriticiúla sna hearnálacha eile go léir, ba cheart do na Ballstáit, bunaithe ar na critéir, agus úsáid á baint acu as an nós imeachta dá bhforáiltear sa Treoir seo, eintitis san earnáil airgeadais a shainaithint mar eintitis chriticiúla. Dá bhrí sin, ba cheart feidhm a bheith ag na straitéisí, na measúnuithe riosca na mBallstát agus na bearta tacaíochta mar a leagtar amach iad i gCaibidil II den Treoir seo. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann forálacha dlí náisiúnta a ghlacadh nó a choinneáil ar bun chun leibhéal níos airde athléimneachta a bhaint amach do na heintitis chriticiúla sin ar choinníoll go mbeidh na forálacha sin comhsheasmhach le dlí infheidhme an Aontais.

(22)

Ba cheart do na Ballstáit údaráis a ainmniú nó a bhunú a bheidh inniúil chun maoirseacht a dhéanamh ar chur i bhfeidhm rialacha na Treorach seo agus, i gcás inar gá, na rialacha sin a fhorfheidhmiú, agus chun a áirithiú go bhfuil an chumhacht agus na hacmhainní leordhóthanacha ag na húdaráis sin. I bhfianaise na ndifríochtaí atá ann idir struchtúir rialachais náisiúnta éagsúla, chun socruithe earnála nó comhlachtaí maoirseachta agus rialála de chuid an Aontais a chosaint, agus chun dúbailt a sheachaint, ba cheart go mbeadh na Ballstáit in ann níos mó ná údarás inniúil amháin a ainmniú nó a bhunú. I gcás ina n-ainmníonn nó ina mbunaíonn na Ballstáit níos mó ná údarás inniúil amháin ba cheart dóibh cúraimí sonracha na n-údarás lena mbaineann a shonrú go soiléir agus a áirithiú go n-oibreoidh siad i gcomhar go rianúil agus go héifeachtach. Ba cheart do na húdaráis inniúla uile oibriú i gcomhar le húdaráis ábhartha eile ar bhonn níos ginearálta, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta araon.

(23)

Chun comhar agus cumarsáid trasteorann a éascú agus chun cur chun feidhme éifeachtach na Treorach seo a éascú, ba cheart do gach Ballstát, gan dochar do cheanglais dhlíthiúla earnáilsonracha dhlí an Aontais, aon phointe teagmhála aonair a ainmniú, laistigh d’údarás inniúil i gcás inarb ábhartha, ar pointe teagmhála é a bheidh freagrach as comhordú a dhéanamh ar shaincheisteanna a bhaineann le hathléimneacht eintiteas criticiúil agus comhar trasteorann ar leibhéal an Aontais (“pointe teagmhála aonair”) ina leith sin. Ba cheart do gach pointe teagmhála aonair idirchaidreamh a dhéanamh agus cumarsáid a chomhordú, i gcás inarb ábhartha, le húdaráis inniúla a Bhallstáit, le pointí teagmhála aonair na mBallstát eile agus leis an nGrúpa um Athléimneacht Eintiteas Criticiúil.

(24)

Rachaidh na húdaráis inniúla faoin Treoir seo agus na húdaráis inniúla faoi Threoir (AE) 2022/2555 i gcomhar le chéile agus malartóidh siad faisnéis, maidir le rioscaí cibearshlándála, cibearbhagairtí agus cibirtheagmhais agus rioscaí, bagairtí agus teagmhais nach bhfuil cibirghné ag baint leo a mbíonn tionchar acu ar eintitis chriticiúla, agus i ndáil le bearta ábhartha a dhéanann na húdaráis inniúla faoin Treoir seo agus na húdaráis inniúla faoi Threoir (AE) 2022/2555. Tá sé tábhachtach go n-áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear ceanglais dá bhforáiltear sa Treoir seo agus i dTreoir (AE) 2022/2555 chun feidhme ar bhealach comhlántach agus nach mbeidh eintitis chriticiúla faoi réir ualach riaracháin thar an ualach is gá chun cuspóirí na Treorach seo agus na Treorach sin a bhaint amach.

(25)

Ba cheart do na Ballstáit tacú le heintitis chriticiúla, lena n-áirítear iad siúd a cháilíonn mar fhiontair bheaga nó mheánmhéide, chun a n-athléimneacht a neartú, i gcomhréir leis na hoibleagáidí Ballstáit a leagtar síos sa Treoir seo, gan dochar d’fhreagracht dhlíthiúil na n-eintiteas criticiúil féin maidir leis an gcomhlíontacht sin a áirithiú agus, tríd an méid sin a dhéanamh, ualaí riaracháin iomarcacha a chosc. Go háirithe, d’fhéadfadh na Ballstáit ábhair threoracha agus modheolaíochtaí treoracha a cheapadh, tacú le cleachtaí a eagrú chun athléimneacht na n-eintiteas criticiúil a thástáil, chomh maith le comhairle agus oiliúint a chur ar fáil do bhaill foirne eintiteas criticiúil. I gcás inar gá sin agus ina mbeidh bonn cirt leis de bharr cuspóirí leasa phoiblí, d’fhéadfadh na Ballstáit acmhainní airgeadais a sholáthar agus ba cheart dóibh comhroinnt faisnéise dheonach agus malartú dea-chleachtas a éascú idir eintitis chriticiúla, gan dochar do chur i bhfeidhm rialacha iomaíochta a leagtar síos sa Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

(26)

D’fhonn athléimneacht na n-eintiteas criticiúil arna sainaithint ag na Ballstáit a fheabhsú agus chun an t-ualach riaracháin ar na heintitis criticiúla sin a laghdú, ba cheart d’údaráis inniúla dul i mbun comhairliúcháin lena chéile nuair is iomchuí sin chun críche cur i bhfeidhm comhsheasmhach a áirithiú go gcuirtear an Treoir seo i bhfeidhm ar bhealach comhsheasmhach. Ba cheart dul i mbun na gcomhairliúchán sin arna iarraidh sin d’aon údarás inniúil leasmhar, agus ba cheart díriú leo ar chur chuige cóineasaithe a áirithiú maidir le heintitis chriticiúla idirnasctha a úsáideann bonneagar criticiúil atá nasctha go fisiceach idir dhá Bhallstát nó níos mó, a bhaineann leis na grúpaí céanna nó na struchtúir chorparáideacha chéanna, nó a sainaithníodh i mBallstát amháin agus a sholáthraíonn seirbhísí fíor-riachtanacha do Bhallstáit eile nó i mBallstáit eile.

(27)

I gcás ina gceanglófar, le forálacha de dhlí an Aontais nó den dlí náisiúnta, ar eintitis chriticiúla measúnú a dhéanamh ar rioscaí ábhartha chun críocha na Treorach seo agus bearta a dhéanamh chun a n-athléimneacht féin a áirithiú, ba cheart na ceanglais sin a bhreith go leordhóthanach chun maoirseacht a dhéanamh ar chomhlíontacht eintiteas criticiúil leis an Treoir seo.

(28)

Ba cheart tuiscint chuimsitheach a bheith ag eintitis chriticiúla ar na rioscaí ábhartha ar a mbíonn siad neamhchosanta agus dualgas a bheith orthu anailís a dhéanamh ar na rioscaí sin. Chuige sin, ba cheart dóibh measúnuithe riosca a dhéanamh nuair is gá sin i bhfianaise a gcuid dálaí sonracha féin agus i bhfianaise fhorbairt na rioscaí sin, agus, in aon chás, ba cheart dóibh measúnú riosca a dhéanamh gach ceithre bliana chun measúnú a dhéanamh ar na rioscaí ábhartha uile a d’fhéadfadh cur isteach ar sholáthar a seirbhísí riachtanacha (“measúnú riosca eintitis chriticiúil”). I gcás ina bhfuil measúnuithe ar riosca déanta eile déanta ag eintitis chriticiúla nó ina bhfuil doiciméid tarraingthe suas acu de bhun oibleagáidí a leagtar síos i ngníomhartha dlí eile atá ábhartha dá mheasúnú riosca eintitis chriticiúil, ba cheart dóibh a bheith in ann na measúnuithe agus na doiciméid sin a úsáid chun na ceanglais a leagtar amach sa Treoir seo maidir le measúnuithe riosca eintitis chriticiúil a chomhlíonadh. Ba cheart d’údarás inniúil a bheith in ann a dhearbhú go gcomhlíontar, le measúnú riosca arna dhéanamh ag eintiteas criticiúil a thugann aghaidh ar na rioscaí ábhartha agus na spleáchais sin, ceanglais na Treorach seo ina n-iomláine nó i bpáirt.

(29)

Ba cheart d’eintitis chriticiúla bearta teicniúla, slándála agus eagraíochtúla a dhéanamh atá iomchuí agus comhréireach leis na rioscaí a mbíonn ar na heintitis aghaidh a thabhairt orthu chun teagmhas a chosc, cosaint a dhéanamh ina choinne, freagairt air, é a chomhrac, a mhaolú, a sheasamh, freastal air agus teacht aniar uaidh. Cé gur cheart d’eintitis chriticiúla na bearta sin a dhéanamh i gcomhréir leis an Treoir seo, ba cheart a léiriú le mionsonraí agus méid na mbeart den sórt sin na rioscaí éagsúla atá sainaitheanta ag gach eintiteas criticiúil mar chuid dá mheasúnú riosca eintitis chriticiúil, chomh maith le sainiúlachtaí an eintitis sin, ar bhealach atá iomchuí agus comhréireach. Chun cur chuige comhleanúnach an Aontais a chur chun cinn, ba cheart don Choimisiún, tar éis dó dul i gcomhairle leis an nGrúpa um Athléimneacht Eintiteas Criticiúil, treoirlínte neamhcheangailteacha a ghlacadh chun na bearta teicniúla, slándála agus eagraíochtúla sin a shonrú a thuilleadh. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go ndéanann gach eintiteas criticiúil oifigeach idirchaidrimh nó a choibhéis a ainmniú mar phointe teagmhála leis na húdaráis inniúla.

(30)

Ar mhaithe le héifeachtacht agus le cuntasacht, ba cheart d’eintitis chriticiúla tuairisc a thabhairt ar na bearta a dhéanann siad, agus leibhéal mionsonraí ann lena mbaintear aidhmeanna na héifeachtachta agus na cuntasachta amach go leordhóthanach, ag féachaint do na rioscaí a sainaithníodh, agus é sin a dhéanamh i bplean athléimneachta nó i ndoiciméad nó doiciméid atá coibhéiseach le plean athléimneachta, agus an plean sin a chur i bhfeidhm sa chleachtas. I gcás go bhfuil bearta teicniúla, slándála agus eagraíochtúla déanta ag eintiteas criticiúil cheana agus go bhfuil doiciméid tarraingthe suas acu de bhun gníomhartha dlí eile atá ábhartha maidir le bearta feabhsaithe athléimneachta faoin Treoir seo, ba cheart dóibh a bheith in ann, chun dúbláil a sheachaint, na bearta agus na doiciméid sin a úsáid chun na ceanglais maidir le bearta athléimneachta faoin Treoir seo a chomhlíonadh. Chun dúbláil a sheachaint, ba cheart d’údarás inniúil a bheith in ann a dhearbhú go bhfuil na bearta athléimneachta atá ann cheana arna ndéanamh ag eintiteas criticiúil a thugann aghaidh ar a oibleagáidí, bearta teicniúla, slándála agus eagraíochtúla a dhéanamh de bhun na Treorach seo comhlíontach, le ceanglais na Treorach seo.

(31)

Le Rialachán (CE) Uimh. 725/2004 (14) agus Rialachán (CE) Uimh. 300/2008 (15) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2005/65/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (16), bunaítear ceanglais is infheidhme maidir le heintitis in earnálacha na heitlíochta agus an iompair mhuirí chun teagmhais de bharr gníomhartha neamhdhleathacha a chosc agus chun iarmhairtí teagmhas den sórt sin a chomhrac agus a mhaolú. Cé go bhfuil na bearta a cheanglaítear faoin Treoir seo níos leithne ó thaobh na rioscaí a dtugtar aghaidh orthu agus ó thaobh cineálacha beart atá le déanamh, ba cheart d’eintitis chriticiúla sna hearnálacha sin na bearta a rinneadh de bhun na ngníomhartha eile sin de chuid dlí an Aontais a léiriú ina bplean athléimneachta nó ina ndoiciméid choibhéiseacha. Tá na heintitis chriticiúla le cur san áireamh freisin, Treoir 2008/96/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17), lena dtugtar isteach measúnú bóthair ar fud an ghréasáin chun riosca tionóiscí agus iniúchadh spriocdhírithe ar shábháilteacht ar bhóithre a mhapáil chun dálaí guaiseacha, lochtanna agus fadhbanna a shainaithint a mhéadaíonn an riosca tionóiscí agus gortuithe, bunaithe ar chuairteanna ar an láthair ar bhóithre atá ann cheana nó ar chodanna de bhóithre. Tá sé thar a bheith tábhachtach don earnáil iarnróid go ndéanfaí cosaint agus athléimneacht eintiteas criticiúil a áirithiú agus, nuair a bheidh bearta athléimneachta á gcur chun feidhme acu faoin Treoir seo, moltar d’eintitis chriticiúla tagairt a dhéanamh do threoirlínte neamhcheangailteacha agus do dhoiciméid maidir le dea-chleachtais a forbraíodh faoi shruthanna oibre earnálacha, amhail Ardán an Aontais Eorpaigh maidir le Slándáil Paisinéirí Iarnróid arna bhunú le Cinneadh 2018/C 232/03 ón gCoimisiún (18).

(32)

Maidir leis an mbaol go mbainfeadh fostaithe eintiteas criticiúil nó a gconraitheoirí mí-úsáid as, cuir i gcás, a gcearta rochtana laistigh d’eagraíocht an eintitis chriticiúil chun díobháil agus damáiste a dhéanamh, is ábhar imní é atá ag dul i méid. Ba cheart do na Ballstáit, dá bhrí sin, na coinníollacha a shonrú faoina gceadaítear d’eintitis chriticiúla, i gcásanna cuí-réasúnaithe agus measúnuithe riosca Ballstáit á gcur san áireamh, iarrataí ar sheiceálacha cúlra a chur isteach maidir le daoine laistigh de chatagóirí sonracha pearsanra. Ba cheart a áirithiú go ndéanfaidh na húdaráis ábhartha iarrataí den sórt sin a mheasúnú laistigh de thréimhse ama réasúnta agus go ndéanfar iad a phróiseáil i gcomhréir leis an dlí náisiúnta agus leis na nósanna imeachta náisiúnta, agus le dlí ábhartha agus infheidhme an Aontais, lena n-áirítear maidir le cosaint sonraí pearsanta. Chun comhthacú le céannacht duine atá faoi réir seiceáil chúlra, is iomchuí do na Ballstáit cruthúnas céannachta a éileamh, amhail pas, cárta aitheantais náisiúnta nó foirm dhigiteach sainaitheantais, i gcomhréir leis an dlí is infheidhme.

Ba cheart taifid choiriúla an duine lena mbaineann a áireamh sna seiceálacha cúlra. Ba cheart do na Ballstáit leas a bhaint as an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla i gcomhréir leis na nósanna imeachta a leagtar amach i gCinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle (19) agus, i gcás inarb ábhartha agus inarb infheidhme, Rialachán (AE) 2019/816 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20) chun faisnéis a fháil ó thaifid choiriúla atá i seilbh Ballstát eile. Ina theannta sin, i gcás inarb ábhartha agus inarb infheidhme, féadfaidh na Ballstáit leas a bhaint as an Dara Glúin de Chóras Faisnéise Schengen (SIS II) a bunaíodh le Rialachán (AE) 2018/1862 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), as faisnéis agus as aon eolas oibiachtúil eile atá ar fáil a d’fhéadfadh a bheith riachtanach chun oiriúnacht an duine lena mbaineann, chun obair sa phost ar ina leith a d’iarr an t-eintiteas criticiúil seiceáil chúlra, a chinneadh.

(33)

Ba cheart sásra a bhunú chun fógra a thabhairt faoi theagmhais áirithe chun go mbeidh na húdaráis inniúla in ann freagairt go tapa agus go leormhaith do theagmhais agus forléargas cuimsitheach a bheith acu ar an tionchar, ar chineál agus ar iarmhairtí féideartha teagmhais a ndéileálann na heintitis chriticiúla leis. Ba cheart d’eintitis chriticiúla fógra a thabhairt, gan moill mhíchuí, do na húdaráis inniúla maidir le teagmhais a shuaitheann go mór soláthar seirbhísí fíor-riachtanacha nó a d’fhéadfadh soláthar seirbhísí fíor-riachtanacha a shuaitheadh go mór. Mura rud é nach bhfuil siad in ann déanamh amhlaidh go hoibríochtúil, ba cheart d’eintitis chriticiúla fógra tosaigh a chur isteach tráth nach déanaí ná 24 uair an chloig tar éis dóibh a bheith feasach faoi theagmhas. Níor cheart a áireamh san fhógra tosaigh ach an fhaisnéis a bhfuil fíorghá léi chun an t-údarás inniúil a chur ar an eolas faoin teagmhas agus chun a cheadú don eintiteas criticiúil cúnamh a iarraidh, más gá. Ba cheart a léiriú san fhógra sin, i gcás inar féidir, cúis thoimhdithe an teagmhais. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú nach ndéantar, leis an gceanglas maidir leis an bhfógra tosaigh sin a chur isteach, acmhainní an eintitis chriticiúil a atreorú ó ghníomhaíochtaí a bhaineann le láimhseáil teagmhas ar cheart tosaíocht a thabhairt dóibh. Ba cheart, i gcás inarb ábhartha, tuarascáil mhionsonraithe a chur leis an bhfógra tosaigh tráth nach déanaí ná mí amháin tar éis an teagmhais. Ba cheart, leis an tuarascáil mhionsonraithe, an fógra tosaigh a chomhlánú agus forléargas níos iomláine a thabhairt ar an teagmhas.

(34)

Ba cheart an caighdeánú fanacht go príomha ina phróiseas atá faoi thionchar an mhargaidh. D’fhéadfadh cásanna a bheith ann go fóill, áfach, inarb iomchuí a cheangal go gcomhlíonfaí caighdeáin shonracha. Ba cheart do na Ballstáit, i gcás inarb úsáideach, úsáid caighdeán Eorpach agus caighdeán idirnáisiúnta agus sonraíochtaí teicniúla a bhaineann leis na bearta slándála agus athléimneachta is infheidhme maidir le heintitis chriticiúla a spreagadh freisin.

(35)

Cé go bhfeidhmíonn eintitis chriticiúla i gcoitinne mar chuid de ghréasán bonneagar agus soláthair seirbhísí atá ag éirí níos idirnasctha agus gur minic a sholáthraíonn siad seirbhísí riachtanacha i níos mó ná Ballstát amháin, tá tábhacht ar leith ag baint le cuid de na heintitis chriticiúla sin don Aontas agus dá mhargadh inmheánach toisc go soláthraíonn siad seirbhísí riachtanacha do 6 Bhallstát nó i 6 Bhallstát nó níos mó, agus dá bhrí sin, d’fhéadfaidís tairbhe a bhaint as tacaíocht shonrach ar leibhéal an Aontais. Ba cheart, dá bhrí sin, rialacha a bhunú maidir le misin chomhairleacha i ndáil le heintitis chriticiúla den sórt sin a bhfuil tábhacht Eorpach ar leith ag baint leo. Tá na rialacha sin gan dochar do na rialacha maidir le maoirseacht agus forfheidhmiú a leagtar amach sa Treoir seo.

(36)

Ar iarraidh réasúnaithe ón gCoimisiún nó ó Bhallstát amháin nó níos mó a soláthraítear an tseirbhís fhíor-riachtanach dó/dóibh, nó ann/iontu, i gcás ina bhfuil gá le faisnéis bhreise chun a bheith in ann comhairle a chur ar eintiteas criticiúil maidir lena chuid oibleagáidí faoin Treoir seo a chomhlíonadh, nó chun measúnú a dhéanamh ar eintiteas criticiúil a bhfuil tábhacht Eorpach ar leith ag baint leis maidir lena chomhlíontacht leis na hoibleagáidí sin, ba cheart don Bhallstát a shainaithin eintiteas criticiúil a bhfuil tábhacht Eorpach ar leith ag baint leis mar eintiteas criticiúil faisnéis áirithe mar a leagtar síos sa Treoir seo a chur ar fáil don Choimisiún. I gcomhaontú leis an mBallstát a rinne an t-eintiteas criticiúil a bhfuil tábhacht Eorpach áirithe ag baint leis a shainaithint mar eintiteas criticiúil, ba cheart don Choimisiún a bheith in ann misean comhairleach a eagrú chun measúnú a dhéanamh ar na bearta a chuir an t-eintiteas sin i bhfeidhm. Chun a áirithiú go gcuirfear misin chomhairleacha den sórt sin i gcrích i gceart, ba cheart rialacha comhlántacha a leagan amach, go háirithe maidir le heagrú agus le reáchtáil na misean comhairleach, maidir leis na gníomhartha leantacha a bheidh le tabhairt agus maidir leis na hoibleagáidí ar na heintitis chriticiúla a bhfuil tábhacht Eorpach ar leith ag baint leo. Gan dochar don ghá atá ann go ndéanfaidh an Ballstát ina seoltar an misean comhairleach agus an t-eintiteas criticiúil lena mbaineann rialacha a leagtar síos sa Treoir a chomhlíonadh, ba cheart an misean comhairleach a reáchtáil faoi réir rialacha mionsonraithe dhlí an Bhallstáit sin, mar shampla rialacha maidir leis na coinníollacha beachta atá le comhlíonadh chun rochtain a fháil ar áitreabh nó doiciméid ábhartha agus maidir le sásamh breithiúnach. D’fhéadfaí saineolas sonrach a theastaíonn le haghaidh na misean comhairleach sin a iarraidh, i gcás inarb ábhartha, tríd an Lárionad Comhordúcháin Práinnfhreagartha arna bhunú le Cinneadh Uimh. 1313/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (22).

(37)

Chun tacú leis an gCoimisiún agus chun éascú a dhéanamh ar chomhar i measc na mBallstát agus ar an malartú faisnéise, lena n-áirítear dea-chleachtais, i ndáil le saincheisteanna a bhaineann leis an Treoir seo, ba cheart Grúpa um Athléimneacht Eintiteas Criticiúil a bhunú, mar ghrúpa saineolaithe de chuid an Choimisiúin. Ba cheart do na Ballstáit iarracht a dhéanamh a áirithiú go gcomhoibríonn na hionadaithe ainmnithe dá n-údarás inniúil sa Ghrúpa um Athléimneacht Eintiteas Criticiúil go héifeachtach agus go héifeachtúil, lena n-áirítear trí chomhaltaí a bhfuil imréiteach slándála acu a ainmniú, nuair is iomchuí. Ba cheart don Ghrúpa um Athléimneacht Eintiteas Criticiúil tús a chur lena chúraimí a chomhlíonadh chomh luaithe agus is féidir, chun modhanna breise a chur ar fáil i ndáil le comhar iomchuí le linn thréimhse thrasuí na Treorach seo. Ba cheart don Ghrúpa um Athléimneacht Eintiteas Criticiúil idirghníomhú le meithleacha saineolaithe ábhartha eile a bhaineann go sonrach le hearnáil faoi leith.

(38)

Ba cheart don Ghrúpa um Athléimneacht Eintiteas Criticiúil comhoibriú leis an nGrúpa Comhair arna bhunú faoi Threoir (AE) 2022/2555 chun tacú le creat cuimsitheach le haghaidh cibir-athléimneacht agus neamh-chibir-athléimneacht eintiteas criticiúil. Ba cheart don Ghrúpa um Athléimneacht Eintiteas Criticiúil agus don Ghrúpa Comhair arna bhunú faoi Threoir (AE) 2022/2555 dul i mbun idirphlé rialta chun comhar a chur chun cinn idir na húdaráis inniúla faoin Treoir seo agus na húdaráis inniúla faoi Threoir (AE) 2022/2555 agus chun an malartú faisnéise a éascú go háirithe maidir le hábhair atá ábhartha don dá ghrúpa.

(39)

Chun cuspóirí na Treorach seo a bhaint amach agus gan dochar d’fhreagracht dhlíthiúil na mBallstát agus eintiteas criticiúil a áirithiú go gcomhlíonfar a gcuid oibleagáidí faoi seach a leagtar síos inti, ba cheart don Choimisiún tacaíocht a thabhairt d’údaráis inniúla agus d’eintitis chriticiúla agus é d’aidhm aige a gcomhlíontacht lena h-oibleagáidí faoi seach a éascú, i gcás ina measann sé gurb iomchuí sin. Agus tacaíocht á tabhairt do na Ballstáit agus d’eintitis chriticiúla maidir le cur chun feidhme na n-oibleagáidí faoin Treoir seo, ba cheart don Choimisiún cur leis na struchtúir agus na huirlisí atá ann cheana, amhail iad siúd atá faoin Sásra Aontais um Chosaint Shibhialta, arna bhunú faoi Chinneadh Uimh. 1313/2013/AE, agus faoin Líonra Tagartha Eorpach um Bonneagar Criticiúil a Chosaint. Ina theannta sin, ba cheart dó na Ballstáit a chur ar an eolas faoi acmhainní atá ar fáil ar leibhéal an Aontais, amhail laistigh den Chiste Slándála Inmheánaí, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1149 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23), Fís Eorpach, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/695 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (24), nó ionstraimí eile atá ábhartha maidir le hathléimneacht eintiteas criticiúil.

(40)

Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh cumhachtaí sonracha áirithe ag a n-údaráis inniúla chun an Treoir seo a chur i bhfeidhm agus a fhorfheidhmiú go cuí i ndáil le heintitis chriticiúla, i gcás ina dtiocfaidh na heintitis sin faoina ndlínse mar a shonraítear sa Treoir seo. Ba cheart a áireamh ar na cumhachtaí sin, go háirithe, an chumhacht chun cigireachtaí, agus iniúchtaí a dhéanamh, an chumhacht chun maoirseacht a dhéanamh, agus an chumhacht chun a cheangal ar eintitis chriticiúla faisnéis agus fianaise a sholáthar maidir leis na bearta atá déanta acu chun a gcuid oibleagáidí a chomhlíonadh agus, i gcás inar gá, an chumhacht chun orduithe a eisiúint le sáruithe arna sainaithint a leigheas. Agus orduithe den sórt sin á n-eisiúint acu, níor cheart do na Ballstáit bearta a éileamh a théann thar a bhfuil riachtanach agus comhréireach chun comhlíontacht an eintitis chriticiúil lena mbaineann a áirithiú, agus aird ar leith á tabhairt ar a thromchúisí is atá an sárú agus ar acmhainn eacnamaíoch an eintitis chriticiúil lena mbaineann. Ar bhonn níos ginearálta, ba cheart coimircí iomchuí éifeachtacha a bheith ag gabháil leis na cumhachtaí sin, ar coimircí iad atá le sonrú sa dlí náisiúnta i gcomhréir le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Agus measúnú á dhéanamh ar chomhlíontacht eintitis chriticiúil lena chuid oibleagáidí mar a leagtar síos sa Treoir seo, ba cheart do na húdaráis inniúla faoin Treoir seo a bheith in ann a iarraidh ar na húdaráis inniúla faoi Threoir (AE) 2022/2555 a gcuid cumhachtaí maoirseachta agus forfheidhmiúcháin a fheidhmiú i dtaca le heintiteas faoin Treoir sin+ a aithnítear freisin mar eintiteas criticiúil faoin Treoir seo. Ba cheart do na húdaráis inniúla faoin Treoir seo agus do na húdaráis inniúla faoi Threoir (AE) 2022/2555 oibriú i gcomhar agus faisnéis a mhalartú chun na críche sin.

(41)

Chun an Treoir seo a chur i bhfeidhm ar bhealach éifeachtach comhsheasmhach, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún chun an Treoir seo a fhorlíonadh trí liosta seirbhísí fíor-riachtanacha a tharraingt suas. Ba cheart d’údaráis inniúla an liosta sin a úsáid chun measúnuithe riosca Ballstáit a dhéanamh agus chun eintitis chriticiúla a shainaithint de bhun na Treorach seo. I bhfianaise chur chuige an chomhchuibhithe íosta atá sa Treoir seo, tá an liosta sin neamh-uileghabhálach, agus d’fhéadfadh na Ballstáit é a chomhlánú le seirbhísí fíor-riachtanacha breise ar an leibhéal náisiúnta chun sainiúlachtaí náisiúnta a chur san áireamh agus seirbhísí fíor-riachtanacha á soláthar. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (25). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(42)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Treoir seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (26).

(43)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí na Treorach seo a ghnóthú go leordhóthanach, eadhon a áirithiú go soláthrófar seirbhísí atá fíor-riachtanach chun feidhmeanna sochaíocha nó gníomhaíochtaí eacnamaíocha ríthábhachtacha a choinneáil ar bun ar bhealach gan bhac sa mhargadh inmheánach, agus athléimneacht eintiteas criticiúil a sholáthraíonn na seirbhísí sin a fheabhsú, agus, de bharr éifeachtaí na gníomhaíochta, gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach in Airteagal 5, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

(44)

Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (27) agus thug an Maoirseoir tuairim an 11 Lúnasa 2021.

(45)

Dá bhrí sin, ba cheart Treoir 2008/114/CE a aisghairm,