Artikolu 15 Prinċipji

(a) L-ispejjeż li għandhom jitqassmu bejn l-utenti tal-ispazju tal-ajru għandhom ikunu l-ispejjeż determinati tal-forniment tas-servizzi ta’ navigazzjoni tal-ajru, inklużi ammonti xierqa għal imgħax fuq kapital investit u deprezzar ta’ assi, kif ukoll l-ispejjeż ta’ manutenzjoni, operazzjoni, ġestjoni u amministrazzjoni. L-ispejjeż iddeterminati għandhom ikunu l-ispejjez iddeterminati mill-Istati Membri fil-livell nazzjonali jew fil-livell tal-blokok funzjonali tal-ispazju tal-ajru fil-bidu tal-perjodu ta’ referenza għal kull sena kalendarja tal-perjodu ta’ referenza msemmija fl-Artikolu 11 tal-qafas ta’ Regolament, jew matul il-perjodu ta’ referenza, wara li jsiru l-aġġustamenti neċessarji billi jiġu applikati l-mekkaniżmi ta’ twissija stabbiliti fl-Artikolu 11 tar-Regolament qafas;

(b) L-ispejjeż li għandhom jitqiesu f’dan il-kuntest għandhom ikunu dawk stmati f’konnessjoni mal-faċilitajiet u servizzi provduti għal implimentati taħt il-Pjan Reġjonali ta’ Navigazzjoni tal-Ajru tal-ICAO, ir-Reġjun Ewropew. Jistgħu wkoll jinkludu spejjeż minfuqa mill-autoritajiet nazzjonali ta’ sorveljanza u/jew entitajiet kwalifikati, kif ukoll spejjeż oħra minfuqa mill-Istati Membri u l-fornituri ta’ servizz relevanti f’konnessjoni mal-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni tal-ajru; huma ma għandhomx jinkludu l-ispejjeż tal-pieni imposti mill-Istati Membri skont l-Artikolu 9 tar-Regolament qafas u lanqas l-ispejjeż ta’ kwalunkwe miżura korrettiva imposta mill-Istati Membri skont l-Artikolu 11 tar-Regolament qafas;

(c) Fir-rigward tal-blokok funzjonali tal-Ispazju tal-ajru u bħala parti mill-ftehim qafas rispettivi tagħhom, l-Istati membri għandhom jagħmlu sforzi raġonevoli biex jaqblu fuq il-prinċipji komuni għall-politika ta’ ħlasijiet;

(d) l-ispiża ta’ servizzi differenti ta’ navigazzjoni tal-ajru ghandha tkun identifikata b’mod separat, kif jipprovdi l-Artikolu 12(3);

(e) Ma għandux ikun permess sussidju trażversali bejn servizzi ta’ waqt ir-rotta u servizzi fit-terminal. L-ispejjez li huma relatati kemm mas-servizzi li jingħataw fit-terminals u s-servizzi en-route għandhom jiġu allokali b’mod proporzjonali bejn is-servizzi en-route u s-servizzi fit-terminals fuq il-bażi ta’ metodoloġija trasparenti. Sussidju trażversali għandu jitħalla jsir bejn servizzi ta’ navigazzjoni tal-ajru fi kwalunkwe waħda miż-żewġ kategoriji biss meta dan ikun iġġustifikat għal raġunijiet oġġettivi, suġġett għal identifikazzjoni ċara;

(f) trasparenza tal-bażi ta’ spiża ħgħal hlasijiet ħgħandha tkun iggarantita. Regoli ta’ implimentazzjoni ħgħall-forniment ta’ informazzjoni minn fornituri ta’ servizz ħgħandhom ikunu addottati biex jippermettu reviżjonijiet tal-previżjonijiet talfornitur, spejjeż attwali u ħdħul (introjtu). ħGħandu jkun hemm skambju regolari ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali ta’ sorveljanza, fornituri ta’ servizz, utenti tal-ispazju tal-ajru, il-Kummissjoni u Eurocontrol.

(a) it-tariffi għandhom ikunu stabbiliti għas-servizzi disponibbli tan-navigazzjoni tal-ajru taħt kundizzjonijiet non-diskriminatorji. Meta jkunu imposti ħlasijiet fuq utenti differenti tal-ispazju tal-ajru ħgħall-użu tal-istess servizzi, ebda distinzjoni m’għandha ssir f’konnessjoni ma’ nazzjonalità jew kategorija tal-utent;

(b) eżenzjoni ta’ certi utenti, ċspecjalment ta’ operaturi ta’ speċjalment ajruplani ħħfief u ajruplani tal-Istat, tista’ tkun permessa, sakemm l-ispiża ta’ talita’ eżenzjoni ma tintefax fuq utenti ohra;

(c) it-tariffi għandhom jiġu stabbiliti għal kull sena kalendarja fuq il-bażi ta’ spejjeż iddeterminati, jew jistgħu jiġu stabbiliti skont il-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Istati Membri biex jiġi ddeterminat il-livell massimu tar-rata tal-unità jew tad-dħul ta’ kull sena fuq firxa ta’ perjodu li ma jeċċedix il-ħames snin;

(d) is-servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru għandhom jirrendu dħul suffiċjenti biex jiġġenera akkwist raġonevoli mill-assi biex tkun tista’ ssir kontribuzzjoni għaż-żidiet inkrimentali meħtieġa tal-kapital;

(e) it-tariffi għandhom jirriflettu l-ispejjeż tas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru u l-faċilitajiet disponibbli għall-utenti tal-ajruport, b’kont meħud tal-kapaċitajiet produttivi tat-tipi differenti ta’ ajruplani konċernati;

(f) it-tariffi għandhom jinkoraġġixxu l-forniment sikur, effiċjenti u effettiv u sostenibbli ta’ servizzi ta’ navigazzjoni tal-ajru bil-ħsieb tal-kisba ta’ livell għoli ta’ sikurezza u ta’ effiċjenza mqabbla mal-ispiża u li jilħqu l-miri ta’ prestazzjoni u huma għandhom jistimulaw il-forniment ta’ servizz integrat filwaqt li jnaqqsu l-impatt ambjentali tal-avjazzjoni. Għal dak il-għan u b’rabta mal-pjani ta’ prestazzjoni jew blokok funzjonali tal-ispazju tal-ajru, l-awtoritajiet nazzjonali ta’ sorveljanza jistgħu jwaqqfu mekkaniżmi, inklużi inċentivi li jikkonsistu f’vantaġġi u żvantaġġi, biex jinkorraġġixxu l-fornituri ta’ servizzi ta’ navigazzjoni tal-ajru u/jew utenti tal-ajru ħalli jstostnu t-titjib fil-forniment tas-servizzi ta’ navigazzjoni tal-ajru bħalma hi l-kapaċità miżjuda, dewmien imnaqqas u żvilupp sostenibbli, filwaqt li jinżamm livell tajjeb ta’ sikurezza.