Preamble: 1

(1)

Jenħtieġ li l-Unjoni tħares u tippromwovi l-valuri u l-interessi tagħha madwar id-dinja sabiex taħdem għall-objettivi u l-prinċipji tal-azzjonijiet esterni tal-Unjoni, kif stabbiliti fl-Artikolu 3(5) u l-Artikoli 8 u 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.

(2)

Sabiex jimplimenta l-qafas internazzjonali l-ġdid stabbilit mill-Aġenda 2030 tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Iżvilupp Sostenibbli, l-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta’ Sigurtà tal-Unjoni Ewropea, u l-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp, ir-Regolament (EU) 2021/947 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2)+ għandu l-għan li jżid il-koerenza u jiżgura l-effettività tal-azzjoni esterna tal-Unjoni billi jikkonċentra l-isforzi tiegħu permezz ta’ strument simplifikat biex itejjeb l-implimentazzjoni tal-politiki differenti ta’ azzjoni esterna.

(3)

L-objettiv tal-Istrument Ewropew għal Kooperazzjoni Internazzjonali fil-qasam tas-Sikurezza Nukleari (l-“Istrument”), li jikkomplementa l-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali – Ewropa Globali stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/947, jenħtieġ li jkun il-promozzjoni ta’ livell għoli ta’ sikurezza nukleari, protezzjoni mir-radjazzjoni, u l-applikazzjoni ta’ salvagwardji effiċjenti u effettivi ta’ materjali nukleari f’pajjiżi terzi, li jibnu fuq l-attivitajiet fi ħdan il-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (Komunità). Fi ħdan dan l-objettiv, dan ir-Regolament għandu l-għan li jappoġġa l-promozzjoni ta’ trasparenza fil-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet fil-qasam nukleari tal-awtoritajiet f’pajjiżi terzi.

(4)

Jenħtieġ li l-Istrument jiġi stabbilit għal perijodu ta’ seba’ snin biex it-tul ta’ żmien tiegħu jiġi allinjat ma’ dak tal-qafas finanzjarju pluriennali stabbilit fir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 (3).

(5)

Dan ir-Regolament jagħmel parti mill-qafas imfassal għall-ippjanar tal-kooperazzjoni u jenħtieġ li jikkomplementa dawk il-miżuri ta’ kooperazzjoni nukleari li huma ffinanzjati skont ir-Regolament (UE) 2021/947.

(6)

L-Istati Membri tal-Unjoni huma Partijiet għat-Trattat dwar in-Nonproliferazzjoni tal-Armi Nukleari ffirmat fl-1 ta’ Lulju 1968 u japplikaw il-Protokoll Addizzjonali għall-ftehimiet ta’ salvagwardja rispettivi tagħhom mal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika (IAEA).

(7)

Sabiex jibqa’ jsir u jiġi promoss it-titjib kontinwu tas-sikurezza nukleari u r-regolamentazzjoni tagħha, il-Kunsill adotta d-Direttivi 2009/71/Euratom (4), 2011/70/Euratom (5) u 2013/59/Euratom (6). Dawk id-Direttivi u l-istandard għoli ta’ sikurezza nukleari u ta’ ġestjoni ta’ skart radjuattiv u fjuwil użat implimentat fil-Komunità huma eżempji li għandhom jintużaw biex pajjiżi terzi jitħeġġu jadottaw standards għolja simili.

(8)

Il-Komunità u l-Istati Membri tagħha huma Partijiet Kontraenti għall-Konvenzjoni dwar is-Sikurezza Nukleari adottata fis-17 ta’ Ġunju 1994 u l-Konvenzjoni Konġunta dwar is-Sigurtà tal-Maniġġar ta’ Karburant Użat u dwar is-Sigurtà tal-Maniġġar ta’ Skart Radjuattiv adottata fil-5 ta’ Settembru 1997.

(9)

Jenħtieġ li l-Komunità tkompli tikkoopera mill-qrib mal-IAEA skont il-Kapitolu 10 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (“it-Trattat Euratom”) fir-rigward tas-sikurezza nukleari u s-salvagwardji nukleari, biex jinkisbu l-objettivi tal-Kapitoli 3 u 7 tat-Titolu II tat-Trattat Euratom. Il-Komunità tikkoopera ma’ organizzazzjonijiet u programmi internazzjonali oħra li jipprovaw jiksbu objettivi simili.

(10)

Jenħtieġ li l-Istrument jipprevedi azzjonijiet b’appoġġ għall-objettivi mixtieqa u f’konformità mal-azzjonijiet appoġġati preċedentement skont ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 237/2014 (7). Dawk l-objettivi jikkonċernaw il-promozzjoni ta’ kultura ta’ sikurezza nukleari effettiva u l-implimentazzjoni tal-ogħla standards ta’ sikurezza nukleari u ta’ protezzjoni mir-radjazzjoni u t-titjib kontinwu tas-sikurezza nukleari, il-ġestjoni responsabbli u sikura ta’ fjuwil użat u skart radjuattiv, id-dekummissjonar u r-rimedjazzjoni ta’ dawk li kienu siti u installazzjonijiet nukleari, u salvagwardji effiċjenti u effettivi għal materjal nukleari f’pajjiżi terzi, b’mod partikolari fil-pajjiżi aderenti, il-pajjiżi kandidati, il-kandidati potenzjali u l-pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat.

(11)

Jenħtieġ li l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament tkun imsejsa fuq konsultazzjoni, fejn rilevanti, mal-Istati Membri u l-awtoritajiet rilevanti tagħhom, b’mod partikolari l-awtoritajiet regolatorji kompetenti fil-qasam tas-sikurezza nukleari, mal-Grupp ta’ Regolaturi Ewropew dwar is-Sikurezza Nukleari u permezz tal-kumitat tal-Istrument Ewropew għal Kooperazzjoni Internazzjonali fil-qasam tas-Sikurezza Nukleari, u fuq djalogu mal-pajjiżi sħab. Jenħtieġ li l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament tqis il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar assistenza lil pajjiżi terzi fil-qasam tas-sikurezza u s-sigurtà nukleari adottati fid-9 ta’ Diċembru 2008.

(12)

Jenħtieġ li r-riżultati tal-azzjoni esterna tal-Komunità jiġu mmonitorjati u vvalutati fuq il-bażi ta’ indikaturi predefiniti, trasparenti, speċifiċi għall-pajjiżi u li jistgħu jitkejlu, adattati għall-ispeċifiċitajiet u l-objettivi tal-Istrument u preferibbilment jenħtieġ li jkunu msejsa fuq il-Qafas tar-Riżultati tal-UE fl-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni Internazzjonali. Jenħtieġ li l-indikaturi jkunu orjentati lejn il-kwalità, il-prestazzjoni u r-riżultati, sabiex jirrikjedu aktar responsabbiltà u obbligu ta’ rendikont mill-pajjiżi benefiċjarji fil-konfront tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha fir-rigward tar-riżultati miksuba fl-implimentazzjoni ta’ miżuri għat-titjib tas-sikurezza.

(13)

Jenħtieġ li l-Unjoni u l-Komunità jfittxu l-aktar użu effiċjenti tar-riżorsi disponibbli sabiex jottimizzaw l-impatt tal-azzjoni esterna tagħhom. Jenħtieġ li dan jinkiseb permezz ta’ koerenza u komplementarjetà bejn l-istrumenti ta’ finanzjament estern tal-Unjoni, kif ukoll permezz tal-ħolqien ta’ sinerġiji ma’ politiki u programmi oħra tal-Unjoni. Sabiex jimmassimizza l-impatt ta’ interventi kkombinati biex jintlaħaq objettiv komuni, jenħtieġ li dan ir-Regolament jippermetti l-kombinament ta’ finanzjamenti ma’ programmi oħrajn tal-Unjoni, sakemm il-kontribuzzjonijiet ma jkoprux l-istess spejjeż.

(14)

Dan ir-Regolament jistabbilixxi pakkett finanzjarju għat-tul kollu tal-Istrument, li għandu jikkostitwixxi l-ammont ta’ referenza primarja fit-tifsira tal-punt 18 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f’materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda, (8) għall-Parlament Ewropew u l-Kunsill matul il-proċedura baġitarja annwali.

(15)

Ir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9) (ir-“Regolament Finanzjarju”) japplika għall-Istrument. Ir-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi regoli dwar l-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni, inkluż ir-regoli dwar għotjiet, premjijiet, akkwist, ġestjoni indiretta, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji, assistenza finanzjarja u r-rimborż ta’ esperti esterni.

(16)

Jenħtieġ li r-regoli u l-proċeduri stipulati fir-Regolament (UE) 2021/947 japplikaw għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, kif xieraq, u jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni skont dan ir-Regolament jirriflettu d-dispożizzjonijiet previsti f’dak ir-Regolament.

(17)

Ir-regoli finanzjarji orizzontali adottati mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fuq il-bażi tal-Artikolu 106a tat-Trattat Euratom u l-Artikolu 322 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) japplikaw għal dan ir-Regolament. Dawk ir-regoli huma stipulati fir-Regolament Finanzjarju u jiddeterminaw b’mod partikolari l-proċedura għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit permezz ta’ għotjiet, akkwist, premji u implimentazzjoni indiretta, u jipprevedu verifiki dwar ir-responsabbiltà tal-atturi finanzjarji. Ir-regoli adottati abbażi tal-Artikolu 106a tat-Trattat Euratom u l-Artikolu 322 TFUE jinkludu wkoll reġim ġenerali ta’ kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni.

(18)

Jenħtieġ li l-forom u l-metodi ta’ implimentazzjoni tal-finanzjament tal-Unjoni stipulati f’dan ir-Regolament jintgħażlu fuq il-bażi tal-kapaċità tagħhom li jiksbu l-objettivi speċifiċi tal-azzjonijiet u li jagħtu r-riżultati, filwaqt li jitqiesu, b’mod partikolari, il-kostijiet tal-kontrolli, il-piż amministrattiv, u r-riskju mistenni ta’ nuqqas ta’ konformità. Dan jenħtieġ li jinkludi konsiderazzjoni tal-użu ta’ somom f’daqqa, rati fissi u kostijiet unitarji, kif ukoll finanzjament mhux marbut ma’ kostijiet kif imsemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 125(1) tar-Regolament Finanzjarju.

(19)

Jenħtieġ li l-miżuri u l-pjanijiet ta’ azzjoni annwali jikkostitwixxu programmi ta’ ħidma skont ir-Regolament Finanzjarju. Il-pjanijiet ta’ azzjoni annwali jikkonsistu f’sett ta’ miżuri miġbura f’dokument wieħed.

(20)

Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fl-għoti ta’ appoġġ fil-qasam ta’ politika rilevanti u biex l-implimentazzjoni tkun tista’ ssir mill-bidu tal-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027, huwa neċessarju li tiġi prevista l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament mill-bidu tas-sena finanzjarja 2021.

(21)

F’konformità mar-Regolament Finanzjarju, ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10), u r-Regolamenti tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 (11), (Euratom, KE) Nru 2185/96 (12) u (UE) 2017/1939 (13), l-interessi finanzjarji tal-Unjoni għandhom jiġu protetti permezz ta’ miżuri proporzjonati, inkluż miżuri relatati mal-prevenzjoni, is-sejbien, il-korrezzjoni u l-investigazzjoni ta’ irregolaritajiet, inkluż frodi, mal-irkupru ta’ fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b’mod mhux korrett, u, fejn xieraq, mal-impożizzjoni ta’ pieni amministrattivi. B’mod partikolari, skont ir-Regolamenti (Euratom, KE) Nru 2185/96 (UE, Euratom) Nru 883/2013, l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) għandu s-setgħa li jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, inkluż verifiki u spezzjonijiet fuq il-post, bil-ħsieb li jistabbilixxi jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew xi attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni.

L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) għandu s-setgħa, skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, li jinvestiga u jressaq għall-prosekuzzjoni reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif previst fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14). F’konformità mar-Regolament Finanzjarju, kwalunkwe persuna jew entità li tirċievi fondi mill-Unjoni għandha tikkoopera bis-sħiħ fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, tagħti d-drittijiet u l-aċċess neċessarji lill-Kummissjoni, lill-OLAF u lill-Qorti tal-Awdituri u, fir-rigward ta’ dawk l-Istati Membri li jipparteċipaw fil-kooperazzjoni msaħħa skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, lill-UPPE, u għandha tiżgura li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni ta’ fondi tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti. Għal dik ir-raġuni, ftehimiet ma’ pajjiżi u territorji terzi u ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali, kif ukoll kwalunkwe kuntratt jew ftehim li jirriżulta mill-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jinkludu dispożizzjonijiet li espliċitament jagħtu s-setgħa lill-Kummissjoni, lill-OLAF, lill-Qorti tal-Awdituri u lill-UPPE li jwettqu awditi u verifiki u spezzjonijiet fuq il-post skont il-kompetenzi rispettivi tagħhom u jiżguraw li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni tal-fondi tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti.

(22)

Għalhekk ir-Regolament (Euratom) Nru 237/2014 jenħtieġ li jitħassar.

(23)

Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15).

(24)

Jenħtieġ li r-referenzi għall-istrumenti ta’ assistenza esterna fid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/427/UE (16) jinqraw bħala referenzi għal dan ir-Regolament u għar-Regolamenti msemmijin hawnhekk. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li dan ir-Regolament jiġi implimentat skont id-Deċiżjoni 2010/427/UE.

(25)

Jenħtieġ li l-azzjonijiet previsti f’dan ir-Regolament isegwu strettament il-kundizzjonijiet u l-proċeduri stabbiliti mill-miżuri restrittivi tal-Unjoni,