Άρθρο 27 Μετατροπή, μεταφορά και διανομή ενέργειας

Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας, κατά την άσκηση των κανονιστικών καθηκόντων που προβλέπονται στις οδηγίες 2009/73/ΕΚ και (ΕΕ) 2019/944, εφαρμόζουν, σύμφωνα με το άρθρο 3 της παρούσας οδηγίας, την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση στις αποφάσεις τους για τη λειτουργία των υποδομών αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεών τους για τα τιμολόγια του δικτύου. Εκτός από την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας μπορούν να λαμβάνουν υπόψη την οικονομική αποδοτικότητα, την αποδοτικότητα του συστήματος και την ασφάλεια του εφοδιασμού, καθώς και την ενοποίηση της αγοράς, διασφαλίζοντας παράλληλα τους στόχους της Ένωσης για το κλίμα και τη βιωσιμότητα, όπως ορίζεται στο άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 715/2009.

Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και διανομής αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας εφαρμόζουν στις αποφάσεις τους για τον προγραμματισμό του δικτύου, την ανάπτυξη δικτύων και τις επενδύσεις, την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση σύμφωνα με το άρθρο 3 της παρούσας οδηγίας. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ή άλλες ορισθείσες εθνικές αρχές επαληθεύουν ότι οι μεθοδολογίες που χρησιμοποιούν οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και οι διαχειριστές συστημάτων διανομής αξιολογούν εναλλακτικές επιλογές στην ανάλυση κόστους-οφέλους και λαμβάνουν υπόψη τα ευρύτερα οφέλη των λύσεων ενεργειακής απόδοσης, την ευελιξία από την πλευρά της ζήτησης και τις επενδύσεις σε στοιχεία ενεργητικού που συμβάλλουν στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές και οι άλλες ορισθείσες αρχές επαληθεύουν επίσης την εφαρμογή της αρχής της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση εκ μέρους των διαχειριστών των συστημάτων μεταφοράς ή των διαχειριστών των συστημάτων διανομής κατά την έγκριση, την επαλήθευση ή την παρακολούθηση των έργων τους και των προγραμμάτων ανάπτυξης δικτύου δυνάμει του άρθρου 22 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ, και του άρθρου 32 παράγραφος 3 και του άρθρου 51 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές μπορούν να παρέχουν μεθοδολογίες και καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο αξιολόγησης εναλλακτικών λύσεων στην ανάλυση κόστους-οφέλους σε στενή συνεργασία με τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και τους διαχειριστές συστημάτων διανομής, οι οποίοι μπορούν να μοιράζονται βασική τεχνική εμπειρογνωμοσύνη.

Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και διανομής παρακολουθούν και ποσοτικοποιούν τον συνολικό όγκο των απωλειών δικτύου και, όπου αυτό είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτό, βελτιστοποιούν τα δίκτυα και βελτιώνουν την αποδοτικότητα του δικτύου. Οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και διανομής αναφέρουν στην εθνική ρυθμιστική αρχή ενέργειας τα εν λόγω μέτρα και την εξοικονόμηση ενέργειας που προσδοκάται μέσω της μείωσης των απωλειών δικτύου. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και διανομής αξιολογούν τα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης όσον αφορά τα υφιστάμενα συστήματά τους μεταφοράς ή διανομής αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας και βελτιώνουν την ενεργειακή απόδοση κατά τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των υποδομών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη έξυπνων δικτύων. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και διανομής να αναπτύσσουν καινοτόμες λύσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των υφιστάμενων και των μελλοντικών συστημάτων μέσω κανονισμών που βασίζονται σε κίνητρα, σύμφωνα με τις τιμολογιακές αρχές που θεσπίζονται με το άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 715/2009.

Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας περιλαμβάνουν ειδικό τμήμα για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σχετικά με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης όσον αφορά τη λειτουργία των υποδομών αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας στην ετήσια έκθεση που συντάσσεται σύμφωνα με το άρθρο 41 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ και σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 1 στοιχείο θ) της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944. Στις εκθέσεις αυτές, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας παρέχουν εκτίμηση της συνολικής απόδοσης κατά τη λειτουργία των υποδομών αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και των μέτρων που εφαρμόζουν οι διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς και διανομής και, κατά περίπτωση, διατυπώνουν συστάσεις για βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης, συμπεριλαμβανομένων οικονομικά αποδοτικών εναλλακτικών λύσεων που μειώνουν τα φορτία αιχμής και τη συνολική χρήση ηλεκτρικής ενέργειας.

Για την ηλεκτρική ενέργεια, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η ρύθμιση και τα τιμολόγια δικτύου πληρούν τα κριτήρια του παραρτήματος XIIΙ, λαμβάνοντας υπόψη τους κώδικες δικτύου και τις κατευθυντήριες γραμμές που εκπονήθηκαν σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/943 και την υποχρέωση που προβλέπεται στο άρθρο 59 παράγραφος 7 στοιχείο α) της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, ώστε οι αναγκαίες επενδύσεις στα δίκτυα να μπορούν να πραγματοποιούνται κατά τρόπο που να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα των δικτύων.

Τα κράτη μέλη μπορούν να εγκρίνουν στοιχεία συστημάτων και τιμολογιακών δομών που εξυπηρετούν κοινωνικούς σκοπούς για τη μεταφορά και διανομή ενέργειας μέσω δικτύου, με την προϋπόθεση ότι οι ενδεχόμενες διαταραχές στο σύστημα μεταφοράς και διανομής είναι οι ελάχιστες δυνατές και δεν είναι δυσανάλογες προς τους κοινωνικούς σκοπούς.

Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές διασφαλίζουν την κατάργηση εκείνων των κινήτρων στα τιμολόγια μεταφοράς και διανομής που αποβαίνουν σε βάρος της ενεργειακής απόδοσης της παραγωγής, της μεταφοράς, της διανομής και του εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την αποδοτικότητα του σχεδιασμού των υποδομών και της λειτουργίας των υφιστάμενων υποδομών, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/943, και ότι τα τιμολόγια επιτρέπουν την απόκριση της ζήτησης.

Οι διαχειριστές συστήματος μεταφοράς και οι διαχειριστές συστήματος διανομής συμμορφώνονται με το παράρτημα XIV.

Όπου κρίνεται σκόπιμο, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές μπορούν να απαιτούν από τους διαχειριστές συστήματος μεταφοράς και τους διαχειριστές συστήματος διανομής να ενθαρρύνουν την εγκατάσταση των μονάδων συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης πλησίον σημείων ζήτησης θερμότητας μειώνοντας τα τέλη σύνδεσης και τα τέλη χρήσης συστήματος.

Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης, οι οποίοι επιθυμούν να συνδεθούν με το δίκτυο, να προκηρύσσουν πρόσκληση υποβολής προσφορών για τις εργασίες σύνδεσης.

Κατά την υποβολή εκθέσεων δυνάμει της οδηγίας 2010/75/ΕΕ και με την επιφύλαξη του άρθρου 9 παράγραφος 2 της οδηγίας αυτής, τα κράτη μέλη εξετάζουν το ενδεχόμενο να περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τα επίπεδα ενεργειακής απόδοσης των εγκαταστάσεων που πραγματοποιούν καύση καυσίμων με συνολική ονομαστική θερμική ισχύ 50 MW και άνω, με βάση τις σχετικές βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές που έχουν αναπτυχθεί σύμφωνα με την οδηγία 2010/75/ΕΕ.