Artikolu 27 Trasformazzjoni, trażmissjoni u distribuzzjoni tal-enerġija

L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali tal-enerġija għandhom japplikaw il-prinċipju “L-effiċjenza enerġetika tiġi l-ewwel”, f’konformità mal-Artikolu 3 ta’ din id-Direttiva, fit-twettiq tal-kompiti regolatorji previsti fid-Direttivi 2009/73/KE u (UE) 2019/944 fir-rigward tad-deċiżjonijiet tagħhom dwar l-operazzjoni tal-infrastruttura tal-gass u tal-elettriku, inkluż id-deċiżjonijiet tagħhom dwar it-tariffi tan-network. Minbarra l-prinċipju “L-effiċjenza enerġetika tiġi l-ewwel”, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali tal-enerġija jistgħu jqisu l-kosteffiċjenza, l-effiċjenza tas-sistema u s-sigurtà tal-provvista, u l-integrazzjoni tas-suq, filwaqt li jissalvagwardjaw il-miri klimatiċi tal-Unjoni u s-sostenibbiltà, kif stabbiliti fl-Artikolu 18 tar-Regolament (UE) 2019/943 u fl-Artikolu 13 tar-Regolament (KE) Nru 715/2009.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-operaturi ta’ sistemi tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni tal-gass u tal-elettriku japplikaw il-prinċipju “L-effiċjenza enerġetika tiġi l-ewwel”, f’konformità mal-Artikolu 3 ta’ din id-Direttiva, fl-ippjanar tan-network, fl-iżvilupp tan-network u fid-deċiżjonijiet ta’ investiment tagħhom. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet nazzjonali deżinjati oħra għandhom jivverifikaw li l-metodoloġiji użati mill-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni u mill-operaturi tas-sistemi ta’ distribuzzjoni jivvalutaw l-alternattivi fl-analiżi tal-kostbenefiċċji, u jqisu l-benefiċċji usa’ tas-soluzzjonijiet għall-effiċjenza enerġetika, il-flessibbiltà fuq in-naħa tad-domanda u l-investiment f’assi li jikkontribwixxu għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet deżinjati oħra għandhom jivverifikaw ukoll l-implimentazzjoni tal-prinċipju “L-effiċjenza enerġetika tiġi l-ewwel” mill-operaturi tas-sistemi tat-trażmissjoni jew mill-operaturi tas-sistemi tad-distribuzzjoni meta jkunu qed japprovaw, jivverifikaw jew jimmonitorjaw il-proġetti u l-pjanijiet ta’ żvilupp tan-network tagħhom skont l-Artikolu 22 tad-Direttiva 2009/73/KE u l-Artikolu 32(3) u l-Artikolu 51 tad-Direttiva (UE) 2019/944. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jistgħu jipprovdu metodoloġiji u gwida dwar kif għandhom jiġu vvalutati l-alternattivi fl-analiżi tal-kostbenefiċċji f’kooperazzjoni mill-qrib mal-operaturi tas-sistema ta’ trażmissjoni u l-operaturi tas-sistema ta’ distribuzzjoni, li jistgħu jikkondividu għarfien espert tekniku essenzjali.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-operaturi tas-sistemi tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni jimmonitorjaw u jikkwantifikaw il-volum globali tat-telf tan-network u, fejn dan ikun teknikament u finanzjarjament fattibbli, jottimizzaw in-networks u jtejbu l-effiċjenza tan-network. L-operaturi ta’ sistemi tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni għandhom jirrapportaw lill-awtorità regolatorja nazzjonali tal-enerġija dwar dawk il-miżuri u dwar l-iffrankar tal-enerġija mistenni bi tnaqqis fit-telf tan-network. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-operaturi ta’ sistemi tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni jivvalutaw il-miżuri li jtejbu l-effiċjenza enerġetika b’rabta mas-sistemi eżistenti tagħhom tat-trażmissjoni jew tad-distribuzzjoni tal-gass jew tal-elettriku u jtejbu l-effiċjenza enerġetika fid-disinn u fl-operazzjoni tal-infrastruttura, speċjalment f’termini tal-introduzzjoni ta’ grilja intelliġenti. L-Istati Membri għandhom iħeġġu lill-operaturi ta’ sistemi tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni biex jiżviluppaw soluzzjonijiet innovattivi li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tas-sistemi eżistenti u futuri permezz ta’ regolamenti bbażati fuq l-inċentivi f’konformità mal-prinċipji tariffarji stipulati fl-Artikolu 18 tar-Regolament (UE) 2019/943 u l-Artikolu 13 tar-Regolament (KE) Nru 715/2009.

L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali tal-enerġija għandhom jinkludu taqsima speċifika dwar il-progress miksub fit-titjib tal-effiċjenza enerġetika b’rabta mal-operazzjoni tal-infrastruttura tal-gass u tal-elettriku fir-rapport annwali mfassal skont l-Artikolu 41 tad-Direttiva 2009/73/KE u skont l-Artikolu 59(1), il-punt (i), tad-Direttiva (UE) 2019/944. F’dawk ir-rapporti, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali tal-enerġija għandhom jipprovdu valutazzjoni tal-effiċjenza globali fl-operazzjoni tal-infrastruttura tal-gass u tal-elettriku, il-miżuri li ħadu l-operaturi ta’ sistemi tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni u, meta applikabbli, jagħtu rakkomandazzjonijiet biex titjieb l-effiċjenza enerġetika, inkluż alternattivi kosteffiċjenti li jnaqqsu t-tagħbija fl-eqqel sigħat u l-użu tal-elettriku b’mod ġenerali.

Għall-elettriku, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li r-regolazzjoni tan-networks u t-tariffi tan-networks jissodisfaw il-kriterji stipulati fl-Anness XIII, b’kunsiderazzjoni għall-kodiċijiet tan-netwerk u l-linji gwida żviluppati skont ir-Regolament (UE) 2019/943 u l-obbligu stipulat fl-Artikolu 59(7), il-punt (a), tad-Direttiva (UE) 2019/944 li jippermetti li l-investimenti meħtieġa fin-networks jitwettqu b’mod li jiżgura l-vijabbiltà tan-networks.

L-Istati Membri jistgħu jippermettu komponenti ta’ skemi u ta’ strutturi tariffarji b’għan soċjali għat-trażmissjoni u għad-distribuzzjoni tal-enerġija destinata għan-netwerk, sakemm kwalunkwe effett li jista’ jfixkel is-sistema ta’ trażmissjoni u distribuzzjoni jinżamm għall-minimu neċessarju u ma jkunx spropozjonat mal-għan soċjali.

L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom jiżguraw it-tneħħija ta’ dawk l-inċentivi fit-tariffi tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni li jagħmlu ħsara lill-effiċjenza enerġetika tal-ġenerazzjoni, tat-trażmissjoni, tad-distribuzzjoni u tal-provvista tal-elettriku u tal-gass. L-Istati Membri għandhom jiżguraw l-effiċjenza fid-disinn tal-infrastruttura u t-tħaddim tal-infrastruttura eżistenti, f’konformità mar-Regolament (UE) 2019/943, u li t-tariffi jippermettu r-rispons tad-domanda.

L-operaturi tas-sistema ta’ trażmissjoni u l-operaturi tas-sistema ta’ distribuzzjoni għandhom ikunu konformi mal-Anness XIV.

Meta xieraq, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jistgħu jeżiġu li l-operaturi tas-sistemi tat-trażmissjoni u l-operaturi tas-sistemi tad-distribuzzjoni jħeġġu li l-koġenerazzjoni ta’ effiċjenza għolja titqiegħed f’siti qrib iż-żoni tad-domanda għas-sħana billi jnaqqsu t-tariffi tal-konnessjoni u tal-użu tas-sistema.

L-Istati Membri jistgħu jippermettu li l-produtturi ta’ elettriku minn koġenerazzjoni b’effiċjenza għolja li jixtiequ jkunu konnessi mal-grilja joħorġu sejħa għall-offerti għax-xogħol tal-konnessjoni.

Fir-rappurtar skont id-Direttiva 2010/75/UE, u mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 9(2) ta’ dik id-Direttiva, l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw li jinkludu informazzjoni dwar il-livelli tal-effiċjenza enerġetika tal-installazzjonijiet li jwettqu l-kombustjoni tal-fjuwils b’input termali kklassifikat totali ta’ 50 MW jew aktar fid-dawl tal-aqwa tekniki disponibbli rilevanti, kif żviluppat skont id-Direttiva 2010/75/UE.