Άρθρο 15 Έλεγχοι

1.   Το σύστημα ελέγχου του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027 διασφαλίζει τη δέουσα ισορροπία μεταξύ εμπιστοσύνης και ελέγχου, λαμβάνοντας υπόψη τις διοικητικές και λοιπές δαπάνες των ελέγχων σε όλα τα επίπεδα, ιδίως για τους δικαιούχους. Οι κανόνες ελέγχου είναι σαφείς, σταθεροί και συνεκτικοί καθ’ όλη τη διάρκεια του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027.

2.   Οι δράσεις που λαμβάνουν κοινή χρηματοδότηση από διάφορα ενωσιακά προγράμματα ελέγχονται μία μόνο φορά, ο δε έλεγχος καλύπτει το σύνολο των σχετικών προγραμμάτων και των αντίστοιχων εφαρμοστέων κανόνων τους.

3.   Η Επιτροπή ή ο οικείος φορέας χρηματοδότησης μπορεί να στηριχθεί σε συνδυασμένες αξιολογήσεις συστημάτων σε επίπεδο δικαιούχου. Αυτές οι συνδυασμένες αξιολογήσεις είναι προαιρετικές για ορισμένες κατηγορίες δικαιούχων και συνίστανται σε έλεγχο συστημάτων και διαδικασιών, ο οποίος συμπληρώνεται από έλεγχο των πράξεων. Οι εν λόγω έλεγχοι των πράξεων διενεργούνται από αρμόδιο ανεξάρτητο ελεγκτή που διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα να διεξάγει υποχρεωτικούς ελέγχους λογιστικών εγγράφων σύμφωνα με την οδηγία 2006/43/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20). Οι έλεγχοι συστημάτων και διαδικασιών μπορούν να χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή ή τον οικείο φορέα χρηματοδότησης για να διαπιστώνουν κατά πόσον προσφέρονται συνολικά διαβεβαιώσεις χρηστής οικονομικής διαχείρισης των δαπανών και για να αναθεωρούν το επίπεδο των κατασταλτικών ελέγχων και των πιστοποιητικών οικονομικών καταστάσεων.

4.   Σύμφωνα με το άρθρο 127 του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή ή ο φορέας χρηματοδότησης μπορεί να στηριχθεί σε ελέγχους σχετικά με τη χρήση των συνεισφορών της Κοινότητας οι οποίοι διενεργούνται από άλλα ανεξάρτητα και αρμόδια πρόσωπα ή οντότητες, συμπεριλαμβανομένων των προσώπων ή οντοτήτων μη εντεταλμένων από τα θεσμικά όργανα ή τους οργανισμούς της Ένωσης.

5.   Οι έλεγχοι μπορούν να διενεργούνται έως και δύο έτη μετά την πληρωμή του υπολοίπου.

6.   Η Επιτροπή δημοσιεύει κατευθυντήριες γραμμές για τους ελέγχους, με σκοπό να διασφαλίσει την αξιόπιστη και ομοιόμορφη εφαρμογή και ερμηνεία των διαδικασιών και των κανόνων ελέγχου καθ’ όλη τη διάρκεια του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027.