Załącznik 4 – wspólne polityki związane z NPE

Instytucje kredytowe powinny opracowywać, regularnie oceniać i monitorować zgodność z politykami związanymi z ramami organizacyjnymi zarządzania NPE.

Należy ustanowić następujące polityki, biorąc pod uwagę zasadę proporcjonalności, dążąc do wdrożenia strategii instytucji kredytowej wobec NPE (w tym strategii wobec NPL i planu operacyjnego, gdzie ma to zastosowanie).

Zasady zarządzania zaległościami

Ta polityka powinna zawierać model operacyjny instytucji kredytowej dotyczący NPE (zob. sekcja 5.2), w tym przynajmniej następujące elementy:

• • strukturę i obowiązki jednostek ds. odzyskiwania należności z tytułu NPE z jasno określonymi czynnikami spustowymi przekazania i powiązaniem z grupowaniem ekspozycji (zob. sekcja 5.2.3);
• • procedurę, którą mają się kierować zaangażowane funkcje; musi zawierać przynajmniej:
• - procedurę i kryteria przekazania, którymi należy się kierować na każdym etapie

zaległości, krótkotrwałych zaległości i długotrwałych zaległości;

• - procedurę, którą należy się kierować w przypadku uznania, że kredytobiorca nie współpracuje lub spłata nie jest realistyczna, oraz kryteria takiej klasyfikacji kredytobiorcy;
• - komunikację z kredytobiorcą na każdym etapie, co powinno być zharmonizowane z

ramami prawnymi kraju, w którym prowadzi się działalność (np. kodeksem postępowania);

• - narzędzia i metody monitorowania, które należy stosować;
• • wymogi co do zasobów ludzkich i technicznych;
• • sprawozdania do sporządzania wewnętrznie na potrzeby monitorowania i regularnego informowania organu zarządzającego.

Opracowując zasady zarządzania zaległościami, instytucje kredytowe powinny brać pod uwagę art. 28 dyrektywy 2014/17/UE, a w szczególności zalecenia z wytycznych EUNB dotyczących zaległości w spłacie i egzekucji z nieruchomości. Zasady dotyczące udzielania zwłoki

Zasady dotyczące udzielania zwłoki opisane w sekcji 6.2.1 powinny zawierać przynajmniej:

• • Konieczną dokumentację finansową i niefinansową, której można żądać od różnych kredytobiorców, zobowiązanych do jej dostarczenia, aby odpowiedzialny decydent kredytowy wykazał zdolność do spłaty kapitału i odsetek.
• • Minimalne najważniejsze wskaźniki zdolności do spłaty finansowej i wskaźniki do stosowania przez decydenta kredytowego, określone szczegółowo na poziomie portfela/produktu/sektora, aby w pełni ocenić zdolność kredytobiorcy do spłaty, oraz konkretne wytyczne dla sektora na potrzeby ustalenia najważniejszych wskaźników finansowych i wskaźników dla konkretnych sektorów (MŚP i korporacji).
• • Proces pozwalający określić i wdrożyć rozwiązanie dotyczące udzielenia zwłoki najwłaściwsze dla kredytobiorcy:
• - W przypadku konsumentów detalicznych należy używać drzew decyzyjnych. W przypadku klientów detalicznych proces powinien być zgodny z zaleceniami z wytycznych EUNB dotyczących zaległości w spłacie i egzekucji z nieruchomości. W przypadku kredytobiorców niedetalicznych, gdy metoda drzewa decyzyjnego nie jest właściwa, polityka powinna zawierać jasne instrukcje dla decydenta kredytowego co do sposobu oceny, czy postępowanie w sprawie udzielenia zwłoki jest odpowiednie.
• - W przypadku kredytobiorców, dla których nie można wypracować rozwiązania (spłata jest nierealistyczna lub kredytobiorca nie współpracuje) należy opracować określone w czasie procesy i procedury, aby przenieść sprawy tych kredytobiorców do zajmujących się likwidacją jednostek ds. odzyskiwania należności z tytułu NPE.
• • Zestaw środków wstrzymujących z krótkimi i długimi horyzontami czasowymi zgodnie z sekcją 6.
• • Jasne instrukcje dla decydenta kredytowego co do wymogów dotyczących aktualizacji wyceny zabezpieczenia zgodnie z sekcją 9.
• • Proces decyzyjny, poziomy akceptacji i procedury na potrzeby każdego środka wstrzymującego i wielkości ekspozycji.
• • Proces i procedurę na potrzeby monitorowania przyznanych rozwiązań w zakresie udzielania zwłoki i wyników kredytobiorcy po zakończeniu restrukturyzacji, w tym częstotliwość ocen kredytobiorcy, definicję ponownego niewykonania zobowiązania, proces ponownej oceny i wymogi co do sprawozdawczości dotyczącej przypadków ponownego niewykonania zobowiązania.
• • Politykę cenową dotyczącą każdego środka wstrzymującego i każdego rodzaju kredytobiorcy. Odzyskiwanie wierzytelności/zasady egzekwowania

Jednostki ds. odzyskiwania należności z tytułu NPE odpowiedzialne za odzyskiwanie wierzytelności powinny podejmować najwłaściwsze działania w odpowiednim czasie, aby skutecznie zmniejszyć NPE w określonym horyzoncie czasowym. Polityka odzyskiwania wierzytelności zgodnie ze strategią wobec NPE powinna określać co najmniej:

• • Zakres dostępnych rozwiązań dla każdego rodzaju zabezpieczenia. W przybliżeniu można uwzględnić (niekoniecznie w tej kolejności):
• - dobrowolną sprzedaż składnika aktywów (kredytobiorca ponownie się angażuje i zgadza na sprzedaż składnika aktywów);
• - wymuszoną sprzedaż przez syndyka masy upadłościowej/poprzez postępowanie sądowe (aktywa nie są ujmowane w bilansie instytucji kredytowej);
• - przejęcie aktywów w drodze egzekucji (aktywa są ujmowane w bilansie instytucji kredytowej);
• - windykację (wewnętrzną albo zewnętrzną);
• - konwersję zadłużenia na aktywa/kapitał;
• - sprzedaż kredytu/portfela kredytowego osobie trzeciej.
• • Procedurę, którą należy się kierować, aby wybrać najwłaściwszy wariant odzyskiwania środków oraz zespół ekspertów wewnętrznych i zewnętrznych, którzy będą uczestniczyć w procesie decyzyjnym.
• • W opcji odzyskiwania środków należy uwzględniać istnienie zabezpieczenia, rodzaj dokumentacji prawnej, rodzaj kredytobiorcy, lokalne warunki rynkowe i perspektywy makroekonomiczne, obowiązujące ramy ustawowe i potencjalne historyczne wskaźniki odzyskiwania środków w przypadku każdego rozwiązania oraz koszty związane z każdym wariantem.
• • Dokładną definicję niewspółpracujących kredytobiorców lub łącze do powiązanych polityk zawierających taką definicję.
• • Dokładnie określony proces akceptacji dla każdego etapu procesu odzyskiwania wierzytelności na potrzeby różnych dostępnych dla instytucji kredytowej opcji odzyskiwania środków.
• • Rolę działów kontroli ryzyka i audytu wewnętrznego w procedurze i procesie monitorowania.

Co do likwidacji zabezpieczenia, w polityce należy zdefiniować następujące elementy:

• • Metodę wyceny, którą należy stosować wobec składnika aktywów (zgodnie z sekcją 9.7), w tym konieczne koszty likwidacji. Koszty likwidacji powinny spełniać wymogi z sekcji 9.3.3.
• • Udział ekspertów wewnętrznych i zewnętrznych.
• • Wielkości graniczne
• - do kwoty aktywów, które w dowolnym momencie może posiadać instytucja kredytowa, z uwzględnieniem wielkości granicznych dużych ekspozycji określonych w dyrektywie CRD i ryzyka koncentracji branżowej, np. w sektorze nieruchomości;
• - do kwoty aktywów przejętych lub podlegających egzekucji, które w pewnym okresie może nabyć instytucja kredytowa.
• • Procedurę, którą należy realizować po przejęciu aktywów albo poddaniu ich egzekucji w celu opracowania i wdrożenia strategii sprzedaży, oraz dział w instytucji kredytowej odpowiedzialny za podjęcie zarządzania aktywami, których to dotyczy (można to też nazwać oddzielną polityką w sprawie składnika aktywów poddanego egzekucji/przejętego składnika aktywów).

W przypadku kredytobiorców z NPE o wielu wierzycielach, zwykle kredytobiorców korporacyjnych, instytucje kredytowe powinny uwzględnić interakcję z innymi wierzycielami. Dlatego instytucje kredytowe powinny mieć sprecyzowaną procedurę na potrzeby negocjacji i interakcji z innymi instytucjami finansowymi (albo innymi osobami trzecimi), wobec których kredytobiorca ma zobowiązania finansowe.

Zasady dotyczące zabezpieczeń

Ze względu na znaczenie ograniczania ryzyka kredytowego w procesie działań służących odzyskiwaniu należności z tytułu NPE instytucje kredytowe powinny opracować jasne i spójne polityki dotyczące zabezpieczeń, w tym aktywów poddanych egzekucji. Te polityki powinny ogólnie obejmować kwestie zarządzania, wyceny i sprawozdawczości dla wszystkich rodzajów zabezpieczeń. Ze względu na złożoność i wyspecjalizowanie pewnych rodzajów zabezpieczeń instytucje kredytowe powinny występować do zewnętrznych ekspertów o sporządzenie i ocenę tych polityk. Instytucje kredytowe powinny zapewnić stałą metodę zarządzania i wyceny do stosowania wobec podobnych zabezpieczeń w całym portfelu, zgodnie z sekcją 9.

Zasady monitorowania NPE

Należy opracować specjalną politykę, określającą m.in.:

• • typy działań wymaganych w reakcji na rozmaite ustalenia;
• • procedury eskalacji;
• • najważniejsze elementy, częstotliwość i odbiorców sprawozdań;
• • kryteria przekazania/łącze do procedur dotyczących NPL.

Outsourcing/zasady obsługi NPL

Należy opracować specjalną politykę na potrzeby outsourcingu usług świadczonych osobom trzecim, jeśli ma to zastosowanie. Musi ona obejmować procedury na potrzeby wyboru partnerów świadczących usługi w formie outsourcingu, wymaganą treść umowy, proces decyzyjny na potrzeby umów outsourcingu i monitorowanie tych umów.

1. Przegląd

1.1 Odwołania

1.2 Zidentyfikowane wymagania

1.3 Powiązane normy

2. Zidentyfikowane wymagania

3. Powiązane normy

• EBA -

  EN: Guidelines and other publications of the European Banking Authority (EBA), https://www.eba.europa.eu/. © European Banking Authority. Reproduction is authorised provided the source is acknowledged (EBA legal notice). Divided into sections and converted into the GRCA format, the wording unchanged. Only the versions published by the EBA are authoritative.

  DE: Leitlinien und weitere Veröffentlichungen der Europäischen Bankenaufsichtsbehörde (EBA), https://www.eba.europa.eu/. © European Banking Authority. Wiedergabe mit Quellenangabe gestattet (Rechtlicher Hinweis der EBA). In Abschnitte aufgeteilt und in das GRCA-Format umgewandelt, der Wortlaut unverändert. Maßgeblich sind allein die von der EBA veröffentlichten Fassungen.