Preamble: 1

(1)

Σκοπός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας («Κοινότητα») είναι να συμβάλει στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου στα κράτη μέλη μέσω της προώθησης και της διευκόλυνσης της πυρηνικής έρευνας στα κράτη μέλη και της συμπλήρωσής της με την εκτέλεση ενός κοινοτικού προγράμματος έρευνας και κατάρτισης.

(2)

Η πυρηνική έρευνα μπορεί να συμβάλει στην κοινωνική και οικονομική ευημερία και στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα βελτιώνοντας την πυρηνική ασφάλεια, την πυρηνική προστασία και την ακτινοπροστασία. Η έρευνα στον τομέα της ακτινοπροστασίας έχει επιφέρει βελτιώσεις στις ιατρικές τεχνολογίες προς όφελος πολλών πολιτών, μπορεί δε να οδηγήσει σε βελτιώσεις και σε άλλους τομείς, όπως η βιομηχανία, η γεωργία, το περιβάλλον και η ασφάλεια.

(3)

Με πλήρη σεβασμό του δικαιώματος των κρατών μελών να αποφασίζουν για το ενεργειακό τους μείγμα, τα ερευνητικά αποτελέσματα του προγράμματος που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό θα μπορούσαν να συμβάλουν σε ένα κλιματικά ουδέτερο ενεργειακό σύστημα με ακίνδυνο, αποτελεσματικό και ασφαλή τρόπο.

(4)

Για να διασφαλιστεί η συνέχιση της πυρηνικής έρευνας σε επίπεδο Κοινότητας, είναι απαραίτητη η θέσπιση του Προγράμματος Έρευνας και Κατάρτισης της Κοινότητας για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως την 31η Δεκεμβρίου 2027 («Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027»), ώστε η διάρκειά του να ευθυγραμμίζεται με τη διάρκεια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027 που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου (1). Το Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 θα πρέπει να συνεχίσει την υλοποίηση των κύριων ερευνητικών δραστηριοτήτων του προηγούμενου προγράμματος έρευνας και κατάρτισης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας για τα έτη 2021-2025 που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (Ευρατόμ) 2021/765 του Συμβουλίου (2) («Πρόγραμμα Ευρατόμ 2021-2025»), με τους ίδιους στόχους και χρησιμοποιώντας την ίδια μέθοδο υλοποίησης.

(5)

Η έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος Ευρατόμ 2021-2025 ανέδειξε τη συνάφεια των διάφορων χαρακτηριστικών του εν λόγω προγράμματος. Σύμφωνα με την έκθεση, τα εν λόγω χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν: α) το ευρύ ερευνητικό χαρτοφυλάκιο που στηρίζει την πυρηνική ασφάλεια, την πυρηνική προστασία και τις πυρηνικές διασφαλίσεις, την ακτινοπροστασία και τις εφαρμογές εκτός της ηλεκτροπαραγωγής· β) την προστιθέμενη αξία της ΕΕ για την έρευνα στον τομέα της σχάσης· γ) τη στήριξη των συμφεροντούχων μέσω της βελτίωσης της ασφάλειας και της βάσης γνώσεων που σχετίζονται με ζητήματα ασφάλειας της μακροπρόθεσμης λειτουργίας των υφιστάμενων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής· δ) την προετοιμασία για τη μελέτη ασφάλειας, προστασίας και διασφαλίσεων για τα προηγμένα πυρηνικά συστήματα· ε) την περαιτέρω ανάπτυξη της έρευνας στον τομέα της σύντηξης μέσω της βελτίωσης της διακυβέρνησης· και στ) τον καθορισμό των προτεραιοτήτων του προγράμματος και τον προσδιορισμό πιο αξιόπιστων και ρεαλιστικών οδών. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα εν λόγω χαρακτηριστικά θα πρέπει να διατηρηθούν στο Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027.

(6)

Η σύλληψη και ο σχεδιασμός του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027 γίνονται με βάση την ανάγκη να υπάρξει κρίσιμη μάζα υποστηριζόμενων δραστηριοτήτων. Αυτό πρόκειται να επιτευχθεί με τη θέσπιση περιορισμένου αριθμού ειδικών στόχων, με έμφαση στην ασφαλή χρήση της πυρηνικής σχάσης για ηλεκτροπαραγωγή και άλλες εφαρμογές εκτός της ηλεκτροπαραγωγής, στη διατήρηση και την ανάπτυξη της αναγκαίας εμπειρογνωσίας, στην προώθηση της παραγωγής ενέργειας με σύντηξη και στην υποστήριξη των πολιτικών της Ένωσης και των κρατών μελών της σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια, τις πυρηνικές διασφαλίσεις και την πυρηνική προστασία.

(7)

Το Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 συνιστά σημαντικό τμήμα των προσπαθειών της Ένωσης για την περαιτέρω ανάπτυξη τεχνολογικής πρωτοπορίας και την προώθηση της αριστείας στην πυρηνική έρευνα και καινοτομία, με σκοπό τη διασφάλιση των υψηλότερων δυνατών προτύπων ασφάλειας, προστασίας, διασφαλίσεων, ακτινοπροστασίας, ασφαλούς διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων και παροπλισμού στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, σύμφωνα με τους στόχους του προγράμματος που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό.

(8)

Δεδομένου ότι όλα τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν ραδιενεργά υλικά, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η υπεύθυνη και ασφαλής διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, όπως απαιτείται από την οδηγία 2011/70/Ευρατόμ του Συμβουλίου (3), προκειμένου να αποφευχθεί αδικαιολόγητη επιβάρυνση των μελλοντικών γενεών. Το Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 θα πρέπει να συνεχίσει να βελτιώνει και να υποστηρίζει την έρευνα και την ανάπτυξη σχετικά με τεχνολογίες και ικανότητες στον τομέα της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων.

(9)

Στο πλαίσιο του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027, η έρευνα για την παραγωγή ενέργειας με σύντηξη θα πρέπει να υλοποιείται σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Πορείας για τη Σύντηξη, στον οποίο σκιαγραφούνται οι αναγκαίες δράσεις έρευνας και ανάπτυξης στις οποίες θα βασιστεί ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με σύντηξη, καθώς και σύμφωνα με την απόφαση 2007/198/Ευρατόμ του Συμβουλίου (4). Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, το κυριότερο βήμα θα πρέπει να είναι η ολοκλήρωση της κατασκευής και η αρχική λειτουργία του ITER, οι δε ευρωπαϊκές δραστηριότητες για τον ITER θα πρέπει να συνοδεύονται από ένα δυναμικό ερευνητικό πρόγραμμα στον τομέα της σύντηξης, το οποίο θα υποστηρίζει τις μελλοντικές λειτουργίες του ITER και την προετοιμασία ενός πρώτου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής από σύντηξη.

(10)

Με τη στήριξη της πυρηνικής έρευνας, το Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 αναμένεται να συνεισφέρει στην επίτευξη των στόχων του προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζων Ευρώπη» («πρόγραμμα “Ορίζων Ευρώπη”») που θεσπίστηκε δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2021/695 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και να διευκολύνει την υλοποίηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2030» και την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού χώρου έρευνας.

(11)

Το Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 θα πρέπει να επιδιώξει συνέργειες με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και άλλα προγράμματα της Ένωσης, σε θέματα μελέτης και στρατηγικού σχεδιασμού, καθώς και επιλογής έργων, διαχείρισης, επικοινωνίας, διάδοσης και αξιοποίησης αποτελεσμάτων, παρακολούθησης, λογιστικού ελέγχου και διακυβέρνησης.

(12)

Οι δράσεις του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027 θα πρέπει να είναι αναλογικές, χωρίς να διπλασιάζεται ή να παραγκωνίζεται η ιδιωτική χρηματοδότηση, και θα πρέπει να έχουν σαφή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Θα διασφαλίζεται έτσι η συνοχή μεταξύ των δράσεων του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027 και των κανόνων της Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις και θα αποφεύγονται έτσι οι αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά.

(13)

Παρόλο που εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να αποφασίσει αν θα χρησιμοποιήσει ή όχι την πυρηνική ενέργεια, αναγνωρίζεται επίσης ότι η πυρηνική ενέργεια έχει διαφορετικό ρόλο σε διαφορετικά κράτη μέλη. Το Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 θα συμβάλει επίσης, μέσω των ερευνητικών του δραστηριοτήτων, στην προώθηση ευρείας συζήτησης μεταξύ όλων των σχετικών συμφεροντούχων σχετικά με τις ευκαιρίες και τους κινδύνους της πυρηνικής ενέργειας.

(14)

Για την αντιμετώπιση των αναγκών εκπαίδευσης και κατάρτισης, το Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 θα πρέπει να παρέχει στήριξη μέσω χρηματοδοτικών συνεισφορών, ώστε οι ερευνητές του τομέα της πυρηνικής ενέργειας να μπορούν να επωφελούνται από τις δράσεις Marie Skłodowska-Curie, επί ίσοις όροις με τους ερευνητές άλλων τομέων.

(15)

Ο παρών κανονισμός καθορίζει δημοσιονομικό κονδύλιο για το σύνολο της διάρκειας του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027 το οποίο αποτελεί το ποσό προνομιακής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 18 της διοργανικής συμφωνίας της 16ης Δεκεμβρίου 2020 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, καθώς και τους νέους ίδιους πόρους, συμπεριλαμβανομένου ενός οδικού χάρτη για την εισαγωγή νέων ίδιων πόρων (6), για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.

(16)

Ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7) («δημοσιονομικός κανονισμός») εφαρμόζεται στο Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027. Ο δημοσιονομικός κανονισμός θεσπίζει κανόνες για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ένωσης, μεταξύ των οποίων κανόνες για τις επιχορηγήσεις, τα βραβεία, τις προμήθειες, την έμμεση διαχείριση, τα χρηματοδοτικά μέσα, τις δημοσιονομικές εγγυήσεις, τη χρηματοδοτική συνδρομή και την αμοιβή εξωτερικών εμπειρογνωμόνων. Οι κανόνες που θεσπίζονται βάσει του άρθρου 322 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) περιλαμβάνουν επίσης γενικό καθεστώς αιρεσιμότητας για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης.

(17)

Τα είδη χρηματοδότησης και οι μέθοδοι εφαρμογής στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να επιλέγονται βάσει της καταλληλότητάς τους να επιτύχουν τους ειδικούς στόχους των δράσεων και να παράγουν αποτελέσματα, λαμβανομένων υπόψη ιδίως του κόστους των ελέγχων, του διοικητικού φόρτου και του εκτιμώμενου κινδύνου μη συμμόρφωσης. Για τις επιχορηγήσεις λαμβάνεται υπόψη η χρήση των κατ’ αποκοπή ποσών, των ενιαίων συντελεστών και των μοναδιαίων δαπανών.

(18)

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην εξασφάλιση επαρκούς συμμετοχής των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και του ιδιωτικού τομέα γενικότερα. Η ποσοτική και ποιοτική εκτίμηση της συμμετοχής των ΜΜΕ θα πρέπει να πραγματοποιηθεί ως μέρος της διαδικασίας αξιολόγησης και παρακολούθησης.

(19)

Οι δραστηριότητες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027 θα πρέπει να στοχεύουν στην εξάλειψη των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων και στην προώθηση της ισότητας ανδρών και γυναικών στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας, σύμφωνα με τα άρθρα 2 και 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και το άρθρο 8 ΣΛΕΕ. Η διάσταση του φύλου θα πρέπει να ενσωματώνεται στην έρευνα και την καινοτομία και να εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια του ερευνητικού κύκλου.

(20)

Με στόχο την εμβάθυνση της σχέσης μεταξύ της επιστήμης και της κοινωνίας και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του κοινού στην επιστήμη, το Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 θα πρέπει να ενθαρρύνει την τεκμηριωμένη ενασχόληση των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών με ζητήματα έρευνας και καινοτομίας μέσω της προώθησης της επιστημονικής εκπαίδευσης, της καλύτερης πρόσβασης στην επιστημονική γνώση, της ανάπτυξης υπεύθυνων θεματολογίων έρευνας και καινοτομίας που ανταποκρίνονται στις ανησυχίες και τις προσδοκίες των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών και της διευκόλυνσης της συμμετοχής των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών στις δραστηριότητες του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027.

(21)

Δράσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027 θα πρέπει να σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και να τηρούν τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(22)

Είναι σημαντικό να συνεχιστεί η διευκόλυνση της εκμετάλλευσης της διανοητικής ιδιοκτησίας που αναπτύσσουν οι συμμετέχοντες, με παράλληλη προστασία των νόμιμων συμφερόντων άλλων συμμετεχόντων και της Κοινότητας σύμφωνα με τον τίτλο II κεφάλαιο 2 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας («Συνθήκη Ευρατόμ»).

(23)

Για να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση της Ευρατόμ θα έχει τον μεγαλύτερο δυνατό αντίκτυπο, η Κοινότητα δύναται, κατά περίπτωση, να εξετάσει το ενδεχόμενο ευρωπαϊκών συμπράξεων με εταίρους του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα, υπό την προϋπόθεση ότι το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα με συμπράξεις, παρά από την Κοινότητα μεμονωμένα, και σε σύγκριση με άλλες μορφές στήριξης του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να διασφαλίζει ότι τέτοιες συμπράξεις ακολουθούν σαφή προσέγγιση κύκλου ζωής και ακολουθούν διαφανή διαδικασία επιλογής και λήψης αποφάσεων σύμφωνα με το παράρτημα III του κανονισμού (ΕΕ) 2021/695.

(24)

Θα πρέπει επίσης να είναι δυνατόν να επιτευχθούν οι στόχοι του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027 με χρηματοδοτικά μέσα και δημοσιονομικές εγγυήσεις στο πλαίσιο προγραμμάτων που βασίζονται στη ΣΛΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι οι δράσεις είναι σύμφωνες με τους στόχους και τους κανόνες τέτοιων προγραμμάτων.

(25)

Για τη διασφάλιση της αποδοτικότερης δυνατής υλοποίησης και για την επίτευξη ενός συνεκτικού, ολοκληρωμένου και διαφανούς πλαισίου για τους δικαιούχους, η συμμετοχή στο Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 και η διάδοση των ερευνητικών αποτελεσμάτων θα πρέπει να υπόκεινται στους σχετικούς κανόνες του κανονισμού (ΕΕ) 2021/695, με κάποιες προσαρμογές ή εξαιρέσεις. Οι σχετικοί ορισμοί και τα κύρια είδη δράσεων που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό θα πρέπει να ισχύουν για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού.

(26)

Το Ταμείο Εγγυήσεων των Συμμετεχόντων που συστάθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζων 2020» το οποίο θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8) υπό τη διαχείριση της Επιτροπής έχει αποδειχτεί ένας σημαντικός μηχανισμός διασφάλισης ο οποίος μετριάζει τους κινδύνους που συνδέονται με τα ποσά που οφείλονται και δεν αποδίδονται από συμμετέχοντες αδυνατούντες να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Ως εκ τούτου, ο εν λόγω μηχανισμός διασφάλισης θα πρέπει να συνεχιστεί. Επιπλέον, οι δράσεις στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να καλύπτονται από τον μηχανισμό αλληλασφάλισης που συστάθηκε δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2021/695.

(27)

Το Κοινό Κέντρο Ερευνών («JRC») θα πρέπει να συνεχίσει να προσφέρει στην Ένωση και τα κράτη μέλη, κατά περίπτωση, ανεξάρτητα επιστημονικά στοιχεία και τεχνολογική υποστήριξη με βάση τις ανάγκες των πελατών, καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου πολιτικής. Οι άμεσες δράσεις του JRC θα πρέπει να υλοποιούνται με ευελιξία, αποδοτικότητα και διαφάνεια, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών αναγκών των χρηστών του JRC και των πολιτικών της Ένωσης, ιδίως στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας, των πυρηνικών διασφαλίσεων και της πυρηνικής προστασίας, με παράλληλη διασφάλιση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 26ης Απριλίου 1994 για τον ρόλο του JRC, το JRC θα πρέπει να συνεχίσει να δημιουργεί πρόσθετους πόρους μέσω ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων στήριξης για τις πολιτικές της Ένωσης ή για λογαριασμό τρίτων. Το JRC θα πρέπει να μπορεί να συμμετέχει σε έμμεσες δράσεις, όπου αυτό προβλέπεται από το σχετικό πρόγραμμα εργασίας.

(28)

Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και τους κανονισμούς (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 (10), (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 (11) και (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου (12), τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης πρέπει να προστατεύονται μέσω αναλογικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων σχετικά με την πρόληψη, τον εντοπισμό, τη διόρθωση και τη διερεύνηση παρατυπιών, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων απάτης, την ανάκτηση των απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων και, όταν χρειάζεται, την επιβολή διοικητικών κυρώσεων. Ειδικότερα, σύμφωνα με τους κανονισμούς (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 και (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) έχει την εξουσία να διενεργεί διοικητικές έρευνες, συμπεριλαμβανομένων των επιτόπιων ελέγχων και των εξακριβώσεων, με στόχο να διαπιστωθεί αν υπήρξε απάτη, διαφθορά ή οποιαδήποτε άλλη παράνομη δραστηριότητα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει την εξουσία, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, να διενεργεί έρευνες και να διώκει αξιόποινες πράξεις οι οποίες θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης κατά τα οριζόμενα στην οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13). Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, κάθε πρόσωπο ή οντότητα που είναι αποδέκτης κονδυλίων της Ένωσης υποχρεούται να συνεργάζεται πλήρως για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, να παρέχει τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση στην Επιτροπή, στην OLAF, στο Ελεγκτικό Συνέδριο και, όσον αφορά τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία κατά τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, καθώς και να διασφαλίζει ότι κάθε τρίτος που συμμετέχει στην εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης παρέχει ισοδύναμα δικαιώματα.

(29)

Τρίτες χώρες μπορούν να συμμετάσχουν στο Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 βάσει των αντίστοιχων νομικών μέσων τους. Στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να εισαχθεί ειδική διάταξη που θα υποχρεώνει τρίτες χώρες να παρέχουν στον αρμόδιο διατάκτη, στην OLAF και στο Ελεγκτικό Συνέδριο τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση, ώστε να ασκούν πλήρως τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.

(30)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι υλοποίησης των δράσεων του Προγράμματος Ευρατόμ 2026-2027, καθώς και η παρακολούθηση και η αξιολόγησή τους, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14).

(31)

Δυνάμει των παραγράφων 22 και 23 της διοργανικής συμφωνίας της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (15), το Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 θα πρέπει να αξιολογείται με βάση πληροφορίες που θα συλλέγονται σύμφωνα με ειδικές απαιτήσεις παρακολούθησης, ενώ παράλληλα θα αποφεύγεται ο διοικητικός φόρτος, ιδίως για τα κράτη μέλη, και η υπερβολική ρύθμιση. Οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει, εφόσον συντρέχει περίπτωση, να περιλαμβάνουν μετρήσιμους δείκτες ως βάση για την αξιολόγηση των επιπτώσεων που θα έχει το Πρόγραμμα Ευρατόμ 2026-2027 στην πράξη.

(32)

Έχει ληφθεί η γνώμη του διοικητικού συμβουλίου του JRC, το οποίο συγκροτήθηκε με την απόφαση 96/282/Ευρατόμ της Επιτροπής (16), σχετικά με το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο των άμεσων δράσεων του JRC.

(33)

Ζητήθηκε σε εθελοντική βάση η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο και γνωμοδότησε (17). Ζητήθηκε επίσης σε εθελοντική βάση η γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, η οποία και γνωμοδότησε (18).

(34)

Για λόγους ασφάλειας δικαίου, θα πρέπει να καταργηθεί ο κανονισμός (Ευρατόμ) 2021/765,