Airteagal 2 Sainmhínithe

ciallaíonn ‘aistriú carbóin’ aistriú antrapaigineach carbóin ón atmaisféar agus stóráil mharthanach an charbóin sin i dtaiscumair gheolaíocha, talún nó aigéin, nó i dtáirgí fadtéarmacha;

ciallaíonn ‘laghdú astaíochtaí ithreach’ laghdú ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa ó linnte carbóin bithghineacha mar a liostaítear i Roinn B, pointí (e) agus (f), d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) 2018/841 nó laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ó chatagóir foinse IPCC ‘an talmhaíocht’, fochatagóir 3.D ‘ithreacha talmhaíochta’, arna chinneadh de bhun Rialachán (AE) 2018/1999 agus na ngníomhartha cur chun feidhme arna nglacadh dá bhun, i gcás ina ndéantar, ar an iomlán, leis an ngníomhaíocht ábhartha astú carbóin ó linnte carbóin san ithir a laghdú nó aistrithe carbóin i linnte carbóin bithghineacha a mhéadú;

ciallaíonn ‘gníomhaíocht’ cleachtas nó próiseas amháin nó níos mó a dhéanann oibreoir, nó grúpa oibreoirí, as a dtagann buanaistriú carbóin, aistriú sealadach carbóin tríd an bhfeirmeoireacht carbóin nó trí stóráil carbóin i dtáirgí, nó laghduithe astaíochtaí ithreach tríd an bhfeirmeoireacht carbóin i gcás ina ndéantar, ar an iomlán, le feirmeoireacht carbóin den sórt sin astaíochtaí carbóin ó linnte carbóin san ithir a laghdú nó aistrithe carbóin i linnte carbóin bithghineacha a mhéadú;

ciallaíonn ‘linn charbóin bhithghineach’ bithmhais bheo, easair, adhmad marbh, ábhar orgánach marbh, ithreacha mianracha agus ithreacha orgánacha mar a liostaítear i Roinn B, pointí (a) go (f), d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) 2018/841;

ciallaíonn ‘oibreoir’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach nó eintiteas poiblí a oibríonn nó a rialaíonn gníomhaíocht, nó dar tarmligeadh cumhacht eacnamaíoch chinntitheach ar fheidhmiú teicniúil na gníomhaíochta; i gcás gníomhaíocht feirmeoireachta carbóin, ciallaíonn ‘oibreoir’ feirmeoir mar a shainmhínítear in Airteagal 3, pointe (1), de Rialachán (AE) 2021/2115, aon bhainisteoir eile ar ghníomhaíocht i dtimpeallacht talún nó chósta, úinéir nó bainisteoir foraoise mar a shainmhínítear sa dlí náisiúnta, nó eintiteas poiblí inniúil;

ciallaíonn ‘grúpa oibreoirí’ eintiteas dlítheanach a dhéanann ionadaíocht ar dhá oibreoir ar a laghad agus atá freagrach as a áirithiú go gcomhlíonann na hoibreoirí sin an Rialachán seo;

ciallaíonn ‘tréimhse ghníomhaíochta’ tréimhse ina ngintear leis an ngníomhaíocht glantairbhe aistrithe carbóin nó glantairbhe laghdaithe astaíochtaí ithreach, agus a chinntear sa mhodheolaíocht deimhniúcháin is infheidhme;

ciallaíonn ‘tréimhse faireacháin’ tréimhse ina ndéanann oibreoir nó grúpa oibreoirí faireachán ar laghdú astaíochtaí ithreach nó stóráil carbóin, lena gcumhdaítear ar a laghad an tréimhse ghníomhaíochta, agus a chinntear sa mhodheolaíocht deimhniúcháin is infheidhme;

ciallaíonn ‘buanaistriú carbóin’ aon chleachtas nó próiseas lena ndéantar, faoi ghnáthchúinsí agus trí chleachtais bhainistíochta iomchuí a úsáid, carbón atmaisféarach nó bithghineach a ghabháil agus a stóráil ar feadh roinnt céadta bliain, lena n-áirítear carbón atá buancheangailte go ceimiceach i dtáirgí, agus nach bhfuil comhcheangailte le haisghabháil hidreacarbóin fheabhsaithe;

ciallaíonn ‘feirmeoireacht carbóin’ aon chleachtas nó próiseas a dhéantar thar thréimhse ghníomhaíochta 5 bliana ar a laghad, a bhaineann le bainistiú timpeallachta talún nó cósta agus as a dtagann gabháil agus stóráil shealadach carbóin atmaisféaraigh nó bhithghinigh i linnte carbóin bithghineacha, nó as a dtagann laghdú astaíochtaí ithreach;

ciallaíonn ‘stóráil carbóin i dtáirgí’ aon chleachtas nó próiseas lena ngabhtar agus lena stóráiltear carbón atmaisféarach nó bithghineach ar feadh 35 bliana ar a laghad i dtáirgí fadtréimhseacha, lenar féidir faireachán ar an láthair a dhéanamh ar an gcarbón stóráilte, agus atá deimhnithe ar feadh na tréimhse faireacháin;

ciallaíonn ‘carbón atá buancheangailte go ceimiceach i dtáirgí’ carbón a stóráiltear go ceimiceach laistigh de tháirge agus a fhágann nach dtéann sé isteach san atmaisféar faoi ghnáthúsáid an táirge, lena n-áirítear aon ghnáthghníomhaíocht a tharlaíonn tar éis dheireadh shaolré an táirge, i gcomhréir le hAirteagal 12(3b) de Threoir 2003/87/CE;

ciallaíonn ‘stóráil gheolaíoch CO2’ stóráil gheolaíoch CO2 mar a shainmhínítear in Airteagal 3, pointe 1, de Threoir 2009/31/CE;

ciallaíonn ‘comhlacht deimhniúcháin’ comhlacht neamhspleách um measúnú comhréireachta atá creidiúnaithe nó aitheanta agus a bhfuil comhaontú tugtha i gcrích aige le scéim deimhniúcháin chun iniúchtaí deimhniúcháin a dhéanamh agus chun deimhnithe comhlíontachta a eisiúint;

ciallaíonn ‘scéim deimhniúcháin’ eagraíocht a dheimhníonn go gcomhlíonann gníomhaíochtaí agus oibreoirí na critéir cháilíochta agus na rialacha deimhniúcháin a leagtar amach sa Rialachán seo;

ciallaíonn ‘iniúchadh deimhniúcháin’ iniúchadh arna dhéanamh ag comhlacht deimhniúcháin;

ciallaíonn ‘iniúchadh athdheimhniúcháin’ iniúchadh a dhéantar le linn an phróisis chun deimhniú comhlíontachta arna eisiúint ag comhlacht deimhniúcháin a athnuachan;

ciallaíonn ‘deimhniú comhlíontachta’ ráiteas comhréireachta arna eisiúint ag comhlacht deimhniúcháin lena ndeimhnítear go gcomhlíonann gníomhaíocht an Rialachán seo;

ciallaíonn ‘aonad buanaistrithe carbóin’ tona méadrach amháin de choibhéis CO2 de ghlantairbhe buanaistrithe carbóin deimhnithe a ghintear le gníomhaíocht buanaistrithe carbóin agus atá cláraithe ag scéim deimhniúcháin ina chlárlann deimhniúcháin nó, de réir mar is infheidhme, i gclárlann an Aontais dá bhforáiltear in Airteagal 12;

ciallaíonn ‘aonad laghdaithe astaíochtaí ithreach’ tona méadrach amháin de choibhéis CO2 de ghlantairbhe deimhnithe laghdaithe astaíochtaí ithreach a ghintear le gníomhaíocht feirmeoireachta carbóin agus atá cláraithe ag scéim deimhniúcháin ina chlárlann deimhniúcháin nó, de réir mar is infheidhme, i gclárlann an Aontais dá bhforáiltear in Airteagal 12;

ciallaíonn ‘aisiompú’, i gcás stóráil gheolaíoch CO2, sceitheadh mar a shainmhínítear in Airteagal 3, pointe (5), de Threoir 2009/31/CE agus, i gcás gníomhaíochtaí eile, an carbón a gabhadh agus a stóráladh trí bhíthin gníomhaíochta a scaoileadh ar ais san atmaisféar, bíodh an scaoileadh sin deonach nó neamhdheonach;

ciallaíonn ‘aonad ceaptha feirmeoireachta carbóin’ tona méadrach amháin de choibhéis CO2 de ghlantairbhe aistrithe carbóin sealadach deimhnithe a ghintear le gníomhaíocht feirmeoireachta carbóin agus atá cláraithe ag scéim deimhniúcháin ina chlárlann deimhniúcháin nó, de réir mar is infheidhme, i gclárlann an Aontais dá bhforáiltear in Airteagal 12;

ciallaíonn ‘aonad stórála carbóin i dtáirgí’ tona méadrach amháin de choibhéis CO2 de ghlantairbhe aistrithe carbóin sealadach deimhnithe a ghintear le gníomhaíocht stórála carbóin i dtáirgí agus atá cláraithe ag scéim deimhniúcháin ina chlárlann deimhniúcháin nó, de réir mar is infheidhme, i gclárlann an Aontais dá bhforáiltear in Airteagal 12.