11. Creat bainistíochta riosca

Mar chuid den chreat rialaithe inmheánaigh foriomlán, ba cheart creat bainistíochta riosca iomlánaíoch a bheith ag eisitheoirí ARTanna a shíneann thar a línte gnó agus a n-aonaid inmheánacha uile, lena n-áirítear feidhmeanna rialaithe inmheánaigh, lena n-aithnítear go hiomlán substaint eacnamaíoch a neamhchosaintí uile ar riosca, lena n-áirítear na rioscaí a bhaineann le heisitheoir ARTanna dó féin, do shealbhóirí sócmhainní, rioscaí oibriúcháin agus rioscaí a eascraíonn as an gcúlchiste sócmhainní.

Leis an gcreat bainistíochta riosca, ba cheart é a chur ar a chumas d’eisitheoir ARTanna cinntí láneolasacha a dhéanamh maidir leis na rioscaí uile a bhfuil siad neamhchosanta orthu nó a bhféadfaidís a bheith neamhchosanta orthu, lena n-áirítear rioscaí TFC i gcomhréir le Rialachán (AE) 2022/2554 (DORA)¹² agus Roinn 12. Ba cheart don chreat bainistíochta riosca na rioscaí uile a chuimsiú, lena n-áirítear rioscaí iarbhír agus rioscaí amach anseo a bhféadfadh eisitheoir ARTanna a bheith neamhchosanta orthu. Ba cheart meastóireacht a dhéanamh ar rioscaí ón mbun aníos agus ón mbarr anuas, laistigh de línte gnó nó aonaid inmheánacha agus thar línte gnó nó aonad inmheánach trí úsáid a bhaint as téarmaíocht chomhsheasmhach agus modheolaíochtaí comhoiriúnacha ar fud eisitheoir ARTanna agus ar leibhéal comhdhlúite i gcás inarb infheidhme. Ba cheart na rioscaí ábhartha uile a chuimsiú sa chreat bainistíochta riosca agus aird iomchuí á tabhairt ar rioscaí airgeadais agus neamhairgeadais araon, lena n-áirítear comhchruinniú, oibriúchán, TFC, clú, dlí, iompar agus rioscaí ESG. Ba cheart aird a thabhairt freisin ar riosca creidmheasa, riosca margaidh, riosca comhchruinnithe agus riosca leachtachta mar thoradh ar na cúlsócmhainní.

¹² Rialachán (AE) 2022/2554 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Nollaig 2022 maidir le hathléimneacht dhigiteach oibríochtúil don earnáil airgeadais: Oifig na bhFoilseachán (europa.eu)

Ba cheart go n-áireofaí le creat bainistíochta riosca eisitheora ARTanna beartais, nósanna imeachta, teorainneacha riosca agus rialuithe riosca lena n-áirithítear sainaithint, tomhas nó measúnú atá leormhaith, tráthúil agus leanúnach, faireachán, bainistíocht, maolú agus tuairisciú na rioscaí ar an líne ghnó, aonaid inmheánacha, leibhéal eisitheora agus grúpa, i gcás inarb infheidhme.

Ba cheart d’eisitheoir creata bainistíochta riosca ARTanna treoraíocht shonrach a sholáthar maidir le straitéisí riosca a chur chun feidhme. Leis an treoir sin, ba cheart, i gcás inarb iomchuí, teorainneacha inmheánacha a bhunú agus a choinneáil ar bun i gcomhréir le lamháltas riosca agus inghlacthacht riosca an eisitheora agus ba cheart í a bheith i gcomhréir lena oibriú fónta, lena athléimneacht oibríochtúil, lena neart airgeadais, lena riachtanais leachtachta agus lena spriocanna straitéiseacha. Ba cheart próifíl riosca eisitheora ARTanna a choinneáil laistigh de na teorainneacha bunaithe. Ba cheart go n-áiritheofaí leis an gcreat bainistíochta riosca, aon uair a tharlaíonn sáruithe ar theorainneacha riosca, go bhfuil próiseas sainithe ann chun géarú a dhéanamh agus aghaidh a thabhairt orthu trí nós imeachta leantach iomchuí.

Ba cheart an creat bainistíochta riosca a bheith faoi réir athbhreithniú inmheánach neamhspleách, e.g. déanta ag an bhfeidhm iniúchóireachta inmheánaí, agus ba cheart athmheasúnú a dhéanamh air go rialta i gcoinne an eisitheora ARTanna lamháltas riosca agus inghlacthacht riosca.

Ba cheart sásraí tuairiscithe rialta agus trédhearcacha a bhunú ionas go gcuirfear tuarascálacha ar fáil don chomhlacht bainistíochta agus do gach aonad ábhartha in eisitheoir ARTanna ar bhealach tráthúil, cruinn, gonta, intuigthe agus fóinteach agus gur féidir leo faisnéis ábhartha a roinnt maidir le rioscaí a shainaithint, a thomhas nó a mheasúnú, faireachán a dhéanamh orthu agus iad a bhainistiú. Ba cheart go mbeadh an creat tuairiscithe dea-shainithe agus doiciméadaithe.

Tá cumarsáid agus feasacht éifeachtach maidir le rioscaí agus an straitéis riosca ríthábhachtach don phróiseas bainistithe riosca ina iomláine, lena n-áirítear na próisis athbhreithnithe agus chinnteoireachta, agus cuidíonn sé le cosc a chur ar chinntí a d’fhéadfadh leibhéil riosca a mhéadú i ngan fhios dóibh. Is éard atá i gceist le tuairisciú éifeachtach ar riosca breithniú fónta inmheánach agus cur in iúl na straitéise riosca agus sonraí ábhartha maidir le riosca go cothrománach ar fud eisitheoir ARTanna agus suas agus síos an slabhra bainistíochta araon.