Airteagal 7 Ceanglais bhreise le haghaidh bhonneagair mhargaidh DLT

1.   Déanfaidh oibreoirí bhonneagair mhargaidh DLT pleananna gnó soiléire agus mionsonraithe a chur ar bun lena ndéanfar cur síos ar an gcaoi a bhfuil sé ar intinn acu a gcuid seirbhísí agus gníomhaíochtaí a dhéanamh, lena n-áireofar iontu cur síos ar a bhfoireann chriticiúil, na gnéithe teicniúla agus an úsáid a bhainfear as teicneolaíocht mórleabhar dáilte, agus an fhaisnéis a cheanglaítear i mír 3.

Déanfaidh oibreoirí bhonneagair mhargaidh DLT doiciméadacht scríofa atá cothrom le dáta, soiléir agus mionsonraithe a chur ar fáil go poiblí freisin, doiciméadacht a fhéadfaidh siad a chur ar fáil go leictreonach, ina sainmhíneofar na rialacha faoina n-oibreoidh bonneagair mhargaidh DLT agus a n-oibreoirí, lena n-áirítear na téarmaí dlíthiúla lena sainmhíneofar cearta, oibleagáidí, freagrachtaí agus dliteanais oibreoirí bhonneagair mhargaidh DLT, mar aon le cearta, oibleagáidí, freagrachtaí agus dliteanais na gcomhaltaí, na rannpháirtithe, na n-eisitheoirí agus na gcliant a bhaineann úsáid as a mbonneagar margaidh DLT. Sonrófar sna téarmaí dlíthiúla sin an dlí rialaithe, aon sásra réamhdhlíthíochta um réiteach díospóidí, aon bhearta cosanta maidir le dócmhainneacht faoi Threoir 98/26/CE agus na dlínsí ina bhféadfar caingean dlí a thionscnamh. Féadfaidh oibreoirí bhonneagair mhargaidh DLT a ndoiciméadacht scríofa a chur ar fáil trí mhodhanna leictreonacha.

2.   Déanfaidh oibreoirí bhonneagair mhargaidh DLT rialacha maidir le feidhmiú na teicneolaíochta mórleabhar dáilte a baineadh úsáid as a leagan síos nó a dhoiciméadú, de réir mar is iomchuí, lena n-áirítear na rialacha maidir le rochtain ar an mórleabhar dáilte, maidir le rannpháirtíocht na nód bailíochtaithe, maidir le haghaidh a thabhairt ar choinbhleachtaí leasa a d’fhéadfadh a bheith ann, agus maidir le bainistiú riosca lena n-áirítear aon bhearta maolaithe chun cosaint infheisteoirí, sláine an mhargaidh agus cobhsaíocht airgeadais a áirithiú.

3.   Déanfaidh oibreoirí bhonneagair mhargaidh DLT faisnéis shoiléir gan débhrí a sholáthar ar a suíomh gréasáin dá mbaill, dá rannpháirtithe, dá n-eisitheoirí agus dá gcliaint maidir le conas a dhéanann na hoibreoirí a bhfeidhmeanna, a seirbhísí agus a ngníomhaíochta a chur i gcrích agus i dtaobh conas nach bhfuil a bhfeidhmiú i leith na bhfeidhmeanna, na seirbhísí agus na ngníomhaíochtaí sin ar aon dul leis na feidhmeanna, seirbhísí agus gníomhaíochtaí arna bhfeidhmiú ag saoráid trádála iltaobhach nó ag córas socraíochta urrús nach bhfuil bunaithe ar theicneolaíocht mórleabhar dáilte. Beidh an cineál teicneolaíochta mórleabhar dáilte a mbainfear úsáid as san áireamh leis an bhfaisnéis sin.

4.   Áiritheoidh oibreoirí bhonneagair mhargaidh DLT go mbeidh socruithe TF agus na cibearshocruithe foriomlána a bhaineann leis an úsáid a bhainfear as a dteicneolaíocht mórleabhar dáilte comhréireach le cineál, scála agus castacht a ngnólachtaí. Áiritheofar leis na socruithe sin leanúnachas agus trédhearcacht, infhaighteacht, iontaofacht agus slándáil leanúnach a seirbhísí agus a ngníomhaíochtaí, lena n-áirítear iontaofacht na gconarthaí cliste a mbainfear úsáid astu ar an mbonneagar margaidh DLT. Áiritheofar leis na socruithe sin sláine, slándáil agus rúndacht aon sonraí a dhéanfaidh na hoibreoirí sin a stóráil, agus áiritheofar go mbeidh na sonraí sin ar fáil agus inrochtana.

Beidh nósanna imeachta bainistíochta sonracha maidir le riosca oibríochtúil i bhfeidhm ag oibreoirí bhonneagair mhargaidh DLT i gcomhair na rioscaí a bhaineann leis an úsáid a bhainfear as teicneolaíocht mór leabhar dáilte agus criptea-shócmhainní agus i dtaobh conas aghaidh a thabhairt ar na rioscaí sin dá mba rud é gur ann dóibh.

Chun measúnú a dhéanamh ar iontaofacht shocruithe TF agus chibearshocruithe foriomlána bhonneagar margaidh DLT, féadfaidh an t-údarás inniúil iniúchadh i leith na socruithe sin a éileamh. Más rud é go ndéanfaidh údarás inniúil iniúchadh a éileamh ceapfaidh sé iniúchóir neamhspleách chun an t-iniúchadh a dhéanamh. Is é an bonneagar margaidh DLT a íocfaidh as na costais a bhainfidh leis an iniúchadh sin.

5.   I gcás ina n-áiritheoidh oibreoir bhonneagair mhargaidh DLT slánchoinneáil chistí, chomhthaobhacht nó ionstraimí airgeadais DLT de chuid na gcomhaltaí, na rannpháirtithe na n-eisitheoirí agus na gcliant, agus ina n-áiritheoidh sé na modhanna rochtana ar shócmhainní den sórt sin, lena n-áirítear i bhfoirm eochracha cripteagrafacha, beidh socruithe leordhóthanacha i bhfeidhm ag an oibreoirí sin chun cosc a chur ar an úsáid a bhainfear as na sócmhainní sin ar chuntas an oibreora fhéin gan toiliú sainráite roimh ré i scríbhinn a fháil ón gcomhalta, ón rannpháirtí, ón eisitheoir nó ón gcliant lena mbaineann, a fhéadfar a dhéanamh trí mhodhanna leictreonacha.

Coinneoidh oibreoirí bhonneagar margaidh DLT taifid shábháilte, chruinne, iontaofa agus in-aisghafa de na cistí, den chomhthaobhacht agus d’ionstraimí airgeadais DLT atá i seilbh a mbonneagar margaidh DLT le haghaidh a gcomhaltaí, a rannpháirtithe, a n-eisitheoirí nó a gcliant mar aon leis na modhanna rochtana ar na cistí, ar an gcomhthaobhacht agus ar ionstraimí airgeadais DLT sin.

Déanfaidh oibreoirí bhonneagar margaidh DLT cistí, comhthaobhacht agus ionstraimí airgeadais DLT de chuid na gcomhaltaí, na rannpháirtithe, na n-eisitheoirí nó na gcliant a bhfuil úsáid á baint acu as bonneagar margaidh DLT, agus na modhanna rochtana ar shócmhainní den sórt sin, a leithscaradh ó shócmhainní de chuid an oibreora agus ó shócmhainní de chuid comhaltaí, rannpháirtithe, eisitheoirí agus cliant eile.

Áiritheofar le socruithe TF agus na cibearshocruithe foriomlána, dá dtagraítear i mír 4 go ndéanfar cistí, comhthaobhacht agus ionstraimí airgeadais DLT den sórt sin atá i seilbh bhonneagar margaidh DLT i gcomhair a chomhaltaí, a rannpháirtithe, a eisitheoirí nó a chliant, mar aon leis na modhanna rochtana atá orthu, a chosaint ar rioscaí a bhaineann le rochtain neamhúdaraithe, haiceáil, díghrádú, caillteanas, cibirionsaí, goid, calaois, faillí, nó mífheidhmeanna oibríochtúla tromchúiseacha eile.

6.   I gcás caillteanas cistí, caillteanas comhthaobhachta nó caillteanas ionstraim airgeadais DLT, beidh oibreoir bhonneagar margaidh DLT a chaill na cistí, an chomhthaobhacht nó ionstraim airgeadais DLT faoi dhliteanas i leith an chaillteanais suas go méid arb ionann é agus margadhluach na sócmhainne a chaillfear. Ni bheidh oibreoir bhonneagar margaidh DLT faoi dhliteanas i leith an chaillteanais i gcás ina gcruthódh sé gur tharla an caillteanas mar thoradh ar theagmhas seachtrach nach raibh neart réasúnach aige air agus nárbh fhéidir iarmhairtí an teagmhais sin a sheachaint in ainneoin gach iarrachta réasúnta a rinneadh ina leith.

Déanfaidh oibreoirí bhonneagar margaidh DLT socruithe trédhearcacha agus leormhaithe a chur ar bun chun cosaint infheisteoirí a áirithiú, agus chun sásraí chun gearáin ó chliaint a láimhseáil agus nósanna imeachta i gcomhair cúiteamh nó sásamh a bhunú i gcásanna inar ann do chaillteanas infheisteora mar thoradh ar na hiarmhairtí dá dtagraítear sa chéad fhomhír den mhír seo nó mar thoradh ar stad a bheith á chur leis an ngnó i ngeall ar aon cheann de na hiarmhairtí dá dtagraítear in Airteagail 8(13), 9(11) agus 10(10).

Féadfaidh údarás inniúil a chinneadh, de réir an cháis, coimircí stuamachta breise a chur de cheangal ar oibreoir bhonneagar margaidh DLT i bhfoirm cistí dílse nó polasaí árachais, má chinneann an t-údarás inniúil nach ndéantar dliteanais fhéideartha i leith damáistí a dhéantar do chliaint de chuid oibreoir bhonneagar margaidh DLT i ngeall ar aon cheann de na hiarmhairtí dá dtagraítear sa chéad fhomhír den mhír seo a chumhdach go leordhóthanach leis na ceanglais stuamachta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) Uimh. 909/2014, i Rialachán (AE) 2019/2033 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18), i dTreoir 2014/65/AE nó i dTreoir (AE) 2019/2034 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun cosaint infheisteoirí a áirithiú.

7.   Déanfaidh oibreoir bhonneagar margaidh DLT straitéis shoiléir agus mhionsonraithe a chur ar bun agus a chur ar fáil go poiblí chun gníomhaíocht bhonneagar margaidh DLT ar leith a laghdú nó chun bonneagar margaidh DLT ar leith (“straitéis idirthréimhseach”) a aistriú as de bheith ag oibriú nó a scor de bheith ag oibriú, lena n-áirítear aistriú nó aisiompú a oibríochtaí teicneolaíochta mórleabhar dáilte chuig bonneagair thraidisiúnta mhargaidh, sna cásanna seo a leanas:

Beidh an straitéis aistrithe réidh lena himscaradh in am trátha.

Leagfar amach sa straitéis aistrithe conas a chaithfear le comhaltaí, rannpháirtithe, eisitheoirí agus cliaint i gcás tarraingt siar nó neamhleanúnachais de chead sonrach nó scor an ghnó dá dtagraítear sa chéad fhomhír den mhír seo. Leagfar amach sa straitéis aistrithe conas a dhéanfar cliaint, go háirithe infheisteoirí miondíola, a chosaint ar aon tionchar díréireach a d’fhéadfadh teacht ón tarraingt siar nó neamhleanúnachas de chead sonrach nó ó scor an ghnó. Déanfar an straitéis aistrithe a nuashonrú ar bhonn leanúnach faoi réir formheas a fháil roimh ré ón údarás inniúil.

Sonrófar sa straitéis aistrithe an méid a bheidh le déanamh i gcás ina sárófar an tairseach dá dtagraítear in Airteagal 3(3).

8.   Maidir le gnólachtaí infheistíochta nó oibreoirí margaidh nach gceadaítear dóibh ach amháin MTF DLT a oibriú faoi Airteagal 8(2) den Rialachán seo agus nach léirítear ina straitéisí aistrithe go bhfuil sé ar intinn acu údarú a fháil chun saoráid trádála iltaobhach a oibriú faoi Threoir 2014/65/AE, mar aon le CSD a bhfuil TSS DLT á oibriú aici, déanfaidh siad a ndícheall socruithe a thabhairt i gcrích le gnólachtaí infheistíochta nó oibreoirí margaidh a bhfuil saoráid trádála iltaobhach á hoibriú acu faoi Threoir 2014/65/AE chun sealbhú a ghlacadh ar a n-oibríochtaí, agus sonróidh siad na socruithe sin ina straitéisí aistrithe.

9.   Maidir le CSDanna a bhfuil SS DLT á oibriú acu agus nach gceadaítear dóibh ach SS DLT a oibriú faoi Airteagal 9(2) den Rialachán seo agus nach léirítear ina straitéisí aistrithe go bhfuil sé ar intinn acu údarú a fháil chun córas socraíochta urrús a oibriú faoi Rialachán (AE) Uimh. 909/2014, agus gnólachtaí infheistíochta nó oibreoirí margaidh a bhfuil TSS DLT á oibriú acu, déanfaidh siad a ndícheall socruithe a thabhairt i gcrích le CSDanna a bhfuil córas socraíochta urrús á oibriú acu chun ceannas a ghlacadh ar a n-oibríochtaí, agus sonróidh siad na socruithe sin ina straitéisí aistrithe.

Maidir le CSDanna a bhfuil córas socraíochta urrús á oibriú acu agus a gheobhaidh iarraidh chun na socruithe dá dtagraítear sa chéad fhomhír den mhír seo a thabhairt i gcrích, tabharfaidh siad freagra laistigh de 3 mhí ón dáta a bhfaighfear an t-iarratas. Déanfaidh CSD a bhfuil an córas socraíochta urrús á oibriú aici na socruithe a thabhairt i gcrích ar bhealach neamh-idirdhealaitheach agus féadfaidh sí táille tráchtála réasúnta a ghearradh bunaithe ar chostais iarbhír. Ní dhiúltóidh CSD don iarraidh sin ach amháin i gcás ina measfaidh sí go ndéanfadh na socruithe difear d’fheidhmiú réidh agus rianúil na margaí airgeadais nó go mbeidís ina siocair le riosca sistéamach. Ní fhéadfaidh sí diúltú d’iarraidh ar na forais go gcaillfear sciar den mhargadh. Má dhiúltaíonn sí d’iarraidh, déanfaidh sí na cúiseanna atá aici a chur in iúl i scríbhinn d’oibreoir bhonneagar margaidh DLT a rinne an iarraidh.

10.   Beidh na socruithe dá dtagraítear i míreanna 8 agus 9 i bhfeidhm tráth nach déanaí ná 5 bliana ón dáta a dheonófar an cead sonrach, nó beidh na socruithe sin i bhfeidhm ar dháta níos luaithe má éilíonn an t-údarás inniúil é chun aghaidh a thabhairt ar aon riosca a bhaineann le foirceannadh luath an cheada shonraigh.