ΟΔΗΓΙΑ (ΕΕ) 2022/2557 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 14ης Δεκεμβρίου 2022 για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων και την κατάργηση της οδηγίας 2008/114/ΕΚ του Συμβουλίου (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(1)

Οι κρίσιμες οντότητες, ως πάροχοι βασικών υπηρεσιών, διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στη διατήρηση ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών ή οικονομικών δραστηριοτήτων στην εσωτερική αγορά σε μια ολοένα και πιο αλληλεξαρτώμενη οικονομία της Ένωσης. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να καθοριστεί ένα ενωσιακό πλαίσιο με σκοπό τόσο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων στην εσωτερική αγορά με τον καθορισμό εναρμονισμένων ελάχιστων κανόνων όσο και την παροχή συνδρομής σε αυτές μέσω συνεκτικών και ειδικών μέτρων στήριξης και εποπτείας.

(2)

Η οδηγία 2008/114/ΕΚ του Συμβουλίου (4) καθορίζει διαδικασία για τον χαρακτηρισμό των ευρωπαϊκών υποδομών ζωτικής σημασίας στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών, των οποίων η διακοπή λειτουργίας ή η καταστροφή θα είχε σημαντικό διασυνοριακό αντίκτυπο σε τουλάχιστον δύο κράτη μέλη. Η εν λόγω οδηγία εστιάζει αποκλειστικά στην προστασία τέτοιων υποδομών. Ωστόσο, η αξιολόγηση της οδηγίας 2008/114/ΕΚ, η οποία διενεργήθηκε το 2019, κατέδειξε ότι λόγω του ολοένα και πιο διασυνδεδεμένου και διασυνοριακού χαρακτήρα των λειτουργιών που χρησιμοποιούν υποδομές ζωτικής σημασίας, τα μέτρα προστασίας που αφορούν μόνο επιμέρους περιουσιακά στοιχεία δεν επαρκούν για την πρόληψη όλων των πιθανών διαταραχών. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να μετατοπιστεί η προσέγγιση προς τη διασφάλιση ότι οι κίνδυνοι λαμβάνονται καλύτερα υπόψη, ότι ο ρόλος και τα καθήκοντα των κρίσιμων οντοτήτων ως παρόχων υπηρεσιών που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς καθορίζονται καλύτερα και με συνέπεια, και ότι θεσπίζονται ενωσιακοί κανόνες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων. Οι κρίσιμες οντότητες θα πρέπει να είναι σε θέση να ενισχύουν την ικανότητά τους να προλαμβάνουν, να προστατεύουν, να αντιδρούν, να αντιστέκονται, να μετριάζουν, να απορροφούν, να προσαρμόζονται και να ανακάμπτουν από περιστατικά που ενδέχεται να διαταράξουν την παροχή βασικών υπηρεσιών.

(3)

Μολονότι ορισμένα μέτρα σε ενωσιακό επίπεδο, όπως το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την Προστασία των Υποδομών Ζωτικής Σημασίας, και σε εθνικό επίπεδο αποσκοπούν στην υποστήριξη της προστασίας των υποδομών ζωτικής σημασίας στην Ένωση, θα πρέπει να γίνουν περισσότερα ώστε οι οντότητες που διαχειρίζονται τέτοιες υποδομές να είναι καλύτερα εξοπλισμένες με σκοπό την αντιμετώπιση των κινδύνων που απειλούν τη λειτουργία τους και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διαταραχές στην παροχή βασικών υπηρεσιών. Θα πρέπει επίσης να γίνουν περισσότερα για τον καλύτερο εξοπλισμό αυτών των οντοτήτων, διότι υπάρχει ένα δυναμικό τοπίο απειλών, που περιλαμβάνει τις εξελισσόμενες υβριδικές και τρομοκρατικές απειλές, και τις αυξανόμενες αλληλεξαρτήσεις μεταξύ υποδομών και τομέων. Επιπλέον, υπάρχουν αυξανόμενοι φυσικοί κίνδυνοι λόγω φυσικών καταστροφών και της κλιματικής αλλαγής, η οποία εντείνει τη συχνότητα και την κλίμακα των συμβάντων που οφείλονται σε ακραία καιρικά φαινόμενα και επιφέρει μακροπρόθεσμες αλλαγές στις μέσες κλιματικές συνθήκες οι οποίες μπορούν να μειώσουν την ικανότητα, την αποδοτικότητα και τη διάρκεια ζωής ορισμένων ειδών υποδομών, αν δεν έχουν ληφθεί μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Επιπλέον, η εσωτερική αγορά χαρακτηρίζεται από κατακερματισμό όσον αφορά τον προσδιορισμό των κρίσιμων οντοτήτων, διότι οι συναφείς τομείς και κατηγορίες οντοτήτων δεν αναγνωρίζονται με συνεπή τρόπο ως κρίσιμες οντότητες σε όλα τα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να επιτύχει ένα αξιόπιστο επίπεδο εναρμόνισης όσον αφορά τους τομείς και τις κατηγορίες οντοτήτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της.

(4)

Αν και ορισμένοι τομείς της οικονομίας, οι τομείς της ενέργειας και των μεταφορών, ρυθμίζονται ήδη από ειδικές τομεακές νομοθετικές πράξεις της Ένωσης, οι εν λόγω νομοθετικές πράξεις περιλαμβάνουν διατάξεις που αφορούν μόνον ορισμένες πτυχές της ανθεκτικότητας των οντοτήτων που δραστηριοποιούνται στους εν λόγω τομείς. Προκειμένου να καλυφθεί με ολοκληρωμένο τρόπο η ανθεκτικότητα των οντοτήτων που είναι κρίσιμες για την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, η παρούσα οδηγία δημιουργεί ένα γενικό πλαίσιο για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων έναντι όλων των κινδύνων, είτε φυσικών είτε ανθρωπογενών, τυχαίων ή εκούσιων.

(5)

Οι αυξανόμενες αλληλεξαρτήσεις μεταξύ υποδομών και τομέων είναι το αποτέλεσμα ενός ολοένα και πιο διασυνοριακού και αλληλεξαρτώμενου δικτύου παροχής υπηρεσιών που χρησιμοποιεί βασικές υποδομές σε ολόκληρη την Ένωση στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών, των τραπεζών, του πόσιμου νερού, των λυμάτων, της παραγωγής, μεταποίησης και διανομής τροφίμων, της υγείας, του διαστήματος, των υποδομών χρηματοπιστωτικών αγορών και ορισμένων πτυχών της δημόσιας διοίκησης. Ο τομέας του διαστήματος εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας όσον αφορά την παροχή ορισμένων υπηρεσιών που εξαρτάται από επίγειες υποδομές των οποίων η κυριότητα, η διαχείριση και η λειτουργία ανήκει είτε σε κράτη μέλη είτε σε ιδιώτες. Ως εκ τούτου, υποδομές των οποίων η κυριότητα, η διαχείριση ή η λειτουργία ανήκει στην Ένωση ή γίνεται εξ ονόματός της στο πλαίσιο του διαστημικού προγράμματός της δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.

Όσον αφορά τον τομέα της ενέργειας και, ειδικότερα, τις μεθόδους παραγωγής και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας (σε σχέση με την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας), γίνεται κατανοητό ότι, όπου κρίνεται αναγκαίο, στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας δύνανται να περιλαμβάνονται τα μέρη μετάδοσης της ηλεκτρικής ενέργειας των πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας, αλλά εξαιρούνται τα αμιγώς πυρηνικά τμήματα που καλύπτονται από συνθήκες και το ενωσιακό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων σχετικών νομικών πράξεων της Ένωσης σχετικά με την πυρηνική ενέργεια. Η διαδικασία προσδιορισμού των κρίσιμων οντοτήτων στον τομέα των τροφίμων θα πρέπει να αντικατοπτρίζει καταλλήλως τη φύση της εσωτερικής αγοράς στον εν λόγω τομέα και τους εκτενείς ενωσιακούς κανόνες που σχετίζονται με τις γενικές αρχές και απαιτήσεις της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και της ασφάλειας των τροφίμων. Ως εκ τούτου, προκειμένου να διασφαλιστεί η ύπαρξη μιας αναλογικής προσέγγισης και να αποτυπωθεί καταλλήλως ο ρόλος και η σημασία των οντοτήτων αυτών σε εθνικό επίπεδο, οι κρίσιμες οντότητες θα πρέπει να προσδιορίζονται μόνο μεταξύ επιχειρήσεων τροφίμων, κερδοσκοπικών ή μη, δημόσιων ή ιδιωτικών, οι οποίες δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στην εφοδιαστική, χονδρική διανομή, και στη βιομηχανική παραγωγή και μεταποίηση μεγάλης κλίμακας με σημαντικό μερίδιο αγοράς, όπως παρατηρείται σε εθνικό επίπεδο. Ως συνέπεια των εν λόγω αλληλεξαρτήσεων, οποιαδήποτε διαταραχή στην παροχή βασικών υπηρεσιών, ακόμη και αν αρχικά περιορίζεται σε μία οντότητα ή έναν τομέα, μπορεί να προκαλέσει ευρύτερες αλυσιδωτές επιπτώσεις και ενδεχομένως να οδηγήσει σε εκτεταμένες και μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις στην παροχή υπηρεσιών σε ολόκληρη την εσωτερική αγορά. Μείζονες κρίσεις, όπως η πανδημία της COVID-19, κατέδειξαν την ευπάθεια των ολοένα και πιο αλληλεξαρτώμενων κοινωνιών μας απέναντι σε κινδύνους μικρής πιθανότητας με μεγάλο αντίκτυπο.

(6)

Οι οντότητες που συμμετέχουν στην παροχή βασικών υπηρεσιών υπόκεινται ολοένα και περισσότερο σε αποκλίνουσες απαιτήσεις, που επιβάλλονται από το εθνικό δίκαιο. Το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη επιβάλλουν λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις ασφάλειας στις εν λόγω οντότητες όχι μόνο οδηγεί σε ποικίλα επίπεδα ανθεκτικότητας, αλλά και ενέχει τον κίνδυνο να επηρεάσει αρνητικά τη διατήρηση ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών ή οικονομικών δραστηριοτήτων σε ολόκληρη την Ένωση, και προκαλεί εμπόδια στην ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Οι επενδυτές και οι εταιρείες μπορούν να βασίζονται στις ανθεκτικές κρίσιμες οντότητες και να τις εμπιστεύονται, αφού η αξιοπιστία και η εμπιστοσύνη αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους μιας εύρυθμης εσωτερικής αγοράς. Παρόμοια είδη οντοτήτων θεωρούνται κρίσιμα σε ορισμένα κράτη μέλη αλλά όχι σε άλλα, ενώ και οι οντότητες που έχουν προσδιοριστεί ως κρίσιμες υπόκεινται σε αποκλίνουσες απαιτήσεις σε διαφορετικά κράτη μέλη. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε πρόσθετες και περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακό επίπεδο, κυρίως για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε κράτη μέλη με αυστηρότερες απαιτήσεις. Επομένως, ένα ενωσιακό πλαίσιο θα είχε επίσης ως αποτέλεσμα την εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις κρίσιμες οντότητες σε ολόκληρη την Ένωση.

(7)

Είναι αναγκαίο να καθοριστούν εναρμονισμένοι ελάχιστοι κανόνες για τη διασφάλιση της παροχής βασικών υπηρεσιών στην εσωτερική αγορά, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων και τη βελτίωση της διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών. Είναι σημαντικό οι κανόνες αυτοί να είναι διαχρονικοί ως προς τον σχεδιασμό και την εφαρμογή τους, και παράλληλα να εξασφαλίζουν την αναγκαία ευελιξία. Επίσης, έχει ζωτική σημασία να βελτιωθεί η ικανότητα των κρίσιμων οντοτήτων να παρέχουν βασικές υπηρεσίες έναντι ποικίλων κινδύνων.

(8)

Για την επίτευξη υψηλού επιπέδου ανθεκτικότητας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίσουν τις κρίσιμες οντότητες που θα υπόκεινται σε ειδικές απαιτήσεις και εποπτεία και θα λαμβάνουν ιδιαίτερη στήριξη και καθοδήγηση έναντι όλων των συναφών κινδύνων.

(9)

Δεδομένης της σημασίας της κυβερνοασφάλειας για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων και για λόγους συνοχής, θα πρέπει να διασφαλιστεί, όπου είναι δυνατόν, συνοχή μεταξύ των προσεγγίσεων της παρούσας οδηγίας και της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5). Υπό το φως της μεγαλύτερης συχνότητας και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των κινδύνων στον κυβερνοχώρο, η οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 επιβάλλει ολοκληρωμένες απαιτήσεις σε ένα ευρύ σύνολο οντοτήτων με στόχο τη διασφάλιση της κυβερνοασφάλειάς τους. Δεδομένου ότι η κυβερνοασφάλεια αντιμετωπίζεται επαρκώς από την οδηγία (ΕΕ) 2022/2555, τα ζητήματα που καλύπτονται από την εν λόγω οδηγία θα πρέπει να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, χωρίς να θίγεται το ειδικό καθεστώς των οντοτήτων του τομέα των ψηφιακών υποδομών.

(10)

Όταν διατάξεις τομεακών νομοθετικών πράξεων της Ένωσης απαιτούν από κρίσιμες οντότητες να λάβουν μέτρα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους και όταν οι εν λόγω απαιτήσεις αναγνωρίζονται από τα κράτη μέλη, ως τουλάχιστον ισοδύναμες με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία, οι σχετικές διατάξεις της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται, ώστε να αποφεύγονται οι αλληλεπικαλύψεις και οι περιττές επιβαρύνσεις. Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις αυτών των νομοθετικών πράξεων της Ένωσης. Όταν δεν εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις της παρούσας οδηγίας, δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται ούτε οι διατάξεις περί εποπτείας και επιβολής που θεσπίζονται στην παρούσα οδηγία.

(11)

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις αρμοδιότητες των κρατών μελών και των αρχών τους όσον αφορά τη διοικητική αυτονομία, ή την ευθύνη τους για τη διαφύλαξη της εθνικής ασφάλειας και άμυνας ή την εξουσία τους να διαφυλάσσουν άλλες ουσιώδεις λειτουργίες του κράτους, ιδίως όσον αφορά τη δημόσια ασφάλεια, την εδαφική ακεραιότητα και τη διατήρηση της δημόσιας τάξης. Η εξαίρεση των φορέων δημόσιας διοίκησης από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να ισχύει για τους φορείς των οποίων οι δραστηριότητες ασκούνται κατά κύριο λόγο στους τομείς της εθνικής ασφάλειας, της δημόσιας ασφάλειας, της άμυνας ή της επιβολής του νόμου, συμπεριλαμβανομένης της διερεύνησης, ανίχνευσης και δίωξης ποινικών αδικημάτων. Εν τούτοις, οι φορείς δημόσιας διοίκησης των οποίων οι δραστηριότητες σχετίζονται μόνον οριακά με τους εν λόγω τομείς θα πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, οι φορείς που διαθέτουν κανονιστικές αρμοδιότητες δεν θεωρείται ότι ασκούν δραστηριότητες στον τομέα της επιβολής του νόμου και, ως εκ τούτου, δεν εξαιρούνται για τους λόγους αυτούς από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Οι φορείς δημόσιας διοίκησης που ιδρύονται από κοινού με τρίτη χώρα δυνάμει διεθνούς συμφωνίας, εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις διπλωματικές και προξενικές αποστολές των κρατών μελών σε τρίτες χώρες.

Ορισμένες κρίσιμες οντότητες ασκούν δραστηριότητες στους τομείς της εθνικής ασφάλειας, της δημόσιας ασφάλειας, της άμυνας ή της επιβολής του νόμου, συμπεριλαμβανομένης της διερεύνησης, του εντοπισμού και της δίωξης ποινικών αδικημάτων, ή παρέχουν υπηρεσίες αποκλειστικά σε φορείς δημόσιας διοίκησης οι οποίοι ασκούν δραστηριότητες κατά κύριο λόγο στους εν λόγω τομείς. Δεδομένης της ευθύνης που υπέχουν για τη διαφύλαξη της εθνικής ασφάλειας και άμυνας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να αποφασίσουν ότι οι υποχρεώσεις των κρίσιμων οντοτήτων που θεσπίζονται στην παρούσα οδηγία δεν ισχύουν, εν όλω ή εν μέρει, για τις εν λόγω κρίσιμες οντότητες, εάν οι υπηρεσίες που παρέχουν ή οι δραστηριότητες που ασκούν σχετίζονται κατά κύριο λόγο με τους τομείς της εθνικής ασφάλειας, της δημόσιας ασφάλειας, της άμυνας ή της επιβολής του νόμου συμπεριλαμβανομένης της διερεύνησης, του εντοπισμού και της δίωξης ποινικών αδικημάτων. Οι κρίσιμες οντότητες των οποίων οι υπηρεσίες ή οι δραστηριότητες σχετίζονται μόνον οριακά με τους εν λόγω τομείς θα πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Κανένα κράτος μέλος δεν θα πρέπει να υποχρεούται να παρέχει πληροφορίες, η γνωστοποίηση των οποίων θα ήταν αντίθετη προς τα ουσιώδη συμφέροντα της εθνικής του ασφάλειας. Οι ενωσιακοί ή εθνικοί κανόνες για την προστασία διαβαθμισμένων πληροφοριών και οι συμφωνίες εμπιστευτικότητας είναι σημαντικές εν προκειμένω.

(12)

Προκειμένου να μην τίθεται σε κίνδυνο η εθνική ασφάλεια ή η ασφάλεια και τα εμπορικά συμφέροντα των κρίσιμων οντοτήτων, οι ευαίσθητες πληροφορίες θα πρέπει να προσεγγίζονται, να ανταλλάσσονται και να τυγχάνουν χειρισμού με σύνεση και ιδιαίτερη προσοχή στους διαύλους διαβίβασης και τις ικανότητες αποθήκευσης που χρησιμοποιούνται.

(13)

Για να διασφαλιστεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να έχει θεσπίσει στρατηγική για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων («στρατηγική»). Η στρατηγική θα πρέπει να καθορίζει τους στρατηγικούς στόχους και τα μέτρα πολιτικής που πρέπει να εφαρμοστούν. Για λόγους συνοχής και αποτελεσματικότητας, η στρατηγική θα πρέπει να σχεδιαστεί έτσι ώστε να ενσωματώνουν απρόσκοπτα τις υφιστάμενες πολιτικές, αξιοποιώντας, όπου είναι δυνατόν, τις σχετικές υφιστάμενες εθνικές και τομεακές στρατηγικές, σχέδια ή παρόμοια έγγραφα. Για να επιτευχθεί ολοκληρωμένη προσέγγιση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι στρατηγικές τους παρέχουν ένα πλαίσιο πολιτικής για ενισχυμένο συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων αρχών βάσει της παρούσας οδηγίας και των αρμόδιων αρχών βάσει της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555 όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους κυβερνοασφάλειας, τις απειλές και τα περιστατικά στον κυβερνοχώρο και τους κινδύνους, τις απειλές και τα περιστατικά εκτός κυβερνοχώρου καθώς και στο πλαίσιο της άσκησης εποπτικών καθηκόντων. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις στρατηγικές τους, θα πρέπει να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τον υβριδικό χαρακτήρα των απειλών κατά των κρίσιμων οντοτήτων.

(14)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να κοινοποιούν στην Επιτροπή τις στρατηγικές τους και τις ουσιώδεις επικαιροποιήσεις τους, ιδίως για να μπορεί η Επιτροπή να αξιολογεί την ορθή εφαρμογή της παρούσας οδηγίας όσον αφορά τις προσεγγίσεις πολιτικής για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων σε εθνικό επίπεδο. Εάν χρειάζεται, οι στρατηγικές θα μπορούν να κοινοποιούνται ως διαβαθμισμένες πληροφορίες.. Η Επιτροπή θα πρέπει να καταρτίσει συνοπτική έκθεση των στρατηγικών που κοινοποιούνται από τα κράτη μέλη, η οποία θα χρησιμεύσει ως βάση για ανταλλαγές με σκοπό τον εντοπισμό βέλτιστων πρακτικών και ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο της ομάδας για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων. Λόγω του ευαίσθητου χαρακτήρα των συγκεντρωτικών πληροφοριών, διαβαθμισμένων και μη, που περιλαμβάνονται στη συνοπτική έκθεση η Επιτροπή θα πρέπει να διαχειρίζεται τη συνοπτική έκθεση με τον δέοντα βαθμό επίγνωσης όσον αφορά την ασφάλεια των κρίσιμων οντοτήτων, των κρατών μελών και της Ένωσης. Η συνοπτική έκθεση και οι στρατηγικές θα πρέπει να προστατεύονται από παράνομες ή κακόβουλες ενέργειες και θα πρέπει να είναι προσβάσιμες μόνον από εξουσιοδοτημένα πρόσωπα για την εκπλήρωση των στόχων της παρούσας οδηγίας. Η κοινοποίηση των στρατηγικών και των ουσιωδών επικαιροποιήσεών τους θα πρέπει επίσης να βοηθήσει την Επιτροπή στην κατανόηση των εξελίξεων όσον αφορά τις προσεγγίσεις για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων και θα τροφοδοτεί την παρακολούθηση του αντικτύπου και της προστιθέμενης αξίας της παρούσας οδηγίας, την οποία η Επιτροπή θα επανεξετάζει τακτικά.

(15)

Οι δράσεις των κρατών μελών για τον προσδιορισμό και την υποστήριξη της διασφάλισης της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων θα πρέπει να ακολουθούν μια προσέγγιση βάσει κινδύνων, η οποία θα εστιάζει στις οντότητες με τη μεγαλύτερη σημασία για τη διεξαγωγή ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών ή οικονομικών δραστηριοτήτων. Για τη διασφάλιση μιας τέτοιας στοχευμένης προσέγγισης, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να διενεργεί, εντός εναρμονισμένου πλαισίου, εκτίμηση των σχετικών φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων διατομεακής ή διασυνοριακής φύσης, που ενδέχεται να επηρεάσουν την παροχή βασικών υπηρεσιών, στους οποίους περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ατυχήματα, φυσικές καταστροφές, καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας –όπως οι πανδημίες και, οι υβριδικές απειλές ή άλλες ανταγωνιστικές απειλές, συμπεριλαμβανομένων των τρομοκρατικών εγκλημάτων, της διείσδυσης εγκληματικών στοιχείων και της δολιοφθοράς («εκτίμηση κινδύνου από τα κράτη μέλη»). Κατά τη διενέργεια των εκτιμήσεων κινδύνων από τα κράτη μέλη, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους άλλες γενικές ή ειδικές τομεακές εκτιμήσεις κινδύνων που έχουν διενεργηθεί βάσει άλλων νομοθετικών πράξεων της Ένωσης, και θα πρέπει να εξετάζουν τον βαθμό στον οποίο οι τομείς εξαρτώνται ο ένας από τον άλλον, συμπεριλαμβανομένων των τομέων σε άλλα κράτη μέλη και τρίτες χώρες. Το αποτέλεσμα των εκτιμήσεων κινδύνων από τα κράτη μέλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τους σκοπούς προσδιορισμού των κρίσιμων οντοτήτων και για την υποστήριξη των εν λόγω οντοτήτων προκειμένου να εκπληρώσουν τις απαιτήσεις τους περί ανθεκτικότητας. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται μόνο στα κράτη μέλη και στις κρίσιμες οντότητες που δραστηριοποιούνται εντός της Ένωσης. Ωστόσο, η εμπειρογνωσία και οι γνώσεις που παράγονται από τις αρμόδιες αρχές, ιδίως μέσω εκτιμήσεων κινδύνων, και από την Επιτροπή, ιδίως μέσω διαφόρων μορφών στήριξης και συνεργασίας, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, κατά περίπτωση και σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές πράξεις, προς όφελος τρίτων χωρών, ιδίως στην άμεση γειτονία της Ένωσης, τροφοδοτώντας την υφιστάμενη συνεργασία για την ανθεκτικότητα.

(16)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι όλες οι συναφείς οντότητες υπόκεινται στις απαιτήσεις περί ανθεκτικότητας της παρούσας οδηγίας και για να μειωθούν οι αποκλίσεις εν προκειμένω, είναι σημαντικό να θεσπιστούν εναρμονισμένοι κανόνες που να καθιστούν δυνατό τον προσδιορισμό των κρίσιμων οντοτήτων με τρόπο συνεπή σε ολόκληρη την Ένωση και, παράλληλα, να δίνουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποτυπώνουν καταλλήλως τον ρόλο και τη σημασία των οντοτήτων αυτών σε εθνικό επίπεδο. Όταν εφαρμόζει τα κριτήρια που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να προσδιορίζει τις οντότητες οι οποίες παρέχουν μία ή περισσότερες βασικές υπηρεσίες και δραστηριοποιούνται και διαθέτουν υποδομή ζωτικής σημασίας στο έδαφός του. Μια οντότητα θα πρέπει να θεωρείται ότι δραστηριοποιείται στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο ασκεί δραστηριότητες που είναι αναγκαίες για την εν λόγω βασική υπηρεσία ή υπηρεσίες, και στο οποίο βρίσκεται η υποδομή ζωτικής σημασίας της εν λόγω οντότητας, η οποία χρησιμοποιείται για την παροχή της εν λόγω υπηρεσίας ή υπηρεσιών. Εάν σε κράτος μέλος δεν υπάρχει οντότητα που να πληροί αυτά τα κριτήρια, το κράτος μέλος δεν θα πρέπει να υποχρεούται να προσδιορίσει κρίσιμη οντότητα στον αντίστοιχο τομέα ή υποτομέα. Για λόγους αποτελεσματικότητας, αποδοτικότητας, συνέπειας και ασφάλειας δικαίου, θα πρέπει να θεσπιστούν κατάλληλοι κανόνες για την ενημέρωση των οντοτήτων ότι έχουν χαρακτηριστεί ως κρίσιμες οντότητες.

(17)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλλουν στην Επιτροπή, κατά τρόπο που να πληροί τους στόχους της παρούσας οδηγίας, κατάλογο των βασικών υπηρεσιών, τον αριθμό των κρίσιμων οντοτήτων που έχουν προσδιοριστεί για καθέναν από τους τομείς και υποτομείς που αναφέρονται στο παράρτημα και για τη βασική υπηρεσία ή υπηρεσίες που παρέχει κάθε οντότητα και, εφόσον εφαρμόζονται, τα κατώτατα όρια. Θα πρέπει να είναι δυνατόν να παρουσιάζονται τα κατώτατα όρια ως έχουν ή σε συγκεντρωτική μορφή, πράγμα που σημαίνει ότι οι πληροφορίες μπορούν να υπολογίζονται κατά μέσο όρο ανά γεωγραφική περιοχή, ανά έτος, ανά τομέα, ανά υποτομέα ή με άλλα μέσα, και μπορούν να περιλαμβάνουν στοιχεία σχετικά με το εύρος των παρεχόμενων δεικτών.

(18)

Θα πρέπει να καθοριστούν κριτήρια προκειμένου να προσδιορίζεται πόσο σημαντική είναι η διαταραχή που προκαλείται από ένα περιστατικό. Τα εν λόγω κριτήρια θα πρέπει να βασίζονται στα κριτήρια που προβλέπονται στην οδηγία (ΕΕ) 2016/1148 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) ώστε να αξιοποιηθούν οι προσπάθειες που έχουν καταβληθεί από τα κράτη μέλη για τον προσδιορισμό των φορέων εκμετάλλευσης βασικών υπηρεσιών, όπως ορίζονται στην εν λόγω οδηγία και η εμπειρία που έχει αποκτηθεί συναφώς. Μείζονες κρίσεις, όπως η πανδημία της COVID-19, κατέδειξαν πόσο σημαντική είναι η εγγύηση της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού και πώς η διατάραξη της λειτουργίας της μπορεί να έχει αρνητικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις σε πολλούς τομείς και σε διασυνοριακό επίπεδο. Συνεπώς, τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να εξετάζουν τις επιπτώσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού, στο μέτρο του δυνατού, κατά τον καθορισμό του βαθμού στον οποίο άλλοι τομείς και υποτομείς εξαρτώνται από την απαραίτητη υπηρεσία που παρέχεται από μια κρίσιμη οντότητα.

(19)

Σύμφωνα με την ισχύουσα ενωσιακή και εθνική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού (ΕΕ) 2019/452 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), ο οποίος θεσπίζει ένα πλαίσιο για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ένωση, η πιθανή απειλή που δημιουργεί η ξένη ιδιοκτησία κρίσιμων υποδομών εντός της Ένωσης πρέπει να αναγνωριστεί, διότι οι υπηρεσίες, η οικονομία και η ελεύθερη κυκλοφορία και η ασφάλεια των πολιτών της Ένωσης εξαρτώνται από την ορθή λειτουργία κρίσιμων υποδομών.

(20)

Η οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 απαιτεί από τις οντότητες που ανήκουν στον τομέα των ψηφιακών υποδομών, οι οποίες ενδέχεται να χαρακτηριστούν κρίσιμες οντότητες βάσει της παρούσας οδηγίας, να λαμβάνουν κατάλληλα και αναλογικά τεχνικά, επιχειρησιακά και οργανωτικά μέτρα για τη διαχείριση των κινδύνων που απειλούν την ασφάλεια των συστημάτων δικτύου και πληροφοριών και για την κοινοποίηση σημαντικών περιστατικών και κυβερνοαπειλών. Δεδομένου ότι οι απειλές για την ασφάλεια των συστημάτων δικτύου και πληροφοριών μπορεί να έχουν διαφορετικές προελεύσεις, η οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 εφαρμόζει μια προσέγγιση «έναντι όλων των κινδύνων» που περιλαμβάνει την ανθεκτικότητα των συστημάτων δικτύου και πληροφοριών, καθώς και των υλικών συστατικών στοιχείων και του περιβάλλοντος των εν λόγω συστημάτων.

Δεδομένου ότι οι απαιτήσεις που καθορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 εν προκειμένω είναι τουλάχιστον ισοδύναμες με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία, οι υποχρεώσεις που καθορίζονται στο άρθρο 11 και τα κεφάλαια III, IV και VI της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται σε οντότητες που ανήκουν στον τομέα των ψηφιακών υποδομών ώστε να αποφεύγονται οι αλληλεπικαλύψεις και η περιττή διοικητική επιβάρυνση. Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των υπηρεσιών που παρέχονται από οντότητες που ανήκουν στον τομέα των ψηφιακών υποδομών σε κρίσιμες οντότητες που ανήκουν σε όλους τους άλλους τομείς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίζουν, με βάση τα κριτήρια και με τη διαδικασία που προβλέπεται στην παρούσα οδηγία οντότητες που ανήκουν στον τομέα των ψηφιακών υποδομών ως κρίσιμες οντότητες. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι στρατηγικές, οι εκτιμήσεις κινδύνων από τα κράτη μέλη και τα μέτρα στήριξης που καθορίζονται στο κεφάλαιο ΙΙ της παρούσας οδηγίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να θεσπίζουν ή να διατηρούν διατάξεις του εθνικού δικαίου για την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου ανθεκτικότητας για τις εν λόγω κρίσιμες οντότητες, υπό την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω διατάξεις συνάδουν με το εφαρμοστέο ενωσιακό δίκαιο.

(21)

Το δίκαιο της Ένωσης στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών επιβάλλει στις χρηματοπιστωτικές οντότητες ολοκληρωμένες υποχρεώσεις να διαχειρίζονται όλους τους κινδύνους τους οποίους αντιμετωπίζουν, συμπεριλαμβανομένων των λειτουργικών κινδύνων, και να διασφαλίζουν την επιχειρησιακή συνέχεια. Στο εν λόγω δίκαιο περιλαμβάνονται οι κανονισμοί (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (8), (ΕΕ) αριθ. 575/2013 (9) και (ΕΕ) αριθ. 600/2014 (10) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και οι οδηγίες 2013/36/ΕΕ (11) και 2014/65/ΕΕ (12) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Το νομικό πλαίσιο αυτό συμπληρώνεται με τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2554 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13), ο οποίος θεσπίζει υποχρεώσεις που ισχύουν για τις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων από την τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ), μεταξύ άλλων και σχετικά με την προστασία των υλικών υποδομών ΤΠΕ. Δεδομένου, επομένως, ότι η ανθεκτικότητα των εν λόγω οντοτήτων καλύπτεται λεπτομερώς, το άρθρο 11 και τα κεφάλαια III, IV και VI της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται στις εν λόγω οντότητες, ώστε να αποφεύγονται οι αλληλεπικαλύψεις και η περιττή διοικητική επιβάρυνση.

Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των υπηρεσιών που παρέχονται από οντότητες του χρηματοπιστωτικού τομέα σε κρίσιμες οντότητες που ανήκουν σε όλους τους άλλους τομείς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίζουν, με βάση τα κριτήρια και με τη διαδικασία που προβλέπεται στην παρούσα οδηγία, οντότητες των χρηματοπιστωτικών τομέων ως κρίσιμες οντότητες. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι στρατηγικές, οι εκτιμήσεις κινδύνων από τα κράτη μέλη και τα μέτρα στήριξης που καθορίζονται στο κεφάλαιο ΙΙ της παρούσας οδηγίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να θεσπίζουν ή να διατηρούν διατάξεις του εθνικού δικαίου για την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου ανθεκτικότητας για τις εν λόγω κρίσιμες οντότητες, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές οι διατάξεις συνάδουν με το εφαρμοστέο ενωσιακό δίκαιο.

(22)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν ή να συστήσουν αρχές αρμόδιες για την εποπτεία της εφαρμογής, και, όταν είναι απαραίτητο, την επιβολή των κανόνων της παρούσας οδηγίας και να διασφαλίζουν ότι οι εν λόγω αρχές διαθέτουν κατάλληλες εξουσίες και πόρους. Δεδομένων των διαφορών μεταξύ των εθνικών δομών διακυβέρνησης, προκειμένου να μην υπονομευθούν ήδη υφιστάμενες τομεακές ρυθμίσεις ή εποπτικοί και ρυθμιστικοί φορείς της Ένωσης, και προς αποφυγή αλληλεπικαλύψεων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ορίσουν ή να συστήσουν περισσότερες από μία αρμόδιες αρχές. Όταν τα κράτη μέλη ορίσουν ή συστήσουν περισσότερες από μία αρμόδιες αρχές θα πρέπει να οριοθετήσουν σαφώς τα αντίστοιχα καθήκοντα των εκάστοτε αρχών και να διασφαλίσουν ότι αυτές συνεργάζονται απρόσκοπτα και αποτελεσματικά. Όλες οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να συνεργάζονται γενικότερα με άλλες σχετικές αρχές, τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο.

(23)

Προκειμένου να διευκολύνεται η διασυνοριακή συνεργασία και επικοινωνία και να είναι δυνατή η αποτελεσματική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει, με την επιφύλαξη των απαιτήσεων των τομεακών νομικών πράξεων της Ένωσης, να ορίσει ένα ενιαίο σημείο επαφής υπεύθυνο για τον συντονισμό των ζητημάτων που άπτονται της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων και της σχετικής διασυνοριακής συνεργασίας σε ενωσιακό επίπεδο («ενιαίο σημείο επαφής»), κατά περίπτωση εντός αρμόδιας αρχής. Κάθε ενιαίο σημείο επαφής θα πρέπει να λειτουργεί ως σύνδεσμος και να συντονίζει την επικοινωνία, κατά περίπτωση, με τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους του, με τα ενιαία σημεία επαφής άλλων κρατών μελών και με την ομάδα για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων.

(24)

Οι αρμόδιες αρχές σύμφωνα με την παρούσα οδηγία και οι αρμόδιες αρχές σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 θα πρέπει να συνεργάζονται και να ανταλλάσσουν πληροφορίες όσον αφορά τους κινδύνους κυβερνοασφάλειας, τις απειλές και τα περιστατικά στον κυβερνοχώρο και τους κινδύνους, τις απειλές και τα περιστατικά εκτός κυβερνοχώρου που επηρεάζουν κρίσιμες οντότητες, καθώς και σε σχέση με τα οικεία μέτρα που λαμβάνονται από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με την παρούσα οδηγία και τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2022/2555. Είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι οι απαιτήσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία και στην οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 εφαρμόζονται συμπληρωματικά και ότι οι κρίσιμες οντότητες δεν υπόκεινται σε διοικητική επιβάρυνση πέραν της αναγκαίας για την επίτευξη των στόχων της παρούσας οδηγίας και της εν λόγω οδηγίας.

(25)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποστηρίζουν τις κρίσιμες οντότητες, μεταξύ άλλων τις χαρακτηριζόμενες ως μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις, για την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις του κράτους μέλους οι οποίες καθορίζονται στην παρούσα οδηγία, χωρίς να θίγεται η ιδία νομική ευθύνη των κρίσιμων οντοτήτων να διασφαλίζουν τη σχετική συμμόρφωσή τους, και στο πλαίσιο αυτό να αποφεύγουν την υπερβολική διοικητική επιβάρυνση. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να αναπτύξουν υλικό καθοδήγησης και μεθοδολογίες, να υποστηρίξουν τη διοργάνωση ασκήσεων για τον έλεγχο της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων και να παρέχουν συμβουλές και κατάρτιση στο προσωπικό των κρίσιμων οντοτήτων. Όταν είναι αναγκαίο και αιτιολογημένο για λόγους δημοσίου συμφέροντος, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να παρέχουν χρηματοδοτικούς πόρους και θα πρέπει να διευκολύνουν την οικειοθελή ανταλλαγή πληροφοριών και ορθών πρακτικών μεταξύ κρίσιμων οντοτήτων, με την επιφύλαξη της εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού που ορίζονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

(26)

Με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων που προσδιορίζονται από τα κράτη μέλη και τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τις εν λόγω κρίσιμες οντότητες, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διαβουλεύονται μεταξύ τους, όποτε κρίνεται σκόπιμο, για να εξασφαλιστεί η συνεπής εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Οι διαβουλεύσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται κατόπιν αιτήματος οποιασδήποτε ενδιαφερόμενης αρμόδιας αρχής και θα πρέπει να επικεντρώνονται στη διασφάλιση συγκλίνουσας προσέγγισης όσον αφορά τις διασυνδεδεμένες κρίσιμες οντότητες που χρησιμοποιούν υποδομές ζωτικής σημασίας οι οποίες συνδέονται φυσικά μεταξύ δύο ή περισσότερων κρατών μελών, ανήκουν στους ίδιους ομίλους ή εταιρικές δομές ή έχουν προσδιοριστεί σε ένα κράτος μέλος και παρέχουν βασικές υπηρεσίες προς άλλα κράτη μέλη ή εντός αυτών.

(27)

Όταν διατάξεις του ενωσιακού ή του εθνικού δικαίου απαιτούν από τις κρίσιμες οντότητες να διενεργούν εκτίμηση των κινδύνων που σχετίζονται με τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας και να λαμβάνουν μέτρα για τη διασφάλιση της ανθεκτικότητάς τους, οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να λαμβάνονται καταλλήλως υπόψη για τον σκοπό της εποπτείας της συμμόρφωσης των κρίσιμων οντοτήτων με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας.

(28)

Οι κρίσιμες οντότητες θα πρέπει να έχουν ολοκληρωμένη επίγνωση των συναφών κινδύνων στους οποίους εκτίθενται και υποχρέωση να διενεργούν σχετική ανάλυση κινδύνων. Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να διενεργούν εκτιμήσεις κινδύνων κάθε φορά που κρίνεται αναγκαίο υπό το πρίσμα των ιδιαίτερων συνθηκών τους και της εξέλιξης των εκάστοτε κινδύνων, και σε κάθε περίπτωση ανά τετραετία, προκειμένου να αξιολογήσουν όλους τους σχετικούς κινδύνους που θα μπορούσαν να διαταράξουν την παροχή των βασικών υπηρεσιών τους («αξιολόγηση κινδύνου κρίσιμης οντότητας»). Όταν οι κρίσιμες οντότητες έχουν προβεί σε άλλες εκτιμήσεις κινδύνων ή έχουν καταρτίσει έγγραφα σύμφωνα με υποχρεώσεις που προβλέπονται σε άλλες νομοθετικές πράξεις και σχετίζονται με την οικεία εκτίμηση κινδύνων κρίσιμων οντοτήτων, θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν τις εν λόγω εκτιμήσεις και τα εν λόγω έγγραφα προκειμένου να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην παρούσα οδηγία σχετικά με τις εκτιμήσεις κινδύνου κρίσιμων οντοτήτων. Μια αρμόδια αρχή θα πρέπει να μπορεί να δηλώσει ότι μια υφιστάμενη εκτίμηση κινδύνων που διενεργήθηκε από μια κρίσιμη οντότητα και αφορά τους σχετικούς κινδύνους και τη σχετική έκταση της εξάρτησης συμμορφώνεται, εν όλω ή εν μέρει, με τις υποχρεώσεις που ορίζονται στην παρούσα οδηγία.

(29)

Οι κρίσιμες οντότητες θα πρέπει να λαμβάνουν τεχνικά και οργανωτικά μέτρα και μέτρα ασφάλειας που είναι κατάλληλα και αναλογικά προς τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν ώστε να προλαμβάνουν, να προστατεύουν, να αντιδρούν, να αντιστέκονται, να μετριάζουν, να απορροφούν, να προσαρμόζονται και να ανακάμπτουν από περιστατικά. Μολονότι οι κρίσιμες οντότητες θα πρέπει να λαμβάνουν τα εν λόγω μέτρα σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, οι λεπτομέρειες και η έκταση τέτοιων μέτρων θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τους διαφορετικούς κινδύνους που η κάθε κρίσιμη οντότητα έχει προσδιορίσει στο πλαίσιο της εκτίμησης κινδύνων κρίσιμης οντότητάς της και τις ιδιαιτερότητες της εκάστοτε οντότητας, με κατάλληλο και αναλογικό τρόπο. Για την προώθηση μιας συνεκτικής προσέγγισης σε επίπεδο Ένωσης, η Επιτροπή θα πρέπει, κατόπιν διαβούλευσης με την ομάδα για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων, να εγκρίνει μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές για τον περαιτέρω προσδιορισμό των εν λόγω τεχνικών μέτρων, μέτρων ασφάλειας και οργανωτικών μέτρων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι κάθε κρίσιμη οντότητα ορίζει έναν αξιωματικό σύνδεσμο ή ισοδύναμο υπάλληλο ως σημείο επαφής με τις αρμόδιες αρχές.

(30)

Για λόγους αποτελεσματικότητας και λογοδοσίας, οι κρίσιμες οντότητες θα πρέπει να περιγράφουν τα μέτρα που λαμβάνουν, με βαθμό λεπτομέρειας που επιτυγχάνει επαρκώς τους στόχους αποτελεσματικότητας και λογοδοσίας, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων που έχουν προσδιοριστεί, σε σχέδιο ανθεκτικότητας ή σε ισοδύναμο έγγραφο ή έγγραφα, και να εφαρμόζουν το σχέδιο αυτό στην πράξη. Όταν μια κρίσιμη οντότητα έχει ήδη λάβει τεχνικά και οργανωτικά μέτρα και μέτρα ασφάλειας και έχει καταρτίσει έγγραφα σύμφωνα με άλλες νομοθετικές πράξεις που αφορούν μέτρα ενίσχυσης της ανθεκτικότητας βάσει της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να είναι εφικτό, προς αποφυγή αλληλεπικάλυψης, να μπορεί να χρησιμοποιεί τα εν λόγω μέτρα και έγγραφα για την εκπλήρωση των απαιτήσεων όσον αφορά τα μέτρα ανθεκτικότητας σύμφωνα με την παρούσα οδηγία. Προκειμένου να αποφευχθεί η αλληλοεπικάλυψη, μια αρμόδια αρχή θα πρέπει να μπορεί να δηλώσει ότι τα υφιστάμενα μέτρα ανθεκτικότητας που έχει λάβει μια κρίσιμη οντότητα τα οποία ανταποκρίνονται στην υποχρέωσή της να λαμβάνει τεχνικά, και οργανωτικά μέτρα και μέτρα ασφαλείας σύμφωνα με την παρούσα οδηγία συμμορφώνονται, εν όλω ή εν μέρει, με τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας.

(31)

Οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 725/2004 (14) και (ΕΚ) αριθ. 300/2008 (15) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και η οδηγία 2005/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16) θεσπίζουν απαιτήσεις που εφαρμόζονται στις οντότητες των τομέων των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών με σκοπό την πρόληψη περιστατικών που οφείλονται σε παράνομες πράξεις και την αντιμετώπιση και τον μετριασμό των συνεπειών τέτοιων περιστατικών. Μολονότι τα μέτρα που απαιτούνται βάσει της παρούσας οδηγίας είναι ευρύτερα όσον αφορά τους κινδύνους που καλύπτουν και τα είδη των μέτρων που πρέπει να λαμβάνονται, οι κρίσιμες οντότητες στους εν λόγω τομείς θα πρέπει να αποτυπώνουν στο σχέδιο ανθεκτικότητας ή στα ισοδύναμα έγγραφά τους τα μέτρα που έχουν λάβει σύμφωνα με αυτές τις άλλες νομικές πράξεις της Ένωσης. Οι κρίσιμες οντότητες πρέπει επίσης να λάβουν υπόψη την οδηγία 2008/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), η οποία καθιερώνει αξιολόγηση ολόκληρου του οδικού δικτύου για τη χαρτογράφηση του κινδύνου ατυχημάτων και στοχευμένη επιθεώρηση οδικής ασφάλειας για τον εντοπισμό επικίνδυνων συνθηκών, ελαττωμάτων και προβλημάτων που αυξάνουν τον κίνδυνο ατυχημάτων και τραυματισμών, με βάση επιτόπιες επισκέψεις σε υφιστάμενες οδούς ή τμήματα οδών. Η διασφάλιση της προστασίας και της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων είναι υψίστης σημασίας για τον σιδηροδρομικό τομέα και, όταν οι κρίσιμες οντότητες εφαρμόζουν μέτρα ανθεκτικότητας βάσει της παρούσας οδηγίας, παροτρύνονται να αναφέρονται σε μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές και έγγραφα ορθών πρακτικών που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο τομεακών αξόνων εργασιών, όπως η πλατφόρμα της ΕΕ για την ασφάλεια των επιβατών σιδηροδρομικών μεταφορών που συστάθηκε με την απόφαση 2018/C/ 232/03 της Επιτροπής (18).

(32)

Για παράδειγμα, ο κίνδυνος κατάχρησης των δικαιωμάτων τους πρόσβασης εντός της οντότητας με σκοπό την πρόκληση βλάβης και ζημίας από υπαλλήλους κρίσιμων οντοτήτων ή τους υπεργολάβους τους εγείρει ολοένα και περισσότερες ανησυχίες. Τα κράτη μέλη θα πρέπει συνεπώς να καθορίζουν τις προϋποθέσεις σύμφωνα με τις οποίες επιτρέπεται στις κρίσιμες οντότητες, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις και λαμβανομένων υπόψη των εκτιμήσεων κινδύνων από τα κράτη μέλη, να υποβάλλουν αιτήματα για ελέγχους ιστορικού των προσώπων που εμπίπτουν σε συγκεκριμένες κατηγορίες του προσωπικού τους. Πρέπει να διασφαλίζεται ότι οι αρμόδιες αρχές αξιολογούν τα αιτήματα αυτά εντός εύλογης προθεσμίας και ότι η επεξεργασία τους γίνεται σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και τις εθνικές διαδικασίες και τη σχετική εφαρμοστέα ενωσιακή νομοθεσία, μεταξύ άλλων όσον αφορά την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Προκειμένου να επιβεβαιώνεται η ταυτότητα προσώπου το οποίο υποβάλλεται σε έλεγχο ιστορικού, είναι σκόπιμο τα κράτη μέλη να απαιτούν αποδεικτικό ταυτότητας, όπως διαβατήριο, εθνικό δελτίο ταυτότητας ή ψηφιακή μορφή ταυτοποίησης, σύμφωνα με το εφαρμοστέο δίκαιο.

Οι έλεγχοι ιστορικού θα πρέπει να περιλαμβάνουν έλεγχο του ποινικού μητρώου του προσώπου ενδιαφέροντος. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών Ποινικού Μητρώου, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στην απόφαση-πλαίσιο 2009/315/ΔΕΥ (19) του Συμβουλίου και, κατά περίπτωση και εφόσον κρίνεται σκόπιμο, στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/816 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), προκειμένου να λαμβάνουν πληροφορίες από τα ποινικά μητρώα που τηρούνται σε άλλα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης, κατά περίπτωση και εφόσον κρίνεται σκόπιμο, να βασίζονται σε πληροφορίες του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (SIS II) το οποίο συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1862 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), σε πληροφορίες ασφάλειας και σε κάθε άλλη διαθέσιμη αντικειμενική πληροφορία που ενδέχεται να είναι αναγκαία για να διαπιστωθεί η καταλληλότητα του προσώπου ενδιαφέροντος να εργαστεί στη θέση για την οποία η κρίσιμη οντότητα έχει ζητήσει έλεγχο ιστορικού.

(33)

Θα πρέπει να θεσπιστεί μηχανισμός για την κοινοποίηση ορισμένων περιστατικών, ο οποίος θα δίνει στις αρμόδιες αρχές τη δυνατότητα να ανταποκρίνονται σε περιστατικά με ταχύ και κατάλληλο τρόπο και να έχουν ολοκληρωμένη εποπτεία των επιπτώσεων, της φύσης, της αιτίας και των πιθανών συνεπειών περιστατικών που αντιμετωπίζουν οι κρίσιμες οντότητες. Οι κρίσιμες οντότητες θα πρέπει να κοινοποιούν αμελλητί στις αρμόδιες αρχές τα περιστατικά που προκαλούν ή έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν σημαντική διαταραχή στην παροχή βασικών υπηρεσιών. Οι κρίσιμες οντότητες θα πρέπει να υποβάλουν αρχική κοινοποίηση το αργότερο εντός 24 ωρών από τη στιγμή που λαμβάνουν γνώση ενός περιστατικού, εκτός εάν δεν υπάρχει η σχετική επιχειρησιακή δυνατότητα. Η αρχική κοινοποίηση θα πρέπει να περιλαμβάνει μόνο τις πληροφορίες που είναι απολύτως αναγκαίες για να ενημερωθεί η αρμόδια αρχή σχετικά με το περιστατικό και να δοθεί η δυνατότητα στην κρίσιμη οντότητα να ζητήσει συνδρομή, αν απαιτείται. Στην κοινοποίηση θα πρέπει να αναφέρεται, ει δυνατόν, η εικαζόμενη αιτία του περιστατικού. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η απαίτηση υποβολής αυτής της αρχικής κοινοποίησης δεν εκτρέπει τους πόρους της αναφέρουσας κρίσιμης οντότητας από δραστηριότητες που σχετίζονται με τον χειρισμό περιστατικών, στις οποίες θα πρέπει να δίνεται προτεραιότητα. Η αρχική κοινοποίηση θα πρέπει να ακολουθείται, κατά περίπτωση, από λεπτομερή έκθεση το αργότερο έναν μήνα μετά το περιστατικό. Η λεπτομερής έκθεση θα πρέπει να συμπληρώνει την αρχική κοινοποίηση και να παρέχει πληρέστερη επισκόπηση του περιστατικού.

(34)

Η τυποποίηση θα πρέπει να παραμείνει πρωτίστως διαδικασία καθοδηγούμενη από την αγορά. Ωστόσο, ενδέχεται να υπάρχουν ακόμη περιπτώσεις στις οποίες είναι σκόπιμο να απαιτείται συμμόρφωση με συγκεκριμένα πρότυπα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, όταν κρίνεται χρήσιμο, να ενθαρρύνουν τη χρήση ευρωπαϊκών και διεθνών προτύπων και τεχνικών προδιαγραφών σχετικών με τα μέτρα ασφάλειας και ανθεκτικότητας που εφαρμόζονται σε κρίσιμες οντότητες.

(35)

Ενώ οι κρίσιμες οντότητες γενικά λειτουργούν ως μέρος ενός ολοένα και πιο διασυνδεδεμένου δικτύου παροχής υπηρεσιών και υποδομών και συχνά παρέχουν βασικές υπηρεσίες σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη, ορισμένες από αυτές τις κρίσιμες οντότητες είναι ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την Ένωση και την εσωτερική αγορά της διότι παρέχουν βασικές υπηρεσίες προς ή εντός έξι ή περισσοτέρων κρατών μελών και, ως εκ τούτου, θα μπορούσαν να επωφεληθούν από ειδική στήριξη σε επίπεδο Ένωσης. Επομένως, θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες σχετικά με τις συμβουλευτικές αποστολές όσον αφορά τέτοιες κρίσιμες οντότητες ιδιαίτερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Οι κανόνες αυτοί δεν θίγουν τους κανόνες περί εποπτείας και επιβολής που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία.

(36)

Κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος από την Επιτροπή ή από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη προς τα οποία ή εντός των οποίων παρέχεται η βασική υπηρεσία όταν απαιτούνται πρόσθετες πληροφορίες για να υπάρχει δυνατότητα παροχής συμβουλών σε κρίσιμη οντότητα προκειμένου αυτή να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της δυνάμει της παρούσας οδηγίας ή για να αξιολογηθεί η συμμόρφωση κρίσιμης οντότητας ιδιαίτερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος με τις εν λόγω υποχρεώσεις, το κράτος μέλος που έχει προσδιορίσει κρίσιμη οντότητα ιδιαίτερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ως κρίσιμη οντότητα θα πρέπει να παρέχει στην Επιτροπή ορισμένες πληροφορίες όπως ορίζονται στην παρούσα οδηγία. Σε συμφωνία με το κράτος μέλος που έχει προσδιορίσει την κρίσιμη οντότητα ιδιαίτερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ως κρίσιμη οντότητα, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να οργανώσει συμβουλευτική αποστολή για την αξιολόγηση των μέτρων που έχει λάβει η εκάστοτε οντότητα. Για τη διασφάλιση της ορθής διεξαγωγής των εν λόγω συμβουλευτικών αποστολών, θα πρέπει να θεσπιστούν συμπληρωματικοί κανόνες, ιδίως σχετικά με την οργάνωση και τη διεξαγωγή των συμβουλευτικών αποστολών, τις ενέργειες παρακολούθησης που πρέπει να αναληφθούν και τις υποχρεώσεις των εκάστοτε κρίσιμων οντοτήτων ιδιαίτερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Με την επιφύλαξη της ανάγκης συμμόρφωσης του κράτους μέλους στο οποίο πραγματοποιείται η συμβουλευτική αποστολή και της εκάστοτε κρίσιμης οντότητας με τους κανόνες που ορίζονται στην παρούσα οδηγία, οι συμβουλευτικές αποστολές θα πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες της νομοθεσίας του εν λόγω κράτους μέλους, για παράδειγμα τους κανόνες σχετικά με τις ακριβείς προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για την απόκτηση πρόσβασης στους οικείους χώρους ή σε έγγραφα, καθώς και σχετικά με τις δυνατότητες δικαστικής προσφυγής. Η ειδική εμπειρογνωσία που απαιτείται για τις συμβουλευτικές αποστολές αυτού του είδους θα μπορούσε, κατά περίπτωση, να ζητείται μέσω του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών που συστάθηκε με την απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22).

(37)

Για την υποστήριξη της Επιτροπής και τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και της ανταλλαγής πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων βέλτιστων πρακτικών, σχετικά με τα ζητήματα που άπτονται της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να συσταθεί ομάδα για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων ως ομάδα εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώκουν να διασφαλίζουν την αποτελεσματική και αποδοτική συνεργασία μεταξύ των ορισθέντων εκπροσώπων των αρμόδιων αρχών τους στο πλαίσιο της ομάδας για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων, μεταξύ άλλων ορίζοντας εκπροσώπους που διαθέτουν εξουσιοδότηση ασφαλείας, κατά περίπτωση. Η ομάδα για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων θα πρέπει να αρχίσει να ασκεί τα καθήκοντά της το συντομότερο δυνατό, ούτως ώστε να αποτελέσει ένα επιπλέον μέσο κατάλληλης συνεργασίας κατά την περίοδο μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Η ομάδα για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων θα πρέπει να αλληλεπιδρά με σχετικές ομάδες εργασίας εμπειρογνωμόνων άλλων τομέων.

(38)

Η ομάδα για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων θα πρέπει να συνεργάζεται με την ομάδα συνεργασίας που συστάθηκε δυνάμει της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555 με σκοπό την υποστήριξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων εντός και εκτός κυβερνοχώρου. Η ομάδα για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων και η ομάδα συνεργασίας που συστάθηκε δυνάμει της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555 θα πρέπει να συμμετέχουν σε τακτικό διάλογο για την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών βάσει της παρούσας οδηγίας και των αρμόδιων αρχών βάσει της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555 και για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών, ιδίως για θέματα που ενδιαφέρουν και τις δύο ομάδες.

(39)

Για την επίτευξη των στόχων της παρούσας οδηγίας και χωρίς να θίγεται η νομική ευθύνη των κρατών μελών και των κρίσιμων οντοτήτων να διασφαλίζουν τη συμμόρφωσή τους με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους που προβλέπονται σε αυτήν, η Επιτροπή θα πρέπει, όταν το κρίνει σκόπιμο, να στηρίζει τις αρμόδιες αρχές και τις κρίσιμες οντότητες με στόχο τη διευκόλυνση της συμμόρφωσής τους με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους. Η Επιτροπή, όταν υποστηρίζει τα κράτη μέλη και τις κρίσιμες οντότητες στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους βάσει της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να αξιοποιεί τις υφιστάμενες δομές και εργαλεία, όπως αυτά που προβλέπονται στο πλαίσιο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης, που συστάθηκε με την απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ, και του ευρωπαϊκού δικτύου αναφοράς για την προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας. Επιπλέον, θα πρέπει να ενημερώνει τα κράτη μέλη σχετικά με τους πόρους που διατίθενται σε επίπεδο Ένωσης, όπως στο πλαίσιο του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1149 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/695 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (24), ή σε άλλα μέσα που αφορούν την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων.

(40)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές τους διαθέτουν ορισμένες ειδικές εξουσίες για την ορθή εφαρμογή και επιβολή της παρούσας οδηγίας όσον αφορά τις κρίσιμες οντότητες, όταν οι εν λόγω οντότητες υπάγονται στη δικαιοδοσία τους όπως ορίζεται στην παρούσα οδηγία. Στις εν λόγω εξουσίες θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται, ιδίως, η εξουσία να διενεργούν επιθεωρήσεις και ελέγχους, η εξουσία να εποπτεύουν, η εξουσία να ζητούν από τις κρίσιμες οντότητες πληροφορίες και αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τα μέτρα που έχουν λάβει προκειμένου να συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις τους και, όταν είναι αναγκαίο, η εξουσία να εκδίδουν εντολές για την αποκατάσταση των παραβάσεων που εντοπίστηκαν. Τα κράτη μέλη, όταν εκδίδουν τέτοιες εντολές, δεν θα πρέπει να απαιτούν μέτρα που υπερβαίνουν τα αναγκαία και αναλογικά όρια για να επιτευχθεί η συμμόρφωση της εκάστοτε κρίσιμης οντότητας, λαμβανομένων ιδίως υπόψη της σοβαρότητας της παράβασης και των οικονομικών δυνατοτήτων της οικείας κρίσιμης οντότητας. Γενικότερα, οι εξουσίες αυτές θα πρέπει να συνοδεύονται από κατάλληλες και αποτελεσματικές διασφαλίσεις που θα ορίζονται στο εθνικό δίκαιο σύμφωνα με το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης κρίσιμης οντότητας με τις υποχρεώσεις της που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, οι αρμόδιες αρχές βάσει της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να μπορούν να ζητούν από τις αρμόδιες αρχές βάσει της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555 να ασκούν τις εξουσίες εποπτείας και επιβολής που διαθέτουν σε σχέση με οντότητα βάσει της εν λόγω οδηγίας+, η οποία έχει προσδιοριστεί επίσης ως κρίσιμη οντότητα βάσει της παρούσας οδηγίας. Οι αρμόδιες αρχές βάσει της παρούσας οδηγίας και οι αρμόδιες αρχές βάσει της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555 θα πρέπει να συνεργάζονται και να ανταλλάσσουν πληροφορίες για τον σκοπό αυτόν.

(41)

Για την αποτελεσματική και συνεπή εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, ώστε να συμπληρώνει την παρούσα οδηγία καταρτίζοντας κατάλογο βασικών υπηρεσιών. Ο εν λόγω κατάλογος θα πρέπει να χρησιμοποιείται από τις αρμόδιες αρχές με σκοπό τη διενέργεια εκτιμήσεων κινδύνων από τα κράτη μέλη και για τον προσδιορισμό των κρίσιμων οντοτήτων δυνάμει της παρούσας οδηγίας. Υπό το πρίσμα της προσέγγισης ελάχιστης εναρμόνισης της παρούσας οδηγίας, ο εν λόγω κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός και τα κράτη μέλη θα μπορούν να τον συμπληρώσουν με πρόσθετες βασικές υπηρεσίες σε εθνικό επίπεδο, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι εθνικές ιδιαιτερότητες ως προς την παροχή βασικών υπηρεσιών. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι οποίες να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (25). Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(42)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (26).

(43)

Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η διασφάλιση ότι οι υπηρεσίες που είναι βασικές για τη διατήρηση ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών ή οικονομικών δραστηριοτήτων παρέχονται απρόσκοπτα στην εσωτερική αγορά και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων που παρέχουν τις εν λόγω υπηρεσίες, δεν μπορούν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως, λόγω των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(44)

Σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (27), ζητήθηκε η γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, ο οποίος γνωμοδότησε στις 11 Αυγούστου 2021.

(45)

Επομένως, η οδηγία 2008/114/ΕΚ θα πρέπει να καταργηθεί,