KAPITOLU I DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

1. id-definizzjoni u d-determinazzjoni ta’ objettivi fir-rigward tal-kwalità ta’ l-arja fl-ambjent maħsuba sabiex jevitaw, jimpedixxu jew inaqqsu l-effetti ta’ ħsara fuq is-saħħa tal-bniedem u l-ambjent kollu;

2. il-valutazzjoni tal-kwalità ta’ l-arja fl-ambjent fl-Istati Membri fuq il-bażi ta’ metodi u kriterji komuni;

3. il-ksib ta’ informazzjoni dwar il-kwalità ta’ l-arja fl-ambjent bħala għajnuna sabiex ikun miġġieled it-tniġġis ta’ l-arja u l-fastidju u sabiex ikunu ssorveljati x-xejriet għal perijodu fit-tul u t-titjib li jirriżulta minn miżuri nazzjonali u Komunitarji;

4. l-assigurazzjoni li din l-informazzjoni dwar il-kwalità ta’ l-arja fl-ambjent titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku;

5. il-manteniment tal-kwalità ta’ l-arja fejn din tkun tajba u tkun qiegħda tittejjeb f’każijiet oħra;

6. il-promozzjoni ta’ aktar koperazzjoni bejn l-Istati Membri fit-tnaqqis ta’ l-inkwinament ta’ l-arja.

1. “l-arja ta’ l-ambjent” tfisser l-arja ta’ barra fit-troposfera, minbarra l-postijiet tax-xogħol, kif definita bid-Direttiva tal-Kunsill 89/654/KEE ( 1 ) fejn japplikaw dispożizzjonijiet li jikkonċernaw is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol u li għalihom il-pubbliku m’għandux aċċess regolari;

2. “sustanza li tniġġes” tfisser kwalunkwe sustanza fl-arja ta’ l-ambjent u li x’aktarx ikollha effetti ta’ ħsara fuq is-saħħa tal-bnedmin u/jew l-ambjent kollu;

3. “livell” tfisser il-konċentrazzjoni ta’ sustanza li tniġġes fl-arja ta’ l-ambjent jew id-depożizzjoni tagħha fuq l-uċuħ fi żmien partikolari;

4. “valutazzjoni” tfisser kwalunkwe metodu użat sabiex jitkejlu, jiġu kkalkolati, jitbassru jew jiġu stmati l-livelli;

5. “valur ta’ limitu” tfisser livell fiss fuq il-bażi tal-konoxxenza xjentifika, bil-għan li jkunu evitati, prevenuti jew jitnaqqsu l-effetti ta’ ħsara fuq is-saħħa tal-bniedem u/jew l-ambjent kollu, li għandu jintlaħaq f’perijodu partikolari u li ma għandux jinqabeż ladarba jintlaħaq;

6. “livell kritiku” tfisser livell iffissat fuq il-bażi tal-konoxxenza xjentifika, li meta jinqabeż jistgħu jiġru effetti ta’ ħsara diretta fuq ċerti riċetturi, bħal siġar, pjanti oħra jew ekosistemi naturali, iżda mhux fuq il-bnedmin;

7. “marġni ta’ tolleranza” tfisser il-perċentwal tal-valur ta’ limitu li bih jista’ jinqabeż suġġett għall-kondizzjonijiet stipulati f’din id-Direttiva;

8. “pjanijiet dwar il-kwalità ta’ l-arja” tfisser pjanijiet li jistabbilixxu miżuri sabiex jintlaħqu l-valuri ta’ limitu jew il-valuri mmirati;

9. “valur immirat” tfisser livell iffissat bil-għan li jkunu evitati, prevenuti jew imnaqqsa l-effetti ta’ ħsara fuq is-saħħa tal-bniedem u/jew l-ambjent kollu, li għandu jintlaħaq meta possibbli fuq perijodu stipulat;

10. “limitu ta’ allert” tfisser livell li jekk jinqabeż ikun hemm riskju għas-saħħa tal-bniedem mill-espożizzjoni fil-qosor għall-popolazzjoni kollha u li meta jintlaħaq l-Istati Membri għandhom jieħdu passi minnufih;

11. “limitu għall-informazzjoni” tfisser livell li jekk jinqabeż ikun hemm riskju għas-saħħa tal-bniedem mill-espożizzjoni fil-qosor għal sezzjonijiet partikolarment sensittivi tal-popolazzjoni u li għalih ikun hemm bżonn ta’ informazzjoni immedjata u adegwata;

12. “l-ogħla limitu ta’ valutazzjoni” tfisser livell li taħtu tista’ tintuża kombinazzjoni ta’ kejl u metodi tekniċi ta’ mudellar fissi u/jew kejl indikattiv sabiex tiġi valutata l-kwalità ta’ l-arja fl-ambjent;

13. “l-aktar limitu baxx ta’ valutazzjoni” tfisser livell li taħtu jistgħu jintużaw biss metodi tekniċi ta’ mudellar jew metodi ta’ stima oġġettiva għall-valutazzjoni tal-kwalità ta’ l-arja fl-ambjent;

14. “objettiv għal perjodu twil ta’ żmien” tfisser livell li għandu jintlaħaq fuq medda twila ta’ żmien, ħlief meta ma jistax jintlaħaq b’miżuri proporzjonati, bil-għan li tingħata protezzjoni effettiva lis-saħħa tal-bnedmin u lill-ambjent;

15. “kontributi minn sorsi naturali” tfisser emissjonijiet ta’ sustanzi li jniġġsu li ma jkunux direttament jew indirettament ikkawżati minn attivitajiet tal-bniedem, inklużi avvenimenti naturali bħal żbroffi vulkaniċi, attivitajiet sismiċi, attivitajiet ġeotermali, nirien ta’ art selvaġġa, avvenimenti ta’ riħ qawwi, raxx tal-baħar jew risospensjoni ta’ l-atmosfera jew it-trasport ta’ partikuli naturali minn reġjuni nixfin;

16. “żona” tfisser parti mit-territorju ta’ Stat Membru, delimitata minn dak l-Istat Membru għall-finijiet tal-valutazzjoni u l-ġestjoni tal-kwalità ta’ l-arja;

17. “agglomerazzjoni” tfisser żona li tkun konurbazzjoni b’popolazzjoni li taqbeż il-250 000 abitant, jew, meta l-popolazzjoni tkun ta’ 250 000 abitant jew inqas, b’densità ta’ popolazzjoni kull km2 li għandha tiġi stabbilita mill-Istati Membri;

18. “PM10” tfisser il-materja partikulata li tgħaddi minn daħla selettiva skond id-daqs kif definit fil-metodu ta’ referenza għall-kampjunament u għall-kejl tal-PM10, EN 12341, b’50 % efficiency cut-off f’dijametru aerodinamiku ta’ 10 μm;

19. “PM2,5” tfisser il-materja partikulata li tgħaddi minn daħla selettiva skond id-daqs kif definit fil-metodu ta’ referenza għall-kampjunament u għall-kejl tal-PM2,5, EN 14907, b’50 % efficiency cut-off f’dijametru aerodinamiku ta’ 2,5 μm;

20. “indikatur ta’ l-espożizzjoni medja” tfisser livell medju determinat abbażi tal-kejl f’ambjenti urbani madwar it-territorju kollu ta’ l-Istat Membru u li jirrifletti l-espożizzjoni tal-popolazzjoni. Huwa użat għall-kalkolu tal-mira nazzjonali għat-tnaqqis ta’ l-espożizzjoni u l-obbligu tal-konċentrazzjoni ta’ l-espożizzjoni;

21. “obbligu tal-konċentrazzjoni ta’ l-espożizzjoni” tfisser livell fiss abbażi ta’ l-indikatur ta’ l-espożizzjoni medja bil-ħsieb li jitnaqqsu l-effetti ħżiena fuq is-saħħa tal-bniedem, li għandu jinkiseb tul perjodu partikulari;

22. “mira għat-tnaqqis ta’ l-espożizzjoni” tfisser tnaqqis perċentwali ta’ l-indikatur ta’ l-espożizzjoni medja tal-popolazzjoni ta’ Stat Membru stabbilit għas-sena ta’ referenza bil-għan li jitnaqqsu l-effetti ta’ ħsara fuq is-saħħa tal-bniedem, u li għandu jinkiseb, meta dan ikun possibbli, f’perijodu partikolari;

23. “postijiet bi sfond urban” tfisser postijiet f’żoni urbani fejn il-livelli jirrappreżentaw l-espożizzjoni tal-popolazzjoni urbana ġenerali;

24. “ossidi tan-nitroġenu” tfisser it-total tal-volume mixing ratio (ppbv) tal-monossidu tan-nitroġenu (ossidu nitriku) u d-dijossidu tan-nitroġenu mogħtija bħala unitajiet ta’ konċentrazzjoni tal-massa tad-dijossidu tan-nitroġenu (μg/m3);

25. “kejl fiss” tfisser kejl meħud f’siti fissi, jew kontinwament jew bil-kampjunament każwali sabiex jiġu determinati l-livelli skond l-objettivi rilevanti tal-kwalità tad-data;

26. “kejl indikattiv” tfisser kejl li jissodisfa objettivi tal-kwalità tad-data li jkunu inqas stretti minn dawk meħtieġa għall-kejl fiss;

27. “komposti organiċi volatili (VOC)” tfisser komposti organiċi minn sorsi antropoġeniċi u bijoġeniċi, ħlief għal metanu, li jistgħu jipproduċu ossidanti fotokimiċi permezz ta’ reazzjonijiet ma’ l-ossidi tan-nitroġenu fil-preżenza tad-dawl tax-xemx;

28. “sustanzi prekursuri ta’ l-ożonu” tfisser sustanzi li jikkontribwixxu għall-formazzjoni ta’ l-ożonu fil-livell ta’ l-art, li xi wħud minnhom huma elenkati fl-Anness X.

(a) il-valutazzjoni tal-kwalità ta’ l-arja fl-ambjent;

(b) l-approvazzjoni ta’ sistemi tal-kejl (metodi, tagħmir, networks u laboratorji);

(ċ) l-assigurazzjoni tal-preċiżjoni tal-kejl;

(d) l-analiżi ta’ metodi ta’ valutazzjoni;

(e) il-koordinazzjoni fit-territorju tagħhom jekk ikunu organizzati mill-Kummissjoni programmi għall-assigurazzjoni tal-kwalità fil-Komunità kollha;

(f) il-koperazzjoni ma’ l-Istati Membri l-oħrajn u l-Kummissjoni.