Definicje

O ile nie określono inaczej, pojęcia stosowane i zdefiniowane w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013³ , dyrektywie 2013/36/UE, dyrektywie 2014/59/UE⁴ lub w Wytycznych EUNB dotyczących testów warunków skrajnych przeprowadzanych przez instytucje⁵ mają w niniejszych wytycznych takie samo znaczenie. Ponadto, do celów niniejszych wytycznych stosuje się następujące definicje:

„Organ sprawujący nadzór w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu” oznacza organ nadzorczy, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 45 rozporządzenia (UE) 2024/1624, odpowiedzialny za nadzór nad przestrzeganiem przez instytucje przepisów tego rozporządzenia.

„Wymogi w zakresie bufora kapitałowego” oznaczają wymogi w zakresie funduszy własnych określone w rozdziale 4 tytułu VII dyrektywy 2013/36/UE.

„Instytucja konsolidująca” oznacza instytucję, która ma obowiązek przestrzegania wymogów ostrożnościowych na zasadzie skonsolidowanej, zgodnie z częścią 1, tytuł 2, rozdział 2 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

„Zdolność do kompensacji niedoborów” oznacza zdolność instytucji do utrzymywania nadwyżki płynności lub posiadania dostępu do źródeł płynności w krótkim, średnim i długim horyzoncie czasowym na wypadek realizacji scenariuszy warunków skrajnych.

„Ryzyko finansowania” oznacza ryzyko wystąpienia niedostatku stabilnych źródeł finansowania w perspektywie średnio- i długoterminowej, skutkujące rzeczywistym lub potencjalnym ryzykiem niewywiązania się przez instytucję ze zobowiązań finansowych, takich jak płatności i zabezpieczenia, w momencie ich wymagalności w perspektywie średnio- i długoterminowej, w ogóle lub bez nieakceptowalnych wzrostów kosztów finansowania.

„Kredyty udzielane w walutach obcych” oznaczają kredyty udzielane kredytobiorcom, niezależnie od formy prawnej instrumentu kredytowego (np. obejmującego odroczone spłaty lub podobne świadczenia finansowe), w innych walutach niż środek płatniczy kraju siedziby kredytobiorcy.

„Ryzyko kredytowania w walutach obcych” oznacza rzeczywiste lub potencjalne zagrożenie dla wyników i kapitałów instytucji związane z kredytami w walutach obcych udzielanymi kredytobiorcom niezabezpieczonym.

„Proces oceny adekwatności kapitału wewnętrznego (ang. internal capital adequacy assessment process – ICAAP)” oznacza proces identyfikacji, pomiaru i monitorowania kapitału wewnętrznego oraz zarządzania nim, realizowany przez instytucję zgodnie w art. 73 dyrektywy 2013/36/UE.

„Proces oceny adekwatności płynności wewnętrznej (ang. internal liquidity adequacy assessment process – ILAAP)” oznacza proces identyfikacji, pomiaru i monitorowania płynności oraz zarządzania nią, realizowany przez instytucję zgodnie z art. 86 dyrektywy 2013/36/UE.

„Kategoria instytucji” oznacza wskaźnik znaczenia systemowego przypisywany instytucji na podstawie jej wielkości oraz złożoności i zakresu działalności.

„Płynność śróddzienna” oznacza środki, do których instytucja ma dostęp w ciągu dnia roboczego umożliwiające jej wykonanie w czasie rzeczywistym wszystkich zobowiązań pieniężnych.

„Ryzyko płynności śróddziennej” oznacza rzeczywiste lub potencjalne zagrożenie utraty zdolności do realizacji zobowiązań pieniężnych w bieżącym dniu. „Wymóg makroostrożnościowy” lub „środek makroostrożnościowy” oznacza wymóg lub środek wprowadzony przez właściwy lub wyznaczony organ w celu przeciwdziałania ryzyku makroostrożnościowemu lub systemowemu.

„Istotna waluta” oznacza walutę, w której instytucja posiada znaczące pozycje bilansowe lub pozabilansowe.

„Ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu” oznacza ryzyko zdefiniowane w wytycznych EUNB dotyczących nadzoru opartego na analizie ryzyka⁶ .

„Odporność operacyjna” oznacza zdolność instytucji do realizacji krytycznych lub istotnych funkcji pomimo wystąpienia zakłóceń.

„Całkowity wymóg kapitałowy” (ang. overall capital requirement , OCR) oznacza sumę całkowitego wymogu kapitałowego SREP (ang. total SREP capital requirement , TSCR), wymogów w zakresie bufora kapitałowego i wymogów makroostrożnościowych, wyrażonych w postaci wymogów w zakresie funduszy własnych.

„Całkowity wymóg dotyczący wskaźnika dźwigni (OLRR)” oznacza sumę łącznego wymogu dotyczącego wskaźnika dźwigni SREP (TSLRR) i wymogu bufora wskaźnika dźwigni globalnej instytucji o znaczeniu systemowym zgodnie z art. 92 ust. 1a rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

„Ogólna ocena SREP” oznacza aktualną ocenę ogólnej zdolności danej instytucji do efektywnego działania dokonaną na podstawie oceny elementów SREP.

„Punktacja ogólna oceny SREP” oznacza całkowite ryzyko wyrażone wskaźnikiem liczbowym, na jakie narażona jest instytucja w kontekście jej zdolności do efektywnego działania, określonym w wyniku ogólnej oceny SREP.

„Wymogi dotyczące funduszy własnych w ramach filaru 1” lub „P1R” oznaczają wymogi w zakresie funduszy własnych, które instytucja ma obowiązek utrzymywać zgodnie z częściami trzecią, czwartą i siódmą rozporządzenia (UE) nr 575/2013 oraz rozdziałem 2 rozporządzenia (UE) 2017/2402.

„Zalecenie kapitałowe w ramach filaru 2” lub „P2G” oznacza poziom i jakość funduszy własnych, które instytucja ma utrzymywać ponad poziom swojego całkowitego wymogu kapitałowego, określone zgodnie z kryteriami zawartymi w niniejszych wytycznych.

„Zalecenie kapitałowe w ramach filaru 2 dla ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej” lub „P2G-LR” oznacza poziom i jakość funduszy własnych, które instytucja ma utrzymywać ponad poziom swojego całkowitego wymogu dotyczącego wskaźnika dźwigni (OLRR), określone zgodnie z kryteriami zawartymi w niniejszych wytycznych. „Wymóg w ramach filaru 2” lub „P2R” oznacza dodatkowe wymogi w zakresie funduszy własnych nałożone zgodnie z art. 104 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2013/36/UE w celu przeciwdziałania ryzykom innym niż ryzyko nadmiernej dźwigni finansowej.

„Wymóg w ramach filaru 2 dotyczący ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej” lub „P2R-LR” oznacza dodatkowe wymogi w zakresie funduszy własnych nałożone zgodnie z art. 104 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2013/36/UE w celu przeciwdziałania ryzyku nadmiernej dźwigni finansowej.

„Ryzyko utraty reputacji” oznacza rzeczywiste lub potencjalne ryzyko, na jakie narażone są zyski, fundusze własne lub płynność instytucji w wyniku utraty reputacji przez instytucję.

„Apetyt na ryzyko” oznacza łączny poziom i rodzaje ryzyka, jakie dana instytucja jest skłonna podejmować w ramach swojej zdolności do podejmowania ryzyka, zgodnie ze swoim modelem działalności, w celu osiągnięcia swoich celów strategicznych.

„Punktacja ryzyka” oznacza wyrażenie liczbowe podsumowujące ocenę nadzorczą pojedynczego ryzyka w odniesieniu do kapitału, płynności i finansowania, przedstawiające prawdopodobieństwo wywarcia przez dane ryzyko istotnego wpływu z perspektywy ostrożnościowej na instytucję (np. potencjalna strata) po uwzględnieniu zarządzania ryzykiem i mechanizmów kontroli ryzyka oraz przed uwzględnieniem zdolności instytucji do ograniczania ryzyka za pomocą dostępnych zasobów kapitałowych lub zasobów płynności.

„Ryzyka obciążające kapitał” oznaczają określone ryzyka, które w przypadku zmaterializowania się będą miały istotny wpływ z perspektywy ostrożnościowej na fundusze własne instytucji w najbliższych 12 miesiącach. Obejmują one między innymi ryzyka wymienione w art. 79–87 dyrektywy 2013/36/UE.

„Ryzyka płynności i finansowania” oznaczają określone ryzyka, które w przypadku zmaterializowania się będą miały istotny wpływ z perspektywy ostrożnościowej na płynność instytucji w różnych horyzontach czasowych.

„Element SREP” oznacza jeden z następujących elementów: analizę modelu biznesowego, ocenę zarządzania wewnętrznego i mechanizmów kontroli ryzyka stosowanych w całej instytucji, ocenę ryzyk obciążających kapitał, ocenę kapitałową SREP lub ocenę płynności i finansowania SREP.

„Nadzorcze wskaźniki referencyjne” (benchmarki) oznaczają związane z ryzykiem narzędzia lub metody ilościowe opracowane przez właściwy organ w celu szacowania funduszy własnych wymaganych na pokrycie ryzyk lub elementów ryzyk nieuwzględnionych w rozporządzeniu (UE) 575/2013.

„Okres przetrwania” oznacza okres, przez jaki instytucja będzie w stanie kontynuować działalność w przypadku zaistnienia warunków skrajnych i nadal wywiązywać się ze swoich zobowiązań płatniczych. „Łączna kwota ekspozycji na ryzyko” (ang. total risk exposure amount – TREA) oznacza całkowitą kwotę ekspozycji na ryzyko, o której mowa w art. 92 rozporządzenia (UE) 575/2013.

„Całkowity wymóg kapitałowy SREP” (ang. total SREP capital requirement – TSCR) oznacza sumę wymogów w zakresie funduszy własnych określonych w art. 92 ust. 1 lit. a)–c) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 oraz dodatkowych wymogów w zakresie funduszy własnych określonych zgodnie z kryteriami zawartymi w niniejszych wytycznych w celu przeciwdziałania ryzykom innym niż ryzyko nadmiernej dźwigni finansowej.

„Całkowity wymóg wskaźnika dźwigni finansowej SREP” (ang. overall leverage ratio requirement – TSLRR) oznacza sumę wymogów w zakresie funduszy własnych określonych w art. 92 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 oraz dodatkowych wymogów w zakresie funduszy własnych określonych zgodnie z kryteriami zawartymi w niniejszych wytycznych w celu przeciwdziałania ryzyku nadmiernej dźwigni finansowej.

„Kredytobiorcy niezabezpieczeni” oznaczają kredytobiorców detalicznych i będących MŚP nieposiadających zabezpieczenia naturalnego lub finansowego, którzy są narażeni na niedopasowanie walutowe między walutą kredytu a walutą zabezpieczenia; zabezpieczenie naturalne występuje w szczególności wówczas, gdy kredytobiorcy otrzymują dochód w walucie obcej (np. przekazy pieniężne z zagranicy/przychody z eksportu), podczas gdy zabezpieczenie finansowe wymaga z reguły zawarcia umowy z instytucją finansową.

„Punktacja rentowności” oznacza wyrażenie liczbowe podsumowujące ocenę nadzorczą elementu SREP oraz przedstawiające zagrożenie dla rentowności instytucji wynikające z ocenianego elementu SREP.

³ Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. U. L 176 z 27.6.2013, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/575/oj).

⁴ Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/EU oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 190, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/59/oj).

⁵ Wytyczne EUNB dotyczące testów warunków skrajnych przeprowadzanych przez instytucje (EBA/GL/2018/04)

⁶ Wytyczne EUNB w sprawie charakterystyki podejścia opartego na analizie ryzyka do nadzoru AML/CFT oraz działań, jakie należy podjąć przy prowadzeniu nadzoru z uwzględnieniem ryzyka zgodnie z art. 48 ust. 10 dyrektywy (UE) 2015/849 (zmieniające wspólne wytyczne ESAs/2016/72 („wytyczne w sprawie nadzoru opartego na analizie ryzyka”) (EBA/GL/2021/16).