ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2024/856 z dnia 1 grudnia 2023 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających scenariusze wstrząsu stosowane do celów nadzorczych, wspólne założenia na potrzeby modelowania i założenia parametryczne oraz definicję „dużego obniżenia” (Tekst mający znaczenie dla EOG)
ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2024/856
z dnia 1 grudnia 2023 r.
uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających scenariusze wstrząsu stosowane do celów nadzorczych, wspólne założenia na potrzeby modelowania i założenia parametryczne oraz definicję „dużego obniżenia”
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi, zmieniającą dyrektywę 2002/87/WE i uchylającą dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (1), w szczególności jej art. 98 ust. 5a akapit trzeci,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Scenariusze wstrząsu stosowane do celów nadzorczych zostały określone przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego (2) i są odzwierciedlone w wytycznych Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego dotyczących zarządzania ryzykiem stopy procentowej wynikającym z działalności w ramach portfela bankowego (3), które mają zastosowanie od dnia 30 czerwca 2019 r. Należy zapewnić, by scenariusze wstrząsu stosowane do celów nadzorczych określone w niniejszym rozporządzeniu opierały się na tych specyfikacjach i tej metodyce.
(2)
Do celów obliczania wartości ekonomicznej kapitału własnego oraz wyniku odsetkowego netto należy określić wspólne założenia na potrzeby modelowania i założenia parametryczne, które instytucje powinny stosować. W tym celu przy obliczaniu wyniku odsetkowego netto należy przyjąć założenie bilansu stałego w rocznym horyzoncie czasowym, natomiast przy obliczaniu wartości ekonomicznej kapitału własnego należy przyjąć założenie bilansu odpływów, w przypadku którego zapadające pozycje nie są zastępowane. Założenia te mają na celu osiągnięcie właściwego kompromisu między dokładnością obliczeń, wiarygodnością wartości szacunkowych i złożonością operacyjną.
(3)
Aby osiągnąć odpowiednią równowagę między zapewnieniem porównywalności wyników oraz elastyczności niezbędnej ze względu na długookresowy horyzont czasowy i nieodłączną złożoność operacyjną, przy obliczaniu wyniku odsetkowego netto należy uwzględniać marże handlowe i elementy składowe spreadu, natomiast przy obliczaniu wartości ekonomicznej kapitału własnego instytucje powinny postępować zgodnie ze swoim wewnętrznym podejściem w zakresie zarządzania i pomiaru w odniesieniu do ryzyka stopy procentowej w portfelu bankowym.
(4)
Zgodnie ze standardami Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego w ramach każdego testu wartości odstających, do którego przeprowadzenia zobowiązano w uzupełnieniu testu dotyczącego wartości ekonomicznej kapitału własnego, należy stosować wartość progową służącą identyfikacji banków wykazujących wartości odstające, która jest co najmniej tak rygorystyczna jak wartość progowa stosowana w przypadku testu dotyczącego wartości ekonomicznej kapitału własnego (15 % kapitału Tier 1). Ta wartość progowa powinna zasadniczo odzwierciedlać panujące aktualnie warunki w sposób proporcjonalny i solidny pod względem ostrożnościowym, przyczyniając się tym samym do pewności prawa i osiągnięcia harmonizacji w obrębie Unii, mając również na uwadze fakt, że przekroczenie wartości progowych w przypadku wartości ekonomicznej kapitału własnego i wyniku odsetkowego netto w ramach testów wartości odstających niekoniecznie będzie oznaczać konieczność dokonania przez instytucje ponownej kalibracji swoich wewnętrznych ustaleń, procesów lub mechanizmów oraz odpowiadających im modeli i podejść, ani też pociągać za sobą automatyczne skorzystanie z uprawnień nadzorczych, o ile zarządzanie przez instytucję ryzykiem stopy procentowej wynikającym z działalności w ramach portfela bankowego jest adekwatne oraz proporcjonalne do modelu biznesowego, a instytucja nie jest nadmiernie narażona na ten rodzaj ryzyka.
(5)
Aby zapewnić zharmonizowaną metodykę na potrzeby nadzorczego testu wartości odstających w odniesieniu do tego, co stanowi „duże obniżenie” wyniku odsetkowego netto w następstwie nagłej i nieoczekiwanej zmiany poziomu stóp procentowych, należy wprowadzić referencyjną wartość progową, która będzie równie rygorystyczna jak wartość progowa na potrzeby nadzorczego testu wartości odstających w odniesieniu do wartości ekonomicznej kapitału własnego, jak również specyfikacje dotyczące obliczania wyniku odsetkowego netto.
(6)
Podstawę niniejszego rozporządzenia stanowi projekt regulacyjnych standardów technicznych przedłożony Komisji przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego.
(7)
Europejski Urząd Nadzoru Bankowego przeprowadził otwarte konsultacje publiczne na temat projektu regulacyjnych standardów technicznych, który stanowi podstawę niniejszego rozporządzenia, dokonał analizy potencjalnych powiązanych kosztów i korzyści oraz zwrócił się o opinię do Bankowej Grupy Interesariuszy powołanej na podstawie art. 37 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 (4),
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Przyjmując dla każdej waluty c określoną wielkość wstrząsu równoległego, krótkiego i długiego dla stopy procentowej wolnej od ryzyka, stosuje się następujące parametryzacje sześciu scenariuszy wstrząsu stosowanych do celów nadzorczych:
(2) SRP – Supervisory review process – SRP31 – Interest rate risk in the banking book [Proces nadzoru – ryzyko stopy procentowej wynikające z działalności w ramach portfela bankowego] (link).
(4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego), zmiany decyzji nr 716/2009/WE oraz uchylenia decyzji Komisji 2009/78/WE (Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 12).
(5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 1).
(6) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2024/857 z dnia 1 grudnia 2023 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających standardową metodykę i uproszczoną standardową metodykę w celu oceny ryzyka z tytułu potencjalnych zmian stóp procentowych, które wpływają zarówno na wartość ekonomiczną kapitału własnego, jak i na wynik odsetkowy netto z działalności w ramach portfela bankowego instytucji (Dz.U. L, 2024/857, 24.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2024/857/oj).
Część B: Kalibracja wstrząsów stóp procentowych w przypadku walut niewymienionych w części A
1)
Instytucje najpierw obliczają średnią dzienną stopę procentową przez zgromadzenie obejmującego 16 lat szeregu czasowego dziennych stóp procentowych wolnych od ryzyka, bez spreadów kredytowych lub spreadów płynności specyficznych dla instrumentu lub podmiotu, dla każdej waluty dla terminów zapadalności wynoszących 3 miesiące, 6 miesięcy, 1 rok, 2 lata, 5 lat, 7 lat, 10 lat, 15 lat i 20 lat, a następnie dla każdej waluty c obliczają średnią stopę procentową jako średnią arytmetyczną wszystkich obserwacji w ramach szeregów czasowych i dla wszystkich terminów zapadalności. Wynikiem jest jedna miara dla każdej waluty.
2)
Jeżeli średnia stopa procentowa obliczona zgodnie z pkt 1 dla pierwszych siedmiu lat jest większa niż 700 punktów bazowych, stosuje się dane z ostatnich 10 lat, o ile są dostępne. Jeżeli średnia stopa procentowa obliczona zgodnie z pkt 1 dla pierwszych siedmiu lat wynosi nie więcej niż 700 punktów bazowych, stosuje się pełny szereg czasowy obejmujący 16 lat.
3)
Wstrząsy stóp procentowych: równoległy, krótki i długi dla każdej waluty oblicza się przez zastosowanie odpowiedniego globalnego parametru wstrząsu z tabeli 1 do średniej stopy procentowej obliczonej zgodnie z pkt 1 i 2.
Instytucje stosują dolne ograniczenie w wysokości 100 punktów bazowych, jak również zmienne górne ograniczenia w wysokości, odpowiednio, 500 punktów bazowych dla wstrząsu krótkoterminowego, 400 punktów bazowych dla wstrząsu równoległego oraz 300 punktów bazowych dla wstrząsu długoterminowego.
5)
Zestaw wstrząsów stóp procentowych dla każdej waluty zaokrągla się następnie do najbliższych 50 punktów bazowych.