DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2024/1203 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne i zastępująca dyrektywy 2008/99/WE i 2009/123/WE

Artykuł 1

W niniejszej dyrektywie ustanawia się minimalne przepisy dotyczące określania przestępstw i sankcji karnych w celu skuteczniejszej ochrony środowiska oraz dotyczące środków zapobiegania przestępstwom przeciwko środowisku i ich zwalczania oraz skutecznego egzekwowania unijnego prawa ochrony środowiska.

Artykuł 8

W zakresie, w jakim następujące okoliczności nie należą do znamion przestępstw, o których mowa w art. 3, państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by w odniesieniu do odnośnych przestępstw, o których mowa w art. 3 i 4, co najmniej jedną spośród następujących okoliczności można było uznać, zgodnie z prawem krajowym, za okoliczności obciążające:

Okoliczność obciążająca, o której mowa w lit. a) niniejszego artykułu, nie ma zastosowania do przestępstw objętych art. 3 ust. 3.

Artykuł 9

Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by w odniesieniu do odpowiednich przestępstw, o których mowa w art. 3 i 4, co najmniej jedną spośród następujących okoliczności można było uznać, zgodnie z prawem krajowym, za okoliczność łagodzącą:

Artykuł 10

Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu umożliwienia wykrywania, identyfikacji, zamrażania i konfiskaty instrumentów i dochodów z przestępstw, o których mowa w art. 3 i 4.

Państwa członkowskie związane dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/42/UE ( 24 ) przyjmują środki, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z tą dyrektywą.

Artykuł 13

Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by skuteczne i proporcjonalne narzędzia dochodzeniowo-śledcze były dostępne do celów prowadzenia postępowań przygotowawczych lub wnoszenia i popierania oskarżeń w sprawie przestępstw, o których mowa w art. 3 i 4. W stosownych przypadkach narzędzia te obejmują specjalne narzędzia dochodzeniowo-śledcze, takie jak te stosowane w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej lub w innych sprawach dotyczących poważnej przestępczości.

Artykuł 14

Bez uszczerbku dla dyrektywy (UE) 2019/1937 państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by wszelkie osoby zgłaszające przestępstwa, o których mowa w art. 3 i 4 niniejszej dyrektywy, dostarczające dowodów lub w inny sposób współpracujące z właściwymi organami, miały dostęp do środków wsparcia i pomocy w kontekście postępowania karnego, zgodnie z prawem krajowym.

Artykuł 15

Państwa członkowskie zapewniają, by osoby, których dotyczą lub mogą dotyczyć przestępstwa, o których mowa w art. 3 i 4 niniejszej dyrektywy, oraz osoby mające wystarczający interes lub podnoszące naruszenie prawa, a także organizacje pozarządowe, które promują ochronę środowiska i spełniają wymogi prawa krajowego, miały odpowiednie prawa procesowe w postępowaniach dotyczących tych przestępstw, jeżeli takie prawa procesowe dla zainteresowanej społeczności istnieją w danym państwie członkowskim w postępowaniach dotyczących innych przestępstw, na przykład jako strona cywilna. W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają również, zgodnie ze swoim prawem krajowym, aby informacje o postępach postępowania były udostępniane zainteresowanej społeczności, jeżeli ma to miejsce w postępowaniach dotyczących innych przestępstw.

Artykuł 16

Państwa członkowskie przyjmują odpowiednie środki, takie jak kampanie informacyjne i uświadamiające skierowane do odpowiednich zainteresowanych stron z sektora publicznego i prywatnego, a także programy badawcze i edukacyjne, które mają na celu ograniczenie przestępstw przeciwko środowisku i ryzyka ich wystąpienia. W stosownych przypadkach państwa członkowskie działają we współpracy z takimi zainteresowanymi stronami.

Artykuł 17

Państwa członkowskie zapewniają, aby organy krajowe, które wykrywają przestępstwa przeciwko środowisku, prowadzą postępowania przygotowawcze w ich sprawie lub wnoszą i popierają oskarżenia lub orzekają w ich sprawie, dysponowały wystarczającą liczbą wykwalifikowanego personelu oraz wystarczającymi zasobami finansowymi, technicznymi i technologicznymi do skutecznego pełnienia swoich funkcji związanych z wdrażaniem niniejszej dyrektywy. Państwa członkowskie, uwzględniając tradycje konstytucyjne i strukturę swojego systemu prawnego, a także inne okoliczności krajowe, oceniają potrzebę zwiększenia poziomu specjalizacji tych organów w dziedzinie prawa karnego dotyczącego środowiska, zgodnie z prawem krajowym.

Artykuł 18

Bez uszczerbku dla niezależności sądów oraz różnic w organizacji sądownictwa w Unii państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by sędziom, prokuratorom, funkcjonariuszom policji, pracownikom wymiaru sprawiedliwości i właściwych organów uczestniczącym w postępowaniach karnych i postępowaniach przygotowawczych zapewniono regularne specjalistyczne szkolenia pod kątem celów niniejszej dyrektywy i odpowiednie do funkcji pełnionych przez takich sędziów, prokuratorów, funkcjonariuszy policji, pracowników wymiaru sprawiedliwości i właściwych organów.

Artykuł 19

Państwa członkowskie przyjmą niezbędne środki w celu ustanowienia odpowiednich mechanizmów koordynacji i współpracy na szczeblu strategicznym i operacyjnym pomiędzy wszystkimi właściwymi organami zaangażowanymi w zapobieganie przestępstwom przeciwko środowisku i ich zwalczanie. Mechanizmy takie mają na celu co najmniej:

Mechanizmy, o których mowa w akapicie pierwszym, mogą przyjąć formę wyspecjalizowanych organów koordynacyjnych, protokołów ustaleń między właściwymi organami, krajowych sieci egzekwowania prawa i wspólnych działań szkoleniowych.

Artykuł 20

W przypadku gdy istnieje podejrzenie, że przestępstwa przeciwko środowisku mają charakter transgraniczny, właściwe organy zainteresowanych państw członkowskich rozważają przekazanie informacji dotyczących tych przestępstw odpowiednim właściwym organom.

Bez uszczerbku dla przepisów dotyczących współpracy transgranicznej i wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych państwa członkowskie, Eurojust, Europol, Prokuratura Europejska, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych i Komisja – w ramach swoich odpowiednich kompetencji – współpracują ze sobą w zwalczaniu przestępstw, o których mowa w art. 3 i 4. W tym celu Eurojust, w stosownych przypadkach, zapewnia pomoc techniczną i operacyjną potrzebną właściwym organom krajowym do ułatwienia koordynacji prowadzonych przez nie dochodzeń. Komisja może, w stosownych przypadkach, udzielić pomocy.

Artykuł 26

Dyrektywa 2008/99/WE zostaje zastąpiona w odniesieniu do państw członkowskich związanych niniejszą dyrektywą bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich dotyczących terminu transpozycji tej dyrektywy do prawa krajowego. W odniesieniu do państw członkowskich związanych niniejszą dyrektywą odesłania do dyrektywy ramowej 2008/99/WE traktuje się jako odesłania do niniejszej dyrektywy. W odniesieniu do państw członkowskich, które nie są związane niniejszą dyrektywą, pozostają one związane dyrektywą 2008/99/WE.

Artykuł 27

Dyrektywa 2009/123/WE zostaje zastąpiona w odniesieniu do państw członkowskich związanych niniejszą dyrektywą bez uszczerbku dla zobowiązań tych państw członkowskich dotyczących terminu transpozycji tej dyrektywy.

W odniesieniu do państw członkowskich związanych niniejszą dyrektywą odesłania do przepisów dyrektywy 2005/35/WE dodanych lub zastąpionych dyrektywą 2009/123/WE traktuje się jako odesłania do niniejszej dyrektywy.

Państwa członkowskie, które nie są związane niniejszą dyrektywą, pozostają związane dyrektywą 2005/35/WE zmienioną dyrektywą 2009/123/WE.

Artykuł 29

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 30

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich zgodnie z Traktatami.