ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2024/856 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 1ης Δεκεμβρίου 2023 για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για τον καθορισμό των εποπτικών σεναρίων διαταραχών, των κοινών παραδοχών για την ανάπτυξη υποδειγμάτων και παραμέτρων και του τι συνιστά μεγάλη μείωση (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2024/856 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 1ης Δεκεμβρίου 2023
για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για τον καθορισμό των εποπτικών σεναρίων διαταραχών, των κοινών παραδοχών για την ανάπτυξη υποδειγμάτων και παραμέτρων και του τι συνιστά μεγάλη μείωση
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων, την τροποποίηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ και την κατάργηση των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ (1), και ιδίως το άρθρο 98 παράγραφος 5α τρίτο εδάφιο,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Τα εποπτικά σενάρια διαταραχών έχουν καθοριστεί από την Επιτροπή της Βασιλείας για την τραπεζική εποπτεία (BCBS) (2) και αντικατοπτρίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών σχετικά με τη διαχείριση του κινδύνου επιτοκίου από δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών (3), οι οποίες εφαρμόζονται από τις 30 Ιουνίου 2019. Είναι σκόπιμο τα εποπτικά σενάρια διαταραχών που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό να βασίζονται στον εν λόγω καθορισμό και στην αντίστοιχη μεθοδολογία.
(2)
Για τους σκοπούς του υπολογισμού της οικονομικής αξίας των μετοχών και των καθαρών εσόδων από τόκους, είναι αναγκαίο να καθοριστούν κοινές παραδοχές για την ανάπτυξη υποδειγμάτων και παραμέτρων που θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα ιδρύματα. Προς τον σκοπό αυτόν, για τον υπολογισμό των καθαρών εσόδων από τόκους θα πρέπει να χρησιμοποιείται παραδοχή σταθερού ισολογισμού για περίοδο ενός έτους, ενώ για τον υπολογισμό της οικονομικής αξίας των μετοχών θα πρέπει να χρησιμοποιείται παραδοχή εκκαθαρισμένου ισολογισμού, στον οποίο οι θέσεις που λήγουν δεν αντικαθίστανται. Οι παραδοχές αυτές έχουν ως στόχο την επίτευξη ικανοποιητικής ισορροπίας όσον αφορά την ακρίβεια του υπολογισμού, την αξιοπιστία των εκτιμήσεων και τη λειτουργική πολυπλοκότητα.
(3)
Για να επιτευχθεί κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της εξασφάλισης της συγκρισιμότητας των αποτελεσμάτων και της παροχής της αναγκαίας ευελιξίας λόγω του μακροπρόθεσμου χρονικού ορίζοντα και της εγγενούς λειτουργικής πολυπλοκότητας, στον υπολογισμό των καθαρών εσόδων από τόκους θα πρέπει να περιλαμβάνονται τα εμπορικά περιθώρια και οι συνιστώσες περιθωρίου, αλλά για τον υπολογισμό της οικονομικής αξίας των μετοχών, τα ιδρύματα θα πρέπει να ακολουθούν την εσωτερική τους προσέγγιση διαχείρισης και μέτρησης για τον κίνδυνο επιτοκίου εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών.
(4)
Σύμφωνα με τα πρότυπα της BCBS, κάθε δοκιμή ακραίων τιμών που επιβάλλεται, επιπλέον της δοκιμής που αφορά την οικονομική αξία των μετοχών, θα πρέπει να χρησιμοποιεί ένα όριο για τον προσδιορισμό των τραπεζών με τον μεγαλύτερο βαθμό διακινδύνευσης, το οποίο να είναι τουλάχιστον εξίσου αυστηρό με το όριο που εφαρμόζεται στη δοκιμή που αφορά την οικονομική αξία των μετοχών (15 % του κεφαλαίου της κατηγορίας 1). Το εν λόγω όριο θα πρέπει να αντικατοπτρίζει πράγματι το υφιστάμενο περιβάλλον με ορθό από άποψη προληπτικής εποπτείας και αναλογικό τρόπο, ώστε να συμβάλλει στην ασφάλεια δικαίου και στην επίτευξη εναρμόνισης σε ολόκληρη την Ένωση, λαμβανομένου επίσης υπόψη του γεγονότος ότι η υπέρβαση των ορίων των δοκιμών ακραίων τιμών που αφορούν την οικονομική αξία των μετοχών και τα καθαρά έσοδα από τόκους δεν θα απαιτεί κατ’ ανάγκη από τα ιδρύματα να προβαίνουν σε αναπροσαρμογή των εσωτερικών ρυθμίσεων, διαδικασιών ή μηχανισμών τους και των αντίστοιχων υποδειγμάτων και προσεγγίσεων, ούτε θα συνεπάγεται την αυτόματη άσκηση εποπτικών εξουσιών, σε περίπτωση που η διαχείριση, εκ μέρους του ιδρύματος, του κινδύνου επιτοκίου από δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών είναι επαρκής, αναλογική προς το επιχειρηματικό μοντέλο και το ίδρυμα δεν παρουσιάζει υπερβολικό άνοιγμα στον εν λόγω κίνδυνο.
(5)
Για την εξασφάλιση εναρμονισμένων μεθοδολογιών για την εποπτική δοκιμή ακραίων τιμών σχετικά με το τι συνιστά μεγάλη μείωση των καθαρών εσόδων από τόκους ως αποτέλεσμα αιφνίδιας και μη αναμενόμενης μεταβολής των επιτοκίων, θα πρέπει να θεσπιστεί όριο αναφοράς, το οποίο να είναι τουλάχιστον εξίσου αυστηρό με το όριο της εποπτικής δοκιμής ακραίων τιμών που αφορά την οικονομική αξία των μετοχών και να καθοριστεί ο τρόπος υπολογισμού των καθαρών εσόδων από τόκους.
(6)
Ο παρών κανονισμός βασίζεται στα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών στην Επιτροπή.
(7)
Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών διενήργησε ανοικτή δημόσια διαβούλευση σχετικά με τα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στα οποία βασίζεται ο παρών κανονισμός, ανέλυσε τα ενδεχόμενα συναφή κόστη και τις ωφέλειες και ζήτησε τη συμβουλή της ομάδας τραπεζικών συμφεροντούχων που συγκροτήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 37 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4),
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Με δεδομένο, για κάθε νόμισμα c, το καθορισμένο μέγεθος των παράλληλων, βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων αιφνίδιων διακυμάνσεων στο επιτόκιο «χωρίς κίνδυνο», θα πρέπει να εφαρμόζονται οι ακόλουθες παραμετροποιήσεις των έξι εποπτικών σεναρίων διαταραχών:
(2) ΔΕΕ — Διαδικασία εποπτικού ελέγχου — ΔΕΕ 31 — Κίνδυνος επιτοκίου στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών (σύνδεσμος).
(3) EBA/GL/2018/02 της 18ης Ιουλίου 2018 (σύνδεσμος).
(4) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/78/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 12).
(5) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ L 176 της 27.6.2013, σ. 1).
(6) Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2024/857 της Επιτροπής, της 1ης Δεκεμβρίου 2023, για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα που καθορίζουν την τυποποιημένη και την απλουστευμένη τυποποιημένη μεθοδολογία για την αξιολόγηση των κινδύνων που προκύπτουν από δυνητικές μεταβολές επιτοκίων που επηρεάζουν τόσο την οικονομική αξία των μετοχών όσο και τα καθαρά έσοδα από τόκους από τις δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών του ιδρύματος (ΕΕ L, 2024/857, 24.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2024/857/oj).
Part B: Calibration of interest rate shocks for currencies not referred to in Part A
(1)
Institutions shall first calculate the daily average interest rate by collecting a 16-year time series of daily ‘risk-free’ interest rates, without instrument-specific or entity-specific credit spreads or liquidity spreads, for each currency for the maturities 3M, 6M, 1Y, 2Y, 5Y, 7Y, 10Y, 15Y and 20Y and then calculate the arithmetic average interest rate for each currency c across all observations in the time series and for all maturities. The result shall be a single measure per currency.
(2)
Where the average interest rate calculated in accordance with point (1) for the first seven years is greater than 700 basis points, the data from the most recent 10 years shall be used, subject to data availability. Where the average interest rate calculated in accordance with point (1) for the first seven years is equal to or less than 700 basis points, the full 16-year time series of data shall be used.
(3)
The parallel, short and long interest rate shock by currency shall be derived from applying the relevant global shock parameter from Table 1 to the average interest rate calculated in accordance with point (1) and (2).
Table 1
Baseline global interest rate shock parameters
Parallel
60 %
Short
85 %
Long
40 %
(4)
Institutions shall apply a floor of 100 basis points as well as variable caps of 500 basis points for the short-term shock, 400 basis points for the parallel shock and 300 basis points for the long-term shock, respectively.
(5)
The set of interest rate shocks by currency shall then be rounded to the nearest 50 basis points.
