SEKCJA 4 Przepisy szczególne dotyczące niektórych pozycji bilansowych

Artykuł 8

Artykuł 15 ust. 3 dyrektywy 78/660/EWG stosuje się jedynie wobec pozycji aktywów B oraz C pkt I oraz II, określonych w art. 6 niniejszej dyrektywy. Wszelkie przesunięcia w tych pozycjach wykazuje się przyjmując za podstawę wartość bilansową na początek roku obrotowego.

Artykuł 9

Aktywa: pozycja C pkt III ppkt 2

Dłużne papiery wartościowe i inne papiery wartościowe o stałym dochodzie

1.  Pozycja ta obejmuje zbywalne dłużne papiery wartościowe i inne papiery wartościowe o stałym dochodzie wyemitowane przez instytucje kredytowe, inne jednostki lub organy publiczne, o ile nie są one uwzględnione w pozycji C pkt II ppkt 2 lub 4.

2.  Papiery wartościowe oprocentowane według stopy zmiennej, zależnej od określonych czynników, np. stopy procentowej na rynku międzybankowym lub rynku eurowalut, uznaje się za dłużne papiery wartościowe i inne papiery wartościowe o stałym dochodzie.

Artykuł 10

Aktywa: pozycja C pkt III ppkt 3

Udział we wspólnych przedsięwzięciach inwestycyjnych

Pozycja ta obejmuje akcje i udziały posiadane przez instytucję we wspólnych przedsięwzięciach inwestycyjnych, utworzonych przez kilka jednostek lub funduszy emerytalnych, zarządzanie którymi powierzono jednej z tych jednostek lub jednemu z tych funduszy emerytalnych.

Artykuł 11

Aktywa: pozycje C pkt III ppkt 4 i 5

Pożyczki zabezpieczone hipoteczne i pozostałe pożyczki

Pożyczki udzielone ubezpieczającym się, których głównym zabezpieczeniem jest polisa, wykazuje się w pozycji „Pozostałe pożyczki”, a ich wartość wykazuje się w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego. Pożyczki hipoteczne wykazuje się w ten sam sposób, nawet jeżeli są one dodatkowo zabezpieczone polisami ubezpieczeniowymi. W przypadku gdy wartość niezabezpieczonej polisami części pozycji „Pozostałe pożyczki” jest istotna, w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego należy zamieścić odpowiednie wyszczególnienie.

Artykuł 12

Aktywa: pozycja C pkt III ppkt 6

Lokaty w instytucjach kredytowych

Pozycja ta obejmuje kwoty, których wycofanie podlega ograniczeniom czasowym. Kwoty zdeponowane bez takich ograniczeń wykazuje się w pozycji F pkt II, nawet jeżeli są one oprocentowane.

Artykuł 13

Aktywa: pozycja C pkt III ppkt 7

Pozostałe

Pozycja ta obejmuje lokaty, które nie są uwzględnione w pozycjach C pkt III ppkt 1-6. W przypadku gdy wartość takich lokat jest istotna, muszą być one wykazane w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

Artykuł 14

Aktywa: pozycja C pkt IV

Depozyty u cedentów

W bilansie zakładu, który przyjmuje reasekurację, pozycja ta obejmuje kwoty należne od cedentów i odpowiadające udzielonym gwarancjom, które zostały złożone u tych cedentów lub osób trzecich, bądź które zostały zatrzymane przez te jednostki.

Kwoty te nie mogą być łączone z innymi kwotami należnymi reasekuratorowi od ubezpieczyciela cedującego, ani równoważone kwotami należnymi ubezpieczycielowi cedującemu od reasekuratora.

Papiery wartościowe zdeponowane u cedentów lub osób trzecich, które pozostają własnością jednostki przyjmującej ryzyko do reasekuracji, wykazuje się w księgach tej jednostki w odpowiedniej pozycji jako lokaty.

Artykuł 15

Aktywa: pozycja D

Lokaty środków z tytułu ubezpieczeń na życie, gdzie ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający

W odniesieniu do ubezpieczeń na życie pozycja ta obejmuje z jednej strony lokaty, których wartość jest wykorzystywana do wyceny wartości zysku na polisach związanych z funduszem inwestycyjnym, a z drugiej strony lokaty służące jako pokrycie zobowiązań, które są ustalane w stosunku do indeksu. Pozycja ta obejmuje również lokaty posiadaczy tontyn przeznaczone do podziału między nimi.

Artykuł 16

Aktywa: pozycja F pkt IV

Pozostałe

Pozycja ta obejmuje te aktywa, które nie są wykazane w pozycjach F pkt I, II i III. W przypadku gdy wartość takich aktywów jest istotna, należy je wykazać w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

Artykuł 17

Aktywa: pozycja G pkt I

Narosłe odsetki i czynsze

Pozycja ta obejmuje pozycje, które przedstawiają odsetki i czynsze należne do dnia bilansowego, ale jeszcze niewymagalne.

Artykuł 18

Aktywa: pozycja G pkt II

Odroczone koszty akwizycji

1.  Koszty uzyskania polis ubezpieczeniowych są odroczone zgodnie z art. 18 dyrektywy 78/660/EWG, o ile takie odroczenie nie jest zakazane przez Państwa Członkowskie.

2.  Państwa Członkowskie mogą jednakże zezwolić na odliczanie kosztów akwizycji od niezapłaconych składek w ubezpieczeniach innych niż ubezpieczenia na życie oraz na ich odliczenie według metody aktuarialnej od rezerw matematycznych w przypadku ubezpieczeń na życie. W przypadku gdy ta metoda jest stosowana, kwoty odliczone od rezerw muszą być wykazane w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

Artykuł 19

Pasywa: pozycja A pkt I

Kapitał subskrybowany lub środki równoważne

Pozycja ta obejmuje wszystkie kwoty, niezależnie od ich faktycznego przeznaczenia, które zgodnie z formą prawną zakładu ubezpieczeń uważane są, zgodnie z prawem krajowym danego Państwa Członkowskiego, za kapitał własny subskrybowany przez udziałowców lub inne osoby.

Artykuł 20

Pasywa: pozycja A pkt IV

Rezerwy

Pozycja ta obejmuje wszystkie rodzaje rezerw wymienionych w art. 9 dyrektywy 78/660/EWG w pozycji A pkt IV pasywów i tam określone. Państwa Członkowskie mogą również wymagać wykazywania innych rodzajów rezerw, jeżeli jest to niezbędne w przypadku zakładów ubezpieczeń, których forma prawna nie jest objęta dyrektywą 78/660/EWG.

W bilansach zakładów ubezpieczeń, których to dotyczy, rezerwy wykazuje się odrębnie, jako podpozycje w pozycji A pkt IV pasywów, z wyjątkiem rezerwy z aktualizacji wyceny, która jest wykazywana w pozycji A pkt III po stronie pasywów.

Artykuł 21

Pasywa: pozycja B

Zobowiązania podporządkowane

W przypadku gdy jest to ustalone umownie, iż w razie likwidacji lub upadłości, zobowiązania, niezależnie od tego, czy są czy też nie są zabezpieczone świadectwami, mają być spłacone dopiero po zaspokojeniu roszczeń wszystkich pozostałych wierzycieli, to takie zobowiązania wykazuje się w tej pozycji.

Artykuł 22

W przypadku gdy Państwo Członkowskie zezwala, aby bilans zakładu uwzględniał środki, których podział między ubezpieczającymi albo między akcjonariuszami (udziałowcami) nie został ustalony przed zamknięciem roku obrachunkowego, to kwoty te wykazuje się jako pasywa w pozycji Ba (Fundusz do przyszłych podziałów).

Zmiany w tej pozycji wynikają z pozycji II ppkt 12a (Przeniesienia do lub z funduszu do przyszłych podziałów) w rachunku zysków i strat.

Artykuł 23

Pasywa: pozycja C

Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe

Artykuł 20 dyrektywy 78/660/EWG stosuje się do rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, z zastrzeżeniem przepisów art. 24-30 niniejszej dyrektywy.

Artykuł 24

Pasywa: pozycje C pkt 1 lit. b), pkt 2 lit. b), pkt 3 lit. b), pkt 4 lit. b) i pkt 6 lit. b) oraz D lit. b)

Należności z tytułu reasekuracji

1.  Należności z tytułu reasekuracji obejmują kwoty faktyczne lub szacunkowe, które zgodnie z ustaleniami umownymi reasekuracji odlicza się od wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych brutto.

2.  Odnośnie do rezerwy niezapłaconych składek, należności z tytułu reasekuracji wylicza się zgodnie z metodami określonymi w art. 57 lub zgodnie z warunkami polisy reasekuracyjnej.

3.  Państwa Członkowskie mogą wymagać lub zezwolić na wykazywanie należności z tytułu reasekuracji po stronie aktywów. W przypadku korzystania z tej możliwości należności te przedstawia się w pozycji Da (Udział reasekuratorów w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych) aktywów w podziale:

Bez względu na art. 5, pozycji tych nie łączy się.

Artykuł 25

Pasywa: pozycja C pkt 1

Rezerwa niezapłaconych składek

Rezerwa niezapłaconych składek obejmuje kwotę przedstawiającą tę część przypisanych składek brutto, która ma być przeznaczona na następny rok obrotowy lub kolejne lata obrotowe. W przypadku ubezpieczenia na życie Państwa Członkowskie mogą, do czasu dalszej harmonizacji, wymagać lub zezwolić na włączenie rezerwy niezapłaconych składek w pozycji C pkt 2.

Jeżeli zgodnie z art. 26 pozycja C pkt 1 uwzględnia również kwoty rezerwy na ryzyka niewygasłe, opis pozycji brzmi: „Rezerwa niezapłaconych składek i rezerwa na ryzyka niewygasłe”. Jeżeli kwota ryzyka niewygasłego jest istotna, wykazuje się ją odrębnie w bilansie lub w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

Artykuł 26

Pasywa: pozycja C pkt 6

Pozostałe rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe

Pozycja ta obejmuje, między innymi, rezerwę na ryzyko niewygasłe, tj. kwotę odłożoną oprócz składek niezapłaconych w odniesieniu do ryzyka ponoszonego przez zakład ubezpieczeń po zakończeniu roku obrotowego, w celu zabezpieczenia wszystkich roszczeń i wydatków związanych z obowiązującymi umowami ubezpieczenia, których wysokość przekracza sumę nieuzyskanych składek oraz wszelkich składek należnych na podstawie tych umów. Jednakże jeżeli ustawodawstwo krajowe tak przewiduje, rezerwa na ryzyka niewygasłe może być dodana do rezerwy niewpłaconych składek, określonej w art. 25, i uwzględniona w kwocie wykazywanej w pozycji C pkt 1.

Jeżeli kwota ryzyk niewygasłych jest istotna, wykazuje się ją odrębnie w bilansie lub w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

Jeżeli możliwość przewidziana w art. 3 akapit drugi nie jest wykorzystywana, pozycja ta uwzględnia również rezerwy wiekowe.

Artykuł 27

Pasywa: pozycja C pkt 2

Rezerwa ubezpieczeń na życie

Rezerwa ubezpieczeń na życie obejmuje aktuarialnie oszacowaną wartość zobowiązań zakładu ubezpieczeń z uwzględnieniem zadeklarowanych premii i po odliczeniu wartości aktuarialnej przyszłych składek.

Artykuł 28

Pasywa: pozycja C pkt 3

Rezerwa na niewypłacone odszkodowania i świadczenia

Rezerwa na niewypłacone odszkodowania i świadczenia obejmuje wartość ogółem szacunkowych kosztów ostatecznych zakładu ubezpieczeń związanych z likwidacją szkód będących skutkiem zdarzeń, które wystąpiły przed końcem roku obrotowego, niezależnie od tego, czy zostały zgłoszone, czy też nie, pomniejszoną o kwoty już wypłacone z tytułu takich odszkodowań i świadczeń.

Artykuł 29

Pasywa: pozycja C pkt 4

Rezerwa na premie i rabaty

Rezerwa na premie i rabaty obejmuje kwoty przewidziane dla ubezpieczających się lub beneficjentów umów w postaci premii i rabatów określonych w art. 39, w zakresie, w jakim kwoty te nie zostały udzielone na kredyt ubezpieczającym się lub beneficjentom polis bądź nie zostały uwzględnione w pozycji Ba (Fundusz do przyszłego podziału), jak przewidziano w art. 22 akapit pierwszy lub w pozycji C pkt 2.

Artykuł 30

Pasywa: pozycja C pkt 5

Rezerwa na wyrównanie szkodowości (ryzyka)

1.  Rezerwa na wyrównanie szkodowości obejmuje wszelkie kwoty odłożone zgodnie z wymaganiami prawnymi lub administracyjnymi w celu wyrównania fluktuacji wskaźników straty w przyszłych latach obrotowych lub zabezpieczenia szczególnych rodzajów ryzyk.

Jeżeli w przypadku braku takich wymagań prawnych lub administracyjnych, rezerwy w rozumieniu art. 20 zostały utworzone w tym samym celu, fakt ten wykazuje się w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

Artykuł 31

Pasywa: pozycja D

Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe z tytułu ubezpieczeń na życie, jeżeli ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający się

Pozycja ta obejmuje rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe utworzone celem pokrycia zobowiązań związanych z polisami ubezpieczeń na życie, gdy wartość lub zwrot ustalane są w stosunku do lokat, których ryzyko ponosi ubezpieczający się, bądź w stosunku do indeksu.

Wszelkie dodatkowe rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe utworzone w celu pokrycia ryzyka śmierci, wydatków operacyjnych lub innych rodzajów ryzyk (takich jak świadczenia wypłacane w dniu terminu płatności lub gwarantowane wartości wykupu) wykazuje się w pozycji C pkt 2.

Pozycja D obejmuje również rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe przedstawiające zobowiązania organizatora tontyny wobec jej posiadaczy.

Artykuł 32

Pasywa: pozycja F

Depozyty reasekuratorów

W bilansie zakładu dokonującego cesji reasekuracyjnej pozycja ta obejmuje kwoty zdeponowane przez inne zakłady ubezpieczeń lub potrącone im na podstawie umów reasekuracji. Kwoty te nie mogą być łączone z innymi kwotami stanowiącymi należności lub zobowiązania wobec tych zakładów.

W przypadku gdy zakład dokonujący cesji reasekuracyjnej otrzymał jako depozyt papiery wartościowe, które zostały przeniesione na jego własność, pozycja obejmuje kwotę należną od zakładu cedującego z tytułu depozytu.