Άρθρο 9 Καθεστώτα επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης

Εφόσον τα κράτη μέλη αποφασίσουν να τηρήσουν την υποχρέωση επίτευξης της απαιτούμενης εξοικονόμησης δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 με την καθιέρωση καθεστώτος επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης, μεριμνούν ώστε τα υπόχρεα μέρη που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου και δραστηριοποιούνται στην επικράτεια του εκάστοτε κράτους μέλους να επιτυγχάνουν, με την επιφύλαξη του άρθρου 8 παράγραφοι 8 και 9, την οικεία απαιτούμενη σωρευτική εξοικονόμηση ενέργειας κατά την τελική χρήση που καθορίζεται στο άρθρο 8 παράγραφος 1.

Εφόσον τα κράτη μέλη αποφασίσουν να τηρήσουν την υποχρέωση επίτευξης της απαιτούμενης εξοικονόμησης δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 με την καθιέρωση καθεστώτος επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης, μπορούν να ορίσουν δημόσια αρχή επιβολής για τη διαχείριση του καθεστώτος.

Τα κράτη μέλη ορίζουν, με βάση αντικειμενικά και αμερόληπτα κριτήρια, υπόχρεα μέρη μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς, των διαχειριστών συστημάτων διανομής, των διανομέων ενέργειας, των εταιρειών λιανικής πώλησης ενέργειας και των διανομέων καυσίμων κίνησης ή των εταιρειών λιανικής πώλησης καυσίμων κίνησης που δραστηριοποιούνται στην επικράτειά τους. Η απαραίτητη εξοικονόμηση ενέργειας για την εκπλήρωση της υποχρέωσης επιτυγχάνεται από τα υπόχρεα μέρη μεταξύ των τελικών πελατών, που ορίζονται από το κράτος μέλος, ανεξάρτητα από τον υπολογισμό βάσει του άρθρου 8 παράγραφος 1 ή, εάν τα κράτη μέλη λάβουν σχετική απόφαση, με πιστοποιημένη εξοικονόμηση που προκύπτει από άλλα μέρη σύμφωνα με στοιχείο α) της παραγράφου 11 του παρόντος άρθρου.

Όταν εταιρείες λιανικής πώλησης ενέργειας ορίζονται ως υπόχρεα μέρη δυνάμει της παραγράφου 3, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, κατά την εκπλήρωση της υποχρέωσής τους, οι εταιρείες λιανικής πώλησης ενέργειας δεν δημιουργούν εμπόδια στους καταναλωτές σε σχέση με την αλλαγή προμηθευτή.

Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν από τα υπόχρεα μέρη να επιτύχουν μερίδιο της υποχρέωσής τους για εξοικονόμηση ενέργειας μεταξύ των ατόμων που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, των ευάλωτων πελατών, των ατόμων σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος και, κατά περίπτωση, των ατόμων που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να απαιτούν από τα υπόχρεα μέρη να επιτύχουν τους στόχους μείωσης του ενεργειακού κόστους, εφόσον συντελούν σε εξοικονόμηση ενέργειας κατά την τελική χρήση και υπολογίζονται σύμφωνα με το παράρτημα V, και να επιτύχουν εξοικονόμηση ενέργειας με την προώθηση μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, συμπεριλαμβανομένων μέτρων χρηματοδοτικής στήριξης που μετριάζουν τις επιπτώσεις των τιμών των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στις ΜΜΕ και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν από τα υπόχρεα μέρη να συνεργάζονται με τις κοινωνικές υπηρεσίες, τις περιφερειακές αρχές, τις τοπικές αρχές ή τους δήμους για την προώθηση μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης μεταξύ των ατόμων που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, των ευάλωτων πελατών, των ατόμων σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος και, κατά περίπτωση, των ατόμων που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες. Αυτό περιλαμβάνει τον προσδιορισμό και την αντιμετώπιση των ειδικών αναγκών συγκεκριμένων ομάδων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο ενεργειακής φτώχειας ή είναι περισσότερο ευάλωτες στις επιπτώσεις της. Για την προστασία των ατόμων που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, των ευάλωτων πελατών και, κατά περίπτωση, των ατόμων που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες, τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τα υπόχρεα μέρη να υλοποιήσουν δράσεις όπως είναι η ανακαίνιση κτιρίων, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών κατοικιών, η αντικατάσταση συσκευών, η χρηματοδοτική στήριξη και παροχή κινήτρων για μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης σύμφωνα με τα εθνικά καθεστώτα χρηματοδότησης και στήριξης ή οι ενεργειακοί έλεγχοι. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την επιλεξιμότητα των μέτρων για μεμονωμένες μονάδες που βρίσκονται σε πολυκατοικίες.

Κατά την εφαρμογή των παραγράφων 5 και 6, τα κράτη μέλη απαιτούν από τα υπόχρεα μέρη να υποβάλλουν έκθεση σε ετήσια βάση σχετικά με την εξοικονόμηση ενέργειας που επιτεύχθηκε από τα υπόχρεα μέρη από δράσεις που προωθούνται μεταξύ των ατόμων που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, των ευάλωτων πελατών, των ατόμων σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος και, κατά περίπτωση, των ατόμων που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες, και απαιτούν συγκεντρωτικές στατιστικές πληροφορίες σχετικά με τους τελικούς πελάτες τους, όπου θα προσδιορίζονται οι αλλαγές στην εξοικονόμηση ενέργειας σε σύγκριση με πληροφορίες που είχαν υποβληθεί παλαιότερα, και σχετικά με την παρεχόμενη τεχνική και χρηματοδοτική στήριξη.

Τα κράτη μέλη εκφράζουν την ποσότητα εξοικονόμησης ενέργειας που απαιτείται από κάθε υπόχρεο μέρος είτε ως κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας είτε ως τελική κατανάλωση ενέργειας. Η μέθοδος που επιλέγεται για να εκφραστεί η απαιτούμενη εξοικονόμηση ενέργειας χρησιμοποιείται επίσης για τον υπολογισμό της εξοικονόμησης που δηλώνουν τα υπόχρεα μέρη. Κατά τη μετατροπή της ποσότητας εξοικονόμησης ενέργειας, εφαρμόζονται οι τιμές της κατώτερης θερμογόνου δύναμης που αναφέρονται στο παράρτημα VI του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2018/2066 της Επιτροπής ( 7 ) και ο συντελεστής πρωτογενούς ενέργειας σύμφωνα με το άρθρο 31, εκτός αν μπορεί να δικαιολογηθεί η χρήση άλλων συντελεστών μετατροπής.

Τα κράτη μέλη καθιερώνουν συστήματα μέτρησης, ελέγχου και επαλήθευσης για τη διενέργεια τεκμηριωμένης επαλήθευσης σε τουλάχιστον ένα στατιστικά σημαντικό ποσοστό και αντιπροσωπευτικό δείγμα των μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης που εφαρμόζουν τα υπόχρεα μέρη. Η μέτρηση, ο έλεγχος και η επαλήθευση πραγματοποιούνται ανεξάρτητα από τα υπόχρεα μέρη. Όταν μια οντότητα είναι υπόχρεο μέρος στο πλαίσιο εθνικού καθεστώτος επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης δυνάμει του άρθρου 9 και στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ της ΕΕ για κτίρια και οδικές μεταφορές σύμφωνα με την οδηγία 2003/87/ΕΚ, το σύστημα παρακολούθησης και επαλήθευσης διασφαλίζει ότι η τιμή των ανθρακούχων εκπομπών που μετακυλίεται κατά τη θέση καυσίμου σε ανάλωση σύμφωνα με την οδηγία 2003/87/ΕΚ λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό και στην υποβολή εκθέσεων σχετικά με την εξοικονόμηση ενέργειας μέσω των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας της οντότητας.

Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή, στο πλαίσιο των ενοποιημένων εθνικών εκθέσεων προόδου για την ενέργεια και το κλίμα που υποβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999, σχετικά με τα συστήματα μέτρησης, ελέγχου και επαλήθευσης που έχουν τεθεί σε εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων των μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν, των προβλημάτων που εντοπίστηκαν και του τρόπου αντιμετώπισης των προβλημάτων αυτών.

Στο πλαίσιο του καθεστώτος επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης, τα κράτη μέλη μπορούν να εξουσιοδοτούν τα υπόχρεα μέρη να πράττουν τα ακόλουθα:

Τα κράτη μέλη δημοσιεύουν, σε ετήσια βάση, την εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται από κάθε υπόχρεο μέρος ή κάθε υποκατηγορία υπόχρεου μέρους, καθώς και συνολικά στο πλαίσιο του καθεστώτος.