+Preamble: 1

Preamble: 1

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 192(1) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (1),

Tar éis dóibh dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach (2),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)

Leis an gComhaontú Glas don Eoraip, mar a leagtar amach i dteachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Nollaig 2019, seoladh straitéis nua fáis don Aontas a bhfuil sé d’aidhm aici sochaí chothrom agus rathúil a dhéanamh den Aontas, ina mbeidh geilleagar nua-aimseartha agus iomaíoch a bheidh tíosach ar acmhainní. Athdhearbhaítear leis an gcomhaontú uaillmhian an Choimisiúin go mbeidh an Eoraip ar an gcéad ilchríoch aeráidneodrach agus saor ó thuailliú faoi 2050 agus tá sé d’aidhm aige sláinte agus folláine na saoránach a chosaint ó rioscaí agus ó thionchair a bhaineann leis an gcomhshaol, agus aistriú cuimsitheach, cothrom agus cóir á áirithiú, gan aon duine a fhágáil ar lár. Thairis sin, tá an tAontas tiomanta go n-áiritheofar cur chun feidhme iomlán Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3) agus an 8ú Clár Gníomhaíochta Comhshaoil, arna bhunú le Cinneadh (AE) 2022/591 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4), agus tá sé tiomanta do Chlár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe don Fhorbairt Inbhuanaithe agus do na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a ghabhann leis.

(2)

Leis an gciseal ózóin, cosnaítear daoine agus neacha beo eile ó radaíocht ultraivialait (UV) dhíobhálach a thagann ón ngrian. Tá sé seanbhunaithe go heolaíoch go ndéantar damáiste mór don chiseal ózóin le hastaíochtaí leanúnacha substaintí ídithe ózóin, rud a mbíonn drochéifeachtaí móra ar shláinte an duine, ar éiceachórais agus ar an mbithsféar mar thoradh air agus rud as a dtiocfaidh mórimpleachtaí eacnamaíocha mura dtabharfar aghaidh ar an gceist.

(3)

De bhun Chinneadh 88/540/CEE ón gComhairle (5), tá an tAontas ina Pháirtí i gCoinbhinsiún Vín um Chosaint an Chisil Ózóin (6) agus i bPrótacal Montréal um shubstaintí a ídíonn an ciseal ózóin (7) (‘an Prótacal’). Tacar beart rialaithe atá ceangailteach ar fud an domhain chun aghaidh a thabhairt ar ídiú an chisil ózóin atá sa Phrótacal agus i gcinntí a Pháirtithe ina dhiaidh sin.

(4)

Le Rialachán (CE) Uimh. 1005/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8) áirithítear, inter alia, go gcomhlíonann an tAontas an Prótacal. Ina mheastóireacht ar an Rialachán sin, tháinig an Coimisiún ar an gconclúid, go leanann na bearta rialaithe a bunaíodh faoin Rialachán sin de bheith oiriúnach dá bhfeidhm den chuid is mó, go bhfuil siad éifeachtach agus gur rannchuidigh siad go mór le haisghabháil an ózóin sa strataisféar agus le laghdú ar an téamh domhanda.

(5)

Tá fianaise fhollasach ann i leith laghdú ar ualach na substaintí ídithe ózóin san atmaisféar agus i leith aisghabháil ózóin sa strataisféar. Léirítear i measúnuithe a rinneadh le déanaí go bhfuil an aisghabháil sin den chiseal ózóin leochaileach i gcónaí agus ní mheastar go bhfillfear roimh lár an 21ú haois ar na leibhéil tiúchana a bhí ann roimh 1980. Dá bhrí sin, tá radaíocht mhéadaithe UV fós ina bagairt mhór ar shláinte agus ar an gcomhshaol. Maidir leis an mbaol go mbeadh tuilleadh moilleanna ar aisghabháil an chisil ózóin a sheachaint, tá sé sin fós ag brath ar a áirithiú go gcuirfear na hoibleagáidí atá ann cheana chun feidhme go hiomlán, go ndéanfar níos mó gníomhaíochta i leith na bhfoinsí astaíochta atá fós ann chun astaíochtaí a laghdú, agus go bhfuil na bearta is gá i bhfeidhm chun aghaidh a thabhairt go pras agus go héifeachtach ar aon dúshlán a bheidh ann amach anseo.

(6)

Tá poitéinseal téimh dhomhanda (GWP) ag an gcuid is mó de shubstaintí ídithe ózóin agus is fachtóirí iad a chuireann leis an ardú ar theocht an phláinéid. I bhfianaise thorthaí suntasacha Thuarascáil Speisialta 2021 ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide, ba cheart a áirithiú leis an Rialachán seo go ndéanfar gach iarracht atá indéanta chun astaíochtaí substaintí ídithe ózóin a laghdú. Cuireann laghdú astaíochtaí le gnóthú chuspóir Chomhaontú Pháras, arna ghlacadh faoi Chreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC) (‘Comhaontú Pháras’) (9), is é sin méadú ar an teocht dhomhanda sa chéad seo a choinneáil go mór faoi bhun 2 °C os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch agus chun iarrachtaí a dhéanamh an méadú teochta a theorannú tuilleadh go 1,5 °C.

(7)

Chun feasacht a ardú maidir le GWP substaintí ídithe ózóin, chomh maith le hacmhainneacht ídithe ózóin (ODP) na substaintí, ba cheart an GWP sin atá acu a liostú sa Rialachán seo.

(8)

Le Rialachán (CE) Uimh. 1005/2009 agus gníomhartha reachtacha de chuid an Aontais roimhe sin, bunaíodh bearta rialaithe níos déine ná mar a cheanglaítear faoin bPrótacal, ina ndéantar foráil do rialacha níos sriantaí maidir le hallmhairiú agus onnmhairiú.

(9)

Faoi Rialachán (CE) Uimh. 1005/2009, rinneadh céimniú amach maidir le substaintí ídithe ózóin a tháirgeadh agus a chur ar an margadh le haghaidh beagnach gach úsáid. Tá toirmeasc freisin ar tháirgí agus trealamh a chur ar an margadh ina bhfuil substaintí ídithe ózóin nó a bhfuil a bhfeidhmiú ag brath ar na substaintí sin seachas i gcásanna áirithe ina gceadaítear úsáid na substaintí sin go fóill. Fiú amháin tar éis chéimniú amach substaintí ídithe ózóin, faoi choinníollacha áirithe, is gá leanúint de dhíolúintí a cheadú le haghaidh úsáidí áirithe i gcás nach bhfuil roghanna malartacha ar fáil go fóill.

(10)

Bhí táirgeacht substaintí ídithe ózóin an Aontais níos airde in 2021 ná mar a bhí le linn na 10 mbliana roimhe sin, agus tháinig méadú 27 % uirthi in 2021 i gcomparáid le 2020. De réir tuarascáil ón nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil dar teideal Ozone-Depleting Substances 2022 [Substaintí Ídithe Ózóin 2022], is é úsáid bunábhair ba chúis le 90 % den mhéadú sin. Tháinig méadú 11 % ar úsáid bunábhair in 2021 i gcomparáid le 2020. Cé go bhfuil údar maith le maolú le haghaidh substaintí ídithe ózóin a úsáidtear mar bhunábhar i dtáirgeadh ceimiceach earraí áirithe, lena n-áirítear earraí cógaisíochta, i bhfianaise rátaí astaíochtaí ísle agus cheal roghanna malartacha indéanta, tá sé tábhachtach measúnú rialta a dhéanamh ar infhaighteacht roghanna malartacha agus ar leibhéil astaíochta iarbhír na n-úsáidí bunábhair atá ann cheana. Ba cheart don Choimisiún, i gcás inarb iomchuí, gníomhartha tarmligthe a ghlacadh chun liosta de phróisis táirgthe ceimiceán a dhéanamh a bhfuil toirmeasc ar shubstaintí ídithe ózóin a liostaítear in Iarscríbhinn I a úsáid mar bhunábhar ina leith. Ba cheart go n-áireofaí sna gníomhartha tarmligthe infhaighteacht roghanna malartacha atá indéanta go teicniúil agus go heacnamaíoch, ar bhonn na measúnuithe teicniúla arna ndéanamh faoin bPrótacal, go háirithe tuarascálacha ráithiúla agus tuarascálacha teicniúla eile arna n-ullmhú ag na painéil mheasúnaithe faoin bPrótacal, lena n-áirítear measúnuithe ar roghanna malartacha atá ar fáil ar úsáidí bunábhair atá ann cheana agus ar leibhéil astaíochta na n-úsáidí bunábhair atá ann cheana, agus a sholáthraíonn bonn leordhóthanach chun cinneadh a dhéanamh i dtaobh úsáidí sonracha bunábhair a thoirmeasc. I gcás nach bhfuil aon mheasúnuithe den sórt sin a rinneadh faoin bPrótacal ar fáil, ba cheart don Choimisiún a mheasúnú féin a dhéanamh ar bhonn sonraí teicniúla maidir leis na húsáidí bunábhair atá ann cheana, na hastaíochtaí gaolmhara a bhaineann leo agus a dtionchar ar an gciseal ózóin agus ar an aeráid agus ar infhaighteacht roghanna malartacha atá indéanta go teicniúil agus go heacnamaíoch, agus ba cheart dó, i gcás inarb iomchuí agus ar bhonn an mheasúnaithe sin, gníomh tarmligthe a ghlacadh chun liosta a dhéanamh de na próisis táirgthe ceimiceán a bhfuil toirmeasc ar úsáid substaintí ídithe ózóin a liostaítear in Iarscríbhinn I mar bhunábhar ina leith. Féadfar an liosta a nuashonrú, i bhfianaise thorthaí na dtuarascálacha ráithiúla arna n-ullmhú ag na painéil mheasúnaithe faoin bPrótacal nó i bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin féin.

(11)

Agus na cainníochtaí beaga substaintí ídithe ózóin a úsáidtear go hiarbhír le haghaidh úsáidí bunriachtanacha saotharlainne agus anailíse á gcur san áireamh, tá gá le beart rialaithe comhréireach a bhunú i ndáil leis sin. Ba cheart ceanglas a chur in ionad na hoibleagáide maidir le clárúcháin faoi Rialachán (CE) Uimh. 1005/2009, arb é atá sa cheanglas sin taifid a choinneáil chun úsáid neamhdhleathach a chosc agus chun faireachán a dhéanamh ar fhorbairt roghanna malartacha.

(12)

Níor cheart cur ar an margadh agus úsáid halón a cheadú ach amháin le haghaidh úsáidí criticiúla, agus ba cheart na húsáidí sin a chinneadh agus infhaighteacht substaintí nó teicneolaíochtaí malartacha á cur san áireamh mar aon le forbairtí sna caighdeáin idirnáisiúnta.

(13)

Léirigh an Coiste Roghanna Teicniúla um Halóin, coiste a bunaíodh faoin bPrótacal, go bhféadfadh sé nach mbeadh na stoic halóin neamhíona leordhóthanach chun freastal ar na riachtanais ar an leibhéal domhanda ó 2030 ar aghaidh. Chun go seachnófaí an gá le halóin nua a tháirgeadh chun freastal ar riachtanais amach anseo, tá sé tábhachtach bearta a ghlacadh chun méadú a chur ar infhaighteacht, agus foráil a dhéanamh d’fhaireachán leormhaith, stoc halóin a aisghabhtar ó threalamh.

(14)

Faoi Rialachán (CE) Uimh. 1005/2009, scoireadh den díolúine le haghaidh úsáidí criticiúla bróimíde meitile an 18 Márta 2011, lena n-áirítear chun críocha coraintín agus réamhloingsithe. Tá forálacha sa Phrótacal a rialaíonn úsáid éigeandála. Níor cuireadh na forálacha sin i bhfeidhm go fóill laistigh den Aontas. Dá bhrí sin, ní dócha go mbeadh gá ag aon ghníomhaí laistigh den Aontas úsáid a bhaint as na forálacha sin. Toisc nach féidir dálaí éigeandála amach anseo a chur as an áireamh, agus chun an Rialachán seo a ailíniú leis an bPrótacal, ba cheart an fhéidearthacht a bheith ann i gcónaí maolú a dheonú i ndálaí éigeandála, eadhon i gcás ráigeanna lotnaidí áirithe nó galair áirithe gan choinne, i gcás ina gceadaítear úsáid éigeandála den sórt sin faoi Rialacháin (CE) Uimh. 1107/2009 (10) agus (AE) Uimh. 528/2012 (11) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. I gcásanna den sórt sin, ba cheart go sonrófaí na bearta a glacadh chun astaíochtaí a íoslaghdú, amhail úsáid a bhaint as scannáin atá ionann is neamhscagach i gcomhair cóireáil ithreach.

(15)

Tá méadú ag teacht ar an imní atá ann faoin tionchar atá ag cuid de na substaintí ídithe ózóin nach rialaítear faoin bPrótacal, a liostaítear in Iarscríbhinn II, ar na hastaíochtaí domhanda, lena n-áirítear an méadú ar thiúchan atmaisféarach an déchlóireitéin a d’fhéadfadh moill a chur ar aisghabháil an chisil ózóin sa strataisféar. In 2021, bhí táirgeacht an Aontais, i dtonaí méadracha, de na substaintí ídithe ózóin sin thart ar cheithre huaire níos airde ná táirgeacht na substaintí a rialaítear faoin bPrótacal. Mar sin féin, nuair a sloinneadh i dtonaí ODP, bhí an táirgeadh thart ar cheithre huaire níos ísle ná na substaintí ídithe ózóin a liostaítear in Iarscríbhinn I. Is gá tuilleadh beart imshrianta agus tá faireachán feabhsaithe tábhachtach, lena n-áirítear trí fhorálacha maidir le haisghabháil nó scriosadh, deisiú sceite agus scaoileadh neamhbheartaithe substaintí ídithe ózóin nach rialaítear faoin bPrótacal a sheachaint.

(16)

Ba cheart táirgí agus trealamh a bhfuil a bhfeidhmiú ag brath ar shubstaintí ídithe ózóin a chumhdach freisin le srianta a leagtar amach sa Rialachán seo maidir le táirgí agus trealamh ina bhfuil substaintí sin, chun imghabháil ar na srianta sin a chosc.

(17)

Tá sé tábhachtach a áirithiú go gceadaítear substaintí ídithe ózóin a chur ar an margadh chun críocha mínghlanta san Aontas. Substaintí ídithe ózóin, agus táirgí agus trealamh ina bhfuil na substaintí sin nó a bhfuil a bhfeidhmiú ag brath ar na substaintí sin, ba cheart go gceadófaí na substaintí sin a chur ar an margadh chun críocha scriosta trí bhíthin teicneolaíocht atá formheasta ag na Páirtithe sa Phrótacal nó trí bhíthin teicneolaíocht nach bhfuil formheasta ag na Páirtithe sa Phrótacal ach a chomhlíonann dlí an Aontais agus an dlí náisiúnta.

(18)

Ba cheart coimeádáin nach féidir a athlíonadh a thoirmeasc i gcás substaintí ídithe ózóin, nuair a fholmhaítear na coimeádáin sin, ó tá méid d’iarsmaí cuisneáin dosheachanta ann, a scaoiltear isteach san atmaisféar ansin. Leis an Rialachán seo, ba cheart toirmeasc a chur ar a n-onnmhairiú, a n-allmhairiú, a gcur ar an margadh, a soláthar ina dhiaidh sin nó a gcur ar fáil ar an margadh i, agus a n-úsáid, ach amháin chun úsáidí bunriachtanacha saotharlainne agus anailíse. Chun a áirithiú go ndéanfar coimeádáin is féidir a athlíonadh i gcás substaintí ídithe ózóin a athlíonadh agus nach ndíchuirfear iad, ba cheart a cheangal ar ghnóthais dearbhú comhréireachta a sholáthar a fholaíonn fianaise ar na socruithe chun coimeádáin is féidir a athlíonadh a chur ar ais chun iad a athlíonadh, agus iad á gcur ar an margadh.

(19)

Le Rialachán (CE) Uimh. 1272/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12), déantar foráil maidir le lipéadú substaintí a aicmítear mar shubstaintí ídithe ózóin agus lipéadú meascán ina bhfuil na substaintí sin. Ós rud é go gceadaítear substaintí ídithe ózóin, arna dtáirgeadh le haghaidh úsáidí bunábhar agus oibreán próisis agus le haghaidh úsáidí bunriachtanacha saotharlainne agus anailíse, a scaoileadh le haghaidh saorchúrsaíocht, ba cheart na substaintí sin a idirdhealú ó shubstaintí a tháirgtear le haghaidh úsáidí eile.

(20)

Ba cheart go bhféadfaí i gcásanna eisceachtúla onnmhairiú táirgí agus trealaimh ina bhfuil hidreaclórafluaracarbóin a cheadú i gcásanna ina bhféadfadh sé a bheith níos fearr a cheadú go gcuirfear deireadh le saolré nádúrtha na dtáirgí agus an trealaimh sin i dtríú tír seachas iad a díchoimisiúnú agus a dhiúscairt san Aontas.

(21)

Os rud é gur féidir é a bheith mar thoradh ar an bpróiseas táirgthe i gcás substaintí ídithe ózóin áirithe astaíocht an gháis ceaptha teasa fhluairínithe, trífhluaraimeatán, mar sheachtháirgí, ba cheart astaíochtaí seachtháirgthe den chineál sin a scriosadh nó a aisghabháil lena n-úsáid ina dhiaidh sin mar choinníoll a bhaineann leis an tsubstaint ídithe ózóin a chur ar an margadh. Ba cheart a cheangal ar tháirgeoirí agus ar allmhaireoirí bearta maolaithe arna nglacadh chun astaíochtaí trífhluaraimeatáin a chosc le linn an phróisis táirgthe a dhoiciméadú agus fianaise a sholáthar ar scriosadh nó aisghabháil na n-astaíochtaí seachtháirgí sin lena n-úsáid ina dhiaidh sin, i gcomhréir leis na teicnící is fearr atá ar fáil. Ba cheart dearbhú comhréireachta a sholáthar tráth a chuirfear substaint ídithe ózóin ar an margadh.

(22)

Chun rialuithe custaim a éascú, tá sé tábhachtach an fhaisnéis atá le cur faoi bhráid na n-údarás custaim sna Ballstáit (‘na húdaráis chustaim’) a shonrú i gcás ina n-allmhairítear agus a n-onnmhairítear na substaintí ídithe ózóin, táirgí agus trealamh a chumhdaítear leis an Rialachán seo, chomh maith leis na cúraimí le haghaidh na n-údarás custaim, agus, i gcás inarb ábhartha, na n-údarás um fhaireachas margaidh nuair a chuireann siad na toirmisc agus na srianta i bhfeidhm maidir le hallmhairiú agus onnmhairiú na substaintí, na dtáirgí agus an trealaimh. Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2019/1020 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13), lena leagtar amach rialacha maidir le faireachas margaidh agus rialú ar tháirgí a thagann isteach i margadh an Aontais, maidir leis na substaintí, na táirgí agus an trealamh a chumhdaítear leis an Rialachán seo a mhéid nach bhfuil aon fhoráil shonrach ann chun gnéithe ar leith den fhaireachas margaidh agus den fhorfheidhmiú a rialáil ar shlí níos sonraí. I gcás ina leagtar síos leis an Rialachán seo forálacha sonracha, mar shampla maidir le rialuithe custaim, beidh forlámhas ag na forálacha níos sonraí sin, rud a chomhlánaíonn na rialacha a leagtar amach faoi Rialachán (AE) 2019/1020. Chun cosaint an chomhshaoil a áirithiú, ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le gach cineál substainte ídithe ózóin atá faoi réir an Rialacháin seo, lena n-áirítear ciandíolacháin dá dtagraítear in Airteagal 6 de Rialachán (AE) 2019/1020.

(23)

Chun trádáil neamhdhleathach substaintí, táirgí agus trealamh toirmiscthe a chumhdaítear leis an Rialachán seo a sheachaint, maidir leis na toirmisc a bhunaítear ann chomh maith leis na ceanglais cheadúnúcháin maidir le trádáil, ba cheart go gcumhdófaí leo ní hamháin teacht isteach earraí i gcríoch chustaim an Aontais lena scaoileadh le haghaidh saorchúrsaíocht, ach stóráil shealadach agus gach nós imeachta custaim eile a bunaíodh faoi dhlí custaim an Aontais freisin. Ba cheart éascuithe ceadúnúcháin a cheadú d’earraí atá á stóráil go sealadach, chun ualach nach bhfuil gá leis ar oibreoirí agus ar údaráis chustaim a sheachaint.

(24)

Is ceanglas riachtanach é an córas ceadúnúcháin ar allmhairiú agus onnmhairiú substaintí ídithe ózóin faoin bPrótacal chun faireachán a dhéanamh ar thrádáil agus chun gníomhaíochtaí neamhdhleathacha a chosc i ndáil leis an méid sin. Ba cheart teorainn ama a bheith le ceadúnais chun a áirithiú go ndéanann gnóthais measúnú ar úsáid roghanna malartacha go tráthrialta. Chun rialuithe custaim uathoibríocha a áirithiú i bhfíor-am, ar leibhéal lastais, chomh maith le malartú leictreonach agus stóráil na faisnéise ar gach lastas substaintí, táirgí agus trealaimh a chumhdaítear leis an Rialachán seo a thíolactar d’údaráis chustaim, is gá an córas ceadúnúcháin leictreonach i gcomhair substaintí ídithe ózóin a idirnascadh le Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custaim (‘Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail AE maidir le Custaim’) a bhunaítear le Rialachán (AE) 2022/2399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14). I bhfianaise an idirnaisc sin le Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail AE maidir le Custaim, bheadh sé díréireach foráil a dhéanamh maidir le córas ceadúnúcháin loingsithe san Aontas.

(25)

Chun a áirithiú nach dtiocfaidh substaintí, táirgí agus trealamh a chumhdaítear leis an Rialachán seo a allmhairíodh go neamhdhleathach i margadh an Aontais isteach sa mhargadh arís, ba cheart d’údaráis inniúla sna Ballstáit na substaintí, táirgí agus trealamh sin a choigistiú nó a urghabháil lena ndiúscairt. Ba cheart toirmeasc a chur ar shubstaintí, táirgí agus trealamh nach gcomhlíonann an Rialachán seo a athonnmhairiú in aon chás.

(26)

Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil na hacmhainní agus an t-eolas iomchuí ag pearsanra na n-oifigí custaim nó daoine údaraithe eile i gcomhréir le rialacha náisiúnta a dhéanann rialuithe faoin Rialachán seo, mar shampla trí oiliúint a chuirtear ar fáil dóibh, agus go bhfuil siad feistithe go dóthanach chun aghaidh a thabhairt ar chásanna de thrádáil neamhdhleathach na substaintí ídithe ózóin agus na dtáirgí agus an trealaimh a chumhdaítear leis an Rialachán seo. Ba cheart do na Ballstáit na hoifigí custaim nó áiteanna eile a chomhallann na coinníollacha sin a ainmniú agus sainordú a thabhairt dóibh, dá bhrí sin, chun rialuithe custaim a dhéanamh ar allmhairí, ar onnmhairí agus i gcásanna idirthurais.

(27)

Tá comhar agus malartú na faisnéise is gá idir údaráis inniúla na mBallstát a bhfuil baint acu le cur chun feidhme an Rialacháin seo, eadhon údaráis chustaim, údarás um fhaireachas margaidh, údaráis chomhshaoil agus aon údarás inniúil eile a bhfuil feidhmeanna cigireachta aige, i measc na mBallstát agus leis an gCoimisiún, ríthábhachtach chun dul i ngleic le sáruithe ar an Rialachán seo, go háirithe trádáil neamhdhleathach. De bharr chineál rúnda mhalartú na faisnéise custaim a bhaineann le riosca, ba cheart an Córas Bainistíochta Riosca Custaim a úsáid chun na críche sin.

(28)

Le linn don Choimisiún na cúraimí arna sannadh dó leis an Rialachán seo a dhéanamh, agus d’fhonn comhar agus malartú faisnéise leordhóthanach a chur chun cinn idir na húdaráis inniúla agus an Coimisiún i gcás seiceálacha comhlíontachta agus trádála neamhdhleathach substaintí ídithe ózóin, ba cheart don Choimisiún úsáid a bhaint as Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) arna bunú le Cinneadh 1999/352/CE, CEGC, Euratom ón gCoimisiún (15). Ba cheart rochtain a bheith ag OLAF ar an bhfaisnéis go léir is gá chun comhlíonadh a chúraimí a éascú.

(29)

Chun a áirithiú go gcomhlíonfar an Prótacal, ba cheart toirmeasc a chur ar shubstaintí ídithe ózóin a allmhairiú ó Stát nach páirtí sa Phrótacal é agus a onnmhairiú go dtí Stát nach páirt sa Phrótacal é de, agus le hallmhairiú agus onnmhairiú táirgí agus trealaimh ina bhfuil na substaintí sin nó a bhfuil a bhfeidhmiú ag brath ar na substaintí sin.

(30)

Is sárú tromchúiseach ar an Rialachán seo scaoileadh substaintí ídithe ózóin isteach san atmaisféar d’aon ghnó, i gcás ina bhfuil an scaoileadh sin neamhdhleathach, agus ba cheart toirmeasc sainráite a chur ar an sárú sin. Ba cheart do ghnóthais gach beart indéanta a ghlacadh chun scaoileadh neamhbheartaithe substaintí ídithe ózóin isteach san atmaisféar a laghdú agus an GWP atá acu á cur san áireamh freisin. Dá bhrí sin, is gá forálacha a leagan síos maidir le substaintí ídithe ózóin úsáidte a aisghabháil ó tháirgí agus ó threalamh agus maidir le sceitheadh na substaintí sin a chosc. Ba cheart oibleagáidí aisghabhála a leathnú chuig úinéirí agus conraitheoirí foirgníochta nuair atá cúir áirithe á mbaint ó fhoirgnimh, chun laghduithe astaíochtaí a uasmhéadú.

(31)

Mar thoradh ar an gceanglas substaintí ídithe ózóin a aisghabháil ó chúir in ábhar tógála, d’fhéadfaí borradh a chur faoin nuálaíocht agus faoin taighde agus forbairt i réimse na dteicneolaíochtaí scartála, mínghlanta agus athchúrsála agus d’fhéadfaí dea-thionchar a imirt ar an bhfostaíocht i ngeall ar an méid oibre a bhaineann leis an bpróiseas díchoimisiúnaithe agus ar an ngá atá le toilleadh cóireála níos mó le haghaidh na gcineálacha dramhaíola sin. Dá bhrí sin, tá sé tábhachtach cláir oiliúna iomchuí a chur ar fáil a chomhfhreagraíonn don ghá go ndéanfaidh daoine nádúrtha atá oilte go hiomchuí na substaintí ídithe ózóin atá sna cúir a aisghabháil.

(32)

Is gá rialacha nua a leagan síos maidir le substaintí ídithe ózóin nach rialaítear faoin bPrótacal, a liostaítear in Iarscríbhinn II, i bhfianaise na gcainníochtaí a tháirgtear agus a úsáidtear san Aontas chomh maith leis an tionchar ar ózón sa strataisféar mar gheall ar astaíochtaí na substaintí sin. Tá saincheisteanna aitheanta eile a dhéanann difear d’aisghabháil an chisil ózóin in earnálacha atá lasmuigh de raon feidhme an Rialacháin seo. Ina measc tá ocsaíd nítriúil atá, bunaithe ar astaíochtaí ODP-ualaithe, ar cheann de na substaintí ídithe ózóin is suntasaí atá fós ann. Is í an ocsaíd nítriúil atá i dtromlach na n-astaíochtaí antrapaigineacha a eascraíonn as gníomhaíochtaí talmhaíochta, réimse a bhfuil gealltanas tugtha ag an gCoimisiún díriú air i dteachtaireacht ón gCoimisiún an 20 Bealtaine 2020 dar teideal A Farm to Fork Strategy for a fair, healthy and environmentally-friendly food system [Straitéis ón bhFeirm go dtí an Forc le haghaidh córas bia atá cothrom, sláintiúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol]. Saincheist eile is ea falscaithe diana, rud atá tábhachtach a chosc, ós rud é gur féidir leo an t-aerasól sa strataisféar a mhéadú go suntasach agus, dá bhrí sin, go bhféadfaidís cur as don ózón strataisféarach.

(33)

Ba cheart do na Ballstáit tuairisciú don Choimisiún maidir le cásanna trádála neamhdhleathaí arna mbrath ag na húdaráis inniúla, lena n-áirítear maidir leis na pionóis arna bhforchur.

(34)

Níor cheart úsáid halón a cheadú ach amháin le haghaidh úsáidí criticiúla a bhunaítear leis an Rialachán seo. Ba cheart do na Ballstáit tuairisciú a dhéanamh ar chainníochtaí halón a shuitear, a úsáidtear, nó a stóráiltear le haghaidh úsáidí criticiúla, agus ar bhearta imshrianta chun astaíochtaí na substaintí sin a laghdú agus ar an dul chun cinn atá déanta i dtaca le roghanna malartacha a shainaithint. Teastaíonn an fhaisnéis sin chun a bheith ar an eolas faoi na cainníochtaí halóin atá ar fáil san Aontas go fóill le haghaidh úsáidí criticiúla, agus chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn teicneolaíoch sa réimse sin chun a chinneadh cén uair nach mbeidh gá le halón a thuilleadh le haghaidh úsáidí áirithe.

(35)

Ceanglaítear sa Phrótacal go ndéanfar tuairisciú ar thrádáil substaintí ídithe ózóin. Dá bhrí sin, ba cheart do tháirgeoirí, allmhaireoirí agus onnmhaireoirí substaintí ídithe ózóin tuairisciú a dhéanamh ar bhonn bliantúil maidir le trádáil substaintí ídithe ózóin. Ba cheart trádáil na substaintí ídithe ózóin nach rialaítear faoin an bPrótacal, a liostaítear in Iarscríbhinn II, a thuairisciú freisin chun a bheith in ann a mheas an gá roinnt beart nó na bearta go léir is infheidhme maidir leis na substaintí ídithe ózóin a liostaítear in Iarscríbhinn I a leathnú chun na substaintí sin a chumhdach freisin.

(36)

Thar ceann an Aontais, tuairiscíonn an Coimisiún go bliantúil chuig an Rúnaíocht Ózóin i dtaobh allmhairiú agus onnmhairiú substaintí ídithe ózóin a rialaítear faoin bPrótacal. Cé go bhfuil na Ballstáit freagrach as táirgeadh agus scriosadh substaintí den sórt sin a thuairisciú, ba cheart don Choimisiún dréachtsonraí a sholáthar ar na gníomhaíochtaí sin chun ríomh luath thomhaltas an Aontais ag Rúnaíocht an Ózóin a éascú. In éagmais fógraí lena leathnaítear clásal na heagraíochta réigiúnaí um chomhtháthú eacnamaíochta, ba cheart don Choimisiún leanúint de chleachtas na dtuarascálacha bliantúla sin agus a áirithiú ag an am céanna go gcuirtear dóthain ama ar fáil do na Ballstáit chun athbhreithniú a dhéanamh ar na dréachtsonraí a sholáthraíonn an Coimisiún chun neamhréireachtaí a sheachaint.

(37)

Ba cheart d’údaráis inniúla na mBallstát, lena n-áirítear údaráis chomhshaoil, údaráis um fhaireachas margaidh agus údaráis chustaim, seiceálacha a dhéanamh, ar bhonn cur chuige rioscabhunaithe, chun a áirithiú go gcomhlíonfar forálacha uile an Rialacháin seo. Is gá cur chuige den sórt sin a ghlacadh chun go ndíreofar ar na gníomhaíochtaí sin lena ngabhann an riosca is mó maidir le trádáil neamhdhleathach, nó maidir le scaoileadh neamhdhleathach substaintí ídithe ózóin a chumhdaítear leis an Rialachán seo. Ina theannta sin, ba cheart do ‘údaráis inniúla seiceálacha a dhéanamh nuair atá fianaise nó faisnéis ábhartha eile acu maidir le cásanna féideartha neamhchomhlíontachta. I gcás inarb ábhartha, agus a mhéid agus is féidir, ba cheart an fhaisnéis sin a chur in iúl d’údaráis chustaim chun go ndéanfar anailís riosca sula gcuirfear rialuithe i bhfeidhm, i gcomhréir le hAirteagal 47 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (16). I gcásanna ina bhfuil sé deimhnithe ag údaráis inniúla gur rinneadh sárú ar an Rialachán seo, tá sé tábhachtach go gcuirfí in iúl do na húdaráis inniúla atá freagrach as an obair leantach maidir le pionóis a fhorchur, chun a bheith in ann an pionós iomchuí a fhorchur nuair is gá sin.

(38)

Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh sáruithe a dhéanfaidh gnóthais ar an Rialachán seo faoi réir pionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus athchomhairleacha.

(39)

Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann rialacha a leagan síos maidir le pionóis choiriúla nó pionóis riaracháin nó iad araon i leith an tsáraithe chéanna. I gcás ina bhforchuireann na Ballstáit pionóis choiriúla agus riaracháin araon i leith an tsáraithe chéanna, níor cheart go mbeadh sé mar thoradh ar na pionóis sin, go ndéanfaí sárú ar an gceart nach ndéanfar duine a thriail ná a phionósú faoi dhó in imeachtaí coiriúla mar gheall ar an gcion coiriúil céanna (ne bis in idem), de réir mar atá léirmhínithe ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh é.

(40)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún a mhéid a bhaineann leis an méid seo a leanas:

—

liosta gnóthas a bhunú, ar gnóthais iad ar féidir leo substaintí ídithe ózóin a úsáid mar oibreáin phróisis chomh maith leis na cainníochtaí uasta a fhéadfar a úsáid le haghaidh comhdhéanaimh nó le caitheamh, agus na huasleibhéil astaíochtaí i gcomhair gach gnóthais;

—

úsáidí bunriachtanacha saotharlainne agus anailíse a gceadaítear táirgeadh agus allmhairiú ina leith laistigh de thréimhse áirithe agus sonrú na n-úsáideoirí údaraithe a chinneadh;

—

deonú maoluithe ó na dátaí deiridh agus na scoithdhátaí arna mbunú maidir le húsáidí criticiúla halón;

—

an t-údarú chun bróimíd mheitile a tháirgeadh, a chur ar an margadh agus a sholáthar ina dhiaidh sin agus a úsáid go sealadach i gcásanna éigeandála;

—

an t-údarú i leith táirgí agus trealamh ina bhfuil hidreaclórafluaracarbóin a onnmhairiú;

—

na socruithe mionsonraithe maidir leis an dearbhú comhréireachta le haghaidh trealamh réamhluchtaithe agus fíoraithe;

—

an fhianaise atá le soláthar maidir le scriosadh nó aisghabháil trífhluaraimeatáin le húsáid ina dhiaidh sin, arna tháirgeadh mar sheachtháirgeadh le linn substaintí ídithe ózóin a tháirgeadh;

—

foirm agus inneachar na gceanglas lipéadaithe;

—

an t-údarú i leith trádáil a dhéanamh le heintitis nach gcumhdaítear leis an bPrótacal;

—

an fhormáid a bhaineann le faisnéis a chuireann na Ballstáit isteach maidir le húsáidí criticiúla halón agus trádáil neamhdhleathach; agus

—

an fhormáid agus na modhanna a bhaineann leis an bhfaisnéis atá le tuairisciú ag na gnóthais, go háirithe maidir le táirgeadh, allmhairiú, onnmhairiú, úsáidí bunábhair agus scriosadh.

Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17).

(41)

Chun eilimintí áirithe neamhriachtanacha den Rialachán seo a fhorlíonadh nó a leasú, ba cheart an chumhacht a tharmligean chuig an gCoimisiún gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a mhéid a bhaineann leis na nithe seo a leanas:

—

na próisis lenar féidir substaintí ídithe ózóin a úsáid mar oibreáin phróisis, agus an t-uasmhéid a cheadaítear le haghaidh na n-úsáidí sin lena n-áirítear a n-astaíochtaí san Aontas;

—

na coinníollacha maidir le substaintí ídithe ózóin a chur ar an margadh agus a dháileadh tuilleadh le haghaidh úsáidí bunriachtanacha saotharlainne agus anailíse;

—

na hamscálaí a leagtar amach in Iarscríbhinn V le haghaidh úsáidí criticiúla halón;

—

feidhmiú an chórais ceadúnúcháin i gcomhair substaintí ídithe ózóin;

—

bearta breise lena sonrófar na nithe is gá d’údaráis inniúla na mBallstát a chur san áireamh le linn dóibh seiceálacha a dhéanamh agus bearta breise maidir le faireachán a dhéanamh ar shubstaintí, ar tháirgí agus trealamh a chumhdaítear leis an Rialachán seo a chuirtear faoi nósanna imeachta um stóráil shealadach agus faoi nósanna imeachta eile custaim;

—

na rialacha is infheidhme maidir le táirgí agus trealamh a scaoileadh le haghaidh saorchúrsaíocht san Aontas, ar táirgí agus trealamh iad a allmhairítear ó aon eintiteas nach gcumhdaítear leis an bPrótacal nó a onnmhairítear ón eintiteas sin;

—

bunú liosta táirgí agus trealaimh ar ina leith a bhfuil aisghabháil substaintí ídithe ózóin agus a scriosadh indéanta go teicniúil agus go heacnamaíoch, agus sonraíocht na teicneolaíochta a bheidh le cur i bhfeidhm;

—

leasuithe ar Iarscríbhinní I agus II;

—

GWP agus ODP na substaintí ídithe ózóin a thabhairt cothrom le dáta;

—

na ceanglais tuairiscithe do na Ballstáit maidir le húsáidí criticiúla halón agus trádáil neamhdhleathach; agus

—

na ceanglais tuairiscithe le haghaidh gnóthais, go háirithe maidir le táirgeadh, allmhairiú, onnmhairiú, úsáidí bunábhair agus scriosadh.

Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (18). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(42)

Maidir le cosaint daoine aonair a mhéid a bhaineann le próiseáil sonraí pearsanta ag na Ballstáit, rialaítear an méid sin le Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19) agus cosaint daoine aonair a mhéid a bhaineann le próiseáil sonraí pearsanta ag an gCoimisiún, rialaítear an méid sin le Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), go háirithe a mhéid a bhaineann leis na ceanglais a bhaineann le rúndacht agus slándáil próiseála, aistriú sonraí pearsanta ón gCoimisiún go dtí na Ballstáit, dlíthiúlacht na próiseála, agus cearta na ndaoine a bhfuil sonraí ann ina leith chun faisnéis a fháil, chun rochtain a fháil ar a sonraí pearsanta agus chun a sonraí pearsanta a cheartú.

(43)

Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 agus thug sé barúlacha foirmiúla an 20 Bealtaine 2022.

(44)

De réir chásdlí socraithe Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, is faoi chúirteanna na mBallstát cosaint bhreithiúnach ar chearta duine faoi dhlí an Aontais a áirithiú. Sa bhreis air sin, ceanglaítear le hAirteagal 19(1) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE) ar na Ballstáit leigheasanna a chur ar fáil atá leordhóthanach chun cosaint dlí éifeachtach a áirithiú sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais. Ina leith sin, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil rochtain ag an bpobal, lena n-áirítear daoine nádúrtha nó dlítheanacha, ar cheartas i gcomhréir leis na hoibleagáidí ar aontaigh na Ballstát leo faoin gCoinbhinsiún maidir le Rochtain ar Fhaisnéis, Rannpháirtíocht Phoiblí i gCinnteoireacht agus Rochtain ar Cheartas i gCúrsaí Comhshaoil an 25 Meitheamh 1998 (21) (‘Coinbhinsiún Aarhus’).

(45)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon aghaidh a thabhairt ar ídiú an chisil ózóin, agus ar an gcaoi sin, rannchuidiú le haisghabháil ózóin sa strataisféar, le laghdú ar an téamh domhanda agus le comhlíonadh an Phrótacail a áirithiú, a ghnóthú go leordhóthanach agus gur fearr, de bharr chineál trasteorann na faidhbe comhshaoil a dtugtar aghaidh uirthi leis an Rialachán seo agus éifeachtaí an Rialacháin seo ar an trádáil laistigh den Aontas agus an trádáil sheachtrach, is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar a leagtar amach in Airteagal 5 CAE. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

(46)

Tá roinnt leasuithe le déanamh ar Rialachán (CE) Uimh. 1005/2009. Ar mhaithe le soiléireacht, ba cheart an Rialachán sin a aisghairm agus a ionadú leis an Rialachán seo,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh in Strasbourg, an 7 Feabhra 2024.

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa

An tUachtarán

R. METSOLA

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

H. LAHBIB

1. Forbhreathnú

,
Teideal Rialáil

1.1 Tagairtí

1.2 Ceanglais aitheanta

1.3 Caighdeáin ghaolmhara

2. Ceanglais aitheanta

Ceanglais
Foinse Ceanglas

3. Caighdeáin ghaolmhara

Caighdeáin
Foinse Ceanglas
  • Builddate: 20.02.2024 00:00:00 -Doknr: CELEX:32024R0590
  • EULAW -

    EN: Legal acts of the European Union from EUR-Lex, https://eur-lex.europa.eu/. © European Union. Re-use is authorised by Decision 2011/833/EU, provided the source is acknowledged; the consolidated texts are licensed under CC BY 4.0 (EUR-Lex legal notice). Divided into sections and converted into the GRCA format, the wording unchanged. Only the legislation published in the Official Journal of the European Union is deemed authentic.

    DE: Rechtsakte der Europäischen Union aus EUR-Lex, https://eur-lex.europa.eu/. © Europäische Union. Weiterverwendung nach Beschluss 2011/833/EU mit Quellenangabe gestattet; die konsolidierten Fassungen stehen unter CC BY 4.0 (Rechtlicher Hinweis von EUR-Lex). In Abschnitte aufgeteilt und in das GRCA-Format umgewandelt, der Wortlaut unverändert. Verbindlich sind allein die im Amtsblatt der Europäischen Union veröffentlichten Rechtsakte.