+IARSCRÍBHINN I TUAIRISCEOIRÍ ITHREACH, CRITÉIR MAIDIR LE RIOCHT SLÁINTIÚIL ITHREACH, AGUS TÁSCAIRÍ SÉALAITHE ITHREACH AGUS BAINTE ITHREACH

IARSCRÍBHINN I TUAIRISCEOIRÍ ITHREACH, CRITÉIR MAIDIR LE RIOCHT SLÁINTIÚIL ITHREACH, AGUS TÁSCAIRÍ SÉALAITHE ITHREACH AGUS BAINTE ITHREACH

IARSCRÍBHINN I

TUAIRISCEOIRÍ ITHREACH, CRITÉIR MAIDIR LE RIOCHT SLÁINTIÚIL ITHREACH, AGUS TÁSCAIRÍ SÉALAITHE ITHREACH AGUS BAINTE ITHREACH

Chun críocha na hIarscríbhinne seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1)	ciallaíonn ‘talamh nádúrtha’ limistéar talún ar a bhfuil na próisis nádúrtha ceannasach agus nach ndéantar ach fíorbheagán idirghabhála daonna air nó nach ann di ar chor ar bith, agus nár modhnaíodh ann go substaintiúil na príomhfheidhmeanna éiceolaíocha ná an comhdhéanamh speiceas;

(2)	ciallaíonn ‘glanséalú’ an toradh ar shéalú ithreach lúide díshéalú;

(3)	ciallaíonn ‘limistéar lonnaíochta’ limistéar lonnaíochta de réir bhrí Threoirlínte 2006 ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC) d’Fhardail Náisiúnta Gás Ceaptha Teasa;

(4)	ciallaíonn ‘ithreacha orgánacha’ ithreacha orgánacha de réir bhrí Threoirlínte 2006 IPCC d’Fhardail Náisiúnta Gás Ceaptha Teasa;

(5)	ciallaíonn ‘ithreacha mianracha’ ithreacha mianracha de réir bhrí Threoirlínte 2006 IPCC d’Fhardail Náisiúnta Gás Ceaptha Teasa;

(6)	ciallaíonn ‘ithreacha bainistithe’ ithreacha a ndéantar cleachtais um bainistiú ithreach ina leith.

Gné den díghrádú ithreach

Tuairisceoir ithreach (1)

Critéir maidir le riocht sláintiúil ithreach – spriocluachanna inbhuanaithe neamhcheangailteacha (2)

Limistéir thalún atá díolmhaithe ón gcritéar gaolmhar a bhaint amach

Cuid A: tuairisceoirí ithreach lena ngabhann critéir maidir le riocht sláintiúil ithreach arna mbunú ar leibhéal an Aontais

Salannú (3)

Seoltacht leictreach (deici-Shíminí in aghaidh an mhéadair)

< 4 dS m-1 agus an modh tomhais a úsáideann eastóscán taois d’ithir sháithithe (seoltacht leictreach eastóscáin) á úsáid, nó critéar coibhéiseach má tá modh tomhais eile in úsáid

Limistéir thalún atá salanda go nádúrtha, limistéir ina mbíonn tuilte go rialta de dheasca bá muirí agus limistéir ina dtiteann caitheadh farraige

Caillteanas Carbóin Orgánaigh Ithreach (COI)

Tiúchan COI (g in aghaidh an kg)

—	I gcás ithreacha orgánacha: na spriocanna a shocraítear do na hithreacha sin ar an leibhéal náisiúnta i gcomhréir le hAirteagal 4(2) agus (4) agus Airteagal 11(4) de Rialachán (AE) 2024/1991 a urramú

Gan díolúine

—	I gcás ithreacha mianracha: cóimheas COI/Cré > 1/13 (is é sin cóimheas chion COI le cion an chodáin cré (codán ar lú ná 0,002 mm a thrastomhas))

Táthar ag súil go gcuirfidh na Ballstáit fachtóirí ceartaitheacha i bhfeidhm maidir leis an gcóimheas i gcás ina dtugann cineálacha sonracha ithreach nó dálaí aeráide údar leis sin, agus an nasc leis an gcobhsaíocht struchtúrach á chur san áireamh

Ithreacha neamhbhainistithe i limistéir talún nádúrtha

Balcadh fo-ithreach

Dlús toirte i bhfo-ithir (g in aghaidh an cm3)

Uigeacht ithreach (4)

Raon

Ithreacha neamhbhainistithe i limistéir talún nádúrtha agus i limistéir ina bhfuil ithreacha atá balctha go nádúrtha

Gaineamh, gaineamh dúrabháin, dúrabhán gainmheach, dúrabhán

< 1,80

Crédhúrabhán gainmheach, dúrabhán, crédhúrabhán, siolta, dúrabhán siolta

< 1,75

Dúrabhán siolta, dúrabhán créúil siolta

< 1,65

Cré ghainmheach, cré shiolta, crédhúrabhán ar cré é 35-45 % de

< 1,58

Cré

< 1,47

Féadfaidh na Ballstáit aicmí nó luachanna éagsúla uigeachta a chur i bhfeidhm a chomhfhreagraíonn do na leibhéil a mheastar a bheith ina bhfadhb d’fhorbairt an chórais fréamhaithe plandaí

Roghnach:

—	seoltacht hiodrálach sháithithe – Ksat (cm in aghaidh an lae)

—	toilleadh aeir (%)

≥ 10 cm in aghaidh an lae (5)

Féadfaidh na Ballstáit an luach sin a oiriúnú de réir a ndálaí áitiúla ithreach

≥ 5 % (6)

Féadfaidh na Ballstáit an luach sin a oiriúnú de réir a ndálaí áitiúla ithreach

Cuid B: tuairisceoirí ithreach lena ngabhann critéir maidir le riocht sláintiúil ithreach arna mbunú ar leibhéal na mBallstát

Cion cothaitheach iomarcach san ithir

Fosfar in-eastósctha (mg in aghaidh an kg)

<‘uasluach’

Leagfaidh na Ballstáit síos a n-uasluach féin, ag leibhéal nach mbeadh dochar do shláinte an duine ná don chomhshaol i gceist leis

Ithreacha neamhbhainistithe i limistéir talún nádúrtha

Creimeadh ithreach

Ráta creimthe ithreach

(tonaí in aghaidh an heicteáir in aghaidh na bliana)

<‘uasluach’

Leagfaidh na Ballstáit síos a n-uasluach féin, ag leibhéal nach mbeadh dochar do shláinte an duine ná don chomhshaol i gceist leis

Drochthailte agus limistéir talún nádúrtha, ach amháin má tá riosca suntasach tubaiste ag baint leo

Éilliú ithreach

—	tiúchan trom-mhiotal san ithir: As, Sb, Cd, Co, Cr (iomlán), Cu, Hg, Pb, Ni, Tl, V, Zn (mg in aghaidh an kg)

—	tiúchan i gcás rogha d’éilleáin orgánacha arna bunú ag na Ballstáit agus na teorainneacha tiúchana atá ann cheana á gcur san áireamh i ndlí an Aontais, e.g. na teorainneacha maidir le cáilíocht an uisce agus astaíochtaí aeir

Dearbhú réasúnta, a fuarthas ó shampláil pointí ithreach, sainaithint agus imscrúdú láithreán a d’fhéadfadh a bheith éillithe agus ó aon fhaisnéis ábhartha eile, nach ann d’aon riosca do-ghlactha do shláinte an duine ná don chomhshaol ón éilliú ithreach

Déanfar leibhéil chúlra nádúrtha agus antrapaigineacha a chur san áireamh sa mheasúnú riosca

Más é an cúlra nádúrtha an t-aon chúis amháin as a n-eascraíonn rioscaí do-ghlactha, measfar go gcomhlíonann an ithir ábhartha critéir shláintiúla ithreach ar choinníoll go mbainistítear í ar bhealach nach bhfuil riosca do-ghlactha ann do shláinte an duine

Maidir leis na gnáthóga a bhfuil tiúchan ard trom-mhiotal iontu go nádúrtha agus a áirítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 92/43/CEE, beidh siad fós faoi chosaint

Gan díolúine

Coinneáil agus insíothlú uisce ithreach a laghdú

Coinneáil uisce:

—	acmhainneacht coinneála uisce ithreach an tsampla ithreach (% den uisce in aghaidh iomlán na hithreach (toirt nó mais))

Insíothlú uisce:

—	seoltacht hiodrálach sháithithe – Ksat (cm in aghaidh an lae)

—	toilleadh aeir (%)

Tá an luach measta maidir leis an acmhainneacht coinneála uisce iomlán, an tseoltacht hiodrálach sháithithe agus an toilleadh aeir in aonad ithreach os cionn na tairsí íosta agus féadfar é a mheasúnú freisin in aghaidh na habhantraí nó na fo-abhantraí, agus próisis uisce a tharlaíonn ar an scála sin á gcur san áireamh

Socróidh an Ballstát an tairseach íosta (i dtonaí) ar an scála ábhartha, ag luach a fhágfaidh go maolófar tionchar na dtuilte tar éis teagmhais tréanbháistí nó tréimhsí ísealtaise ithreach i ngeall ar theagmhais triomaigh

Gan díolúine

Caillteanas COI

Stoic COI (tC ha-1)

Roghnach:

—	cion COI (g in aghaidh an kg)

Rannchuidiú le spriocanna náisiúnta maidir le glanaistrithe gás ceaptha teasa in earnáil ÚTAÚTF dá dtagraítear in Airteagal 4(3) de Rialachán (AE) 2018/841

> ‘íosluach’

Leagfaidh na Ballstáit síos an t-íosluach de réir uigeacht ithreach

Gan díolúine

Cuid C: tuairisceoirí ithreach gan chritéir

Gné den díghrádú ithreach

Tuairisceoir ithreach

Cion cothaitheach iomarcach san ithir

Cion nítrigine iomlán san ithir (mg g-1)

Cóimheas idir COI agus nítrigin

Aigéadú

Aigéadacht ithreach (pH)

Féadfaidh na Ballstáit an tuairisceoir roghnach a roghnú freisin:

—	sáithiúchán buin (i.e. (Ca + Mg + K)/acmhainn éifeachtach malartaithe caitian (CEC))

Balcadh barrithreach

Dlús toirte i mbarrithir (léaslíne A (7) ) (g cm-3)

Roghnach:

—	seoltacht hiodrálach sháithithe (cm in aghaidh an lae)

—	toilleadh aeir (%)

Caillteanas na bithéagsúlachta ithreach

Meitea-bharrachódú ADN le haghaidh fungas agus baictéar

Féadfaidh na Ballstáit tuairisceoir ithreach roghnach amháin ar a laghad a roghnú freisin don bhithéagsúlacht, amhail:

—	meitea-bharrachódú aircéabaictéar, prótaisteach agus ainmhithe

—	anailís ar aigéad sailleach fosfailipide

—	flúirse agus éagsúlacht néimeatóidí

—	flúirse agus éagsúlacht péisteanna talún

—	flúirse agus éagsúlacht preabairí

—	flúirse agus éagsúlacht seangán dúchasach

—	cáilíocht bhitheolaíoch na hithreach bunaithe ar artrapóid (QBS-ar)

—	láithreacht speiceas andúchasach ionrach agus lotnaidí

—	riospráid foistine ithreach

Éilliú ithreach (8)

Tiúchaintí PFAS-21 (9) nó tiúchaintí PFAS-43 (10) nó PFAS roghnaithe arna socrú ag na Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 7(4)

Tiúchaintí substaintí gníomhacha roghnaithe i lotnaidicídí agus a meitibilítí arna socrú ag na Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 7(4)

Roghnach:

—	tiúchaintí nó láithreacht rogha éilleán ithreach eile atá ag teacht chun cinn arna leagan síos ag na Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 7(4)

Cuid D: táscairí séalaithe ithreach agus bainte ithreach

Gné den díghrádú ithreach

Táscairí séalaithe ithreach agus bainte ithreach

Séalú ithreach agus baint ithreach

Iomlán na n-ithreacha séalaithe agus na limistéar ar a ndearnadh baint ithreach (km2 agus % de dhromchla an Bhallstáit)

Séalú ithreach agus baint ithreach, díshéalú agus glanséalú (meán in aghaidh na bliana – in km2 agus % de dhromchla an Bhallstáit)

Iomlán an limistéir lonnaíochta (km2 agus % de dhromchla an Bhallstáit)

Athrú in úsáid talún chuig an limistéar lonnaíochta agus uaidh (meán in aghaidh na bliana – in km2 agus % de dhromchla an Bhallstáit)

Féadfaidh na Ballstáit táscairí roghnacha gaolmhara eile a thomhas freisin, amhail:

—	saorgú ithreach

—	ilroinnt talún

—	ráta athchúrsála talún

—	talamh a thógtar le haghaidh gníomhaíochtaí tráchtála, moil lóistíochta, fuinneamh in-athnuaite, dromchlaí amhail aerfoirt, bóithre, mianaigh

—	iarmhairtí an tséalaithe ithreach agus na bainte ithreach, amhail caillteanas seirbhísí éiceachórais a chainníochtú, athrú ar dhéine na dtuilte

(1) Déantar foráil i ndáil leis na híoschritéir maidir leis an modheolaíocht chun sampláil in situ a dhéanamh ar thuairisceoirí ithreach in Iarscríbhinn II, Cuid A, agus tá tuilleadh mionsonraí le soláthar de bhun Airteagal 24.

(2) Tá tuilleadh mionsonraí le soláthar de bhun Airteagal 24 maidir leis an modheolaíocht chun spriocluachanna inbhuanaithe neamhcheangailteacha agus truicearluachanna oibríochtúla a shocrú le haghaidh na dtuairisceoirí ithreach a liostaítear in Iarscríbhinn I, Codanna A agus B agus, nuair is féidir, Cuid C.

(3) Is féidir tomhas seoltachta leictrí a eisiamh i limistéir nach bhfuil i mbaol an tsalannaithe. Tá tuilleadh sonraí le soláthar de bhun Airteagal 24 maidir leis an modheolaíocht chun measúnú a dhéanamh ar limistéir nach bhfuil i mbaol an tsalannaithe.

(4) Mar a shainítear sa Mheitheal um Bonn Tagartha Domhanda de chuid Aontas Idirnáisiúnta na nEolaíochtaí Ithreach. 2022. Bonn Tagartha Domhanda maidir le hAcmhainní Ithreach. Córas idirnáisiúnta aicmithe ithreach chun ithreacha a ainmniú agus eochracha eolais a chruthú le haghaidh léarscáileanna ithreach. An ceathrú heagrán. Aontas Idirnáisiúnta na nEolaíochtaí Ithreach, Vín, an Ostair.

(5) Lebert, M., Böken, H., Glante, F. 2007. Soil compaction—indicators for the assessment of harmful changes to the soil in the context of the German Federal Soil Protection Act. Journal of Environmental Management 82(3): 388–397.

(6) Lebert, M., Böken, H., Glante, F. 2007. Soil compaction—indicators for the assessment of harmful changes to the soil in the context of the German Federal Soil Protection Act. Journal of Environmental Management 82(3): 388–397.

(7) Mar a shainítear i dTreoirlínte FAO maidir le Tuairisc ar Ithreacha, Caibidil 5 (https://www.fao.org/3/a0541e/a0541e.pdf).

(8) Féadfar é a thomhas i gcás líon teoranta pointí samplála.

(9) 6:2 FTS, PFBA, PFBS, PFDA, PFDoDA, PFDoDS, PFDS, PFHpA, PFHpS, PFHxA, PFHxS, PFNA, PFNS, PFOA, PFOS, PFPeA, PFPeS, PFTrDA, PFTrDS, PFUnDA, PFUnDS nó 21 PFAS eile, de réir mar atá siad ar fáil sna saotharlanna.

(10) PFOS, PFOA, PFHxS, PFNA, PFBS, PFPeS, PFHpS, PFNS, PFDS, PFUnDS, PFDoDS, PFTrDS, PFBA, PFPeA, PFHxA, PFHpA, PFDA, PFUnDA, PFDoDA, PFTrDA, PFTeDA, PFOSA, N-EtFOSA, N-MeFOSA, FOSAA, N-EtFOSAA, N-MeFOSAA, FHxSA, N-EtFHxSA, N-MeFHxSA, FHxSAA, N-EtFHxSAA, N-MeFHxSAA, FBSA, N-EtFBSA, N-MeFBSA, FBSAA, N-EtFBSAA, N-MeFBSAA, 6:2 FTS, 8:2 FTS, 5:3 FTCA, 7:3 FTCA nó 43 PFAS eile, de réir mar atá siad ar fáil sna saotharlanna.

1. Forbhreathnú

Teideal	Rialáil

1.1 Tagairtí

1.2 Ceanglais aitheanta

1.3 Caighdeáin ghaolmhara

2. Ceanglais aitheanta

Ceanglais
Foinse	Ceanglas

3. Caighdeáin ghaolmhara

Caighdeáin
Foinse	Ceanglas

Builddate: 26.11.2025 00:00:00 -Doknr: CELEX:32025L2360
EULAW -
EN: Legal acts of the European Union from EUR-Lex, https://eur-lex.europa.eu/. © European Union. Re-use is authorised by Decision 2011/833/EU, provided the source is acknowledged; the consolidated texts are licensed under CC BY 4.0 (EUR-Lex legal notice). Divided into sections and converted into the GRCA format, the wording unchanged. Only the legislation published in the Official Journal of the European Union is deemed authentic.

DE: Rechtsakte der Europäischen Union aus EUR-Lex, https://eur-lex.europa.eu/. © Europäische Union. Weiterverwendung nach Beschluss 2011/833/EU mit Quellenangabe gestattet; die konsolidierten Fassungen stehen unter CC BY 4.0 (Rechtlicher Hinweis von EUR-Lex). In Abschnitte aufgeteilt und in das GRCA-Format umgewandelt, der Wortlaut unverändert. Verbindlich sind allein die im Amtsblatt der Europäischen Union veröffentlichten Rechtsakte.