Artikolu 2 Definizzjonijiet

“emissjonijiet tal-metan” tfisser l-emissjonijiet diretti kollha minn kwalunkwe komponent, kemm jekk jirriżultaw minn ivventjar, kombustjoni mhux kompluta mill-ivvampjar, kif ukoll minn tnixxijiet;

“komponent” tfisser kwalunkwe parti jew element ta’ tagħmir użat f’installazzjonijiet jew infrastruttura taż-żejt, il-gass naturali jew il-faħam, li għandhom il-potenzjal li jarmu l-metan;

“operatur” tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika li topera jew tikkontrolla assi jew, fejn dan huwa previst fil-liġi nazzjonali, lil min ġiet iddelegata setgħa ekonomika deċiżiva fuq il-funzjonament tekniku ta’ assi;

“assi” tfisser unità kummerċjali jew operattiva, li tista’ tkun magħmula minn diversi faċilitajiet jew siti, inklużi assi operattivi u assi mhux operattivi;

“assi operattivi” tfisser assi li huma taħt il-kontroll operazzjonali tal-operatur;

“assi mhux operattivi” tfisser assi li mhumiex taħt il-kontroll operazzjonali tal-operatur;

“sit” tfisser ġabra ta’ komponenti b’xi relazzjoni ma’ xulxin bħala suddiviżjoni ta’ assi;

“trażmissjoni” tfisser trażmissjoni kif definita fl-Artikolu 2, il-punt (17), tad-Direttiva (UE) 2024/1788 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (22);

“operatur tas-sistema tat-trażmissjoni” tfisser operatur tas-sistema tat-trażmissjoni kif iddefinit fl-Artikolu 2, il-punt (18), tad-Direttiva (UE) 2024/1788;

“distribuzzjoni” tfisser distribuzzjoni kif iddefinit fl-Artikolu 2, il-punt (19), tad-Direttiva (UE) 2024/1788;

“operatur tas-sistema tad-distribuzzjoni” tfisser operatur tas-sistema tad-distribuzzjoni kif iddefinit fl-Artikolu 2, il-punt (20), tad-Direttiva (UE) 2024/1788;

“operatur tal-minjiera” tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika li topera jew tikkontrolla minjiera tal-faħam jew, fejn dan huwa previst skont il-liġi nazzjonali, lil min ġiet iddelegata setgħa ekonomika deċiżiva fuq il-funzjonament tekniku tal-minjiera tal-faħam;

“verifika” tfisser l-attivitajiet imwettqa minn verifikatur sabiex jivvaluta l-konformità ma’ dan ir-Regolament tar-rapporti trażmessi mill-operaturi, mill-impriżi u mill-operaturi tal-minjieri skont dan ir-Regolament;

“verifikatur” tfisser persuna ġuridika li twettaq attivitajiet ta’ verifika u li, meta tinħareġ dikjarazzjoni ta’ verifika, tkun akkreditata minn korp nazzjonali ta’ akkreditament skont ir-Regolament (KE) Nru 765/2008, jew, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 5(2) ta’ dak ir-Regolament, persuna fiżika awtorizzata b’mod ieħor biex twettaq attivitajiet ta’ verifika;

“sors” tfisser komponent jew struttura ġeoloġika li tirrilaxxa l-metan fl-atmosfera kemm jekk intenzjonalment kif ukoll jekk le, b’mod intermittenti jew b’mod persistenti;

“fattur ta’ emissjoni” tfisser koeffiċjent li jikkwantifika l-emissjonijiet ta’ gass għal kull unità ta’ attività, li huwa bbażat fuq kampjun ta’ data tal-kejl, jew fuq metodi ta’ kwantifikazzjoni oħrajn espress bħala medja sabiex tiġi żviluppata rata rappreżentattiva ta’ emissjoni għal livell ta’ attività partikolari skont sett partikolari ta’ kundizzjonijiet operattivi;

“fattur ta’ emissjoni ġeneriku” tfisser fattur ta’ emissjoni standardizzat għal kull tip ta’ sors ta’ emissjoni li huwa derivat minn inventarji jew minn bażijiet tad-data, iżda fi kwalunkwe każ mhux ivverifikat permezz ta’ kejl dirett;

“fattur ta’ emissjoni speċifiku” tfisser fattur ta’ emissjoni għal tip ta’ sors ta’ emissjoni li huwa derivat minn kejl dirett;

“kejl dirett” tfisser kejl tal-emissjonijiet tal-metan fil-livell tas-sors b’apparat tal-kejl li jippermetti tali kejl;

“kwantifikazzjoni” tfisser attivitajiet biex tiġi ddeterminata l-kwantità ta’ emissjonijiet tal-metan, permezz ta’ kejl dirett, jew fejn dawk ma jkunux fattibbli, abbażi ta’ metodi oħra bħal għodod ta’ simulazzjoni, u kalkoli dettaljati oħra tal-inġinerija jew taħlita ta’ tali metodi;

“emissjonijiet tal-metan fil-livell tas-sit” tfisser is-sorsi kollha ta’ emissjonijiet tal-metan f’sit;

“kejl fil-livell tas-sit” tfisser kejl li jagħti ħarsa ġenerali sħiħa lejn l-emissjonijiet kollha tal-metan fil-livell tas-sit, inkluż, għal network ta’ pipelines, l-emissjonijiet minn segmenti ta’ tali network, u tipikament jinvolvi l-użu ta’ sensuri immuntati fuq pjattaforma mobbli, bħal vettura, dron, inġenju tal-ajru, dgħajsa jew satellita, jew l-użu ta’ mezzi oħra, bħal sensuri fissi jew networks kontinwi ta’ sensuri lokalizzati;

“impriża” tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika li twettaq għall-anqas waħda mill-attivitajiet li ġejjin: l-esplorazzjoni u l-produzzjoni taż-żejt jew tal-gass naturali, il-ġbir u l-ipproċessar tal-gass naturali, jew it-trażmissjoni, id-distribuzzjoni u l-ħżin taħt l-art tal-gass, inkluż fir-rigward tal-LNG;

“Faċilità LNG” tfisser faċilità LNG kif definita fl-Artikolu 2, punt (32), tad-Direttiva (UE) 2024/1788;

“stħarriġ dwar id-detezzjoni u tiswija tat-tnixxijiet” jew “stħarriġ tal-LDAR” tfisser stħarriġ sabiex jiġu identifikati u skoperti sorsi ta’ tnixxijiet tal-metan u sorsi oħra ta’ tnixxijiet tal-metan mhux intenzjonati, u sabiex jissewwew jew jinbidlu l-komponenti rilevanti;

“stħarriġ dwar id-detezzjoni u t-tiswija tat-tnixxijiet tat-tip 1” jew “staħħriġ tal-LDAR tat-tip 1” tfisser stħarriġ dwar id-detezzjoni u t-tiswija tat-tnixxijiet imwettaq f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 14(2), (7) u (8) u fil-Parti 1 tal-Anness I għall-istħarriġ LDAR tat-tip 1;

“stħarriġ dwar id-detezzjoni u t-tiswija tat-tnixxijiet tat-tip 2” jew “stħarriġ tal-LDAR tat-tip 2” tfisser stħarriġ dwar id-detezzjoni u t-tiswija tat-tnixxijiet imwettaq f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 14(2), (7) u(8) u fil-Parti 1 tal-Anness I għall-istħarriġ LDAR tat-tip 2;

“post tal-produzzjoni” tfisser post fejn iż-żejt jew il-gass naturali jiġi estratt mill-art u fejn ma jsir l-ebda pproċessar;

“post tal-ipproċessar” tfisser post fejn il-proċessi, bħas-separazzjoni taż-żejt u tal-gass naturali mill-ilma, jintużaw biex jiġi ttrattat iż-żejt u l-gass naturali;

“għeluq” tfisser sitwazzjoni fejn sit jew parti mill-komponenti tiegħu ma jibqgħux joperaw taħt kundizzjonijiet normali ta’ tħaddim u jingħalqu, u fejn ikun meħtieġ tnaqqis sħiħ jew parzjali tal-pressjoni qabel ma jkunu jistgħu jinbdew xogħlijiet ta’ tiswija jew manutenzjoni;

“ivventjar” tfisser ir-rilaxx dirett ta’ metan mhux maħruq fl-atmosfera;

“ivvampjar” tfisser ir-rimi tal-metan permezz ta’ kombustjoni kkontrollata, f’apparat iddisinjat għal dak l-għan;

“ivvampjar ta’ rutina” tfisser l-ivvampjar matul il-produzzjoni normali taż-żejt jew tal-gass naturali u fin-nuqqas ta’ faċilitajiet adegwati jew ġeoloġija li tista’ tiġi adattata sabiex il-metan jiġi injettat mill-ġdid, jintuża fuq il-post jew jintbagħat lejn suq, u jeskludi l-ivvampjar ikkawżat minn emerġenza jew funzjonament ħażin;

“torri tal-ivvampjar” tfisser apparat mgħammar b’berner li jintuża għall-ivvampjar;

“emerġenza” tfisser sitwazzjoni temporanja, mhux mistennija u mhux frekwenti li fiha l-emissjonijiet tal-metan jkunu inevitabbli u meħtieġa sabiex jiġi evitat impatt negattiv imminenti u sostanzjali fuq is-sikurezza tal-bniedem, is-saħħa jew l-ambjent, u teskludi sitwazzjonijiet li jirriżultaw minn jew relatati mal-avvenimenti li ġejjin:

“funzjonament ħażin” tfisser ħsara jew waqfien tat-tagħmir f’daqqa u inevitabbli lil hinn mill-kontroll raġonevoli tal-operatur li tfixkel b’mod sostanzjali l-operazzjonijiet iżda ma tikkostitwixxix ħsara jew waqfien tat-tagħmir ikkawżati kompletament jew parzjalment minn manutenzjoni ħażina jew operat b’negliġenza, jew minn kawża oħra li tista’ tiġi evitata;

“effiċjenza tal-qerda u t-tneħħija” tfisser il-perċentwal tal-massa ta’ metan li jinqered jew jitneħħa wara li l-kombustjoni tkun waqfet b’mod relattiv għall-kwantità ta’ metan li jidħol fit-torri tal-ivvampjar;

“bir inattiv” tfisser bir tal-esplorazzjoni jew tal-produzzjoni taż-żejt jew tal-gass jew sit tal-bir, fuq l-art jew lil hinn mill-kosta, li fih, għal mill-inqas sena, ma tkun saret l-ebda operazzjoni għall-esplorazzjoni jew għall-produzzjoni, bl-eċċezzjoni ta’ bjar magħluqa temporanjament u bjar magħluqa u abbandunati b’mod permanenti;

“bir magħluq temporanjament” tfisser bir ta’ esplorazzjoni jew ta’ produzzjoni taż-żejt jew tal-gass jew sit tal-bir, fuq l-art jew lil hinn mill-kosta, fejn ikunu ġew installati lqugħ tal-bjar sabiex tiġi iżolata temporanjament ir-riżerva tal-produzzjoni u fejn ikun għadu disponibbli l-aċċess għall-bir;

“bir magħluq u abbandunat b’mod permanenti” tfisser bir ta’ esplorazzjoni jew ta’ produzzjoni taż-żejt jew tal-gass jew sit tal-bir, fuq l-art jew lil hinn mill-kosta, li jkun ingħalaq u ħadd u xejn ma jista’ jidħol fih, li fih l-operazzjonijiet kollha jkunu ġew itterminati u li fih l-installazzjonijiet kollha assoċjati mal-bir ikunu tneħħew skont ir-rekwiżiti regolatorji applikabbli u fejn tista’ tiġi pprovduta dokumentazzjoni kif stabbilit fil-Parti 1, punt 3, tal-Anness V;

“rimedjazzjoni” tfisser il-proċess tat-tindif tal-ilma u tal-ħamrija kontaminati;

“reklamazzjoni” tfisser il-proċess li bih bir taż-żejt jew tal-gass jew sit ta’ bir jerġa’ lura għall-kundizzjonijiet ta’ ħamrija u ta’ veġetazzjoni simili għal dawk li kienu jeżistu qabel ma ġie disturbat;

“minjiera tal-faħam” tfisser sit fejn isseħħ jew tkun seħħet estrazzjoni tal-faħam, inkluż artijiet, skavi, passaġġi taħt l-art, xaftijiet, inklinazzjonijiet, mini u xogħlijiet, strutturi, faċilitajiet, tagħmir, magni u għodod li jinsabu fuq is-superfiċe jew taħt l-art u li jintużaw fi, jew li jirriżultaw mix-xogħol tal-estrazzjoni tal-linjite, tal-faħam subbituminuż, tal-faħam bituminuż jew tal-antraċit mid-depożiti naturali tiegħu fl-art bi kwalunkwe mezz u bi kwalunkwe metodu, u jinkludi x-xogħol tat-tħejjija tal-faħam għall-estrazzjoni;

“minjiera tal-faħam attiva” tfisser minjiera tal-faħam, li l-maġġoranza tad-dħul tagħha jiġi mill-estrazzjoni tal-linjite, tal-faħam subbituminuż, tal-faħam bituminuż jew tal-antraċiti, u fejn japplikaw mill-anqas waħda mill-kundizzjonijiet li ġejjin:

“minjiera tal-faħam ta’ taħt l-art” tfisser minjiera tal-faħam fejn il-faħam jiġi prodott permezz ta’ tħaffir ta’ mini fl-art sas-saff tal-faħam, fejn imbagħad il-faħam jiġi estratt b’tagħmir tal-estrazzjoni tal-faħam ta’ taħt l-art bħal magni tat-tqattigħ u magni tal-estrazzjoni kontinwa, tal-estrazzjoni fit-tul u tal-estrazzjoni fil-qosor u ttrasportat lejn is-superfiċje;

“minjiera tal-faħam tas-superfiċe” tfisser minjiera tal-faħam fejn il-faħam jinsab qrib is-superfiċe u jista’ jiġi estratt billi jitneħħew is-saffi ta’ kopertura tal-blat u tal-ħamrija;

“xaft ta’ ventilazzjoni” tfisser passaġġ vertikali użat sabiex l-arja friska tiċċaqlaq taħt l-art jew sabiex jitneħħew il-metan u gassijiet oħrajn minn minjiera tal-faħam taħt l-art;

“stazzjon tad-drenaġġ” tfisser stazzjon li jiġbor il-metan minn sistema tad-drenaġġ tal-gass mill-minjieri tal-faħam;

“sistema tad-drenaġġ” tfisser sistema li tista’ tinkludi diversi sorsi tal-metan u li tarmi gass rikk fil-metan minn saffi tal-faħam jew minn saffi tal-blat tal-madwar u tittrasportah lejn stazzjon tad-drenaġġ;

“attivitajiet ta’ wara l-estrazzjoni” tfisser attivitajiet imwettqa wara li l-faħam ikun ġie estratt mill-minjieri u ttrasportat lejn is-superfiċe, inkluż l-immaniġġjar, l-ipproċessar, il-ħżin u t-trasport tal-faħam;

“kejl kontinwu” tfisser kejl fejn il-qari jittieħed mill-anqas kull minuta;

“depożitu tal-faħam” tfisser żona li fiha konċentrazzjonijiet sinfikanti u kwantitajiet ta’ faħam li jistgħu jiġu estratti, definita skont il-metodoloġija tal-Istat Membru dwar id-dokumentazzjoni tad-depożiti minerali ġeoloġiċi;

“minjiera tal-faħam magħluqa” tfisser minjiera tal-faħam fejn il-produzzjoni tal-faħam tkun waqfet, li tkun magħluqa f’konformità mar-rekwiżiti ta’ liċenzjar applikabbli jew arranġamenti oħra, u li għaliha operatur, sid jew detentur ta’ liċenzja jkun għad għandu permess validu, liċenzja jew dokument legali ieħor li jikkonferixxi r-responsabbiltà għall-minjiera tal-faħam;

“minjiera tal-faħam abbandunata” tfisser minjiera tal-faħam fejn il-produzzjoni tal-faħam tkun waqfet iżda li għaliha l-ebda operatur, sid jew detentur ta’ liċenzja ma jkun jista’ jiġi identifikat bħala soġġett għall-obbligi taħt permess, liċenzja jew kwalunkwe dokument legali ieħor attiv li jikkonferixxi r-responsabbiltà għall-minjiera tal-faħam, jew li ma jkunx ingħalaq b’mod regolat;

“użu alternattiv ta’ minjiera tal-faħam ta’ taħt l-art abbandunata” tfisser l-użu tal-infrastruttura tal-minjiera tas-sottosuperfiċje u tat-tagħmir tal-estrazzjoni tal-faħam għal skopijiet għajr il-produzzjoni tal-faħam;

“it-tagħmir tal-estrazzjoni tal-faħam” tfisser kwalunkwe tagħmir li jibqa” marbut mal-istrati li jġorru il-metan, bħal passaġġi tal-ventilazzjoni u l-pajpijiet tad-drenaġġ;

“minjiera tal-faħam tal-kokk” tfisser minjiera fejn mill-anqas 50 % tal-output tal-produzzjoni medja matul l-aħħar 3 snin disponibbli huwa l-faħam tal-kokk, kif definit fl-Anness B tar-Regolament (KE) Nru 1099/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (23);

“produttur” tfisser impriża li, matul attività kummerċjali, tipproduċi żejt mhux maħdum, gass naturali jew faħam, permezz tal-estrazzjoni mill-art f’żona liċenzjata, tipproċessahom jew twassalhom permezz ta’ infrastruttura konnessa f’dik iż-żona liċenzjata;

“importatur” tfisser persuna fiżika jew ġuridika li, matul attività kummerċjali, tqiegħed iż-żejt mhux maħdum, il-gass naturali jew il-faħam li joriġina minn pajjiż terz fis-suq tal-Unjoni, inkluż kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika stabbilita fl-Unjoni maħtura biex twettaq l-atti u l-formalitajiet meħtieġa skont il-Kapitolu 5;

“esportatur” tfisser il-kontroparti kuntrattwali għall-importatur f’kull kuntratt konkluż għall-provvista ta’ żejt mhux maħdum, gass naturali jew faħam fl-Unjoni;

“profil tal-prestazzjoni tal-metan” tfisser l-informazzjoni u l-iskedi tad-data individwali għall-Istati Membri, il-pajjiżi terzi u, kif applikabbli, il-produtturi jew l-importaturi tal-Unjoni, kif ukoll il-produtturi jew l-esportaturi ta’ pajjiżi terzi li jfornu żejt mhux maħdum, gass naturali jew faħam lill-Unjoni jew li jqiegħdu żejt mhux maħdum, gass naturali jew faħam fis-suq tal-Unjoni, kif applikabbli, li jiġu ppubblikati fil-bażi tad-data għat-trasparenza tal-metan;

“avveniment b’emissjonijiet kbar ħafna” tfisser avveniment li jseħħ fl-Unjoni jew barra minnha fejn sors jew għadd ta’ sorsi konnessi mill-qrib f’sit jarmi aktar minn 100 kg ta’ metan fis-siegħa;

“proċess ta’ rikonċiljazzjoni” tfisser l-investigazzjoni u l-ispjegazzjoni tar-raġunijiet għal kwalunkwe diskrepanza statistikament sinifikanti bejn il-kwantifikazzjoni fil-livell tas-sors u l-kejl fil-livell tas-sit tal-emissjonijiet tal-metan.