Artykuł 84 Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2017/1938

„1.   Do dnia 1 listopada 2026 r. ENTSOG przeprowadzi ogólnounijną symulację scenariuszy zakłóceń dostaw i infrastruktury gazu, obejmującą scenariusze zakładające długotrwałe odcięcie jednego ze źródeł dostaw. Symulacja obejmuje określenie i ocenę korytarzy dostaw awaryjnych gazu i musi także wskazywać, które państwa członkowskie mogą zaradzić zidentyfikowanym ryzykom, w tym w odniesieniu do magazynowania i LNG, a także scenariusze badające wpływ zmniejszenia zapotrzebowania na gaz dzięki oszczędności energii i środkom w zakresie efektywności energetycznej. Scenariusze zakłóceń dostaw i infrastruktury gazu oraz metodykę symulacji określa ENTSOG we współpracy z GKG. ENTSOG zapewnia odpowiedni poziom przejrzystości oraz dostęp do założeń modelowania stosowanych w jego scenariuszach. Ogólnounijną symulację scenariuszy dotyczących dostaw gazu i zakłóceń infrastruktury powtarza się co cztery lata, dopóki okoliczności będą uzasadniać częstsze aktualizacje.”

„3.   Środek solidarnościowy podejmuje się w ostateczności i stosuje się go pod warunkiem, że państwo członkowskie zwracające się o wsparcie:

3a.   Państwa członkowskie, które są zobowiązane do udzielenia solidarnego wsparcia na podstawie ust. 1, uprawnione są do odliczenia od oferty solidarnego wsparcia dostawy do odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia lub – w przypadku gdy państwo członkowskie podjęło tymczasowe środki mające na celu ograniczenie zużycia w celach innych niż nieodzowne przez odbiorców chronionych zgodnie z art. 11 ust. 7a – dostawy nieodzownych ilości gazu zużywanego przez odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia.

4.   Państwa członkowskie, które otrzymują wniosek o solidarne wsparcie, przedstawiają oferty na podstawie dobrowolnych środków po stronie zapotrzebowania w takim zakresie i tak długo, jak to możliwe, zanim skorzystają ze środków nierynkowych.

W przypadku gdy okaże się, że środki rynkowe są dla państwa członkowskiego udzielającego solidarnego wsparcia niewystarczające do pokrycia deficytu dostaw gazu dla odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia w państwie członkowskim zwracającym się o wsparcie, państwo członkowskie udzielające solidarnego wsparcia może wprowadzić środki nierynkowe, aby spełnić obowiązki określone w ust. 1 i 2.

5.   Jeżeli więcej niż jedno państwo członkowskie mogłoby udzielić solidarnego wsparcia państwu członkowskiemu zwracającemu się o wsparcie, państwo członkowskie zwracające się o wsparcie, po konsultacji ze wszystkimi państwami członkowskimi zobowiązanymi do udzielenia solidarnego wsparcia, wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kosztów, szybkości dostawy, niezawodności i dywersyfikacji dostaw gazu. W przypadku gdy okaże się, że dostępne oferty rynkowe nie są wystarczające do pokrycia deficytu w dostawach gazu do odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia w państwie członkowskim zwracającym się o wsparcie lub deficytu w dostawach nieodzownych ilości gazu do odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia w tym państwie członkowskim – w przypadku gdy państwo członkowskie zwracające się o wsparcie podjęło środki tymczasowe mające na celu celu ograniczenie zużycia gazu w celach innych niż nieodzowne przez odbiorców chronionych zgodnie z art. 11 ust. 7a – państwa członkowskie zobowiązane do udzielenia solidarnego wsparcia zobowiązane są do uruchomienia środków nierynkowych.”

„8a.   W przypadku gdy dwa państwa członkowskie nie dojdą do porozumienia co do niezbędnych uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych na podstawie ust. 10 w drodze umowy o solidarności, dostawę gazu ze względu na obowiązek określony w ust. 1 w sytuacji nadzwyczajnej regulują warunki określone w niniejszym ustępie.

Rekompensata z tytułu środka solidarnościowego nie może przekraczać uzasadnionych kosztów. O ile zarówno państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie, jak i państwo członkowskie udzielające solidarnego wsparcia nie uzgodnią inaczej, rekompensata zawiera:

O ile państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie i państwo członkowskie udzielające solidarnego wsparcia nie uzgodnią innej ceny, cena gazu dostarczonego do państwa członkowskiego zwracającego się o solidarne wsparcie odpowiada cenie na rynku dnia następnego w państwie członkowskim udzielającym solidarnego wsparcia w dniu poprzedzającym wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia lub analogicznej cenie na rynku dnia następnego na najbliższej dostępnej giełdzie, w najbliższym dostępnym wirtualnym punkcie obrotu lub w uzgodnionym hubie w dniu poprzedzającym wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia. Rekompensata za ilości gazu dostarczone w związku z wnioskiem o udzielenie solidarnego wsparcia wypłacana jest bezpośrednio przez państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie państwu członkowskiemu udzielającemu solidarnego wsparcia lub podmiotowi wskazanemu przez oba państwa członkowskie w odpowiedzi na wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia oraz w potwierdzeniu odbioru i ilości, która ma zostać pobrana.

Państwo członkowskie, do którego skierowano wniosek o zastosowanie środka solidarnościowego, zapewnia środek solidarnościowy jak najszybciej i nie później niż we wskazanym czasie na realizację wniosku. Państwo członkowskie może odmówić udzielenia solidarnego wsparcia państwu członkowskiemu zwracającemu się o solidarne wsparcie, pod warunkiem że państwo członkowskie, do którego skierowano wniosek, wykaże, że:

Taka odmowa musi być ściśle ograniczona do ilości gazu, do której odnosi się jedno ograniczenie lub oba ograniczenia, o których mowa w akapicie czwartym.

Oprócz domyślnych zasad przewidzianych w niniejszym ustępie, państwa członkowskie mogą porozumieć się co do uzgodnień technicznych dotyczących udzielania solidarnego wsparcia oraz koordynacji tego procesu. Niniejszy ustęp pozostaje bez uszczerbku dla dotychczasowych ustaleń dotyczących bezpiecznej i niezawodnej eksploatacji systemu gazowego.

8b.   W przypadku gdy dwa państwa członkowskie nie dojdą do porozumienia co do niezbędnych uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych na podstawie ust. 10 w drodze umowy o solidarności, państwo członkowskie zwracające się o zastosowanie środków solidarnościowych kieruje do innego państwa członkowskiego wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia, podając co najmniej następujące informacje:

Wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia kieruje się jednocześnie do państw członkowskich potencjalnie zdolnych zapewnić środki solidarnościowe, do Komisji oraz do podmiotów zarządzających w sytuacji kryzysowej wyznaczonych na podstawie art. 10 ust. 1 lit. g).

Państwa członkowskie otrzymujące wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia przesyłają odpowiedź, w której wskazują dane kontaktowe, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a), b) i c), oraz ilość i jakość, która może zostać dostarczona do punktów połączeń międzysystemowych w czasie, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. d)–g). Jeżeli ilość, którą można dostarczyć na podstawie dobrowolnych środków, jest niewystarczająca, w odpowiedzi wskazuje się ilość wynikającą z ewentualnego ograniczenia, uwolnienia zapasów strategicznych lub zastosowania innych środków.

Wnioski o udzielenie solidarnego wsparcia składa się co najmniej 48 godzin przed wskazanym terminem dostawy gazu.

Odpowiedzi na wnioski o udzielenie solidarnego wsparcia udziela się w ciągu 18 godzin. Potwierdzenie ilości, które ma przyjąć państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie, następuje w ciągu sześciu godzin od otrzymania oferty solidarnego wsparcia i co najmniej 24 godziny przed wskazanym terminem dostawy gazu. Wniosek może obejmować okres jednego lub większej liczby dni, a okres w odpowiedzi musi się zgadzać z okresem, którego dotyczy wniosek. W przypadku gdy solidarnego wsparcia udziela wiele państw członkowskich oraz gdy istnieją dwustronne uzgodnienia o solidarności zawarte z jednym lub większą liczbą z nich, w relacjach między nimi pierwszeństwo mają uzgodnienia dwustronne. Domyślne zasady przewidziane w niniejszym ustępie mają zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do pozostałych państw członkowskich udzielających solidarnego wsparcia.

Komisja może ułatwiać wdrażanie solidarnego wsparcia, w szczególności za pomocą szablonu dostępnego na zabezpieczonej platformie internetowej, aby umożliwić przekazywanie wniosków i ofert w czasie rzeczywistym.

8c.   W przypadku gdy solidarnego wsparcia udzielono zgodnie z ust. 1 i 2, ostateczna kwota uczciwej rekompensaty wypłaconej przez państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie podlega kontroli ex post przeprowadzanej w terminie trzech miesięcy od zakończenia stanu nadzwyczajnego przez krajowe organy regulacyjne państwa członkowskiego udzielającego wsparcia i państwa członkowskiego zwracającego się o wsparcie.

W przypadku gdy krajowe organy regulacyjne nie osiągną porozumienia w sprawie obliczenia ostatecznej kwoty uczciwej rekompensaty, niezwłocznie informują o tym odpowiednie właściwe organy, Komisję i Agencję. W takim przypadku lub na wspólny wniosek krajowych organów regulacyjnych Agencja oblicza odpowiedni poziom uczciwej rekompensaty za koszty pośrednie powstałe w wyniku udzielenia solidarnego wsparcia i w ciągu trzech miesięcy od dnia zwrócenia się do Agencji wydaje opinię opartą na faktach. Przed wydaniem takiej opartej na faktach opinii Agencja konsultuje się z krajowymi organami regulacyjnymi oraz odpowiednimi właściwymi organami.

Trzymiesięczny okres, o którym mowa w akapicie drugim, może zostać przedłużony o dodatkowy okres dwóch miesięcy, w przypadku gdy Agencja wystąpi o dalsze informacje. Dodatkowy termin rozpoczyna się następnego dnia po otrzymaniu pełnych informacji. Przeprowadza się konsultacje z państwem członkowskim zwracającym się o wsparcie i wydaje ono opinię na temat wyników kontroli ex post. Po konsultacji z państwem członkowskim zwracającym się o wsparcie, organ, który przeprowadza tę kontrolę ex post, jest uprawniony do żądania korekty kwoty rekompensaty, biorąc przy tym pod uwagę opinię państwa członkowskiego zwracającego się o wsparcie. Wnioski z tej kontroli ex post przekazuje się Komisji, która uwzględnia je w swoim sprawozdaniu dotyczącym stanu nadzwyczajnego zgodnie z art. 14 ust. 3.”

„10.   Państwa członkowskie przyjmują środki niezbędne do zapewnienia dostaw gazu do odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia w państwie członkowskim zwracającym się o wsparcie zgodnie z ust. 1 i 2 oraz dokładają wszelkich starań, aby dojść do porozumienia co do uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych. Państwa członkowskie, które są ze sobą połączone bezpośrednio lub, zgodnie z ust. 2, poprzez państwo trzecie, dokonują takich uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych oraz opisują te uzgodnienia w swoich planach na wypadek sytuacji nadzwyczajnej. Takie uzgodnienia mogą obejmować między innymi następujące elementy:

Uzgodnienia finansowe dokonane między państwami członkowskimi przed zwróceniem się o solidarne wsparcie muszą zawierać postanowienia pozwalające na obliczenie uczciwej rekompensaty z tytułu co najmniej wszystkich stosownych i uzasadnionych kosztów poniesionych przy udzielaniu solidarnego wsparcia oraz zobowiązanie, że taka rekompensata zostanie wypłacona.

Każdy mechanizm rekompensaty musi uwzględniać środki zachęcające do udziału w rozwiązaniach rynkowych, takich jak aukcje i mechanizmy reagowania na zapotrzebowanie. Nie może on tworzyć dla uczestników rynku niepożądanych zachęt, w tym finansowych, do odraczania ich działań do momentu zastosowania środków nierynkowych. Wszystkie mechanizmy rekompensaty lub przynajmniej ich streszczenie muszą być zawarte w planach na wypadek sytuacji nadzwyczajnej.

W przypadku gdy w wyniku postępowania sądowego zgodnie z ust. 8 akapit drugi lit. c) po zakończeniu kontroli ex post pojawią się nowe i znaczące uzasadnione koszty, które mają zostać ujęte w uczciwej rekompensacie, państwo członkowskie udzielające wsparcia niezwłocznie informuje o tym państwo członkowskie zwracające się o wsparcie. Krajowe organy regulacyjne oraz, w stosownych przypadkach, Agencja przeprowadzają nową kontrolę ex post zgodnie z ust. 8c. Wynik tej nowej kontroli ex post pozostaje bez uszczerbku dla obowiązku państwa członkowskiego udzielającego wsparcia w zakresie wypłaty odszkodowań odbiorcom na podstawie prawa krajowego oraz dla ich prawa do otrzymania uczciwej rekompensaty.

11.   Dopóki państwo członkowskie może pokryć zużycie gazu przez swoich odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia z własnej produkcji, nie uznaje się za konieczne zawieranie uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych z państwami członkowskimi, z którymi jest połączone bezpośrednio lub, zgodnie z ust. 2, poprzez państwo trzecie, do celów otrzymania solidarnego wsparcia. Nie wpływa to na obowiązek udzielenia przez dane państwo członkowskie solidarnego wsparcia innym państwom członkowskim zgodnie z niniejszym artykułem.”

„15.   Obowiązki określone w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu przestają mieć zastosowanie natychmiast po ogłoszeniu końca stanu nadzwyczajnego lub stwierdzeniu przez Komisję, zgodnie z art. 11 ust. 8 akapit pierwszy, że ogłoszenie stanu nadzwyczajnego nie jest lub przestało być uzasadnione.”

„3.   Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 3 ust. 8, art. 7 ust. 5, art. 8 ust. 5 i art. 8a ust. 2, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę.”

„6.   Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 3 ust. 8, art. 7 ust. 5, art. 8 ust. 5 lub art. 8a ust. 2 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu.”