Άρθρο 84 Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938

«1.   Έως την 1η Νοεμβρίου 2026, το ΕΔΔΣΜ Αερίου διενεργεί προσομοίωση των σεναρίων διαταραχής του εφοδιασμού με αέριο και μη λειτουργίας της υποδομής σε ενωσιακό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων σεναρίων παρατεταμένης διαταραχής μίας πηγής εφοδιασμού. Η προσομοίωση περιλαμβάνει τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση των διαδρόμων εφοδιασμού με φυσικό αέριο έκτακτης ανάγκης και προσδιορίζει επίσης ποια κράτη μέλη μπορούν να αντιμετωπίσουν εντοπισθέντες κινδύνους, μεταξύ άλλων και όσον αφορά την αποθήκευση αερίου και το ΥΦΑ, καθώς και σενάρια που εξετάζουν τον αντίκτυπο της μείωσης της ζήτησης αερίου χάρη σε μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας ή ενεργειακής απόδοσης. Τα σενάρια διαταραχής του εφοδιασμού και της υποδομής φυσικού αερίου και η μεθοδολογία της προσομοίωσης καθορίζονται από το ΕΔΔΣΜ Αερίου, σε συνεργασία με τη ΣΟΦΑ. Το ΕΔΔΣΜ Αερίου εξασφαλίζει το κατάλληλο επίπεδο διαφάνειας και πρόσβασης στα μοντέλα παραδοχών που χρησιμοποιούνται στα σενάριά της. Η προσομοίωση, σε επίπεδο Ένωσης, σεναρίων διαταραχής του εφοδιασμού και της υποδομής αερίου επαναλαμβάνεται ανά τετραετία, ωσότου ενδείκνυνται συχνότερες επικαιροποιήσεις λόγω των περιστάσεων.»

«3.   Τα μέτρα αλληλεγγύης λαμβάνονται ως έσχατη λύση και εφαρμόζονται μόνον εφόσον το αιτούν κράτος μέλος:

3α.   Τα κράτη μέλη που υποχρεούνται να παρέχουν αλληλεγγύη σύμφωνα με την παράγραφο 1 δικαιούνται να αφαιρούν, από την προσφορά αλληλεγγύης, τον εφοδιασμό των εξ αλληλεγγύης προστατευόμενων πελατών τους ή, όταν ένα κράτος μέλος έχει λάβει προσωρινά μέτρα για τη μείωση της μη απαραίτητης κατανάλωσης αερίου των προστατευόμενων πελατών σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 7α, τον εφοδιασμό των εξ αλληλεγγύης προστατευόμενων πελατών του με τις απαραίτητες ποσότητες κατανάλωσης αερίου.

4.   Πριν από την προσφυγή σε μη βασιζόμενα στην αγορά μέτρα, τα κράτη μέλη που λαμβάνουν αίτημα μέτρου αλληλεγγύης υποβάλλουν προσφορές με βάση εθελοντικά μέτρα από την πλευρά της ζήτησης όσο είναι ποσοτικά και χρονικά δυνατόν.

Σε περίπτωση που τα βασιζόμενα στην αγορά μέτρα αποδειχθούν ανεπαρκή για το κράτος μέλος που παρέχει αλληλεγγύη για την κάλυψη του ελλείμματος στον εφοδιασμό με φυσικό αέριο των εξ αλληλεγγύης προστατευόμενων πελατών του αιτούντος κράτους μέλους, το κράτος μέλος που παρέχει αλληλεγγύη μπορεί να εισαγάγει μη βασιζόμενα στην αγορά μέτρα, προκειμένου να τηρήσει τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στις παραγράφους 1 και 2.

5.   Εάν υπάρχουν περισσότερα του ενός κράτη μέλη που μπορούν να παράσχουν αλληλεγγύη σε αιτούν κράτος μέλος, το αιτούν κράτος μέλος, μετά από διαβούλευση με όλα τα κράτη μέλη από τα οποία ζητείται να παρέχουν αλληλεγγύη, επιδιώκει την πλέον συμφέρουσα προσφορά βάσει του κόστους, της ταχύτητας παράδοσης, της αξιοπιστίας και της διαφοροποίησης του εφοδιασμού με φυσικό αέριο. Όταν οι διαθέσιμες βασιζόμενες στην αγορά προσφορές αποδεικνύονται ανεπαρκείς για να καλύψουν το έλλειμμα εφοδιασμού με αέριο των εξ αλληλεγγύης προστατευόμενων πελατών στο αιτούν κράτος μέλος ή, όταν το αιτούν κράτος μέλος έχει λάβει προσωρινά μέτρα για τη μείωση της μη απαραίτητης κατανάλωσης αερίου από προστατευόμενους πελάτες σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 7α για να καλύψει το έλλειμμα εφοδιασμού με αέριο των απαραίτητων ποσοτήτων κατανάλωσης αερίου στους εξ αλληλεγγύης προστατευόμενους πελάτες του, τα κράτη μέλη που υποχρεούνται να παράσχουν αλληλεγγύη υποχρεούνται να ενεργοποιήσουν μη βασιζόμενα στην αγορά μέτρα.»

«8α.   Όταν δύο κράτη μέλη δεν έχουν συμφωνήσει όσον αφορά τις αναγκαίες τεχνικές, νομικές και οικονομικές ρυθμίσεις δυνάμει της παραγράφου 10 μέσω συμφωνίας αλληλεγγύης, η παράδοση αερίου σύμφωνα με την υποχρέωση που ορίζεται στην παράγραφο 1 σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης υπόκειται στους όρους της παρούσας παραγράφου.

Η αποζημίωση για το μέτρο αλληλεγγύης δεν υπερβαίνει το εύλογο κόστος. Εκτός εάν συμφωνήσουν διαφορετικά το κράτος μέλος που ζητεί αλληλεγγύη και το κράτος μέλος που παρέχει την αλληλεγγύη, η αποζημίωση περιλαμβάνει:

Εκτός εάν το κράτος μέλος που ζητεί αλληλεγγύη και το κράτος μέλος που παρέχει την αλληλεγγύη συμφωνήσουν άλλη τιμή, η τιμή για το αέριο που παρέχεται στο κράτος μέλος που ζητεί αλληλεγγύη αντιστοιχεί στον μέσο όρο της αγοραίας τιμής της επόμενης ημέρας στο κράτος μέλος που παρέχει την αλληλεγγύη κατά την ημέρα που προηγείται του αιτήματος αλληλεγγύης ή στον αντίστοιχο μέσο όρο της αγοραίας τιμής της επόμενης ημέρας στο πλησιέστερο προσβάσιμο χρηματιστήριο, στο πλησιέστερο προσβάσιμο εικονικό σημείο συναλλαγών ή συμφωνηθέντα κόμβο κατά την ημέρα που προηγείται του αιτήματος αλληλεγγύης. Η αποζημίωση για τις ποσότητες αερίου που παραδίδονται στο πλαίσιο αιτήματος αλληλεγγύης καταβάλλεται απευθείας από το κράτος μέλος που ζητεί αλληλεγγύη προς το κράτος μέλος που παρέχει την αλληλεγγύη ή προς την οντότητα που αμφότερα τα κράτη μέλη αναφέρουν στην απάντησή τους στο αίτημα αλληλεγγύης και στην επιβεβαίωση της παραλαβής και της ποσότητας που πρόκειται να ληφθεί.

Το κράτος μέλος στο οποίο απευθύνεται το αίτημα για μέτρο αλληλεγγύης παρέχει το μέτρο αλληλεγγύης το συντομότερο δυνατόν και όχι αργότερα από την αναγραφόμενη προθεσμία παράδοσης του αιτήματος. Ένα κράτος μέλος μπορεί να αρνηθεί να παράσχει αλληλεγγύη σε κράτος μέλος που ζητεί αλληλεγγύη, υπό την προϋπόθεση ότι το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται το αίτημα αποδείξει ότι:

Η εν λόγω άρνηση περιορίζεται αυστηρά στις ποσότητες αερίου που επηρεάζονται από έναν ή και τους δύο περιορισμούς που αναφέρονται στο τέταρτο εδάφιο.

Εκτός από τους προκαθορισμένους κανόνες που προβλέπονται στην παρούσα παράγραφο, τα κράτη μέλη μπορούν να συμφωνήσουν όσον αφορά τις τεχνικές ρυθμίσεις και τον συντονισμό της παροχής αλληλεγγύης. Η παρούσα παράγραφος δεν θίγει τις υφιστάμενες ρυθμίσεις για την ασφαλή και αξιόπιστη λειτουργία του συστήματος αερίου.

8β.   Όταν δύο κράτη μέλη δεν έχουν συμφωνήσει όσον αφορά τις αναγκαίες τεχνικές, νομικές και οικονομικές ρυθμίσεις δυνάμει της παραγράφου 10 μέσω συμφωνίας αλληλεγγύης, το κράτος μέλος που ζητεί την εφαρμογή των μέτρων αλληλεγγύης απευθύνει αίτημα αλληλεγγύης προς άλλο κράτος μέλος, αναφέροντας τουλάχιστον τις ακόλουθες πληροφορίες:

Το αίτημα αλληλεγγύης αποστέλλεται ταυτόχρονα στα κράτη μέλη που δυνητικά είναι σε θέση να παρέχουν μέτρα αλληλεγγύης, στην Επιτροπή και στους διαχειριστές κρίσεων που ορίζονται δυνάμει του άρθρου 10 παράγραφος 1 στοιχείο ζ).

Τα κράτη μέλη που λαμβάνουν αίτημα αλληλεγγύης αποστέλλουν απάντηση στην οποία επισημαίνονται τα στοιχεία επικοινωνίας που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία α), β) και γ), καθώς και η ποσότητα και η ποιότητα που μπορούν να παρασχεθούν στα σημεία διασύνδεσης κατά τη ζητούμενη χρονική στιγμή, όπως αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία δ) έως ζ). Εάν η ποσότητα που μπορεί να παρασχεθεί με εθελοντικά μέτρα είναι ανεπαρκής, η απάντηση επισημαίνει την ποσότητα που προκύπτει από πιθανή περικοπή, από την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων ή από την εφαρμογή άλλων μέτρων.

Τα αιτήματα αλληλεγγύης υποβάλλονται τουλάχιστον 48 ώρες πριν από τον χρόνο παράδοσης φυσικού αερίου.

Η απάντηση στα αιτήματα αλληλεγγύης πραγματοποιείται εντός 18 ωρών. Η επιβεβαίωση της ποσότητας που πρέπει να λαμβάνεται από το κράτος μέλος που ζητεί αλληλεγγύη πραγματοποιείται εντός έξι ωρών από την παραλαβή της προσφοράς αλληλεγγύης και τουλάχιστον 24 ώρες πριν από τον αναφερόμενο χρόνο παράδοσης αερίου. Το αίτημα μπορεί να υποβληθεί για περίοδο μίας ημέρας ή περισσότερων ημερών και η απάντηση καλύπτει την αιτούμενη διάρκεια. Όταν υπάρχουν περισσότερα κράτη μέλη που παρέχουν αλληλεγγύη και υφίστανται διμερείς ρυθμίσεις αλληλεγγύης με ένα ή περισσότερα εξ αυτών, οι εν λόγω ρυθμίσεις υπερισχύουν μεταξύ των κρατών μελών που έχουν συμφωνήσει διμερώς. Οι προκαθορισμένοι κανόνες που προβλέπονται στην παρούσα παράγραφο εφαρμόζονται μόνο σε σχέση με τα άλλα κράτη μέλη που παρέχουν αλληλεγγύη.

Η Επιτροπή μπορεί να διευκολύνει την εφαρμογή της αλληλεγγύης, ιδίως μέσω υποδείγματος προσβάσιμου σε ασφαλή επιγραμμική πλατφόρμα, ώστε να καθίσταται δυνατή η διαβίβαση αιτημάτων και προσφορών σε πραγματικό χρόνο.

8γ.   Όταν έχει παρασχεθεί μέτρο αλληλεγγύης σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2, το τελικό ποσό της δίκαιης αποζημίωσης που έχει καταβληθεί από το αιτούν κράτος μέλος υπόκειται σε εκ των υστέρων έλεγχο από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές του παρέχοντος κράτους μέλους και του αιτούντος κράτους μέλους, εντός τριών μηνών από τη λήξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

Εάν οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές δεν καταλήξουν σε συμφωνία όσον αφορά τον υπολογισμό του τελικού ποσού της δίκαιης αποζημίωσης, ενημερώνουν αμελλητί τις σχετικές αρμόδιες αρχές, την Επιτροπή και τον Οργανισμό. Στην περίπτωση αυτή, ή κατόπιν κοινού αιτήματος των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, ο Οργανισμός υπολογίζει το κατάλληλο επίπεδο δίκαιης αποζημίωσης για τις έμμεσες δαπάνες που προέκυψαν ως αποτέλεσμα της παροχής αλληλεγγύης και εκδίδει πραγματολογική γνώμη εντός τριών μηνών από την ημερομηνία παραπομπής στον Οργανισμό. Πριν από την έκδοση της εν λόγω πραγματολογικής γνώμης, ο Οργανισμός διαβουλεύεται με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και τις σχετικές αρμόδιες αρχές.

Η τρίμηνη περίοδος που αναφέρεται στο δεύτερο εδάφιο μπορεί να παραταθεί κατά δύο επιπλέον μήνες, εφόσον ο Οργανισμός ζητήσει περαιτέρω πληροφορίες. Η εν λόγω επιπλέον προθεσμία αρχίζει την επομένη της ημέρας παραλαβής όλων των πληροφοριών. Ζητείται η γνώμη του αιτούντος κράτους μέλους, το οποίο γνωμοδοτεί σχετικά με την ολοκλήρωση του εκ των υστέρων ελέγχου. Μετά τη διαβούλευση με το αιτούν κράτος μέλος, η αρχή που διενεργεί τον εν λόγω εκ των υστέρων έλεγχο δικαιούται να απαιτήσει διόρθωση του ποσού της αντιστάθμισης, λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη του αιτούντος κράτους μέλους. Τα συμπεράσματα του εν λόγω εκ των υστέρων ελέγχου διαβιβάζονται στην Επιτροπή, η οποία τα λαμβάνει υπόψη στην έκθεσή της σχετικά με την κατάσταση έκτακτης ανάγκης σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3.»

«10.   Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι το φυσικό αέριο παρέχεται σε εξ αλληλεγγύης προστατευόμενους πελάτες στο αιτούν κράτος μέλος σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 και καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να συμφωνήσουν όσον αφορά τεχνικές, νομικές και οικονομικές ρυθμίσεις. Οι εν λόγω τεχνικές, νομικές και οικονομικές ρυθμίσεις συμφωνούνται μεταξύ των κρατών μελών που συνδέονται άμεσα ή, σύμφωνα με την παράγραφο 2, μέσω τρίτης χώρας και περιγράφονται στα αντίστοιχα σχέδια έκτακτης ανάγκης τους. Οι ρυθμίσεις αυτές μπορούν να καλύπτουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

Η οικονομική ρύθμιση που έχει συμφωνηθεί μεταξύ των κρατών μελών πριν ζητηθεί αλληλεγγύη περιέχει διατάξεις που επιτρέπουν τον υπολογισμό της δίκαιης αποζημίωσης για όλες τις σχετικές και εύλογες δαπάνες που προέκυψαν κατά την παροχή αλληλεγγύης, καθώς και την ανάληψη δέσμευσης ότι θα καταβληθεί η αποζημίωση.

Κάθε αντισταθμιστικός μηχανισμός παρέχει κίνητρα για τη συμμετοχή σε βασιζόμενες στην αγορά λύσεις, όπως δημοπρασίες και μηχανισμούς ανταπόκρισης στη ζήτηση. Δεν δημιουργεί στρεβλά κίνητρα, ούτε και σε οικονομικό επίπεδο, έτσι ώστε οι φορείς της αγοράς να αναβάλλουν τη δράση τους μέχρι να εφαρμοστούν μη βασιζόμενα στην αγορά μέτρα. Όλοι οι αντισταθμιστικοί μηχανισμοί, ή τουλάχιστον περίληψή τους, περιέχονται στα σχέδια έκτακτης ανάγκης.

Όταν προκύπτουν νέες και σημαντικές εύλογες δαπάνες που πρέπει να συμπεριληφθούν στη δίκαιη αποζημίωση, ως αποτέλεσμα δικαστικών διαδικασιών σύμφωνα με την παράγραφο 8 δεύτερο εδάφιο στοιχείο γ) μετά την ολοκλήρωση του εκ των υστέρων ελέγχου, το παρέχον κράτος μέλος ενημερώνει αμέσως το αιτούν κράτος μέλος. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές και, κατά περίπτωση, ο Οργανισμός διενεργούν νέο εκ των υστέρων έλεγχο σύμφωνα με την παράγραφο 8γ. Το αποτέλεσμα αυτού του νέου εκ των υστέρων ελέγχου δεν θίγει την υποχρέωση του παρέχοντος κράτους μέλους να αποζημιώσει τους πελάτες βάσει του εθνικού δικαίου ούτε το δικαίωμά τους να λάβουν δίκαιη αποζημίωση.

11.   Για όσον χρόνο ένα κράτος μέλος δύναται να καλύπτει, με τη δική του παραγωγή, την κατανάλωση φυσικού αερίου από τους εξ αλληλεγγύης προστατευόμενους πελάτες του, δεν θεωρείται απαραίτητο να συνάπτει τεχνικές, νομικές και οικονομικές ρυθμίσεις με κράτη μέλη με τα οποία συνδέεται άμεσα ή, σύμφωνα με την παράγραφο 2, μέσω τρίτης χώρας, με σκοπό να λάβει αλληλεγγύη. Αυτό δεν θίγει την υποχρέωση του σχετικού κράτους μέλους να παρέχει αλληλεγγύη σε άλλα κράτη μέλη δυνάμει του παρόντος άρθρου.»

«15.   Οι υποχρεώσεις που καθορίζονται στις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου παύουν να εφαρμόζονται αμέσως μετά την κήρυξη της λήξης της κατάστασης έκτακτης ανάγκης ή όταν η Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 8 πρώτο εδάφιο, ότι η κήρυξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης δεν δικαιολογείται ή δεν είναι πλέον δικαιολογημένη.».

«3.   Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 8, στο άρθρο 7 παράγραφος 5, στο άρθρο 8 παράγραφος 5 και στο άρθρο 8α παράγραφος 2 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο.»

«6.   Κάθε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 8, το άρθρο 7 παράγραφος 5, το άρθρο 8 παράγραφος 5 ή το άρθρο 8α παράγραφος 2 αρχίζει να ισχύει μόνον εφόσον δεν διατυπωθούν αντιρρήσεις είτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είτε από το Συμβούλιο εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή εάν, πριν λήξει αυτή η προθεσμία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν πρόκειται να προβάλουν αντίρρηση.».