+Artikel 13 Solidariteit
---+Artikel 13 1.
---+Artikel 13 2.
---+Artikel 13 3.
---+Article 13 3a.
---+Artikel 13 4.
---+Artikel 13 5.
---+Artikel 13 6.
---+Artikel 13 7.
---+Artikel 13 8.
---+Article 13 8a.
---+Article 13 8b.
---+Article 13 8c.
---+Artikel 13 9.
---+Artikel 13 10.
---+Artikel 13 11.
---+Artikel 13 15.
---+Artikel 13 16.

Artikel 13 Solidariteit

1. Overzicht

,
Titel Regelgeving
Artikel 13 1.
Indien een lidstaat krachtens dit artikel om toepassing van de solidariteitsmaatregel heeft verzocht, neemt een lidstaat die rechtstreeks met de verzoekende lidstaat verbonden is of, indien de lidstaat dit bepaalt, zijn bevoegde instantie of zijn transmissie- of distributiesysteembeheerder, voor zover dat mogelijk is zonder onveilige situaties te scheppen, de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat de gaslevering aan niet door solidariteit beschermde afnemers op zijn grondgebied wordt beperkt of stopgezet voor zover dat nodig is en zolang de gaslevering aan door solidariteit beschermde afnemers in de verzoekende lidstaat niet is verzekerd. De verzoekende lidstaat zorgt ervoor dat het betreffende gasvolume daadwerkelijk wordt geleverd aan de door solidariteit beschermde afnemers op zijn grondgebied.

In uitzonderlijke omstandigheden en op basis van een naar behoren gemotiveerd verzoek van de betrokken transmissiesysteembeheerder voor elektriciteit of gas aan diens bevoegde instantie, kan ook de gaslevering aan bepaalde cruciale gasgestookte energiecentrales, als omschreven in artikel 11, lid 7, in de solidariteit verstrekkende lidstaat worden voortgezet wanneer de onderbreking van de gastoevoer naar deze centrales de werking van het elektriciteitssysteem ernstig zou beschadigen of de productie en/of het transport van gas zou verhinderen.

Artikel 13 2.
Een lidstaat verstrekt de solidariteit ook aan een andere lidstaat waarmee hij via een derde land verbonden is, tenzij stromen via het derde land beperkt zijn. Voor deze verruiming van de solidariteitsmaatregel is de instemming van de betrokken lidstaten vereist, welke, naargelang passend, het derde land waardoor zij met elkaar verbonden zijn, daarbij betrekken.
Artikel 13 3.

Een solidariteitsmaatregel wordt genomen als uiterste middel en is van toepassing mits de verzoekende lidstaat:

a) 

een crisis heeft afgekondigd krachtens artikel 11;

b) 

ondanks de toepassing van de in artikel 11, lid 3, bedoelde maatregel niet in staat is geweest het tekort in de gaslevering aan zijn door solidariteit beschermde afnemers te dekken of, indien een lidstaat tijdelijke maatregelen heeft genomen om het niet-essentiële gasverbruik van beschermde afnemers te reduceren overeenkomstig artikel 11, lid 7 bis, te voorzien in de essentiële volumes van het gasverbruik voor zijn door solidariteit beschermde afnemers;

c) 

alle marktgebaseerde maatregelen („vrijwillige maatregelen”), alle niet-marktgebaseerde maatregelen („verplichte maatregelen”), en andere in zijn noodplan vervatte maatregelen heeft uitgeput;

d) 

een expliciet verzoek heeft gericht aan de Commissie en aan de bevoegde instanties van alle lidstaten waarmee hij rechtstreeks of, op grond van lid 2, via een derde land is verbonden; dit verzoek gaat vergezeld van een beschrijving van de in punt c) van dit lid bedoelde maatregelen die zijn toegepast.

Article 13 3a.
The Member States which are obliged to provide solidarity pursuant to paragraph 1 shall be entitled to deduct from the solidarity offer the supplies to its solidarity protected customers or, where a Member State has taken temporary measures to reduce the non-essential gas consumption of protected customers in accordance with Article 11(7a), the supplies of the essential volumes of consumption of gas to its solidarity protected customers.
Artikel 13 4.
De lidstaten die een verzoek om solidariteit ontvangen, doen aanbiedingen in eerste instantie op basis van vrijwillige maatregelen aan de vraagzijde, zo veel en zo lang als mogelijk, en pas daarna op basis van niet-marktgebaseerde maatregelen.

Indien marktgebaseerde maatregelen voor de lidstaat die solidariteit verstrekt onvoldoende blijken om het tekort in de gaslevering aan de door solidariteit beschermde afnemers in de verzoekende lidstaat te dekken, kan de lidstaat die solidariteit verstrekt niet-marktgebaseerde maatregelen invoeren om aan de verplichtingen van de leden 1 en 2 te voldoen.

Artikel 13 5.
Indien meer dan één lidstaat solidariteit zou kunnen verstrekken aan een verzoekende lidstaat, kiest de verzoekende lidstaat, na alle lidstaten die solidariteit moeten verstrekken te hebben geraadpleegd, het meest voordelige aanbod op grond van kosten, leveringstermijn, betrouwbaarheid en diversificatie van de gaslevering. Indien de beschikbare marktgebaseerde aanbiedingen niet blijken te volstaan om het tekort in de gaslevering aan de door solidariteit beschermde afnemers in de verzoekende lidstaat te verhelpen of indien de verzoekende lidstaat tijdelijke maatregelen heeft genomen om het niet-essentiële gasverbruik van beschermde afnemers te verminderen overeenkomstig artikel 11, lid 7 bis, het tekort in de gaslevering van de essentiële gasverbruiksvolumes aan zijn door solidariteit beschermde afnemers, zijn de lidstaten die solidariteit moeten leveren, verplicht niet-marktgebaseerde maatregelen te activeren.
Artikel 13 6.
De bevoegde instantie van de verzoekende lidstaat brengt de Commissie en de bevoegde instanties van de lidstaten die solidariteit verstrekken onmiddellijk op de hoogte wanneer de gaslevering aan door solidariteit beschermde afnemers op haar grondgebied wordt verzekerd, of wanneer de verplichtingen uit hoofde van de leden 1 en 2 op basis van zijn behoeften worden beperkt, of wanneer zij worden opgeschort op verzoek van de lidstaat die solidariteit ontvangt.
Artikel 13 7.
De verplichtingen uit hoofde van de leden 1 en 2 zijn van toepassing onverminderd het technisch veilig en betrouwbaar functioneren van het gassysteem van een lidstaat die solidariteit verstrekt en de limiet van de maximale interconnectie-exportcapaciteit van de infrastructuur van de betrokken lidstaat naar de verzoekende lidstaat. Die omstandigheden, in het bijzonder de omstandigheden waarin de markt tot de maximale interconnectiecapaciteit zal leveren, kunnen deel uitmaken van technische, juridische en financiële regelingen.
Artikel 13 8.

Solidariteit uit hoofde van deze verordening wordt verstrekt op basis van compensatie. De lidstaat die om solidariteit verzoekt, betaalt meteen, of zorgt voor de spoedige betaling van, een billijke compensatie aan de solidariteit verstrekkende lidstaat.

Indien twee lidstaten overeenstemming hebben bereikt over de nodige technische en juridische regelingen op grond van lid 10 (solidariteitsovereenkomst), heeft die billijke compensatie ten minste betrekking op:

▼B

a) 

het op het grondgebied van de verzoekende lidstaat geleverde gas;

b) 

alle andere relevante en redelijke kosten waarmee het verstrekken van solidariteit gepaard is gegaan, met inbegrip van, in voorkomend geval, op voorhand bepaalde kosten van dergelijke maatregelen;

c) 

de terugbetaling van compensatie voortvloeiend uit gerechtelijke procedures, arbitrageprocedures of soortgelijke procedures en schikkingen, en van de kosten in verband met dergelijke procedures waarbij de solidariteit verstrekkende lidstaat betrokken is ten overstaan van entiteiten die bij het verstrekken van de solidariteit betrokken zijn.

Billijke compensatie uit hoofde van de eerste en tweede alinea omvat onder meer alle redelijke kosten die de solidariteit verstrekkende lidstaat maakt als gevolg van een verplichting om compensatie te betalen krachtens de door het Unierecht gewaarborgde grondrechten en de voor de toepassing van dit artikel geldende internationale verplichtingen, alsmede andere redelijke kosten die uit het betalen van compensatie op grond van nationale compensatieregelingen voortvloeien.

De lidstaten stellen de nodige maatregelen vast, in het bijzonder de technische, juridische en financiële regelingen uit hoofde van lid 10, tot uitvoering van de eerste, tweede en derde alinea van dit lid. Dergelijke maatregelen kunnen voorzien in de praktische regelingen voor spoedige betaling.

Article 13 8a.
Where two Member States have not agreed on the necessary technical, legal and financial arrangements pursuant to paragraph 10 by means of a solidarity agreement, the delivery of gas pursuant to the obligation laid down in paragraph 1 in the event of an emergency shall be subject to the conditions set out in this paragraph.

The compensation for the solidarity measure shall not exceed reasonable costs. Unless both the Member State requesting solidarity and the Member State providing solidarity agree otherwise, the compensation shall include:

(a) 

the price for gas in the Member State providing solidarity;

(b) 

the storage and transport costs;

(c) 

litigation costs for related judicial or arbitration proceedings involving the Member State providing solidarity;

(d) 

other indirect costs that are not covered by the price for gas, such as the reimbursement of financial or other damages resulting from enforced firm load shedding of customers related to the provision of solidarity.

Unless the Member State requesting solidarity and the Member State providing solidarity agree on another price, the price for the gas supplied to the Member State requesting solidarity shall correspond to the day-ahead market price in the Member State providing solidarity the day preceding the request for solidarity or the corresponding day-ahead market price at the closest accessible exchange, at the closest accessible virtual trading point, or at an agreed hub over the day preceding the request for solidarity. Compensation for the gas volumes delivered in the context of a solidarity request shall be paid directly by the Member State requesting solidarity to the Member State providing solidarity or the entity both Member States indicate in their response to the solidarity request and the confirmation of receipt and of the volume to be taken.

The Member State to which the request for a solidarity measure is addressed shall provide the solidarity measure as soon as possible and no later than the indicated delivery time for the request. A Member State may refuse to provide solidarity to a Member State requesting solidarity provided that the requested Member State demonstrates that:

(a) 

it does not have enough gas for the volumes to be supplied to the solidarity protected customers; or

(b) 

it does not have sufficient interconnection capacity available, as set out in Article 13(7), or gas flows are restricted through a third country.

Such refusal shall be strictly limited to the volumes of gas affected by one or both of the limitations referred to in the fourth subparagraph.

In addition to the default rules provided for in this paragraph, Member States may agree on technical arrangements and on the coordination of the provision of solidarity. This paragraph shall be without prejudice to existing arrangements for the safe and reliable operation of the gas system.

Article 13 8b.

Where two Member States have not agreed on the necessary technical, legal and financial arrangements pursuant to paragraph 10 by means of a solidarity agreement, the Member State requesting the application of the solidarity measures shall issue a solidarity request to another Member State, indicating at least the following information:

(a) 

the contact details of the competent authority of the Member State;

(b) 

where relevant, the contact details of the relevant transmission system operators of the Member State;

(c) 

where relevant, the contact details of the third party acting on behalf of the Member State;

(d) 

the delivery period including timing of the first possible delivery and the anticipated duration of deliveries;

(e) 

the delivery and interconnection points;

(f) 

the gas volume in kWh for each interconnection point;

(g) 

the gas quality.

The solidarity request shall be sent simultaneously to Member States potentially being able to provide solidarity measures, to the Commission and to the crisis managers designated pursuant to Article 10(1), point (g).

The Member States receiving a solidarity request shall send a response that indicates the contact details referred to in the first subparagraph, points (a), (b) and (c), and the volume and quality that can be supplied to the interconnection points at the time requested as referred to in the first subparagraph, points (d) to (g). If the volume that can be supplied by voluntary measures is insufficient, the response shall indicate the volume resulting from possible curtailment, from the release of strategic stocks or from the application of other measures.

Solidarity requests shall be submitted at least 48 hours before the indicated delivery time for gas.

The response to solidarity requests shall be effective within 18 hours. The confirmation of the volume to be taken by the Member State requesting solidarity shall be effective within six hours of receipt of the solidarity offer and at least 24 hours before the indicated delivery time for gas. The request may be submitted for a period of one day or several days, and the response shall match the requested duration. Where there are several Member States providing solidarity and bilateral solidarity arrangements are in place with one or several of them, those arrangements shall prevail between the Member States having agreed bilaterally. The default rules provided for in this paragraph shall only be applicable in relation to the other Member States providing solidarity.

The Commission may facilitate the implementation of solidarity, in particular by means of a template accessible on a secured online platform to enable real-time transmission of requests and offers.

Article 13 8c.
Where a solidarity measure has been provided in accordance with paragraphs 1 and 2, the final amount of the fair compensation that has been paid by the requesting Member State shall be subject to ex post control by the national regulatory authorities of the providing Member State and the requesting Member State, within three months of the end of the emergency.

Where the national regulatory authorities have not reached an agreement on the calculation of the final amount of the fair compensation, they shall inform the relevant competent authorities, the Commission and the Agency without delay. In that case, or upon a joint request from the national regulatory authorities, the Agency shall calculate the appropriate level of the fair compensation for the indirect costs occurred as a result of the provision of solidarity and provide a factual opinion within three months of the date of referral to the Agency. Before providing such factual opinion, the Agency shall consult the national regulatory authorities and the relevant competent authorities.

The three-month period referred to in the second subparagraph may be extended by an additional period of two months where further information is requested by the Agency. That additional period shall begin on the day following receipt of the complete information. The requesting Member State shall be consulted and give its opinion on the conclusion of the ex post control. Following the consultation with the requesting Member State, the authority which exercises that ex post control is entitled to require a rectification of the amount of the compensation, taking into account the opinion of the requesting Member State. The conclusions of that ex post control shall be transmitted to the Commission, which shall take them into consideration in its report on the emergency pursuant to Article 14(3).

Artikel 13 9.
De lidstaten zorgen ervoor dat de bepalingen van dit artikel worden toegepast in overeenstemming met de Verdragen, het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en de relevante internationale verplichtingen. Zij nemen daartoe de nodige maatregelen.
Artikel 13 10.

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat gas wordt geleverd aan door solidariteit beschermde afnemers in de verzoekende lidstaat overeenkomstig de leden 1 en 2, en stellen alles in het werk om overeenstemming te bereiken over technische, juridische en financiële regelingen. Deze technische, juridische en financiële regelingen worden overeengekomen tussen de lidstaten die rechtstreeks of, overeenkomstig lid 2, via een derde land met elkaar verbonden zijn, en worden in hun respectievelijke noodplannen omschreven. Deze regelingen kunnen onder meer betrekking hebben op de volgende elementen:

a) 

de operationele veiligheid van netwerken;

b) 

de toepassing van gasprijzen en de methode voor het bepalen ervan, rekening houdend met het effect op de werking van de markt;

c) 

het gebruik van interconnecties, met inbegrip van bidirectionele capaciteit en ondergrondse gasopslag;

d) 

gasvolumes of de methode voor het bepalen ervan;

e) 

de categorieën van kosten die onder de regeling voor billijke en spoedige compensatie moeten vallen, welke onder meer betrekking kunnen hebben op de schade geleden door bedrijfstakken die gekort zijn in hun leveringen;

f) 

een indicatie van de methode voor de berekening van de billijke compensatie.

De financiële regeling die de lidstaten onderling overeenkomen voordat om solidariteit wordt verzocht, bevat bepalingen ter berekening van de billijke compensatie van minstens alle relevante en redelijke kosten die bij het verstrekken van solidariteit worden gemaakt, en de verbintenis dat die compensatie zal worden betaald.

Compensatiemechanismen bevatten prikkels om deel te nemen aan marktgebaseerde oplossingen, zoals veilingen en vraagresponsmechanismen. Deze mechanismen creëren geen perverse prikkels, onder meer in financiële zin, waardoor marktdeelnemers maatregelen zouden uitstellen totdat niet-marktgebaseerde maatregelen worden toegepast. Alle compensatiemechanismen of ten minste de samenvattingen ervan worden in de noodplannen opgenomen.

Indien nieuwe en aanzienlijke redelijke kosten ontstaan die in de billijke compensatie moeten worden opgenomen, als gevolg van gerechtelijke procedures op grond van lid 8, tweede alinea, punt c), na afronding van de controle achteraf, stelt de verstrekkende lidstaat de verzoekende lidstaat daarvan onmiddellijk in kennis. De nationale regulerende instanties en, in voorkomend geval, het Agentschap voeren een nieuwe controle achteraf uit op grond van lid 8 quater. Het resultaat van die nieuwe controle achteraf doet geen afbreuk aan de verplichting voor een verstrekkende lidstaat om schade aan afnemers te vergoeden uit hoofde van het nationale recht, noch aan hun recht op een billijke compensatie.

Artikel 13 11.
Zolang een lidstaat in het gasverbruik van zijn door solidariteit beschermde afnemers kan voorzien met eigen productie, wordt het niet noodzakelijk geacht om met het oog op het ontvangen van solidariteit technische, juridische en financiële regelingen te sluiten met lidstaten waarmee hij rechtstreeks of, overeenkomstig lid 2, via een derde land, verbonden is. Dit doet geen afbreuk aan de verplichting van de relevante lidstaat om solidariteit te verstrekken aan andere lidstaten uit hoofde van dit artikel.
Artikel 13 15.
Onmiddellijk nadat het einde van een noodsituatie is afgekondigd of wanneer de Commissie overeenkomstig artikel 11, lid 8, eerste alinea, concludeert dat de afkondiging van een noodsituatie niet of niet langer gerechtvaardigd is, zijn de in de leden 1 en 2 van dit artikel vastgestelde verplichtingen niet meer van toepassing.
Artikel 13 16.
Wanneer de Unie kosten moet maken ingevolge een aansprakelijkheid, niet zijnde een aansprakelijkheid voor onwettige handelingen of onwettige gedragingen als bedoeld in artikel 340, tweede alinea, VWEU, in verband met maatregelen die de lidstaten uit hoofde van dit artikel moeten nemen, worden die kosten haar door de solidariteit ontvangende lidstaat terugbetaald.

1.1 Referenties

1.2 Geïdentificeerde eisen

1.3 Gerelateerde standaarden

2. Geïdentificeerde eisen

Eisen
Bron Eis

3. Gerelateerde standaarden

Standaarden
Bron Eis
  • Builddate: 22.06.2026 00:00:00 -Doknr: CELEX:32017R1938
  • EULAW -

    EN: Legal acts of the European Union from EUR-Lex, https://eur-lex.europa.eu/. © European Union. Re-use is authorised by Decision 2011/833/EU, provided the source is acknowledged; the consolidated texts are licensed under CC BY 4.0 (EUR-Lex legal notice). Divided into sections and converted into the GRCA format, the wording unchanged. Only the legislation published in the Official Journal of the European Union is deemed authentic.

    DE: Rechtsakte der Europäischen Union aus EUR-Lex, https://eur-lex.europa.eu/. © Europäische Union. Weiterverwendung nach Beschluss 2011/833/EU mit Quellenangabe gestattet; die konsolidierten Fassungen stehen unter CC BY 4.0 (Rechtlicher Hinweis von EUR-Lex). In Abschnitte aufgeteilt und in das GRCA-Format umgewandelt, der Wortlaut unverändert. Verbindlich sind allein die im Amtsblatt der Europäischen Union veröffentlichten Rechtsakte.