Artykuł 17 Taryfy za dostęp do sieci

1.   Taryfy lub metodyki wykorzystywane do ich kalkulacji, stosowane przez operatorów systemów przesyłowych i zatwierdzone przez organy regulacyjne zgodnie z art. 78 ust. 7 dyrektywy (UE) 2024/1788, a także taryfy opublikowane zgodnie z art. 31 ust. 1 tej dyrektywy muszą być przejrzyste, uwzględniać potrzebę zachowania integralności systemu oraz potrzebę jego udoskonalania, odzwierciedlać rzeczywiście poniesione koszty w zakresie, w jakim koszty te odpowiadają kosztom ponoszonym przez operatora sieci o porównywalnej wydajności i strukturze, oraz muszą być przejrzyste, obejmując jednocześnie odpowiedni zwrot z inwestycji. Taryfy lub metodyki wykorzystywane do ich kalkulacji stosuje się w sposób niedyskryminacyjny.

Taryfy można ustalać także z wykorzystaniem mechanizmów rynkowych, takich jak aukcje, pod warunkiem że mechanizmy te i wynikające z nich dochody są zatwierdzone przez organ regulacyjny.

Taryfy lub metodyki wykorzystywane do ich kalkulacji muszą ułatwiać skuteczny handel gazem ziemnym oraz konkurencję, pozwalając jednocześnie uniknąć subsydiowania skrośnego między użytkownikami sieci, oraz dostarczać zachęty dla inwestycji, a także utrzymywać lub umożliwiać interoperacyjność sieci przesyłowych.

Taryfy dla użytkowników sieci muszą być niedyskryminacyjne i ustalane oddzielnie dla poszczególnych punktów wejścia do systemu przesyłowego lub wyjścia z niego. Mechanizmy alokacji kosztów oraz metodyki ustalania stawek w odniesieniu do punktów wejścia i punktów wyjścia zatwierdzają organy regulacyjne. Organy regulacyjne zapewniają, aby opłaty sieciowe nie były kalkulowane na podstawie ścieżek kontraktowych.

2.   Taryfy za dostęp do sieci nie mogą ograniczać płynności rynku ani zakłócać handlu transgranicznego między różnymi systemami przesyłowymi. W przypadku gdy – niezależnie od art. 78 ust. 7 dyrektywy (UE) 2024/1788 – różnice w strukturach taryf utrudniałyby handel między systemami przesyłowymi, operatorzy systemów przesyłowych – w ścisłej współpracy z odpowiednimi organami krajowymi – aktywnie wzmacniają zbieżność struktur taryfowych i zasad dotyczących stosowania opłat.

3.   Do dnia 31 grudnia 2025 r. krajowy organ regulacyjny może stosować rabat w wysokości do 100 % w odniesieniu do taryf przesyłowych i dystrybucyjnych opartych na zdolności w punktach wejścia z podziemnych magazynów gazu ziemnego i punktach wyjścia do nich oraz w punktach wejścia z instalacji LNG, chyba że – oraz w zakresie, w jakim taki magazyn lub taka instalacja, które są połączone z więcej niż jedną siecią przesyłową lub dystrybucyjną, są wykorzystywane do konkurowania z punktem połączenia międzysystemowego.

Od dnia 1 stycznia 2026 r. w celu zwiększenia bezpieczeństwa dostaw organ regulacyjny może stosować rabat w wysokości do 100 % do taryf przesyłowych i dystrybucyjnych opartych na zdolności w punktach wejścia z podziemnych magazynów gazu ziemnego i punktach wyjścia do nich oraz w punktach wejścia instalacji LNG. Organ regulacyjny ponownie analizuje ten rabat taryfowy i jego wkład w bezpieczeństwo dostaw w każdym okresie regulacyjnym, w ramach okresowych konsultacji przeprowadzanych zgodnie z kodeksem sieci przyjętym na podstawie art. 71 ust. 2 akapit pierwszy lit. d).

4.   Organy regulacyjne mogą łączyć sąsiadujące ze sobą systemy wejścia-wyjścia w celu umożliwienia pełnej lub częściowej integracji regionalnej, w przypadku gdy taryfy mogą zostać zniesione w punktach połączeń międzysystemowych między danymi systemami wejścia-wyjścia. Po przeprowadzeniu konsultacji publicznych przez organy regulacyjne lub przez operatorów systemów przesyłowych organy regulacyjne mogą zatwierdzić wspólną taryfę oraz skuteczny mechanizm rekompensat między operatorami systemów przesyłowych z tytułu redystrybucji kosztów wynikających z likwidacji punktów połączeń międzysystemowych.

5.   Aby stworzyć równe warunki działania dla użytkowników sieci, państwa członkowskie, które mają więcej niż jeden połączony system wejścia-wyjścia lub więcej niż jednego operatora sieci w jednym systemie wejścia-wyjścia, mogą wdrożyć jednolitą taryfę sieciową, pod warunkiem że zatwierdzono plan sieci oraz wdrożono mechanizm rekompensat między operatorami sieci.