Airteagal 3 Sainmhínithe

ciallaíonn ‘ithir’ ciseal uachtair an Domhain, atá suite idir an bhuncharraig nó an máthairábhar agus an dromchla talún, agus atá comhdhéanta de cháithníní mianraí, ábhar orgánach, uisce, aer agus orgánaigh bheo;

ciallaíonn ‘éiceachóras’ coimpléasc dinimiciúil de phobail plandaí, ainmhithe agus miocrorgánach agus a dtimpeallacht neamhbheo, agus iad ag idirghníomhú mar aonad feidhmiúil;

ciallaíonn ‘seirbhísí éiceachórais’ a mhéid a chuireann éiceachórais go díreach nó go hindíreach leis na tairbhí comhshaoil, eacnamaíocha, sóisialta, cultúrtha agus eile a bhaineann daoine as na héiceachórais sin;

ciallaíonn ‘bithéagsúlacht ithreach’ an éagsúlacht i saol na hithreach, ó ghéinte go pobail orgánach, agus na coimpléisc éiceolaíocha ar cuid díobh iad, ar réimse de choimpléisc é sin a théann ó mhicreagnáthóga ithreach go tírdhreacha;

ciallaíonn ‘sláinte ithreach’ riocht fisiceach, ceimiceach agus bitheolaíoch na hithreach, lena gcinntear a hacmhainneacht chun feidhmiú mar chóras beo ríthábhachtach agus chun seirbhísí éiceachórais a sholáthar;

ciallaíonn ‘athléimneacht ithreach’ cumas na hithreach a feidhmeanna a chaomhnú agus a hacmhainneacht seirbhísí éiceachórais a sholáthar a choinneáil ar bun, agus suaití a sheasamh agus téarnamh uathu;

ciallaíonn ‘cleachtais um bainistiú ithreach’ cleachtais a mbíonn tionchar acu ar airíonna fisiceacha, ceimiceacha nó bitheolaíocha ithreach;

ciallaíonn ‘ceantar ithreach’ cuid de chríoch Ballstáit, atá sainithe ag an mBallstát sin i gcomhréir leis an Treoir seo;

ciallaíonn ‘aonad ithreach’ limistéar atá scoite ó thaobh spáis de laistigh de cheantar ithreach de thoradh trasnú tacar sonraí spásúla a úsáidtear mar thosca le haghaidh aonchineálacht staidrimh laistigh den cheantar ithreach sin;

ciallaíonn ‘tuairisceoir ithreach’ paraiméadar lena dtugtar tuairisc ar shaintréith fhisiceach, cheimiceach, nó bhitheolaíoch den tsláinte ithreach;

ciallaíonn ‘measúnú ar shláinte ithreach’ meastóireacht ar shláinte na hithreach bunaithe ar thomhas nó meastachán luachanna na dtuairisceoirí ithreach;

ciallaíonn ‘éilliú ithreach’ láithreacht substainte in ithir ag leibhéal a d’fhéadfadh a bheith díobhálach, go díreach nó go hindíreach, do shláinte an duine nó don chomhshaol;

ciallaíonn ‘éilleán’ substaint a d’fhéadfadh a bheith ina cúis le héilliú ithreach nó le héilliú buncharraige nó máthairábhair;

ciallaíonn ‘láithreán a d’fhéadfadh a bheith éillithe’ limistéar sainithe ina meastar, bunaithe ar fhianaise ábhartha, go bhfuil éilliú ithreach nó éilliú buncharraige nó máthairábhair ann arb é is cúis leis gníomhaíochtaí poncfhoinse antrapaiginigh;

ciallaíonn ‘láithreán éillithe’ limistéar sainithe ina bhfuil éilliú ithreach nó éilliú buncharraige nó máthairábhair deimhnithe arb é is cúis leis gníomhaíochtaí poncfhoinse antrapaiginigh;

ciallaíonn ‘talamh’ dromchla an Domhain nach gcumhdaítear go rialta le dobharlaigh;

ciallaíonn ‘cumhdach talún’ cumhdach fisiceach agus bitheolaíoch dhromchla an Domhain;

ciallaíonn ‘séalú ithreach’ ithir a chumhdach le hábhar atá neamh-thréscaoilteach go hiomlán nó go páirteach;

ciallaíonn ‘ithir shéalaithe’ limistéar ithreach ar a ndearnadh séalú ithreach;

ciallaíonn ‘baint ithreach’ ithir a bhaint, go hiomlán nó go páirteach, go sealadach nó go fadtéarmach, i limistéar;

ciallaíonn ‘díshéalú’ ithir shéalaithe a thiontú ina hithir nach ithir shéalaithe í;

ciallaíonn ‘feidhm tharchuir’ riail mhatamaiticiúil lenar féidir luach tomhais arna dhéanamh trí úsáid a bhaint as modheolaíocht atá éagsúil le modheolaíocht tagartha a thiontú ina luach a gheofaí tríd an tomhas ithreach a dhéanamh trí úsáid a bhaint as an modh tagartha;

ciallaíonn ‘an pobal lena mbaineann’ an pobal a ndéanann nó ar dócha go ndéanfaidh díghrádú ithreach difear dó, nó a bhfuil leas aige sna nósanna imeachta cinnteoireachta a bhaineann le cur chun feidhme na n-oibleagáidí faoin Treoir seo, lena n-áirítear úinéirí talún, bainisteoirí talún agus úsáideoirí talún, chomh maith le heagraíochtaí neamhrialtasacha a chuireann cosaint shláinte an duine nó an chomhshaoil chun cinn agus a chomhlíonann aon cheanglas faoin dlí náisiúnta;

ciallaíonn ‘athghiniúint ithreach’ gníomhaíocht d’aon ghnó atá dírithe ar riocht ithreach a athrú ó riocht díghrádaithe go riocht sláintiúil;

ciallaíonn ‘riosca’ an dóchúlacht go mbeadh éifeachtaí díobhálacha ar shláinte an duine nó ar an gcomhshaol de thoradh nochtadh d’éilliú ithreach nó d’éilliú buncharraige nó máthairábhair;

ciallaíonn ‘imscrúdú ithreach’ próiseas is féidir a dhéanamh i gcéimeanna iomadúla agus atriallacha chun measúnú a dhéanamh ar láithreacht agus leibhéil na n-éilleán in ithir, i mbuncharraig nó i máthairábhar agus, más ábhartha, chun méid láithreáin éillithe a thréithriú agus a chinneadh;

ciallaíonn ‘feabhsú ithreach’ tacar gníomhaíochtaí lena ndéantar éilleáin in ithir, i mbuncharraig nó i máthairábhar a laghdú, a aonrú nó a dhíluailiú;

ciallaíonn ‘bearta laghdúcháin riosca’ bearta lena ndírítear ar na rioscaí a ghabhann le láithreáin éillithe do shláinte an duine agus don chomhshaol a laghdú, trí fheabhsú ithreach nó tríd an nascáil idir an fhoinse, an chonair agus an gabhdóir a mhodhnú gan saintréithe an éillithe féin a athrú.