Artikel 10 bis Overgangsregels voor de hele►M9Unie◄voor een geharmoniseerde kosteloze toewijzing

By way of derogation from the first subparagraph of this paragraph, for the first years of application of Regulation (EU) 2023/956, the production of goods listed in Annex I to that Regulation shall benefit from free allocation in reduced amounts. A factor reducing the free allocation for the production of those goods shall be applied (CBAM factor). The CBAM factor shall be equal to 100 % for the period between the entry into force of that Regulation and the end of 2025 and, subject to the application of provisions referred to in Article 36(2), point (b), of that Regulation, shall be equal to 97,5 % in 2026, 95 % in 2027, 90 % in 2028, 77,5 % in 2029, 51,5 % in 2030, 39 % in 2031, 26,5 % in 2032 and 14 % in 2033. From 2034, no CBAM factor shall apply.

The reduction of free allocation shall be calculated annually as the average share of the demand for free allocation for the production of goods listed in Annex I to Regulation (EU) 2023/956 compared to the calculated total free allocation demand for all installations, for the relevant period referred to in Article 11(1) of this Directive. The CBAM factor shall be applied in this calculation.

Allowances resulting from the reduction of free allocation shall be made available to support innovation in accordance with paragraph 8.

By 31 December 2024 and as part of its annual report to the European Parliament and to the Council pursuant to Article 10(5) of this Directive, the Commission shall assess the carbon leakage risk for goods subject to CBAM and produced in the Union for export to third countries which do not apply the EU ETS or a similar carbon pricing mechanism. The report shall in particular assess the carbon leakage risk in sectors to which CBAM will apply, in particular the role and accelerated uptake of hydrogen, and the developments as regards trade flows and the embedded emissions of goods produced by those sectors on the global market. Where the report concludes that there is a carbon leakage risk for goods produced in the Union for export to third countries which do not apply the EU ETS or an equivalent carbon pricing mechanism, the Commission shall, where appropriate, submit a legislative proposal to address that carbon leakage risk in a manner that is compliant with the rules of the World Trade Organization, including Article XX of the General Agreement on Tariffs and Trade 1994, and takes into account the decarbonisation of installations in the Union.

De Commissie stelt uitvoeringshandelingen vast om de herziene benchmarkwaarden voor kosteloze toewijzingen te bepalen. Die handelingen zijn in overeenstemming met de uit hoofde van lid 1 van dit artikel vastgestelde gedelegeerde handelingen en voldoen aan de volgende elementen:

In afwijking hiervan worden de benchmarkwaarden voor aromaten, waterstof en syngas met hetzelfde percentage als de benchmarks voor raffinaderijen aangepast om gelijke concurrentievoorwaarden voor de producenten van die producten te handhaven.

De in de derde alinea bedoelde uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 22 bis, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld.

Ter bevordering van de efficiënte terugwinning van energie uit afgassen, wordt de benchmarkwaarde voor vloeibaar ruwijzer, die voornamelijk betrekking heeft op afgassen, gedurende de in punt b) van de derde alinea vermelde periode jaarlijks verlaagd met 0,2 %.

De lidstaten streven er tevens naar niet meer dan 25 % van de opbrengsten uit de veiling van emissierechten te gebruiken voor de in de eerste alinea bedoelde financiële maatregelen. Binnen drie maanden na het einde van elk jaar publiceren de lidstaten die dergelijke financiële maatregelen hebben getroffen, het totaalbedrag aan compensatie dat is verstrekt per begunstigde bedrijfstak en deeltak, in een eenvoudig toegankelijke vorm. Vanaf 2018 publiceert een lidstaat in elk jaar waarin hij meer dan 25 % van de opbrengsten uit de veiling van emissierechten voor dergelijke doeleinden gebruikt, een verslag met de redenen voor de overschrijding van dat percentage. Het verslag bevat relevante informatie over de elektriciteitsprijzen voor grote industriële afnemers die van deze financiële maatregelen gebruik mogen maken, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de vereisten inzake de bescherming van vertrouwelijke informatie. Het verslag bevat ook informatie over de vraag of er voldoende aandacht is besteed aan andere maatregelen om de indirecte koolstofkosten op middellange tot lange termijn duurzaam te verlagen.

In het in artikel 10, lid 5, voorziene verslag neemt de Commissie onder meer een beoordeling van de gevolgen van dergelijke financiële maatregelen op de interne markt op en beveelt zij in voorkomend geval eventueel op grond van die beoordeling noodzakelijke maatregelen aan.

Deze maatregelen moeten zorgen voor een passende bescherming tegen het risico op koolstofweglek op basis van ex ante benchmarks voor de indirecte CO2-emissies per geproduceerde eenheid. Deze ex ante benchmarks worden voor een gegeven bedrijfstak of deeltak berekend als het product van het elektriciteitsverbruik per geproduceerde eenheid overeenkomend met de meest efficiënte beschikbare technologieën en de CO2-emissies van de Europese elektriciteitsproductiemix in kwestie.

De Commissie stelt vervroegd middelen uit het innovatiefonds ter beschikking om ervoor te zorgen dat er voldoende middelen beschikbaar zijn om innovatie te bevorderen, ook voor opschaling.

Emissierechten die wegens stopzetting van de activiteiten niet aan vliegtuigexploitanten worden verleend en die niet nodig zijn om een tekort aan ingeleverde emissierechten door die exploitanten te dekken, worden ook voor innovatiesteun als bedoeld in de eerste alinea gebruikt.

Bovendien worden 5 miljoen emissierechten van de in artikel 3 quater, leden 5 en 7, bedoelde hoeveelheid met betrekking tot luchtvaarttoewijzingen voor 2026 beschikbaar gesteld voor innovatieondersteuning als bedoeld in de eerste alinea van dit lid.

Daarenboven worden 50 miljoen niet-toegewezen emissierechten uit de marktstabiliteitsreserve aangewend ter aanvulling van eventuele resterende opbrengsten uit de 300 miljoen emissierechten die uit hoofde van Besluit 2010/670/EU van de Commissie ( 19 ) in de periode van 2013 tot 2020 beschikbaar zijn, en te zijner tijd gebruikt ter ondersteuning van innovatie als bedoeld in de eerste alinea van dit lid.

Bij het opstellen en uitvoeren van oproepen tot het indienen van voorstellen of openbare inschrijvingen in het kader van het Innovatiefonds houdt de Commissie rekening met strategische projecten die zijn erkend overeenkomstig een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader van maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor de productie van nettonultechnologieproducten en die geacht worden bij te dragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van het platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP) overeenkomstig artikel 2, lid 4, van Verordening (EU) 2024/795 van het Europees Parlement en de Raad ( 20 ). De lidstaten overwegen steun te verlenen uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds opgericht bij Verordening (EU) 2021/1058 van het Europees Parlement en de Raad ( 21 ) en het Fonds voor een rechtvaardige transitie opgericht bij Verordening (EU) 2021/1056 aan projecten op hun grondgebied in het kader van financiële mechanismen die in het kader van het Innovatiefonds zijn ontwikkeld, zoals de “auction-as-a-service”-regeling.

Het innovatiefonds bevat de sectoren die in de bijlagen I en III zijn opgenomen alsmede producten en processen ter vervanging van koolstofintensieve producten en processen die in de in bijlage I opgenomen sectoren worden geproduceerd respectievelijk gebruikt, met inbegrip van innovatieve projecten voor technologieën voor hernieuwbare energie en energieopslag en milieuveilige koolstofafvang en -benutting (carbon capture and utilisation, CCU), die in belangrijke mate bijdraagt tot het beperken van klimaatverandering, met name met betrekking tot onvermijdelijke emissies van industriële processen en is bedoeld om het opzetten en exploiteren van projecten betreffende het milieutechnisch veilig afvangen, vervoeren en geologisch opslaan (CCS) van CO2, met name voor onvermijdelijke emissies van industriële processen, en het rechtstreeks uit de atmosfeer halen van CO2 met veilige, duurzame en permanente opslag (DACS), te stimuleren op geografisch gezien evenwichtig gespreide locaties. Het innovatiefonds kan ook baanbrekende innovatieve technologieën en infrastructuur ondersteunen, met inbegrip van de productie van koolstofarme en koolstofvrije brandstoffen om de maritieme, lucht-, spoor- en wegvervoersector koolstofvrij te maken, met inbegrip van collectieve vormen van vervoer zoals openbaar vervoer en touringcardiensten.

Voor de luchtvaart kan het ook elektrificatie en maatregelen ter beperking van de algemene klimaateffecten ervan ondersteunen.

De Commissie zal bijzondere aandacht besteden aan projecten in sectoren die onder Verordening (EU) 2023/956 vallen om innovatie op het gebied van koolstofarme technologieën, CCU, CCS, hernieuwbare energie en energieopslag te ondersteunen op een manier die bijdraagt aan het beperken van de klimaatverandering met als doel in de periode 2021-2030 projecten in die sectoren een aanzienlijk deel van het equivalent in financiële waarde van de in lid 1 bis, vierde alinea, van dit artikel genoemde emissierechten toe te kennen. Voorts kan de Commissie, vóór 2027, oproepen tot het indienen van voorstellen uitschrijven voor de sectoren die onder die verordening vallen.

De Commissie besteedt ook bijzondere aandacht aan projecten die bijdragen tot het koolstofvrij maken van de maritieme sector en neemt waar passend onderwerpen met betrekking daartoe op in de oproepen tot het indienen van voorstellen in het kader van het innovatiefonds, onder meer met betrekking tot het elektrificeren van het maritiem vervoer, het aanpakken van het volledige klimaateffect ervan, met inbegrip van de emissies van zwarte koolstof. In dergelijke oproepen voor het indienen van voorstellen wordt in de criteria die worden gebruikt voor de selectie van projecten ook in het bijzonder rekening gehouden met het potentieel van projecten en investeringen om tevens de bescherming van de biodiversiteit te verbeteren en de geluidshinder en watervervuiling te verminderen.

Het innovatiefonds kan overeenkomstig lid 8 bis projecten ondersteunen door middel van openbare inschrijvingen, zoals CD’s, CCD’s of contracten met vaste premies ter ondersteuning van decarbonisatietechnologieën waarvoor de koolstofprijs mogelijk geen voldoende stimulans is.

De Commissie streeft naar synergieën tussen het innovatiefonds en Horizon Europa, met name met betrekking tot Europese partnerschappen, en streeft in voorkomend geval naar synergieën tussen het innovatiefonds en andere programma’s van de Unie.

Projecten op het grondgebied van alle lidstaten, ook kleinschalige en middelgrote projecten, komen in aanmerking en, voor maritieme activiteiten, komen projecten met een duidelijke meerwaarde voor de Unie in aanmerking. De technologieën die worden gesteund, zijn innovatief en zijn zonder ondersteuning nog niet op vergelijkbare schaal commercieel levensvatbaar, maar vormen baanbrekende oplossingen of zijn voldoende ontwikkeld voor toepassing op precommerciële schaal.

De Commissie zorgt ervoor dat de voor het innovatiefonds bestemde emissierechten overeenkomstig de beginselen en modaliteiten bedoeld in artikel 10, lid 4, van deze richtlijn worden geveild. De veilingopbrengsten worden aangemerkt als externe bestemmingsontvangsten overeenkomstig artikel 21, lid 5, van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad ( 22 ). Vastleggingen in de begroting voor acties waarvan de uitvoering zich over meer dan één begrotingsjaar uitstrekt, mogen jaartranches worden verdeeld.

De Commissie verleent op verzoek technische bijstand aan lidstaten met een geringe effectieve deelname in projecten uit hoofde van het innovatiefonds zodat de verzoekende lidstaat beter in staat is om indieners van projectvoorstellen op hun grondgebied te ondersteunen bij het indienen van aanvragen voor financiering uit het innovatiefonds, teneinde een grotere effectieve geografische deelname aan het innovatiefonds tot stand te brengen en de algemene kwaliteit van ingediende projecten te verbeteren. De Commissie streeft bij de financiering uit het innovatiefonds een effectief geografisch evenwicht binnen de Unie na, waarbij de kwaliteit centraal staat, en zorgt voor uitgebreide bewaking van de voortgang en passende follow-up in dat verband.

Indien de aanvragers, nadat de uiterste datum voor het indienen van voorstellen is verstreken, hiermee akkoord gaan, stelt de Commissie de lidstaten in kennis van de financieringsaanvragen voor projecten op hun grondgebied en verstrekt zij hun gedetailleerde informatie over die aanvragen zodat de lidstaten hun steun aan projecten beter kunnen coördineren. Daarnaast stelt de Commissie de lidstaten voorafgaand aan de toekenning van de steun in kennis van de lijst van voorgeselecteerde projecten.

Projecten worden geselecteerd door middel van een transparante selectieprocedure, op technologieneutrale wijze, in overeenstemming met de doelstellingen van het innovatiefonds zoals uiteengezet in de eerste alinea van dit lid en op basis van objectieve en transparante criteria, rekening houdend met de mate waarin projecten een aanzienlijke bijdrage leveren aan de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie en tegelijkertijd bijdragen aan de doelstellingen om alle verontreiniging tot nul terug te brengen en circulariteit te verwezenlijken overeenkomstig de eerste alinea van dit lid, en, in voorkomend geval, de mate waarin projecten bijdragen tot het behalen van emissiereducties ruim onder de in lid 2 bedoelde benchmarks. Projecten hebben het potentieel om op ruime schaal te worden toegepast of om de kosten van de overgang naar een klimaatneutrale economie in de betrokken sectoren aanzienlijk te verlagen. Er wordt prioriteit gegeven aan innovatieve technologieën en processen die meerdere milieueffecten aanpakken. Projecten op het gebied van CCU leveren een nettoreductie van emissies op en zorgen ervoor dat CO2 wordt vermeden of permanent wordt opgeslagen. In het geval van subsidies die via oproepen tot het indienen van voorstellen worden toegekend, mag tot 60 % van de relevante kosten van de projecten worden gesubsidieerd, waarvan tot 40 % niet afhankelijk hoeft te zijn van geverifieerde vermijding van broeikasgasemissies, op voorwaarde dat vooraf bepaalde mijlpalen, rekening houdend met de ingezette technologie, worden bereikt. In het geval van steun die wordt verleend via openbare inschrijvingen en in het geval van steun voor technische bijstand, kan tot 100 % van de projectkosten worden ondersteund. Bij de criteria voor de selectie van projecten wordt rekening gehouden met het potentieel voor emissiereducties in meerdere sectoren die door gecombineerde projecten wordt geboden, ook op nabijgelegen gebieden.

Door het innovatiefonds gefinancierde projecten zijn verplicht kennis te delen met andere relevante projecten en met in de Unie gevestigde onderzoekers die een rechtmatig belang hebben. De voorwaarden voor het delen van kennis worden door de Commissie in oproepen tot het indienen van voorstellen beschreven.

De oproepen tot het indienen van voorstellen zijn open en transparant. Bij de voorbereiding van de oproepen tot het indienen van voorstellen streeft de Commissie ernaar ervoor te zorgen dat alle sectoren naar behoren aan bod komen. De Commissie neemt maatregelen om ervoor te zorgen dat op zo grote mogelijke schaal bekendheid wordt gegeven aan de oproepen, vooral onder kleine en middelgrote ondernemingen.

De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 23 gedelegeerde handelingen vast te stellen ter aanvulling van deze richtlijn met voorschriften voor de werking van het innovatiefonds, ook wat betreft de selectieprocedure en -criteria, en de in aanmerking komende sectoren en de technologische vereisten voor de verschillende soorten steun.

Voor geen enkel project zal de steun uit hoofde van het in dit lid bepaalde mechanisme meer dan 15 % bedragen van de totale hoeveelheid voor dit doel beschikbare emissierechten. Deze emissierechten worden meegerekend bij de toepassing van lid 7.

Uiterlijk op 31 december 2023 en vervolgens elk jaar brengt de Commissie aan het in artikel 22 bis, lid 1, van deze richtlijn bedoelde Comité klimaatverandering verslag uit over de uitvoering van het innovatiefonds, met een analyse van de projecten die financiering hebben ontvangen, per sector en per lidstaat, en van de verwachte bijdrage van die projecten aan de doelstelling van klimaatneutraliteit in de Unie als vastgesteld in Verordening (EU) 2021/1119. De Commissie verzendt het verslag ook aan het Europees Parlement en de Raad en maakt het openbaar.

On the basis of a qualitative and quantitative assessment by the Commission of the financial risks arising from the implementation of CDs and CCDs, to be made after the conclusion of the first two rounds of the competitive bidding mechanism and each time it is necessary thereafter in accordance with the principle of prudence, whereby assets and profits are not to be overestimated and liabilities and losses are not to be underestimated, the Commission may, in accordance with the empowerment in the eighth subparagraph, decide to cover only part of the financial liability related to CDs and CCDs through the means referred to in the first subparagraph and the remaining part through other means. The Commission shall aim to limit the use of other means of coverage.

Where the assessment leads to the conclusion that other means of coverage are necessary to realise the full potential of the CDs and CCDs, the Commission shall aim for a balanced mix of other means of coverage. By way of derogation from Article 210(1) of Regulation (EU, Euratom) 2018/1046, the Commission shall determine the extent of the use of other means of coverage pursuant to the delegated act provided for in the eighth subparagraph of this paragraph.

The remaining financial liability shall be sufficiently covered, having regard to the principles of Title X of Regulation (EU, Euratom) 2018/1046, if necessary, adapted to the specificities of CDs and CCDs, by way of derogation from Article 209(2), points (d) and (h), Article 210(1), Article 211(1), (2), (4) and (6), Articles 212, 213 and 214, Article 218(1) and Article 219(3) and (6) of that Regulation. Where applicable, other means of coverage, the provisioning rate and the necessary derogations shall be established in a delegated act provided for in the eighth subparagraph of this paragraph.

The Commission shall not use more than 30 % of the proceeds of the auctioning of allowances allocated to the Innovation Fund pursuant to paragraph 8 for provisioning for CDs and CCDs.

The provisioning rate shall be no lower than 50 % of the total financial liability borne by the Union budget for CDs and CCDs. When establishing the provisioning rate, the Commission shall take into account elements that may reduce the financial risks for the Union budget, beyond the appropriations available in the Innovation Fund, such as possible sharing of liability with Member States on a voluntary basis, or a possible re-insurance mechanism from the private sector. The Commission shall review the provisioning rate at least every three years from the date of application of the delegated act establishing it for the first time.

In order to avoid speculative applications, access to competitive bidding may be made conditional on the payment by applicants of a deposit to be forfeited in the event of non-fulfilment of the contract. Such forfeited deposits shall be used for the Innovation Fund as external assigned revenue pursuant to Article 21(5) of Regulation (EU, Euratom) 2018/1046. Any contribution paid to the granting authority by a beneficiary in accordance with the terms of the CD or CCD where the reference price is higher than the strike price (‘reflows’) shall be used for the Innovation Fund as external assigned revenue pursuant to Article 21(5) of that Regulation.

The Commission is empowered to adopt delegated acts in accordance with Article 23 of this Directive to supplement this Directive in order to provide for and detail other means of coverage, if any, and, where applicable, the provisioning rate and the necessary additional derogations from Title X of Regulation (EU, Euratom) 2018/1046 as set out in the fourth subparagraph of this paragraph, and the rules on the operation of the competitive bidding mechanism, in particular in relation to deposits and reflows.

The Commission is empowered to adopt delegated acts in accordance with Article 23 to amend the fifth subparagraph of this paragraph by raising the limit of 30 % referred to in that subparagraph by no more than a total of 20 percentage points where necessary to respond to a demand for CDs and CCDs, taking into account the experience of the first rounds of the competitive bidding mechanism and considering the need to find an appropriate balance in the support from the Innovation Fund between grants and such contracts.

Financial support from the Innovation Fund shall be proportionate to the policy objectives set out in this Article and shall not lead to undue distortions of the internal market. To this end, support shall only be granted to cover additional costs or investment risks that cannot be borne by investors under normal market conditions.