Risicofactoren

Product-, dienst- en transactiegebonden risicofactoren

21.3. De volgende factoren kunnen bijdragen tot een hoger risico :

• a) de door een CASP geleverde producten of diensten bieden een hogere mate van anonimiteit;
• b) het product staat betalingen toe van derden die geen verband houden met het product, noch van tevoren zijn geïdentificeerd en geverifieerd, daar waar dergelijke betalingen geen duidelijke economische reden hebben;
• c) het product legt van te voren geen beperkingen op aan het totale volume of de totale waarde van de transacties;
• d) het product staat transacties toe tussen de account van de cliënt en:
• i. zelfgehoste adressen;
• ii. cryptoactiva-accountsof distributed-ledger-adressen die worden beheerd door een aanbieder van cryptoactivadiensten als bedoeld in richtsnoer 9.20 of die onderworpen is aan het AML/CFT-regelgevings- en toezichtstelsel dat minder robuust is dan het stelsel waarin Richtlijn (EU) 2015/849 voorziet;
• iii. een peer-to-peer-wisselplatform voor cryptovaluta of een ander type toepassing voor gedecentraliseerde of gedistribueerde cryptoactiva, die niet wordt gecontroleerd of beïnvloed door een rechtspersoon of natuurlijk persoon (vaak aangeduid als “decentralised finance” (DeFi));
• iv. platforms die tot doel hebben transacties te verhullen en anonimiteit te vergemakkelijken, zoals mixer- of tumbler-platforms;
• v. hardware die wordt gebruikt voor het wisselen van cryptoactiva naar officiële valuta of omgekeerd (zoals cryptogeldautomaten), waarbij contant geld of elektronisch geld wordt gebruikt, die in aanmerking komt voor vrijstellingen op grond van artikel 12 van Richtlijn (EU) 2015/849 of die niet valt onder het regelgevings- en toezichtstelsel in de EU.
• e) producten waarbij nieuwe handelspraktijken zijn betrokken, waaronder nieuwe leveringskanalen, en het gebruik van technologieën waarbij het niveau van het ML/TF-risico niet betrouwbaar kan worden beoordeeld door de CASP overeenkomstig richtsnoer 1.7, punt d), vanwege het gebrek aan informatie;
• f) wanneer de wholesale-CASP een zwakke controle uitoefent over de nested service die wordt geleverd door een andere CASP;
• g) de resultaten van een analyse met geavanceerde analytische instrumenten wijzen op een verhoogd risiconiveau.

21.4. De volgende factoren kunnen bijdragen tot een lager risico:

• a) producten met verminderde functionaliteit, zoals lage transactievolumes of - waarden;
• b) het product staat transacties toe tussen de account van de cliënt en
• i. cryptoactiva-accounts of distributed-ledger-adressen op naam van de cliënt die worden aangehouden door een CASP;
• ii. een cryptoactiva-account of distributed-ledger-adres op naam van de cliënt, die wordt aangehouden door een aanbieder van cryptoactivadiensten, niet zijnde een bij Verordening (EU) 2023/1114⁶ gereguleerde CASP, die buiten de EU gereguleerd is volgens het regelgevingskader dat even robuust is als dat waarin Verordening (EU) 2023/1114 voorziet en onderworpen is aan een AML/CTF-regelgevings- en toezichtkader dat even robuust is als dat waarin Richtlijn (EU) 2015/849 voorziet;
• iii. een op naam van de cliënt gestelde bankrekening bij een kredietinstelling die onderworpen is aan het AML/CFT-regelgevings- en toezichtkader zoals uiteengezet in Richtlijn (EU) 2015/849 of een ander wetgevingskader buiten de EU dat even robuust is als dat waarin Richtlijn (EU) 2015/849 voorziet; of
• c) de aard en het toepassingsgebied van de betalingskanalen of -systemen die door de CASP worden gebruikt, zijn beperkt tot closed-loopsystemen of systemen die bedoeld zijn om microbetalingen of betalingen van overheden aan personen of van personen aan overheden te vergemakkelijken;
• d) het product is uitsluitend beschikbaar voor een beperkte en gedefinieerde groep cliënten, zoals werknemers van een onderneming die een cryptoactivum heeft uitgegeven;

Cliëntgebonden risicofactoren

21.5. De volgende factoren kunnen bijdragen tot een hoger risico :

• a) met betrekking tot de aard van de cliënt , met name:
• i. een organisatie zonder winstoogmerk die op basis van betrouwbare en onafhankelijke bronnen in verband is gebracht met extremisme, extremistische propaganda of terroristische sympathieën en activiteiten, of die betrokken is geweest bij wangedrag of criminele activiteiten, waaronder ML/TF- of corruptie-gerelateerde zaken;
• ii. een onderneming die een shell bank is, zoals bedoeld in artikel 3, lid 17, van Richtlijn (EU) 2015/849, of een andere soort lege vennootschap;
• iii. een onderneming die onlangs is opgericht en grote hoeveelheden transacties verwerkt;
• iv. een wettelijk geregistreerde onderneming die na een periode van inactiviteit sinds de oprichting ervan grote hoeveelheden transacties verwerkt;
• v. een onderneming die een zakelijke relatie heeft met (een) andere onderneming(en) binnen de groep zoals bedoeld in artikel 3, lid 15, van Richtlijn (EU) 2015/849, die producten en diensten aanbiedt die verband houden met cryptoactiva;
• vi. een onderneming of persoon die gebruikmaakt van een IP-adres dat is verbonden aan een darknet of software waarmee anoniem kan worden gecommuniceerd, met inbegrip van versleutelde e-mails, anonieme of tijdelijke e-maildiensten en VPN’s;
• vii. een kwetsbare persoon, d.w.z. een persoon die waarschijnlijk geen typische cliënt van een CASP is, of een persoon die zeer weinig kennis van en inzicht in cryptoactiva of gerelateerde technologie heeft, wat kan blijken uit de resultaten van een geschiktheids-/kennistest of andere contacten met de cliënt, en die er niettemin voor kiest om frequente of hoogwaardige transacties te verrichten, kan het risico verhogen dat de cliënt wordt gebruikt als geldezel.
• b) met betrekking tot het gedrag van de cliënt, situaties waarin de cliënt:
• i. zonder duidelijke economische onderbouwing of bedrijfsdoelstelling meerdere cryptoactiva-accounts probeert te openen bij de CASP;
• ii. of de uiteindelijk begunstigde van de cliënt, niet in staat of niet bereid is de nodige CDD-informatie te verstrekken wanneer daarom wordt verzocht door de CASP, zonder dat daar een legitieme reden voor is, door:
• a) opzettelijk rechtstreeks contact met een CASP te vermijden, hetzij

• b) te proberen de uiteindelijk begunstigde van de middelen te verhullen

• c) te zwijgen of proberen de CASP te misleiden over de bron van

• iii. een IP-adres of een mobiel apparaat gebruikt dat gekoppeld is aan meerdere cliënten, zonder duidelijke economische reden, of waarvan bekend is dat het gekoppeld is aan mogelijk illegale of criminele activiteiten; of de cryptoactiva-account van de cliënt wordt benaderd vanaf meerdere IP-adressen zonder dat er een duidelijk verband is met de cliënt;
• iv. informatie verstrekt die inconsistent is, bijvoorbeeld wanneer het IP-adres van de cliënt niet overeenkomt met andere informatie over de cliënt, zoals de informatie die bij een overdracht moet worden gevoegd overeenkomstig artikel 14, leden 1 en 2, van Verordening (EU) 2023/1113, of de gebruikelijke verblijfplaats, registratie of zakelijke activiteit van de cliënt (zowel op het moment van het aangaan van de zakelijke relatie als op het moment van de transactie); informatie verstrekt over de bronnen van geldmiddelen of de bron van cryptoactiva die niet overeenkomt met andere CDD-informatie of het algehele profiel van de cliënt;
• v. gebruikmaakt van een adres, locatie of IP-adres dat gekoppeld is aan cryptoactiva-accounts die zijn geregistreerd bij verschillende gebruikers en die bij één enkele CASP of bij meerdere CASP’s worden aangehouden;
• vi. vaak zijn of haar persoonlijke gegevens of betaalinstrumenten wijzigt zonder duidelijke reden;
• vii. regelmatig bedragen aan cryptoactiva ontvangt of overmaakt van of naar zelfgehoste adressen, welke net onder de in artikel 14, lid 5, en artikel 16, lid 2, van Verordening (EU) 2023/1113 gedefinieerde drempel van 1 000 EUR liggen, wat de verificatie van de begunstigde of de opdrachtgever in gang zou zetten;
• viii. aangeeft dat het de bedoeling is om te beleggen in een initial public offering van tokens of in een cryptoactivum of product dat een onevenredig hoog rendement biedt en gevestigd is in een hoogrisicoland of gepaard gaat met duidelijke aanwijzingen voor fraude of dat niet ondersteund wordt door een witboek dat vereist is volgens de Verordening (EU) 2023/1114⁷ ;
• ix. gedragingen of transactiepatronen vertoont die niet overeenkomen met wat verwacht wordt van het type cliënt of de risicocategorie waartoe hij behoort, of die onverwacht zijn op basis van de informatie die de cliënt aan de CASP heeft verstrekt, hetzij aan het begin, hetzij gedurende de zakelijke relatie. Dergelijke omstandigheden zijn onder meer dat de cliënt:
• a) onverwacht en zonder duidelijke reden het volume of de waarde van een

• c) de transactiegrens verhoogt in een mate die niet in verhouding staat tot

• x. gedragingen en patronen vertoont die ongebruikelijk zijn omdat het gaat om onverklaarde overdrachten naar/uit distributed-ledger-adressen of cryptoactiva-accounts in meerdere jurisdicties zonder duidelijk zakelijk of rechtmatig doel.
• xi. bij het omwisselen van cryptoactiva naar officiële valuta en omgekeerd:
• a) meerdere bank- of betaalrekeningen, kredietkaarten of prepaidkaarten

• b) een bank- of betaalrekening, kredietkaart op naam van een andere

• c) een bank- of betaalrekening gebruikt in een jurisdictie die niet

• d) meerdere aanbieders van betalingsdiensten gebruikt;
• e) herhaaldelijk vraagt om wisseling van cryptoactiva naar of van contant

• g) cryptogeldautomaten gebruikt op verschillende locaties om herhaaldelijk

• h) cryptoactiva opneemt van een CASP naar een zelfgehost adres

• xii. cryptoactiva belegt of wisselt die hij heeft geleend via een peer-to-peer- of ander leenplatform dat niet valt onder het toepassingsgebied van Verordening (EU) 2023/1114 of onder enig ander relevant regelgevingskader binnen of buiten de EU en dat met name een gedecentraliseerde of gedistribueerde toepassing is zonder dat een rechtspersoon of natuurlijke persoon er zeggenschap of invloed over heeft;
• xiii. direct of indirect cryptoactiva ontvangt of verzendt die verband houden met het darknet of die het resultaat zijn van illegale activiteiten;
• xiv. cryptoactiva belegt of wisselt, die zelf een hogere mate van anonimiteit bieden, of situaties waarin de cliënt cryptoactiva ontvangt die onderworpen zijn geweest aan anonimiteit-verhogende activiteiten, met processen die de transactie op de ledger-technologie versluieren of andere kenmerken bevatten die vergelijkbaar zijn met de in punt a) van richtsnoer 21.5 genoemde kenmerken;
• xv. herhaaldelijk cryptoactiva ontvangt van of verzendt naar:
• a) een cryptoactiva-account via een intermediaire aanbieder van

• b) meerdere zelfgehoste adressen of meerdere cryptoactiva-accounts die

• c) een nieuw aangemaakte of eerder inactieve cryptoactiva-account of een

• d) zelfgehoste adressen op gedecentraliseerde platforms, waarbij gebruik

• e) een cryptoactiva-account kort nadat hij door de CASP is geaccepteerd,

• g) een cryptoactiva-account door de transacties op te splitsen in meerdere

• xvi. gebruik lijkt te maken van technologische fouten of storingen in zijn voordeel;
• xvii. uitlegt dat de aan de CASP overgedragen cryptoactiva zijn verkregen door middel van mining- of stakingbeloningen, maar dat deze beloningen niet in verhouding lijken te staan tot de cryptoactiva die door middel van dergelijke activiteiten zijn gegenereerd.

21.6. De volgende factoren kunnen bijdragen tot een lager risico wanneer:

• a) de cliënt tijdens eerdere transacties in cryptoactiva heeft voldaan aan de informatievereisten van Verordening (EU) 2023/1113 en zoals nader bepaald in deel 4 van de EBA-richtsnoeren inzake reisvoorschriften⁸ , en informatie heeft verstrekt die de identificatie van een cliënt of het vermogen om deze te controleren bij twijfel of verdenking mogelijk maakt;
• b) eerdere transacties van de cliënt in cryptoactiva geen aanleiding tot verdenking of bezorgdheid hebben gegeven, en het verlangde product of de verlangde dienst in overeenstemming is met het risicoprofiel van de cliënt;
• c) de cliënt om wisseling van of naar een officiële valuta vraagt, en ofwel de bron, ofwel bestemming van de geldmiddelen de eigen bankrekening van de cliënt is bij een kredietinstelling in een land dat door de CASP als laagrisicoland wordt aangemerkt;
• d) de cliënt om wisseling vraagt, en ofwel de bron, ofwel de bestemming van het cryptoactief de eigen cryptoactiva-account of een distributed-ledger-adres van de cliënt is, die of dat wordt gehost door een bij Verordening (EU) 2023/1114 gereguleerde CASP of door een aanbieder van cryptoactivadiensten, niet zijnde een bij Verordening (EU) 2023/1114 gereguleerde CASP, die buiten de EU wordt gereguleerd en onder toezicht staat op grond van het regelgevingskader dat even robuust is als dat waarin Verordening (EU) 2023/1114 voorziet en onderworpen is aan AML/CFT-vereisten die even robuust zijn als die waarin Richtlijn (EU) 2015/849 voorziet, die door de CASP op de witte lijst is geplaatst of anderszins is aangemerkt als laag risico;
• e) de cliënt om wisseling vraagt, en ofwel de bron, ofwel de bestemming van het cryptoactivum betrekking heeft op betalingen van lage waarde voor goederen en diensten van/naar een cryptoactiva-account of een distributed-ledger-adres waarover geen negatieve informatie beschikbaar is;
• f) de cliënt overdrachten verricht tussen twee CASP’s of een CASP en een aanbieder van cryptoactivadiensten, niet zijnde een bij Verordening (EU) 2023/1114 gereguleerde CASP, die ofwel binnen de EU onderworpen is aan regelgeving en toezicht of anderszins onderworpen is aan een regelgevingskader dat even robuust is als dat waarin Verordening (EU) 2023/1114 voorziet en onderworpen is aan AML/CFT-vereisten die even robuust zijn als die waarin Richtlijn (EU) 2015/849 voorziet.

Landgebonden of geografische risicofactoren

21.7. De volgende factoren kunnen bijdragen tot een hoger risico:

• a) de geldmiddelen van de cliënt die worden gewisseld naar cryptoactiva zijn afkomstig van persoonlijke of zakelijke relaties waarbij jurisdicties betrokken zijn waar sprake is van een hoger ML/TF-risico;
• b) de oorspronkelijke of begunstigde cryptoactiva-account of een distributed-ledger-adres is verbonden aan een jurisdictie waar sprake is van een hoger ML/TF-risico, aan juridicties/regio’s waarvan bekend is dat ze financiering of ondersteuning bieden voor terroristische activiteiten of waarvan bekend is dat er groepen opereren die terroristische misdrijven plegen, en aan jurisdicties die onderworpen

terrorisme, financiering van terrorisme of proliferatie;

• c) de cliënt of de uiteindelijke begunstigde van de cliënt is ingezetene van, gevestigd in, opereert in of heeft persoonlijke of zakelijke relaties met een jurisdictie die wordt geassocieerd met een verhoogd ML/TF-risico;
• d) de zakelijke relatie wordt tot stand gebracht via een CASP of een cryptogeldautomaat, die zich bevindt in een regio of jurisdictie waar sprake is van een hoog ML/TF-risico;
• e) de cliënt is betrokken bij activiteiten op het gebied van cryptoactivamining, hetzij direct, hetzij indirect via relaties met derden, die plaatsvinden in een hoogrisicoland dat door de Europese Commissie is geïdentificeerd overeenkomstig artikel 9 van

gerichte financiële sancties van toepassing zijn.

21.8. De volgende factor kan bijdragen tot een lager risico:

• a) indien de overdracht afkomstig is van of verzonden wordt naar een cryptoactiva-account die of een distributed-ledger-adres dat wordt gehost door een CASP of een aanbieder van cryptoactivadiensten, niet zijnde een bij Verordening (EU) 2023/1114 gereguleerde CASP, in een jurisdictie waar sprake is van een laag ML/TF-risico.

Distributiekanaalgebonden risicofactoren

21.9. De volgende factoren kunnen bijdragen tot een hoger risico:

• a) de zakelijke relatie komt tot stand door gebruik te maken van oplossingen voor de acceptatie van cliënten op afstand, die niet voldoen aan de EBA-richtsnoeren voor de acceptatie van cliënten op afstand⁹ ;
• b) er zijn geen beperkingen gesteld aan het financieringsinstrument, bijvoorbeeld in het geval van contanten, cheques of elektronischgeldproducten die profiteren van de vrijstelling van artikel 12 van Richtlijn (EU) 2015/849;
• c) de zakelijke relatie tussen de CASP en de cliënt wordt tot stand gebracht via een intermediaire aanbieder van cryptoactivadiensten zoals bedoeld in richtsnoer 9.20;
• d) de identificatie en verificatie van een cliënt wordt uitgevoerd door een aanbieder van cryptoactivadiensten die gevestigd is in een hoogrisicoland op basis van een uitbestedingsovereenkomst, overeenkomstig artikel 29 van Richtlijn (EU) 2015/849;

distributie van cryptoactiva die nog niet volledig zijn getest of die een verhoogd ML/TF-risico inhouden;

• f) de zakelijke relatie wordt aangegaan via cryptogeldautomaten, waardoor het risico als gevolg van het gebruik van contanten toeneemt.

21.10. De volgende factor kan bijdragen tot een lager risico :

• a) wanneer de CASP vertrouwen stelt in CDD-maatregelen die overeenkomstig artikel 26 van Richtlijn (EU) 2015/849 door een derde worden toegepast en wanneer die derde in de EU is gevestigd.

⁶ Verordening (EU) 2023/1114 betreffende cryptoactivamarkten en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1093/2010 en (EU) nr. 1095/2010 en Richtlijnen 2013/36/EU en (EU) 2019/1937

⁷ Verordening (EU) 2023/1114 betreffende cryptoactivamarkten en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1093/2010 en (EU) nr. 1095/2010 en Richtlijnen 2013/36/EU en (EU) 2019/1937.

⁸ Richtsnoeren voor het voorkomen van misbruik van geldmiddelen en bepaalde overmakingen van cryptoactiva voor doeleinden van witwassen en terrorismefinanciering op grond van Verordening (EU) 2023/1113, [.... gelieve hier het nummer van deze richtsnoeren in te voegen zodra deze richtsnoeren zijn vastgesteld”, momenteel in het kader van raadpleging (EBA/CP/2023/35)] (“Richtsnoeren betreffende reisregels”)

⁹ EBA-richtsnoeren voor het gebruik van oplossingen voor de acceptatie van cliënten op afstand overeenkomstig artikel 13, lid 1, van Richtlijn (EU) 2015/849 (EBA/GL/2022/15).

1. Overzicht

1.1 Referenties

1.2 Geïdentificeerde eisen

1.3 Gerelateerde standaarden

2. Geïdentificeerde eisen

3. Gerelateerde standaarden

• EBA - Published by the European Banking Authority at https://www.eba.europa.eu/