Airteagal 13 Nós imeachta i ndáil le fíorú agus aitheantas frithpháirteach an leasa dhlisteanaigh chun rochtain a fháil ar fhaisnéis maidir le húinéireacht thairbhiúil

1.   Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh eintitis atá i gceannas ar na cláir lárnacha dá dtagraítear in Airteagal 10 bearta chun a fhíorú go bhfuil an leas dlisteanach dá dtagraítear in Airteagal 12 ann ar bhonn na ndoiciméad, na faisnéise agus na sonraí a gheofar ón duine nádúrtha nó dlítheanach atá ag iarraidh rochtain a fháil ar an gclár lárnach (‘iarratasóir’) agus, i gcás inar gá, ar bhonn faisnéis atá ar fáil dóibh de bhun Airteagal 12(3).

2.   Cinnfear an ann do leas dlisteanach chun rochtain a fháil ar fhaisnéis maidir le húinéireacht thairbhiúil tríd an méid seo a leanas a chur san áireamh:

3.   I gcás ina n-iarrfaidh duine a ndearna clár lárnach Ballstáit eile fíorú cheana féin ar a leas dlisteanach rochtain a fháil ar fhaisnéis maidir le húinéireacht thairbhiúil faoi cheann de na catagóirí a leagtar amach in Airteagal 12(2), an chéad fhomhír, rochtain a fháil ar fhaisnéis, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar clár lárnach Ballstát eile fíorú an choinníll a leagtar síos i mír 2, pointe (a), den Airteagal seo a chomhlíonadh trí chruthúnas a bhailiú maidir leis an leas dlisteanach arna eisiúint ag clár lárnach an Bhallstáit eile sin.

Féadfaidh na Ballstáit an nós imeachta a leagtar amach sa chéad fhomhír den mhír seo a chur i bhfeidhm maidir leis na catagóirí breise arna sainaithint ag Ballstáit eile de bhun Airteagal 12(2), an dara fomhír.

4.   Áiritheoidh na Ballstáit go bhfíoróidh eintitis atá i gceannas ar na cláir lárnacha céannacht na n-iarratasóirí aon uair a bheidh rochtain acu ar na cláir. Chuige sin, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh próisis leordhóthanacha ar fáil chun céannacht an iarratasóra a fhíorú, lena n-áirítear trí úsáid modhanna ríomh-shainaitheantais agus seirbhísí iontaoibhe cáilithe ábhartha a cheadú mar a leagtar amach i Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (39).

5.   Chun críocha mhír 2, pointe (a), áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh sásraí ar bun sna cláir lárnacha chun rochtain leantach a thabhairt do dhaoine a bhfuil leas dlisteanach acu rochtain a fháil ar fhaisnéis maidir le húinéireacht thairbhiúil gan gá le measúnú a dhéanamh ar a bhfeidhm ná ar a ngairm aon uair a bheidh rochtain á fáil acu ar an bhfaisnéis.

6.   Ón 10 Samhain 2026, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh na heintitis atá i gceannas ar na cláir lárnacha an fíorú dá dtagraítear i mír 1 agus go dtabharfaidh siad freagra don iarratasóir laistigh de 12 lá oibre.

De mhaolú ar an gcéad fhomhír, i gcás líon ard tobann iarrataí ar rochtain a fháil ar fhaisnéis maidir le húinéireacht thairbhiúil de bhun an Airteagail seo, féadfar síneadh 12 lá oibre a chur leis an sprioc-am chun freagra a thabhairt don iarratasóir. Más rud é, tar éis don síneadh dul in éag, go bhfuil líon na n-iarrataí a thagann isteach fós ard, féadfar síneadh 12 lá oibre bhreise a chur leis an sprioc-am sin.

Tabharfaidh na Ballstáit fógra tráthúil don Choimisiún maidir le haon síneadh dá dtagraítear sa dara mhír.

I gcás ina gcinneann eintitis atá i gceannas ar chláir lárnacha rochtain a thabhairt ar fhaisnéis maidir le húinéireacht thairbhiúil, eiseoidh siad deimhniú lena ndeonófar rochtain ar feadh 3 bliana. Tabharfaidh eintitis atá i gceannas ar chláir lárnacha freagra ar aon iarraidh a dhéanfaidh an duine céanna ina dhiaidh sin ar fhaisnéis maidir le húinéireacht thairbhiúil a rochtain laistigh de 7 lá oibre.

7.   Áiritheoidh na Ballstáit nach ndiúltóidh eintitis atá i gceannas ar chláir lárnacha iarraidh ar rochtain ar fhaisnéis maidir le húinéireacht thairbhiúil ach amháin ar cheann amháin de na forais seo a leanas:

Áiritheoidh na Ballstáit go bhféachfaidh na heintitis atá i gceannas ar chláir lárnacha an bhféadfaí faisnéis bhreise nó doiciméid bhreise a iarraidh ar an iarratasóir sula ndiúltófaí d’iarraidh ar rochtain ar na forais a liostaítear i bpointí (a), (b), (c) agus (e) den chéad fhomhír. I gcás ina n- iarrfaidh eintitis atá i gceannas ar chláir lárnacha faisnéis bhreise, cuirfear síneadh 7 lá oibre leis an sprioc-am chun freagra a thabhairt.

8.   I gcás ina ndiúltóidh eintitis atá i gceannas ar chláir lárnacha rochtain a thabhairt ar fhaisnéis de bhun mhír 7, ceanglóidh na Ballstáit go gcuirfidh siad an t-iarratasóir ar an eolas faoi na cúiseanna leis an diúltú agus faoina gceart chun sásaimh. Déanfaidh an t-eintiteas atá i gceannas ar an gclár lárnach doiciméadú ar na céimeanna a glacadh chun measúnú a dhéanamh ar an iarraidh agus chun faisnéis bhreise a fháil de bhun mhír 7, an dara fomhír.

Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh eintitis atá i gceannas ar chláir lárnacha in ann rochtain a chúlghairm i gcás ina dtagann aon cheann de na forais a liostaítear i mír 7 chun bheith ann nó i gcás ina dtagann sé chun bheith’ ar an eolas ag an eintiteas atá i gceannas ar an gclár lárnach tar éis an rochtain sin a bheith deonaithe, lena n-áirítear, i gcás inarb ábhartha, ar bhonn cúlghairme arna déanamh ag clár lárnach i mBallstát eile.

9.   Áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil leigheasanna breithiúnacha nó riaracháin curtha ar bun acu chun agóid a dhéanamh i gcoinne dhiúltú nó chúlghairm na rochtana de bhun mhír 7.

10.   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh eintitis atá i gceannas ar chláir lárnacha in ann an fheidhm nó an ghairm a shainaithnítear faoi mhír 2, pointe (a), a fhíorú arís ó am go ham agus in aon chás tráth nach luaithe ná 12 mhí tar éis rochtain a dheonú, ach amháin má tá forais réasúnacha ag an eintiteas atá i gceannas ar an gclár lárnach lena chreidiúint nach ann don leas dlisteanach a thuilleadh.

11.   Ceanglóidh na Ballstáit ar dhaoine dár deonaíodh rochtain de bhun an Airteagail seo fógra a thabhairt don eintiteas atá i gceannas ar an gclár lárnach faoi athruithe a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le scor de leas dlisteanach bailí, lena n-áirítear athruithe a bhaineann lena bhfeidhm nó lena ngairm.

12.   Féadfaidh na Ballstáit a roghnú faisnéis maidir le húinéireacht thairbhiúil atá á coimeád ina gcláir lárnacha a chur ar fáil do na hiarratasóirí ar tháille a íoc, a bheidh teoranta don mhéid a bhfuil fíorghá leis chun na costais a chumhdach a bhaineann le cáilíocht na faisnéise atá á coimeád sna cláir sin a áirithiú agus leis an bhfaisnéis a chur ar fáil. Bunófar na táillí sin ar bhealach nach mbainfear an bonn den rochtain éifeachtach ar an bhfaisnéis atá á coimeád sna cláir lárnacha sin.