RIALACHÁN (AE) 2024/2803 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE an 23 Deireadh Fómhair 2024 maidir le cur chun feidhme an Aerspáis Eorpaigh Aonair (athmhúnlú) (Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

(1)

Rinneadh Rialachán (CE) Uimh. 549/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), Rialachán (CE) Uimh. 550/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) agus Rialachán (CE) Uimh. 551/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5) a leasú go substaintiúil. Ós rud é go bhfuil tuilleadh leasuithe le déanamh ar na Rialacháin, ba cheart iad a athmhúnlú ar mhaithe le soiléireacht.

(2)

Ós rud é gur ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle an chéad phacáiste reachtaíochta maidir leis an Aerspás Eorpach Aonair, eadhon, Rialacháin (CE) Uimh. 549/2004, (CE) Uimh. 550/2004, (CE) Uimh. 551/2004, agus (CE) Uimh. 552/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6), leagadh síos bonn daingean dlí i gcomhair córas bainistíochta aerthráchta (BAT) atá comhleanúnach, idir-inoibritheach agus sábháilte. Le glacadh an dara pacáiste, eadhon, Rialachán (CE) Uimh. 1070/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7), rinneadh tionscnamh an Aerspáis Eorpaigh Aonair a neartú a thuilleadh trí choincheapa ‘scéim feidhmíochta’ agus ‘Bainisteoir Gréasáin’ a thabhairt isteach chun feidhmíocht an ghréasáin Eorpaigh BAT a fheabhsú a thuilleadh. Rinneadh Rialachán (CE) Uimh. 552/2004 a aisghairm le Rialachán (AE) 2018/1139 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8), mar gur ionchorpraíodh na rialacha is gá maidir le hidir-inoibritheacht córas, comhdhamhnaí agus nósanna imeachta BAT i Rialachán (AE) 2018/1139.

(3)

Chun na hathruithe a tugadh isteach le Rialachán (AE) 2018/1139 a chur san áireamh, is gá an Rialachán seo a ailíniú leis an Rialachán sin agus an Rialachán sin a leasú.

(4)

Rialacha mionsonraithe maidir le húsáid an aerspáis, forálacha oibríochtúla maidir le seirbhísí agus nósanna imeachta san aerloingseoireacht agus rialacha agus nósanna imeachta maidir le dearadh struchtúr aerspáis, rialaítear iad faoi Rialachán (AE) 2018/1139, ach ba cheart aicmiú an aerspáis a rialáil faoin Rialachán seo.

(5)

In Airteagal 1 den Choinbhinsiún um Eitlíocht Shibhialta Idirnáisiúnta, a síníodh in Chicago an 7 Nollaig 1944 (‘Coinbhinsiún Chicago’), aithníonn na Stáit Chonarthacha go bhfuil ‘ceannas iomlán agus eisiach ag gach stát ar an aerspás os cionn a chríche’. Is laistigh de chreat an cheannais sin a dhéanann Ballstáit an Aontais, faoi réir na gcoinbhinsiún idirnáisiúnta is infheidhme, cumhachtaí údaráis phoiblí a fheidhmiú agus iad ag rialú aerthráchta.

(6)

Níor cheart don Rialachán seo difear a dhéanamh do cheart agus freagrachtaí na mBallstát faoi Choinbhinsiún Chicago.

(7)

Chun an comhbheartas iompair a chur chun feidhme, tá gá le córas aeriompair éifeachtúil chun go mbeifear in ann seirbhísí aeriompair a oibriú ar bhealach sábháilte, rialta agus inbhuanaithe, rud a dhéanfaidh úsáid an aerspáis agus ar acmhainneacht a optamú, a rannchuideoidh le hinbhuaine na heitlíochta, agus a éascóidh saorghluaiseacht earraí, daoine agus seirbhísí.

(8)

Is gá an ghné dhaonna a chur san áireamh nuair atá na spriocanna a bhaineann le caighdeáin sábháilteachta aerthráchta a mhéadú agus feidhmíocht fhoriomlán BAT agus seirbhísí aerloingseoireachta (SAL) don aerthrácht ginearálta san Eoraip a fheabhsú á saothrú go comhuaineach. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit seasamh leis na prionsabail a ghabhann le ‘cultúr cóir’. Ba cheart tuairimí agus moltaí Grúpa Saineolaithe an Choimisiúin maidir le gné dhaonna an Aerspáis Eorpaigh Aonair a bunaíodh le Cinneadh (AE) 2023/2109 ón gCoimisiún (9) a mheas agus a chur san áireamh.

(9)

Tá feabhsúcháin i bhfeidhmíocht aeráide agus chomhshaoil BAT ina rannchuidiú freisin chun na cuspóirí atá i gComhaontú Pháras, i Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10), sna conclúidí ón gComhairle maidir leis an Straitéis um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste ón gCoimisiún agus sa Chlár Oibre Digiteach don Eoraip a bhaint amach, go háirithe trí astaíochtaí eitlíochta a laghdú.

(10)

Thiocfadh méadú ar éifeachtúlacht breosla agus laghdófaí astaíochtaí dá mbainfí úsáid níos éifeachtúla as an aerspás, rud a d’fhágfadh go mbeadh níos mó roghanna ann maidir leis na ruthaig eitilte is fearr. Ba cheart gnéithe éagsúla aeráide agus comhshaoil a chur san áireamh freisin agus ruthaig eitilte agus próifílí eitilte á n-optamú, chun astaíochtaí agus truailleáin aeir a laghdú. Ba cheart modheolaíocht a fhorbairt maidir le conas na gnéithe éagsúla sin agus a n-idirthuilleamaíochtaí a chur san áireamh, go háirithe agus táscairí feidhmíochta á ndearadh.

(11)

Is acmhainn choiteann é an t-aerspás do gach catagóir úsáideoirí, agus ní mór dóibh uile é a úsáid ar bhealach solúbtha chun an chothroime agus an trédhearcacht a áirithiú, agus riachtanais slándála agus cosanta na mBallstát mar aon lena ngealltanais laistigh d’eagraíochtaí idirnáisiúnta á gcur san áireamh ag an am céanna.

(12)

In 2004, ghlac na Ballstáit ráiteas ginearálta maidir le cúrsaí míleata a bhaineann leis an Aerspás Eorpach Aonair (11), ráiteas a d’athdhearbhaigh siad ó shin. De réir an ráitis sin, ba cheart do na Ballstáit, go háirithe, feabhas a chur ar an gcomhar idir lucht sibhialta/míleata agus, má mheasann na Ballstáit uile lena mbaineann gá a bheith leis agus go feadh an mhéid a mheasann siad gá a bheith leis, comhar a éascú idir a gcuid fórsaí armtha ó thaobh cúrsaí bainistíochta aerthráchta de.

(13)

Cinntí a bhaineann lena bhfuil in oibríochtaí agus oiliúint mhíleata, lena raon feidhme agus lena ndéanamh, ní thagann siad faoi inniúlacht an Aontais faoi Airteagal 100(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

(14)

Le hAirteagal 9a de Rialachán (CE) Uimh. 550/2004, rinneadh foráil maidir leis na Ballstáit chun bloic feidhme aerspáis a bhunú d’fhonn feabhas a chur ar an gcomhar idir soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta chun feidhmíocht a fheabhsú agus sineirgí a chruthú, agus is leis a rinneadh na bloic aerspáis sin a rialáil. Féadfaidh na Ballstáit an comhar agus an comhordú a choinneáil ar bun laistigh de na bloic aerspáis sin arna mbunú roimhe seo d’fhonn feidhmíocht an ghréasáin bainistíochta aerthráchta laistigh den Aerspás Eorpach Aonair a chothú, go háirithe trí phleananna feidhmíochta comhpháirteacha a thíolacadh, go háirithe ar choinníoll nach ndéanfadh sé sin difear do chur chun feidhme éifeachtúil an Rialacháin seo.

(15)

Ba cheart do na Ballstáit údarás maoirseachta náisiúnta a ainmniú chun na cúraimí a shanntar don údarás sin faoin Rialachán seo a ghlacadh chucu féin. Ionas go n-áiritheofar maoirseacht chomhsheasmhach fhónta ar sholáthar seirbhísí ar fud na hEorpa, ba cheart ráthaíocht a bheith ag na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta maidir le neamhspleáchas leordhóthanach agus acmhainní leordhóthanacha a bheith acu. Go háirithe, ba cheart do mhaoiniú na n-údarás sin a neamhspleáchas a ráthú agus ba cheart a cheadú dóibh feidhmiú i gcomhréir le prionsabail na cothroime, na trédhearcachta, an neamh-idirdhealaithe agus na comhréireachta. Níor cheart dó sin cosc a chur ar údarás maoirseachta náisiúnta a nascadh le húdarás rialála eile, mar shampla an t-údarás inniúil náisiúnta nó an t-údarás iomaíochta náisiúnta, má chomhlíonann an comhúdarás na ceanglais neamhspleáchais agus ar choinníoll go ndéantar na cinntí a bhaineann leis na cúraimí a thugtar don údarás maoirseachta náisiúnta faoin Rialachán seo go neamhspleách ar chúraimí eile a thugtar don chomhúdarás.

(16)

Ba cheart dó na nósanna imeachta iomchuí chun foireann na n-údarás maoirseachta náisiúnta a cheapadh rannchuidiú le ráthú neamhspleáchas na n-údarás sin. Ba cheart d’fhoireann na n-údarás maoirseachta náisiúnta gníomhú go neamhspleách, go háirithe trí choinbhleachtaí leasa a sheachaint idir sholáthar seirbhísí aerloingseoireachta agus chur i gcrích a gcúraimí. Leis na rialacha maidir le coinbhleachtaí leasa do bhaill foirne agus do dhaoine a dhéanann cinntí lena bhfeidhmítear na cumhachtaí a shainmhínítear sa Rialachán seo, ba cheart cosc a chur freisin ar choinbhleachtaí leasa a d’fhéadfadh eascairt as a sannadh gníomhach d’údarás maoirseachta náisiúnta i dtaca le post nua in eintiteas rialáilte don tréimhse díreach tar éis dheireadh a sannta don údarás maoirseachta náisiúnta sin.

(17)

Ba cheart nósanna imeachta a chur ar bun chun comhar agus malartú faisnéise a áirithiú idir an t-údarás maoirseachta náisiúnta agus an t-údarás inniúil náisiúnta d’fhonn cur i bhfeidhm cuí an Rialacháin seo a áirithiú.

(18)

Maidir leis na ceanglais i dtaca le deimhniú a dheonú i ndáil le stóinseacht airgeadais, dliteanas, cumhdach árachais agus úinéireacht agus struchtúr eagraíochtúil, tá nasc láidir acu sin leis na ceanglais sábháilteachta agus slándála chun seirbhísí a sholáthar agus leis an maoirseacht oibríochtúil agus theicniúil a bhíonn le déanamh ag údarás inniúil náisiúnta. Maidir le gníomhaíochtaí deimhniúcháin, maoirseachta agus forfheidhmiúcháin a bhaineann leis na ceanglais i ndáil le stóinseacht airgeadais, dliteanas, cumhdach árachais, úinéireacht agus struchtúr eagraíochtúil a liostaítear i bpointe 7 d’Iarscríbhinn VIII a ghabhann le Rialachán (AE) 2018/1139, ba cheart do na Ballstáit a bpróisis riaracháin a shocrú i gcomhréir lena socruithe náisiúnta chun a áirithiú go gcuirfear cúraimí na n-údarás inniúil náisiúnta agus maoirseachta i gcrích go cuí agus go héifeachtúil.

(19)

Tá ról lárnach ag na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta i gcur chun feidhme an Aerspáis Eorpaigh Aonair agus ba cheart dóibh, dá bhrí sin, comhoibriú le chéile chun malartú faisnéise a éascú maidir lena gcuid oibre agus le prionsabail chinnteoireachta, dea-chleachtais agus nósanna imeachta maidir le cur chun feidhme an Rialacháin seo chomh maith a chumasú agus cur chuige comhchoiteann a fhorbairt, lena n-áirítear trí chomhar feabhsaithe ar leibhéal réigiúnach. Ba cheart an comhar sin a dhéanamh ar bhonn rialta i gcomhthéacs an Bhoird um Chomhar na nÚdarás Maoirseachta Náisiúnta.

(20)

Is uirlis thábhachtach é an comhar idir soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta chun feidhmíocht fhoriomlán an chórais Eorpaigh BAT a fheabhsú agus ba cheart é a spreagadh.

(21)

Ba cheart soláthraí seirbhísí aerloingseoireachta a bheith in ann seirbhísí a thairiscint san Aontas faoi choinníollacha neamh-idirdhealaitheacha i gcás ina bhfuil deimhniú nó dearbhú ina sheilbh aige de bhun Airteagal 41 de Rialachán (AE) 2018/1139.

(22)

I gcomhréir le hAirteagal 2(5) de Rialachán (AE) 2018/1139, agus faoi réir na gcoinníollacha a leagtar amach ann, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a cheadú don arm na seirbhísí aerloingseoireachta dá dtagraítear in Airteagal 2(3), pointe (c) de Rialachán (AE) 2018/1139 atá faoina bhfreagracht a sholáthar gan deimhniú i gcás ina gcuireann an t-arm seirbhísí den sórt sin ar fáil go príomha do ghluaiseachtaí aerárthaí seachas d’aerthrácht ginearálta. Sna cásanna sin, ba cheart don Bhallstát lena mbaineann an Coimisiún agus na Ballstáit uile a chur ar an eolas faoina chinneadh.

(23)

Leis an Rialachán seo, ní éilítear go ndéanfar comharthaí arna soláthar ag Córais Dhomhanda Loingseoireachta Satailíte (GNSS) a dheimhniú.

(24)

Níor cheart aon idirdhealú a bheith ann idir úsáideoirí aerspáis maidir le seirbhísí aerloingseoireachta coibhéiseacha a sholáthar.

(25)

Ba cheart seirbhísí aerthráchta a sholáthar ar bhonn eisiach. Ba cheart soláthraithe na seirbhísí sin a bheith faoi réir ainmniú agus ceanglais maidir le leas an phobail. I ndáil leis sin, ba cheart a chur san áireamh nach bhfuil soláthar seirbhísí aerthráchta a bhfuil baint acu le feidhmiú cumhachtaí údaráis phoiblí agus nach de chineál eacnamaíocha iad faoi réir chur i bhfeidhm rialacha an Chonartha maidir le hiomaíocht.

(26)

Ba cheart a chur san áireamh sa phróiseas ainmniúcháin gur gá leanúnachas seirbhíse a bheith ag soláthraithe seirbhísí aerthráchta agus nach mór dóibh pleanáil infheistíochta fadtéarmaí a dhéanamh. D’ainneoin an mhéid thuas, ceanglaítear le comhthéacs mearathraitheach na haerloingseoireachta go ndéanfar faireachán ar chearta agus oibleagáidí na soláthraithe seirbhísí aerthráchta ainmnithe chun a áirithiú go leanfaidh na cearta agus na hoibleagáidí sin de bheith infheidhme go hiomlán agus go gcomhlíonfar na hoibleagáidí sin. I gcás ina measann na Ballstáit gur gá próiseas ainmniúcháin nua a sheoladh i gcomhthéacs a bhfaireacháin, ba cheart dóibh a bheith in ann an soláthraí seirbhísí aerthráchta céanna a ainmniú, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta.

(27)

Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú nach gcuirfear cosc faoina ndlí náisiúnta ar sholáthraí seirbhísí aerthráchta a ainmniú ar an bhforas, go háirithe, go bhfuil a phríomháit ghnó ag an soláthraí seirbhísí lena mbaineann i mBallstát eile nó gur le náisiúnaigh de chuid an Bhallstáit sin é nó í i gcás ina gcuireann cur i bhfeidhm an dlí náisiúnta sin srian gan údar ar an tsaoirse seirbhísí a sholáthar nó ar an tsaoirse bhunaíochta, agus ba cheart an srian sin a mheasúnú ar bhonn gach cáis faoi leith i bhfianaise na n-imthosca ábhartha uile.

(28)

Féadfaidh soláthraithe seirbhísí aerthráchta seirbhísí cumarsáide, loingseoireachta agus faireachais (CLF), seirbhísí faisnéise aerloingseoireachta (SFA), seirbhísí sonraí aerthráchta (SSA) nó seirbhísí meitéareolaíocha (SManna) a fháil i gcásanna nár ainmnigh na Ballstáit soláthraí SManna, faoi dhálaí an mhargaidh, nó faoi chineálacha eile comhaontuithe nach bhfuil feidhm ag Treoir 2014/24/AE (12) ná ag Treoir 2014/25/AE (13) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle ina leith, agus cásanna sonracha á gcur san áireamh mar shampla gan réitigh a bheith ar fáil ar an margadh agus breithnithe a bhaineann le leas an phobail. Féadfaidh na Ballstáit a cheadú d’oibreoirí aerfoirt nó do ghrúpa oibreoirí aerfoirt seirbhísí aerthráchta críochfoirt le haghaidh rialú aeradróim nó seirbhísí aerthráchta le haghaidh rialú ascnaimh a fháil faoi dhálaí an mhargaidh.

(29)

I gcás ina bhfaightear seirbhísí aerthráchta críochfoirt le haghaidh rialú aeradróim agus rialú ascnaimh, níor cheart iad a bheith faoi réir na scéime feidhmíochta chun spriocanna a shocrú a leagtar amach sa Rialachán seo. Mar sin féin, ba cheart do na soláthraithe seirbhísí sonraí a sholáthar maidir le feidhmíocht na seirbhísí aerloingseoireachta. I gcás ina bhfaightear seirbhísí aerthráchta le haghaidh rialú aeradróim agus rialú ascnaimh, ba cheart ceanglais maidir le cáilíocht seirbhíse a bheith san áireamh sna ceanglais theicniúla sna sonraíochtaí tairisceana.

(30)

Ba cheart do sholáthraithe seirbhísí aerloingseoireachta cuntais ar leithligh a choinneáil le haghaidh gach seirbhíse aerloingseoireachta mar a bheadh de cheangal orthu dá ndéanfadh gnólachtaí ar leithligh na seirbhísí sin, d’fhonn idirdhealú, tras-fhóirdheonú agus saobhadh iomaíochta a sheachaint.

(31)

I gcás inarb infheidhme, ba cheart soláthar seirbhísí aerloingseoireachta a dhéanamh i gcomhréir le Treoracha 2014/24/AE agus 2014/25/AE, agus i gcomhréir le prionsabail na córa comhionainne, an neamh-idirdhealaithe agus na trédhearcachta mar aon leis na forálacha is infheidhme den Chonradh, go háirithe rialacha an Chonartha maidir leis an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar agus an tsaoirse bhunaíochta. Ba cheart na nósanna imeachta tairisceana maidir le soláthar na seirbhísí a dhearadh chun go gcuirfear ar a gcumas do sholáthraithe iomaíocha rannpháirtíocht éifeachtach a ghlacadh sna nósanna imeachta sin, lena n-áirítear trí iomaíocht a athoscailt go rialta.

(32)

Chun bainistíocht tráchta a dhéanamh ar aerárthaí gan foireann, is gá seirbhísí coiteanna faisnéise (SCFanna) a bheith ar fáil. I gcás ina gcuireann soláthraí aonair SCF arna ainmniú ag an mBallstát SCFanna ar fáil i leith aerspás U-Space sonrach, ba cheart praghsanna SCFanna a rialáil chun na costais a bhaineann leis an mbainistíocht tráchta sin a shrianadh. Dá bhrí sin, ba cheart praghsanna SCFanna a bheith bunaithe ar chostas agus ar uasmharcáil réasúnta chun brabús a dhéanamh, agus ba cheart iad a bheith faoi réir fhormheas na n-údarás maoirseachta náisiúnta. I gcás nach soláthraíonn soláthraí aonair SCF SCFanna, ba cheart an SCF aonair a sholáthar saor in aisce. Chun soláthar na seirbhíse a chumasú, ba cheart rochtain ar na sonraí oibríochtúla ábhartha a thabhairt do sholáthraithe SCFanna ar théarmaí cothroma, réasúnacha agus neamh-idirdhealaitheacha.

(33)

Tá infhaighteacht sonraí oibríochtúla ábhartha i ndáil le haerthrácht ginearálta fíor-riachtanach chun soláthar solúbtha seirbhísí sonraí aerthráchta, ar bhonn trasteorann agus ar fud an Aontais, a chumasú. Dá bhrí sin, ba cheart na sonraí sin a chur ar fáil, ar théarmaí cothroma, réasúnacha agus neamh-idirdhealaitheacha, do gheallsealbhóirí ábhartha, lena n-áirítear d’eintitis a bhfuil sé cruthaithe go bhfuil sé ar intinn acu seirbhísí aerloingseoireachta a sholáthar. Cruinneas na faisnéise lena n-áirítear maidir le stádas aerspáis agus cásanna sonracha aerthráchta agus dáileadh tráthúil na faisnéise sin ar rialaitheoirí sibhialta agus míleata, bíonn tionchar díreach aige sin ar shábháilteacht agus ar éifeachtúlacht oibríochtaí, lena n-áirítear éifeachtúlacht chomhshaoil eitiltí. Tá rochtain thráthúil ar fhaisnéis atá cothrom le dáta maidir le stádas aerspáis fíor-riachtanach do gach páirtí ar mian leis leas a bhaint as struchtúir aerspáis a chuirtear ar fáil agus a bpleananna eitilte á gcomhdú nó á n-athchomhdú aige.

(34)

Níor cheart feidhm a bheith ag na scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe maidir le seirbhísí aerloingseoireachta críochfoirt a sholáthraítear ag aerfoirt ina ndéantar níos lú ná 80 000 gluaiseacht aeriompair lena ngabhann rialacha um eitiltí de réir uirlisí in aghaidh na bliana. Is beag breisluach a bheadh ag baint le spriocanna feidhmíochta a shocrú le haghaidh na seirbhísí sin toisc go mbeadh na spriocanna sin gar do nialas i bhformhór na gcásanna. Thairis sin, dá gcuirfí na seirbhísí sin faoi bhráid na scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe arna gcur ar bun leis an Rialachán seo, bheadh ualach díréireach riaracháin agus airgeadais ann i gcomparáid leis na tairbhí a bhfuil coinne leo i dtéarmaí feabhas a chur ar fheidhmíocht agus cáilíocht seirbhíse níos fearr. Mar sin féin, féadfaidh na Ballstáit a chinneadh go bhfuil na seirbhísí aerloingseoireachta críochfoirt sin faoi réir na scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe.

(35)

Níor cheart airm a sholáthraíonn seirbhísí aerloingseoireachta go príomha do ghluaiseachtaí aerárthaí seachas aerthrácht ginearálta, lena n-áirítear a maoiniú, a bheith faoi réir na scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe a chuirtear ar bun leis an Rialachán seo. Dá bhrí sin, níor cheart costais a seirbhísí a mheas mar chostais arna gcinneadh faoin Rialachán seo. Mar sin féin, féadfaidh na Ballstáit a chinneadh na scéimeanna sin a chur i bhfeidhm maidir le hairm sholáthraíonn na seirbhísí sin. Ba cheart feidhm a bheith ag na scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe maidir le hairm a sholáthraíonn seirbhísí aerloingseoireachta go príomha don aerthrácht ginearálta.

(36)

Leis na scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe, ba cheart a áirithiú go n-oibreoidh an córas Eorpach BAT ar bhealach éifeachtúil, inbhuanaithe agus leanúnach; tá sé beartaithe i ngeall ar na scéimeanna sin go ndéanfar seirbhísí aerloingseoireachta a sholáthraítear faoi dhálaí seachas dálaí an mhargaidh níos éifeachtúla ó thaobh costais de agus go gcuirfidh siad cáilíocht seirbhíse níos fearr chun cinn. Chuige sin, ba cheart dreasachtaí ábhartha agus iomchuí a áireamh iontu. I bhfianaise an chuspóra sin, níor cheart don scéim feidhmíochta seirbhísí arna soláthar faoi dhálaí an mhargaidh a chumhdach. Ba cheart don scéim feidhmíochta na seirbhísí aerloingseoireachta uile a sholáthraíonn nó a fhaigheann soláthraí seirbhísí aerthráchta ó sholáthraithe seirbhísí eile a chumhdach, lena n-áirítear nuair a sholáthraíonn an soláthraí seirbhísí sin seirbhísí aerloingseoireachta agus seirbhísí aerthráchta.

(37)

Féadfaidh na Ballstáit pleananna feidhmíochta comhpháirteacha a fhorbairt le haghaidh seirbhísí aerloingseoireachta arb é is aidhm dóibh leibhéal feidhmíochta na bainistíochta aerthráchta a fheabhsú thar an leibhéal a bheadh indéanta ar bhonn Ballstáit aonair, lena gcumhdófaí, ar a laghad, fad na tréimhse tagartha; ba cheart do na Ballstáit sprioc chomhpháirteach amháin ar a laghad mar aon le tionscnaimh chomhpháirteacha maidir le comhar trasteorann a áireamh sna pleananna comhpháirteacha sin, agus breithniú á dhéanamh ag an am céanna ar an mbreisluach a bhaineann le spriocanna comhpháirteacha eile a shocrú, soláthar comhpháirteach a dhéanamh agus rialachas comhpháirteach a bhunú.

(38)

Agus gníomhartha cur chun feidhme á nglacadh aige chun scéimeanna dreasachta a leagan amach, ba cheart don Choimisiún infheidhmeacht na scéimeanna sin a shainiú i gcásanna ina dtéann soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta thar na spriocanna feidhmíochta ceangailteacha ábhartha le haghaidh seirbhísí aerloingseoireachta le linn na tréimhse tagartha nó i gcásanna nach gcomhlíonann siad na spriocanna sin. Gan dochar do na bearta atá le cur chun feidhme ag an soláthraí seirbhísí aerthráchta chun tionchar teagmhas den sórt sin a mhaolú, ba cheart aird chuí a thabhairt sna critéir infheidhmeachta ar theagmhais nach féidir a thuar agus teagmhais shuntasacha nach bhfuil smacht ag an soláthraí seirbhísí aerthráchta orthu. Chun cáilíocht seirbhíse níos fearr a chur chun cinn, ba cheart dreasachtaí ábhartha iomchuí a áireamh sna scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe sin. Ba cheart dreasachtaí airgeadais a shocrú d’fhonn feidhmíocht seirbhísí aerloingseoireachta níos fearr a chothú ar bhealach cothrom trí fheidhmíocht iarbhír a chúiteamh nó pionós a ghearradh ina leith i ndáil le spriocanna feidhmíochta ceangailteacha.

(39)

Maidir leis na hioncaim a thagann as na muirir a fhorchuirtear ar úsáideoirí aerspáis, féadfaidh barrachas airgeadais nó caillteanais airgeadais a bheith mar thoradh orthu sin do sholáthraithe seirbhísí aerloingseoireachta de bharr chur i bhfeidhm na scéimeanna dreasachta agus na sásraí roinnte rioscaí.

(40)

Ba cheart Bord Athbhreithnithe Feidhmíochta (BAF) a bhunú chun comhairle agus cúnamh a thabhairt don Choimisiún maidir le cur chun feidhme na scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe. Ach BAF a chur ar bun, ba cheart ráthú a bheith ann go gcuirfear a chúraimí i gcrích leis an saineolas agus leis an neamhspleáchas is gá ar leasanna poiblí nó príobháideacha, agus go mbeidh sé in ann brath ar acmhainní tiomnaithe. Ba cheart BAF a chur in ionad an Chomhlachta Athbhreithnithe Feidhmíochta arna bhunú faoi Airteagal 11(2) de Rialachán 549/2004 agus teacht i gcomharbas air.

(41)

Ba cheart do rúnaíocht arna soláthar ag an gCoimisiún tacú le BAF. Chun ábhar agus treoshuíomhanna na dtuairimí, na moltaí, na dtuarascálacha agus an ábhair threoraigh ó BAF a ullmhú, ba cheart don rúnaíocht gníomhú gan aon treoracha a ghlacadh seachas ó BAF féin chun a chur ar chumas BAF a ról comhairleach a chomhlíonadh agus neamhspleáchas BAF a áirithiú. Ba cheart gurb é príomhchúram na rúnaíochta rannchuidiú le BAF agus a chúraimí á bhfeidhmiú go neamhspleách aige.

(42)

Tá foireann na rúnaíochta faoi réir na rialacha maidir le rúndacht ghairmiúil agus maidir le coinbhleacht leasa a áirítear i Rialacháin Foirne Oifigigh an Aontais Eorpaigh agus Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile an Aontais, a leagtar síos i Rialachán (CE, Euratom, CEGC) Uimh. 259/68 (14), lena n-áirithítear a neamhspleáchas. Ba cheart an próiseas roghnúcháin agus na critéir incháilitheachta a mhionsonrú i ngníomh cur chun feidhme, nár cheart ceapachán comhaltaí sonracha BAF a bheith san áireamh ann ná an ceapachán sin a bheith faoi réir fhormheas na mBallstát ar bhealach ar bith.

(43)

I bhfianaise na n-eilimintí trasteorann agus gréasáin is gné dhílis de sholáthar seirbhísí aerloingseoireachta, ba cheart feidhmíocht faoi bhealach a mheasúnú de réir spriocanna feidhmíochta uile-Aontais.

(44)

Leis na spriocanna náisiúnta maidir le soláthar seirbhísí aerloingseoireachta críochfoirt, ba cheart feabhsuithe ar fheidhmíocht na seirbhísí sin a spreagadh le himeacht ama agus cur chuige geata go geata a chumasú chun seirbhísí aerloingseoireachta a rialáil.

(45)

Ba cheart cúraimí atá sainithe go soiléir a bheith ar na Ballstáit, ar na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta agus ar an gCoimisiún sna scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe, go háirithe i dtaca leis na pleananna feidhmíochta a ullmhú, na pleananna sin a fhormheas agus faireachán a dhéanamh ar fheidhmíocht na soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta.

(46)

Ba cheart do phríomhréimse feidhmíochta na haeráide agus an chomhshaoil aghaidh a thabhairt ar thionchar na heitlíochta ar an aeráid agus ar an gcomhshaol a bhféadfadh tionchar a bheith ag soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta orthu, go háirithe na hastaíochtaí CO2. Ba cheart spriocanna feidhmíochta faoi bhealach le haghaidh gach tréimhse tagartha a bheith sna pleananna feidhmíochta, ar spriocanna iad atá comhsheasmhach leis na spriocanna feidhmíochta uile-Aontais i bpríomhréimsí feidhmíochta na haeráide agus an chomhshaoil, na hacmhainneachta agus na costéifeachtúlachta, chomh maith le spriocanna feidhmíochta críochfoirt i bpríomhréimsí feidhmíochta na hacmhainneachta agus na costéifeachtúlachta. Ar dháta glactha an Rialacháin seo, leis na sonraí atá ar fáil cheana, ní féidir príomhtháscairí feidhmíochta a bhunú, i bpríomhréimse feidhmíochta na haeráide agus an chomhshaoil, le haghaidh seirbhísí aerloingseoireachta críochfoirt ar táscairí iad atá bailí, iontaofa, intomhaiste agus lenar féidir tionchair sa réimse sin a thomhas, tionchair ar féidir leis na soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta tionchar díreach a imirt orthu. Dá bhrí sin, níor cheart é a bheith d’oibleagáid ar na Ballstáit spriocanna ceangailteacha a áireamh i bpleananna feidhmíochta le haghaidh seirbhísí aerloingseoireachta críochfoirt i bpríomhréimse feidhmíochta na haeráide agus an chomhshaoil ach amháin tar éis don Choimisiún a bheith in ann na príomhtháscairí feidhmíochta a chomhlíonann na coinníollacha sin a shocrú i ngníomh cur chun feidhme. Agus spriocanna ceangailteacha feidhmíochta á socrú le haghaidh seirbhísí aerloingseoireachta críochfoirt a áirítear sa phlean feidhmíochta, ba cheart imthosca áitiúla a chur san áireamh, go háirithe ceanglais áitiúla maidir leis an mbeartas comhshaoil.

(47)

Ba cheart comhlíonadh na bhfeidhmeanna gréasáin a bheith faoi réir critéir a bhaineann go sonrach leo, ag féachaint do chineál ar leith na bhfeidhmeanna sin. Ba cheart na feidhmeanna gréasáin sin a bheith faoi réir spriocanna feidhmíochta i bpríomhréimsí feidhmíochta na haeráide agus an chomhshaoil, na hacmhainneachta agus na costéifeachtúlachta.

(48)

Ba cheart an scéim muirearaithe a chuirtear ar bun leis an Rialachán seo a bheith comhsheasmhach, inter alia, le hAirteagal 15 de Choinbhinsiún Chicago. Ba cheart an scéim sin a bheith gan dochar don fhéidearthacht atá ag na Ballstáit soláthar seirbhísí aerloingseoireachta a chumhdaítear leis an Rialachán seo a mhaoiniú trí chistí poiblí, a mhéid atá sé i gcomhréir le rialacha an Chonartha maidir leis an iomaíocht, i gcás inarb infheidhme.

(49)

Ba cheart an scéim muirearaithe a bheith bunaithe ar an bprionsabal gur cheart d’úsáideoirí aerspáis íoc as na costais arna dtabhú i ndáil le seirbhísí agus feidhmeanna a théann chun tairbhe úsáideoirí aerspáis nach gcumhdaítear ar shlí eile. D’fhéadfaí na costais i ndáil le soláthar seirbhísí aerloingseoireachta arna dtabhú ag údaráis náisiúnta na mBallstát, lena n-áirítear na húdaráis inniúla náisiúnta agus na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta chomh maith le Eurocontrol agus an Bainisteoir Gréasáin, a chur san áireamh sna costais a chinntear a bheith incháilithe le muirearú ar úsáideoirí aerspáis. Leis na muirir, ba cheart soláthar seirbhísí aerloingseoireachta atá sábháilte, éifeachtúil, éifeachtach agus inbhuanaithe a chothú d’fhonn ardleibhéal sábháilteachta agus costéifeachtúlachta a bhaint amach chomh maith leis na spriocanna feidhmíochta a chomhlíonadh agus tacú le tionchar comhshaoil na heitlíochta a laghdú ag an am céanna.

(50)

Costais a eascraíonn as Coinbhinsiún Idirnáisiúnta Eurocontrol an 13 Nollaig 1960 maidir le Comhoibriú um Shábháilteacht na hAerloingseoireachta, mar a leasaíodh go deireanach é, d’fhéadfaí iad a áireamh sna costais arna gcinneadh ós rud é go meastar go mbaineann na gníomhaíochtaí uile a chumhdaítear leis an gCoinbhinsiún sin, tráth ghlacadh an Rialacháin seo, le seirbhísí aerloingseoireachta.

(51)

Ba cheart don Choimisiún staidéar féidearthachta a dhéanamh ar an tionchar a bheidh ag modhnú muirear ar aerthrácht, soláthar seirbhísí, costais riaracháin agus geallsealbhóirí, agus ar rannchuidiú an mhodhnaithe sin chun cuspóirí an Aerspáis Eorpaigh Aonair a bhaint amach. Bunaithe ar an staidéar sin, ba cheart don Choimisiún a chinneadh cé acu ba cheart nó nár cheart gníomh cur chun feidhme a ghlacadh chun a áirithiú go gcuirfear modhnú muirear i bhfeidhm go haonfhoirmeach d’fhonn úsáideoirí aerspáis a spreagadh chun tacú le feabhsuithe ar fheidhmíocht aeráide agus chomhshaoil, go háirithe trí úsáid an ródaithe is éifeachtúla ó thaobh breosla de atá ar fáil, úsáid mhéadaithe teicneolaíochtaí tiomána glana malartacha, lena n-áirítear breoslaí malartacha inbhuanaithe, agus an leibhéal sábháilteachta is fearr is féidir á choinneáil ag an am céanna. Fiú mura nglacfaidh an Coimisiún an gníomh cur chun feidhme sin, ba cheart an ceart a bheith ag na Ballstáit muirir a mhodhnú chun soláthraithe seirbhísí aerthráchta agus úsáideoirí aerspáis a spreagadh chun tacú le feabhsuithe ar cháilíocht na seirbhíse, mar shampla acmhainneacht mhéadaithe, laghdú ar mhoilleanna agus forbairt inbhuanaithe.

(52)

I gcás géarchéim ghréasáin, mar shampla coinbhleacht gheopholaitiúil, géarchéim shláinte nó tubaiste nádúrtha, lena gcuirtear cosc ar réamhaisnéisí tráchta iontaofa a eisiúint, ba cheart don Choimisiún a bheith in ann forálacha idirthréimhseacha a ghlacadh lena n-áirítear an scéim feidhmíochta a chur ar fionraí go sealadach nó a oiriúnú go sealadach go dtí go dtiocfadh deireadh leis an ngéarchéim ghréasáin agus go mbeadh na réamhaisnéisí iontaofa nua ar fáil.

(53)

Gan dochar don nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 258 CFAE, ba cheart don Choimisiún athbhreithniú rialta a dhéanamh maidir leis an Rialachán seo a bheith á chomhlíonadh ag na Ballstáit. Agus an t-athbhreithniú sin á dhéanamh aige, ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar cé acu a bhíonn nó nach mbíonn na Ballstáit ag áirithiú go bhfuil a n-oibleagáidí á gcomhlíonadh ag na soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta.

(54)

Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le trédhearcacht chuntais na soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta, mar bhealach amháin chun tras-fhóirdheonú agus saobhadh ina dhiaidh sin a chosc.

(55)

Ba cheart d’fheidhmeanna gréasáin BAT rannchuidiú le forbairt inbhuanaithe an chórais aeriompair agus tacú le spriocanna feidhmíochta uile-Aontais a bhaint amach. Ba cheart an méid seo a leanas a bheith mar thoradh orthu: go mbainfí an úsáid is fearr is féidir as an aerspás agus as acmhainní tearca ar bhealach inbhuanaithe, éifeachtúil agus glas, go mbeidís i gcomhréir le riachtanais oibríochtúla agus bonneagar an ghréasáin Eorpaigh BAT á imscaradh agus go mbeadh tacaíocht ar fáil leo i gcás géarchéimeanna gréasáin.

(56)

Ní mór roinnt feidhmeanna gréasáin, mar shampla bainistíocht na sreibhe aerthráchta, a bheith á gcomhordú go lárnach ag comhlacht aonair amháin chun tacú le gníomhaíochtaí arna ndéanamh ag na Ballstáit agus ag na geallsealbhóirí oibríochtúla ábhartha. Dá bhrí sin, ba cheart do Bhainisteoir Gréasáin roinnt cúraimí a chuireann le cur i gcrích na bhfeidhmeanna sin a chur i gcrích, agus ba cheart na geallsealbhóirí oibríochtúla ábhartha go léir a bheith bainteach lena ghníomhaíocht. Ba cheart cúraimí sonracha an Bhainisteora Gréasáin a leagan síos sa Rialachán seo. Ba cheart don Choimisiún an bainisteoir gréasáin a cheapadh.

(57)

In 2011 agus in 2019, rinne an Coimisiún Eurocontrol a cheapadh mar Bhainisteoir Gréasáin.BG Chun leanúnachas gnó a áirithiú i bhfeidhmiú fheidhmeanna gréasáin BAT, féadfar an sainordú sin a athnuachan faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos sa Rialachán seo.

(58)

I gcás ina bhfuil cónaí ar an mBainisteoir Gréasáin in eintiteas eile, ba cheart deighilt feidhmeanna agus ordlathach a bheith ann, chomh maith le cuntasaíocht ar leithligh, ón eintiteas sin.

(59)

Ba cheart do gheallsealbhóirí oibríochtúla, a mbíonn orthu feidhmeanna gréasáin a chur chun feidhme ar an leibhéal áitiúil agus ar an leibhéal oibríochtúil, agus leis na Ballstáit, a bheith rannpháirteach go hiomlán i gcur chun feidhme na bhfeidhmeanna sin agus sa phróiseas cinnteoireachta. Dá réir sin, ba cheart don Bhainisteoir Gréasáin bearta a dhéanamh trí chinnteoireacht chomhoibritheach a bheadh bunaithe go háirithe ar an gcomhairliúchán leis na geallsealbhóirí oibríochtúla agus leis na Ballstáit agus ar shocruithe mionsonraithe oibre agus ar phróisis oibríochta. Sa phróiseas cinnteoireachta comhoibritheach sin, ba cheart do na páirtithe gníomhú a mhéid is féidir d’fhonn feidhmiú agus feidhmíocht an ghréasáin a fheabhsú, lena n-áirítear i dtaca le baint amach na spriocanna uile-Aontais i bpríomhréimse feidhmíochta na haeráide agus an chomhshaoil, agus ba cheart forlámhas a bheith ag leasanna an ghréasáin, gan dochar do riachtanais slándála agus cosanta, agus ba cheart an próiseas cinnteoireachta comhoibritheach sin a bheith de chineál a fhágfaidh go réiteofar saincheisteanna agus go dtiocfar ar chomhthoil nuair is féidir. I gcomhthéacs an phróisis cinnteoireachta comhoibrithí maidir le feidhmeanna gréasáin a fhorghníomhú, ba cheart do na Ballstáit comhordú leordhóthanach a áirithiú ar an leibhéal náisiúnta leis na geallsealbhóirí oibríochtúla sibhialta agus míleata. Thairis sin, chun rialachas iomchuí a bhaineann le forghníomhú na bhfeidhmeanna gréasáin a áirithiú, ba cheart Bord Bainistíochta Gréasáin a chur ar bun, a áiritheoidh go ndéanfar ionadaíocht iomchuí do leasanna na ngníomhaithe uile, go háirithe na geallsealbhóirí oibríochtúla, a bhfuil baint acu le cur chun feidhme na bhfeidhmeanna sin. Gan dochar don chomhairliúchán leis an mBord Bainistíochta Gréasáin maidir le cinntí rialála nó straitéiseacha, amhail an Plean Straitéise Gréasáin a fhormhuiniú, ba cheart na bearta arna nglacadh trí chinnteoireacht chomhoibritheach agus ag an mBord Bainistíochta Gréasáin a bheith oibríochtúil nó teicniúil, lena n-áiritheofar oibriú an ghréasáin ó lá go lá i gcomhréir le cuspóirí an Rialacháin seo.

(60)

Chun feabhas a chur ar an bhfócas atá ag soláthraithe seirbhísí aerthráchta ar chustaiméirí, ba cheart dul i gcomhairle leis na geallsealbhóirí ábhartha maidir le cinntí móra oibríochtúla na soláthraithe seirbhísí aerthráchta.

(61)

Maidir le soláthar faisnéise aerloingseoireachta atá iomlán, ar ardchaighdeán, agus tráthúil, tá tionchar suntasach aige ar an tsábháilteacht agus ar éascú na rochtana ar aerspás an Aontais agus na féidearthachtaí chun gluaiseacht laistigh den aerspás sin. Dá bhrí sin, ba cheart rochtain ar na sonraí sin a éascú trí bhonneagar iomchuí faisnéise.

(62)

Níl ach aon dóigh amháin ann leis an aerspás a úsáid ar bhealach sábháilte éifeachtúil, is é sin trí dhlúthchomhar idir úsáideoirí sibhialta agus úsáideoirí míleata aerspáis, rud atá bunaithe den chuid is mó, go hiarbhír, ar choincheap úsáid sholúbtha an aerspáis agus ar chomhordú éifeachtach idir lucht sibhialta agus lucht míleata mar atá bunaithe ag an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO). D’fhonn cur i bhfeidhm aonfhoirmeach an choincheapa seo a áirithiú, ba cheart a thabhairt de chumhacht don Choimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh laistigh de theorainneacha an chomhbheartais iompair agus gan dochar d’fhreagrachtaí na mBallstát ar a n-aerspás.

(63)

Tá an tionscadal Taighde um BAT maidir leis an Aerspás Eorpach Aonair (SESAR) dírithe ar fhorbairt an aeriompair a chumasú ar bhealach sábháilte, éifeachtúil agus inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de tríd an gcóras BAT Eorpach agus domhanda a nuachóiriú. D’fhonn cur le héifeachtacht iomlán an tionscadail, ba cheart comhordú cuí idir céimeanna an tionscadail a áirithiú. Ba cheart do Mháistirphlean Eorpach BAT a bheith mar thoradh ar chéim shainithe SESAR, agus rannchuidiú leis na spriocanna feidhmíochta uile-Aontais a bhaint amach. Don tréimhse 2022 go 2027, shínigh an Coimisiún Eorpach agus an Chomhpháirtíocht um Imscaradh agus Bonneagar SESAR – cuibhreannas ina bhfuil 20 mórúsáideoir aerspáis Eorpaigh, soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta agus oibreoirí aerfoirt, agus Eurocontrol mar Bhainisteoir Gréasáin – Creat-Chomhaontú Comhpháirtíochta fadtéarmach, chun go ndéanfaidh an Chomhpháirtíocht um Imscaradh agus Bonneagar SESAR cúraimí a bhaineann le cur chun feidhme tráthúil agus sioncrónaithe comhthionscadal (Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/116 ón gCoimisiún (15) ) agus le faireachán trí chomhordú a dhéanamh ar na geallsealbhóirí lena mbaineann agus trí thacú leo.

(64)

Ba cheart é a bheith d’aidhm ag coincheap na gcomhthionscadal na hathruithe oibríochtúla ríthábhachtacha a sainaithníodh i Máistirphlean Eorpach BAT a bhfuil tionchar ar fud an ghréasáin acu agus a bhfuil aibíocht leordhóthanach bainte amach acu chuige sin a chur chun feidhme ar bhealach tráthúil, comhordaithe agus sioncrónaithe. Go háirithe, ba cheart do chomhthionscadail glacadh teicneolaíochtaí digiteacha nua a chur chun cinn agus dlús a chur leis sin. Ba cheart a chur de chúram ar an gCoimisiún anailís costais is tairbhe a dhéanamh i ndáil le cistiú chur chun feidhme na gcomhthionscadal d’fhonn dlús a chur le himscaradh thionscadal SESAR.

(65)

Trí chomhlíonadh na gceanglas maidir le córais agus comhdhamhnaí chórais BAT arna mbunú le Rialachán (AE) 2018/1139, ba cheart idir-inoibritheacht na gcóras agus na gcomhdhamhnaí sin a áirithiú chun tairbhe don Aerspáis Eorpaigh Aonair.

(66)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le cur chun feidhme an Rialacháin seo, go háirithe maidir le BAF, cur chun feidhme na scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe, lena n-áirítear spriocanna feidhmíochta uile-Aontais agus luachanna bonnlíne comhlántacha a shocrú, tairseacha foláirimh, luachanna miondealaithe agus grúpaí tagarmhairc, spriocanna feidhmíochta a shocrú agus na critéir agus na coinníollacha dá measúnú, ullmhú, measúnú, formheas agus athbhreithniú na bpleananna feidhmíochta, lena n-áirítear pleananna feidhmíochta comhpháirteacha, agus spriocanna feidhmíochta, faireachán ar fheidhmíocht, lena n-áirítear feidhmíocht feidhmeanna gréasáin, leithdháileadh costas idir seirbhísí aerloingseoireachta faoi bhealach agus seirbhísí aerloingseoireachta críochfoirt, príomhtháscairí feidhmíochta a shocrú agus táscairí le haghaidh faireacháin, modheolaíocht le haghaidh tagarmharcála, scéimeanna dreasachta, rialacha maidir le limistéar muirearaithe críochfoirt a mhodhnú, rialacha maidir le faisnéis a sholáthar faoi chostais agus muirir, inneachar agus bunú na mbonn costais le haghaidh muirear agus socrú rátaí aonaid le haghaidh seirbhísí aerloingseoireachta, sásraí dreasachta agus sásraí comhroinnte riosca, modhnú muirear, rialacha maidir leis na módúlachtaí a bhaineann le sonraí a bheith á soláthar ag na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta don Choimisiún, sásra chun aghaidh a thabhairt ar theagmhais nach féidir a thuar agus teagmhais shuntasacha a bhfuil tionchar ábhartha acu ar chur chun feidhme na scéimeanna feidhmíochta agus muirearaithe, rialacha maidir le forghníomhú na bhfeidhmeanna gréasáin, ceapadh an Bhainisteora Gréasáin agus téarmaí agus coinníollacha an cheapacháin sin, chomh maith le cúraimí agus feidhmiú an Bhainisteora Gréasáin, maidir leis an mBord Bainistíochta Gréasáin, le próiseas cinnteoireachta comhoibrithí agus sásraí rialachais gréasáin, ceanglais maidir le hinfhaighteacht sonraí oibríochtúla, cur i bhfeidhm choincheap úsáid sholúbtha an aerspáis, bunú comhthionscadal agus na sásraí rialachais is infheidhme maidir leo, chomh maith le cur chun feidhme aicmiú aerspáis ICAO, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (16). I gcás nach dtugann an coiste aon tuairim, níor cheart don Choimisiún an dréachtghníomh cur chun feidhme a ghlacadh.

(67)

Ba cheart dul i gcomhairle, faoi seach, leis na heagraíochtaí foirne sóisialta agus gairmiúla maidir leis na bearta go léir a bhfuil impleachtaí suntasacha sóisialta, teicneolaíochta agus gné daonna nó impleachtaí suntasacha a bhaineann leis an bhfeidhmíocht acu. Ar leibhéal an Aontais, ba cheart dul i gcomhairle freisin leis an gCoiste um Idirphlé Earnála arna chur ar bun faoi Chinneadh 98/500/CE ón gCoimisiún (17) agus Grúpa Saineolaithe an Choimisiúin maidir le Gné Dhaonna an Aerspáis Eorpaigh Aonair.

(68)

Na pionóis dá bhforáiltear maidir le sáruithe ar an Rialachán seo, ba cheart iad a bheith éifeachtúil, comhréireach agus athchomhairleach, gan an tsábháilteacht a laghdú.

(69)

Níor cheart don Rialachán seo a chosc ar na Ballstáit na bearta is gá a chur i bhfeidhm chun leasanna slándála bunriachtanacha nó leasanna beartais cosanta a choimirciú. Ina theannta sin, ní dhéanann sé difear do chumhacht na mBallstát forálacha a ghlacadh maidir lena bhfórsaí armtha a eagrú. Tharlódh go dtabharfadh an chumhacht sin ar na Ballstáit bearta a ghlacadh chun a áirithiú go mbeidh aerspás leordhóthanach ag a gcuid fórsaí armtha ar mhaithe le hoideachas agus oiliúint leordhóthanach. Ba cheart, dá bhrí sin, foráil a dhéanamh do chlásal coimirce chun gur féidir an chumhacht sin a fheidhmiú.

(70)

Is iomchuí na ceanglais a bhaineann le deimhniú na soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta, a leagadh síos i Rialachán (CE) Uimh. 550/2004 roimhe seo, a chomhtháthú i Rialachán (AE) 2018/1139 chun creat rialála simplithe maidir le deimhniú agus próiseas deimhniúcháin aonair a éascú. Go háirithe, is iomchuí foráil a dhéanamh, chun go ndeimhneofar iad, gur cheart do sholáthraithe seirbhísí bainistíochta aerthráchta agus seirbhísí aerloingseoireachta (BAT/SAL) stóinseacht airgeadais leordhóthanach a léiriú agus cumhdach iomchuí dliteanais agus árachais a fháil, na ceanglais is infheidhme maidir le húinéireacht agus struchtúr eagraíochtúil a chomhlíonadh agus rioscaí slándála a bhainistiú. Ba cheart na coinníollacha a fhéadfar a chur i bhfeidhm maidir leis na deimhnithe a eiseofar a shonrú freisin.

(71)

Ina theannta sin, ba cheart na ceanglais fhíor-riachtanacha is infheidhme maidir le BAT/SAL agus rialtóirí aerthráchta a chomhlánú i ndáil le ceanglais is infheidhme maidir le seirbhísí sonraí aerthráchta.

(72)

Chun a gcúraimí deimhniúcháin, maoirseachta agus forfheidhmiúcháin a chur i gcrích i ndáil leis na buncheanglais a bhaineann le stóinseacht airgeadais, dliteanas, cumhdach árachais, úinéireacht agus struchtúr eagraíochtúil, ba cheart don údarás inniúil brath ar na measúnuithe a dhéanann an t-údarás maoirseachta náisiúnta, ach amháin má tá an t-údarás inniúil náisiúnta lena mbaineann freagrach as na cúraimí uile a bhaineann le deimhniú.

(73)

Ós rud é go ndéantar Rialacháin (CE) Uimh. 549/2004, (CE).Uimh. 550/2004 agus (CE) Uimh. 551/2004 a ionadú agus a aisghairm leis an Rialachán seo, is iomchuí na tagairtí a dhéantar do Rialacháin (CE) Uimh. 549/2004, (CE) Uimh. 550/2004 agus (CE) Uimh. 551/2004 i Rialachán (AE) 2018/1139 a thabhairt cothrom le dáta.

(74)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le cur chun feidhme Rialachán (AE) 2018/1139, go háirithe maidir leis na coinníollacha is féidir a chur i bhfeidhm ar sholáthraithe dheimhnithe BAT/SAL agus maidir leis na rialacha agus na nósanna imeachta faoina ndéanfaidh an t-údarás maoirseachta náisiúnta measúnú agus maoirseacht ar a mhéid a chomhlíonann na soláthraithe sin na ceanglais fhíor-riachtanacha a bhaineann le stóinseacht airgeadais, dliteanas, cumhdach árachais, úinéireacht agus struchtúr eagraíochtúil, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

(75)

Dá bhrí sin, ba cheart Rialachán (AE) 2018/1139 a leasú dá réir sin.

(76)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, is é sin an tAerspás Eorpach Aonair a chur chun feidhme, a ghnóthú go leordhóthanach ach gur fearr is féidir, de dhroim scála trasnáisiúnta na gníomhaíochta, é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú,