|
+ZAŁĄCZNIK I PARAMETRY CHARAKTERYSTYKI I OCENY POTENCJALNEGO KOMPLEKSU SKŁADOWANIA I OTACZAJĄCEJ GO PRZESTRZENI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 4 UST. 3 |
ZAŁĄCZNIK I PARAMETRY CHARAKTERYSTYKI I OCENY POTENCJALNEGO KOMPLEKSU SKŁADOWANIA I OTACZAJĄCEJ GO PRZESTRZENI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 4 UST. 3ZAŁĄCZNIK I PARAMETRY CHARAKTERYSTYKI I OCENY POTENCJALNEGO KOMPLEKSU SKŁADOWANIA I OTACZAJĄCEJ GO PRZESTRZENI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 4 UST. 3 Charakterystyki i oceny potencjalnego kompleksu składowania i otaczającego go terenu, o których mowa w art. 4 ust. 3, dokonuje się w trzech etapach, zgodnie z najlepszymi w momencie oceny praktykami i zgodnie z wymienionymi poniżej kryteriami. Właściwy organ może zezwolić na odstępstwo od jednego lub kilku tych kryteriów, pod warunkiem że operator wykazał, że nie ma to wpływu na zdolność do charakterystyki i oceny umożliwiającej potwierdzenia zgodnie z art. 4. Etap 1: Gromadzenie danych Gromadzi się wystarczające dane, aby opracować wolumetryczny i trójwymiarowy statyczny model górotworu dla składowiska i kompleksu składowania, w tym nadkładu, oraz otaczającej przestrzeni, w tym obszarów połączonych hydraulicznie. Dane te obejmują przynajmniej następujące nieodłączne cechy kompleksu składowania: a) geologię i geofizykę; b) hydrogeologię (w szczególności występowanie wody gruntowej przeznaczonej do spożycia); c) inżynierię zbiornika (w tym wyliczenia wolumetryczne objętości porów dla celów zatłaczania CO2 i ostatecznej pojemności składowania); d) geochemię (współczynniki rozpuszczalności, współczynniki mineralizacji); e) geomechanikę (przepuszczalność, ciśnienie szczelinowania); f) sytuację sejsmiczną; g) obecność i stan naturalnych i antropogenicznych dróg, w tym odwiertów eksploatacyjnych i otworów wiertniczych, które mogłyby stanowić drogi wycieków. Udokumentowywuje się następujące cechy otoczenia kompleksu: h) tereny otaczające kompleks składowania, na które może wpłynąć przechowywanie CO2 w składowisku; i) rozmieszczenie ludności w regionie położonym nad składowiskiem; j) odległość od cennych zasobów naturalnych (w tym, w szczególności, obszarów Natura 2000 zgodnie z dyrektywą Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa ( 4 ) oraz dyrektywą Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory ( 5 ), od pitnej wody gruntowej i węglowodorów); k) działalność prowadzona wokół kompleksu składowania i potencjalne interakcje z tą działalnością (np. poszukiwania, produkcja i składowanie węglowodorów, geotermalne wykorzystanie warstw wodonośnych i wykorzystanie podziemnych rezerw wody); l) odległość od potencjalnego(-ych) źródła(-eł) CO2 (w tym szacunki łącznej masy CO2 potencjalnie dostępnej dla celów składowania na korzystnych ekonomicznie warunkach) i od odpowiednich sieci transportowych. Etap 2: Budowa trójwymiarowego statycznego geologicznego modelu górotworu Wykorzystując dane zebrane w ramach etapu 1, tworzy się trójwymiarowy statyczny geologiczny model górotworu — lub zestaw takich modeli — dla potencjalnego kompleksu składowania, w tym nadkładu i obszarów połączonych hydraulicznie oraz płynów, z wykorzystaniem komputerowych symulatorów zbiorników. Statyczny(-e) geologiczny(-e) model(-e) górotworu powinien(-nny) ilustrować kompleks pod względem: a) struktury geologicznej fizycznej pułapki; b) własności geomechanicznych i geochemicznych zbiornika oraz własności przepływu, nadkładu (skała stropowa, uszczelnienia, horyzonty porowate i przepuszczalne) oraz otaczających formacji; c) charakterystyki systemu spękań i obecności wszelkich antropogenicznych dróg; d) powierzchniowego i pionowego zasięgu kompleksu składowania; e) objętości porów (w tym rozkładu porowatości); f) stanu wyjściowego rozkładu płynów; g) wszelkich innych właściwych cech. Ocenia się niepewność związaną z każdym z parametrów wykorzystanych do skonstruowania modelu przez opracowanie szeregu scenariuszy dla każdego z parametrów i wyliczenie odpowiednich granic przedziału ufności. Ocenia się również wszelką niepewność związaną z samym modelem. Etap 3: Charakterystyka dynamicznego zachowania podczas składowania, charakterystyka wrażliwości, ocena ryzyka Charakterystyka i ocena opierają się na modelowaniu dynamicznym, obejmującym szereg symulacji czasowych procesu zatłaczania CO2 do składowiska z wykorzystaniem trójwymiarowego(-ych) statycznego(-ych) geologicznego(-ych) modelu(-i) górotworu w komputerowym symulatorze kompleksu składowania CO2, opracowanego(-ych) w ramach etapu 2. Etap 3.1: Charakterystyka dynamicznego zachowania podczas składowania Uwzględnia się co najmniej następujące czynniki: a) potencjalną wydajność zatłaczania i właściwości strumienia CO2; b) efektywność modelowania procesów połączonych (tj. sposób interakcji pomiędzy pojedynczymi zmiennymi w symulatorze); c) procesy reakcji (tj. sposób, w jaki reakcje zatłoczonego CO2 z minerałami in situ widoczne są w modelu); d) wykorzystywany symulator zbiornika (aby potwierdzić niektóre ustalenia, wymagane mogą być wielokrotne symulacje); e) symulacje krótko- i długoterminowe (aby określić przyszłość i zachowanie CO2 po dziesiątkach i tysiącach lat, w tym szybkość rozpuszczania się CO2 w wodzie). Modelowanie dynamiczne zapewnia zrozumienie: f) ciśnienia i temperatury w formacji składowania jako funkcji wydajności zatłaczania i łącznej wielkości zatłoczonej w czasie; g) powierzchniowego i pionowego zasięgu CO2 w funkcji czasu; h) charakteru przepływu CO2 w zbiorniku, w tym zachowania fazowego; i) mechanizmów i wydajności wychwytywania CO2 (w tym punkty wycieku, a także uszczelnienia poprzeczne i pionowe); j) drugorzędnych systemów uszczelniających w całym kompleksie składowania; k) pojemności składowania i gradientów ciśnienia w składowisku; l) ryzyka powstawania szczelin w formacji(-ach) składowania i w nadkładzie; m) ryzyka przedostania się CO2 do skały stropowej; n) ryzyka wycieku ze składowiska (np. przez nieczynne lub nieodpowiednio uszczelnione odwierty); o) szybkości migracji (w zbiornikach otwartych); p) szybkości uszczelnienia spękań; q) zmian składu chemicznego płynu formacji(-ach) i późniejszych reakcji (np. zmiana pH, składu mineralnego), a także włączenia modelu reakcji w celu oceny skutków; r) przemieszczania płynów w formacji; s) zwiększonej aktywności sejsmicznej i podwyższenia poziomu na powierzchni. Etap 3.2: Charakterystyka wrażliwości Przeprowadza się różne symulacje, aby określić wrażliwość oceny na założenia przyjęte dla poszczególnych parametrów. Symulacje polegają na zmianach parametrów statycznego(-ych) geologicznego(-ych) modelu(-i), a także na zmianach wydajności i założeń w modelowaniu dynamicznym. Przy ocenie ryzyka uwzględnia się wszelką istotną wrażliwość. Etap 3.3: Ocena ryzyka Ocena ryzyka obejmuje między innymi, co następuje: 3.3.1. Charakterystyka zagrożeń Charakterystyka zagrożeń opracowywana jest przez określenie możliwości wycieku z kompleksu składowania, ustalonych w ramach opisanego powyżej modelowania dynamicznego i charakterystyki bezpieczeństwa. Uwzględnia ona, między innymi: a) potencjalne drogi wycieku; b) potencjalną wielkość wycieków dla ustalonych dróg wycieku (wartość strumieni pola); c) parametry krytyczne wpływające na potencjalny wyciek (np. maksymalne ciśnienie w zbiorniku, maksymalna wydajność zatłaczania, temperatura, wrażliwość na różne założenia w statycznym(-ych) geologicznym(-ych) modelu(-ach) górotworu); d) wtórne skutki składowania CO2, w tym przemieszczenie płynów w formacji i powstanie nowych substancji w wyniku składowania CO2; e) wszelkie inne czynniki, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzkiego lub środowiska (np. struktury fizyczne związane z projektem). Charakterystyka zagrożeń uwzględnia pełen zakres potencjalnych warunków eksploatacyjnych, w których ma być przetestowane bezpieczeństwo kompleksu składowania.
1. Przegląd
1.1 Odwołania1.2 Zidentyfikowane wymagania1.3 Powiązane normy2. Zidentyfikowane wymagania
3. Powiązane normy
|