ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2023/1113 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 31ης Μαΐου 2023 περί στοιχείων που συνοδεύουν τις μεταφορές χρηματικών ποσών και ορισμένων κρυπτοστοιχείων και περί τροποποίησης της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 (αναδιατύπωση) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2015/847 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) έχει τροποποιηθεί ουσιωδώς (5). Καθώς πρόκειται να τροποποιηθεί εκ νέου, είναι σκόπιμη, για λόγους σαφήνειας, η αναδιατύπωση του εν λόγω κανονισμού.

(2)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2015/847 εκδόθηκε για να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή των απαιτήσεων της ομάδας χρηματοοικονομικής δράσης (FATF) σχετικά με τους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών μεταφορών χρηματικών ποσών, και ιδίως της υποχρέωσης των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών να συνοδεύουν τις μεταφορές χρηματικών ποσών με τα στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής, σε ολόκληρη την Ένωση. Οι τελευταίες αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στα πρότυπα της FATF για τις νέες τεχνολογίες τον Ιούνιο του 2019, με στόχο τη ρύθμιση των εικονικών περιουσιακών στοιχείων και των παρόχων υπηρεσιών εικονικών περιουσιακών στοιχείων, προβλέπουν νέες και παρόμοιες υποχρεώσεις των παρόχων υπηρεσιών περιουσιακών στοιχείων, με σκοπό τη διευκόλυνση της ιχνηλασιμότητας των μεταφορών εικονικών περιουσιακών στοιχείων. Επιπλέον αυτών των αλλαγών, οι πάροχοι υπηρεσιών εικονικών περιουσιακών στοιχείων πρέπει να συνοδεύουν τις μεταφορές εικονικών περιουσιακών στοιχείων με πληροφορίες σχετικά με τους εντολείς και τους δικαιούχους αυτών των μεταφορών. Απαιτείται επίσης οι πάροχοι υπηρεσιών εικονικών περιουσιακών στοιχείων να λαμβάνουν, να διατηρούν και να ανταλλάσσουν τις πληροφορίες αυτές με τον αντισυμβαλλόμενό τους στο άλλο άκρο της μεταφοράς εικονικών περιουσιακών στοιχείων και να τις θέτουν στη διάθεση των αρμόδιων αρχών κατόπιν αιτήματος.

(3)

Δεδομένου ότι ο κανονισμός (ΕΕ) 2015/847 εφαρμόζεται επί του παρόντος μόνο στη μεταφορά χρηματικών ποσών, δηλαδή των τραπεζογραμματίων και κερμάτων, του λογιστικού χρήματος, και του ηλεκτρονικού χρήματος όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 2) της οδηγίας 2009/110/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6), ενδείκνυται να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2015/847 ώστε να καλύπτει και τις μεταφορές εικονικών περιουσιακών στοιχείων.

(4)

Ροές παράνομου χρήματος μέσω μεταφορών χρηματικών ποσών και εικονικών περιουσιακών στοιχείων μπορούν να βλάψουν την ακεραιότητα, τη σταθερότητα και το κύρος του χρηματοπιστωτικού τομέα και να απειλήσουν την εσωτερική αγορά της Ένωσης όπως και τη διεθνή ανάπτυξη. Η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (ξέπλυμα χρήματος), η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και το οργανωμένο έγκλημα παραμένουν σημαντικά προβλήματα τα οποία θα πρέπει να αντιμετωπιστούν σε επίπεδο Ένωσης. Η υγεία, η ακεραιότητα και η σταθερότητα του συστήματος μεταφοράς χρηματικών ποσών και εικονικών περιουσιακών στοιχείων, και η εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα εν γένει, θα μπορούσαν να απειληθούν σοβαρά από τις προσπάθειες εγκληματιών και συνεργατών τους είτε να συγκαλύψουν την προέλευση προϊόντων εγκλήματος, είτε να μεταφέρουν χρηματικά ποσά ή εικονικά περιουσιακά στοιχεία για εγκληματικές δραστηριότητες ή για τρομοκρατικούς σκοπούς.

(5)

Προκειμένου να διευκολύνουν τις εγκληματικές τους δραστηριότητες, οι μετερχόμενοι τη νομιμοποίηση των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και όσοι χρηματοδοτούν την τρομοκρατία ενδέχεται να επωφελούνται από την ελευθερία κίνησης κεφαλαίων εντός του ενοποιημένου χρηματοπιστωτικού χώρου της Ένωσης, αν δεν εγκριθούν ορισμένα συντονιστικά μέτρα σε επίπεδο Ένωσης. Η διεθνής συνεργασία στο πλαίσιο της FATF και η παγκόσμια υλοποίηση των συστάσεών της αποβλέπουν στην πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας κατά τη μεταφορά χρηματικών ποσών ή εικονικών περιουσιακών στοιχείων.

(6)

Λόγω της κλίμακας της δράσης που πρέπει να αναληφθεί, η Ένωση θα πρέπει να διασφαλίσει ότι τα διεθνή πρότυπα για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής που εγκρίθηκαν στις 16 Φεβρουαρίου 2012 και στη συνέχεια αναθεωρήθηκαν στις 21 Ιουνίου 2019 από την FATF («αναθεωρημένες συστάσεις της FATF») και ιδίως η σύσταση 15 της FATF για τις νέες τεχνολογίες, η σύσταση 16 της FATF περί ηλεκτρονικής μεταφοράς εμβασμάτων και οι αναθεωρημένες ερμηνευτικές σημειώσεις σχετικά με τις εν λόγω συστάσεις, θα εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε ολόκληρη την Ένωση και, ειδικότερα, ότι δεν θα γίνεται διάκριση ούτε θα υπάρχει διαφορά μεταξύ αφενός εθνικών πληρωμών ή μεταφορών εικονικών περιουσιακών στοιχείων στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους και αφετέρου διασυνοριακών πληρωμών ή μεταφορών εικονικών περιουσιακών στοιχείων μεταξύ κρατών μελών. Η ασυντόνιστη δράση εκ μέρους των επιμέρους κρατών μελών στον τομέα των διασυνοριακών μεταφορών χρηματικών ποσών και εικονικών περιουσιακών στοιχείων θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην εύρυθμη λειτουργία των συστημάτων πληρωμών και των υπηρεσιών εικονικών περιουσιακών στοιχείων σε επίπεδο Ένωσης, και κατά συνέπεια να βλάψει την εσωτερική αγορά στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

(7)

Προκειμένου να αναπτυχθεί συνεκτική προσέγγιση σε διεθνή βάση και να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, οποιαδήποτε περαιτέρω δράση της Ένωσης θα πρέπει να λάβει υπόψη τις εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο, ιδίως τις αναθεωρημένες συστάσεις της FATF.

(8)

Η παγκόσμια εμβέλεια των εικονικών περιουσιακών στοιχείων, η ταχύτητα με την οποία μπορούν να πραγματοποιηθούν οι συναλλαγές σε αυτά και η δυνητική ανωνυμία που προσφέρει η μεταφορά τους, τα καθιστούν ιδιαίτερα επιδεκτικά εγκληματικής κατάχρησης, μεταξύ άλλων και σε διασυνοριακές καταστάσεις. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι κίνδυνοι που ενέχει η κατάχρηση των εικονικών περιουσιακών στοιχείων για σκοπούς νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, η Ένωση θα πρέπει να προωθήσει την εφαρμογή σε παγκόσμιο επίπεδο των προτύπων που εφαρμόζονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, καθώς και να αναπτύξει τη διεθνή και διαδικαιοδοτική διάσταση του ρυθμιστικού και εποπτικού πλαισίου που ισχύει για τις μεταφορές εικονικών περιουσιακών στοιχείων σε σχέση με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

(9)

Στην οδηγία (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), μετά την τροποποίησή της με την οδηγία (ΕΕ) 2018/843 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), θεσπίστηκε ορισμός των εικονικών νομισμάτων και οι πάροχοι υπηρεσιών ανταλλαγής μεταξύ εικονικών νομισμάτων και παραστατικών νομισμάτων, καθώς και οι πάροχοι υπηρεσιών θεματοφυλακής πορτοφολιών αναγνωρίστηκαν ως οντότητες που υπόκεινται στις απαιτήσεις για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας στο πλαίσιο του δικαίου της Ένωσης. Λόγω των πρόσφατων διεθνών εξελίξεων, ιδίως εντός του πλαισίου της FATF, είναι πλέον ανάγκη να υπαχθούν σε ρύθμιση πρόσθετες κατηγορίες παρόχων υπηρεσιών εικονικών περιουσιακών στοιχείων που δεν καλύπτονται ακόμη και να διευρυνθεί ο ισχύων ορισμός του εικονικού νομίσματος.

(10)

Ο ορισμός των κρυπτοστοιχείων στον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1114 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) αντιστοιχεί στον ορισμό των εικονικών περιουσιακών στοιχείων που περιλαμβάνεται στις αναθεωρημένες συστάσεις της FATF και ότι ο κατάλογος των υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων και των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων που καλύπτονται από τον εν λόγω κανονισμό περιλαμβάνει επίσης τους παρόχους υπηρεσιών εικονικών περιουσιακών στοιχείων που προσδιορίζονται ως τέτοιοι από την FATF και που θεωρείται πιθανό να εγείρουν ανησυχίες σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή του δικαίου της Ένωσης σε αυτόν τον τομέα, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να παραπέμπει στους ίδιους ορισμούς των κρυπτοστοιχείων, των υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων και των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων που χρησιμοποιούνται στον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1114.

(11)

Η εφαρμογή και η επιβολή του παρόντος κανονισμού αποτελούν κατάλληλα και αποτελεσματικά μέσα για την πρόληψη και την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

(12)

Ο παρών κανονισμός δεν έχει ως σκοπό να επιβάλλει περιττά εμπόδια ή δαπάνες στους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, στους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων ή στα πρόσωπα που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες τους. Εν προκειμένω, η προληπτική προσέγγιση θα πρέπει να είναι στοχοθετημένη και αναλογική και σε απόλυτη συμμόρφωση με την ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων που διασφαλίζεται σε ολόκληρη την Ένωση.

(13)

Στην αναθεωρημένη στρατηγική της Ένωσης για την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας της 17ης Ιουλίου 2008 («αναθεωρημένη στρατηγική») ορίζεται ότι πρέπει να συνεχισθούν οι προσπάθειες για να εμποδίζεται η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και να ελέγχεται η χρήση από τους φερόμενους ως τρομοκράτες των δικών τους χρηματοδοτικών πόρων. Αναγνωρίζεται ότι η FATF επιδιώκει διαρκώς τη βελτίωση των συστάσεών της και τον από κοινού καθορισμό των τρόπων εφαρμογής τους. Στην αναθεωρημένη στρατηγική σημειώνεται ότι η εφαρμογή των αναθεωρημένων συστάσεων της FATF από όλα τα μέλη της FATF και τα μέλη των παρεμφερούς τύπου περιφερειακών φορέων αξιολογείται τακτικά και ότι, ως εκ τούτου, έχει σημασία μια κοινή προσέγγιση όσον αφορά την εφαρμογή από τα κράτη μέλη.

(14)

Επιπλέον, στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 7ης Μαΐου 2020, σχετικά με σχέδιο δράσης για ολοκληρωμένη ενωσιακή πολιτική με σκοπό την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας προσδιορίστηκαν έξι τομείς προτεραιότητας για την ανάληψη επείγουσας δράσης με σκοπό τη βελτίωση του ενωσιακού καθεστώτος για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης ενός συνεκτικού κανονιστικού πλαισίου για το εν λόγω καθεστώς στην Ένωση, με σκοπό την κατάρτιση λεπτομερέστερων και πιο εναρμονισμένων κανόνων, ιδίως για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της τεχνολογικής καινοτομίας και των εξελίξεων στα διεθνή πρότυπα, καθώς και για την αποφυγή της αποκλίνουσας εφαρμογής των υφιστάμενων κανόνων. Οι εργασίες σε διεθνές επίπεδο υποδεικνύουν την ανάγκη να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής των τομέων ή οντοτήτων που καλύπτονται από το εν λόγω καθεστώς και να αξιολογηθεί ο τρόπος εφαρμογής του στους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων που δεν καλύπτονται μέχρι στιγμής.

(15)

Προκειμένου να προληφθεί η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, ελήφθησαν μέτρα για το πάγωμα των κεφαλαίων και των οικονομικών πόρων ορισμένων προσώπων, ομίλων και οντοτήτων, μεταξύ των οποίων οι κανονισμοί του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2580/2001 (10), (ΕΚ) αριθ. 881/2002 (11) και (ΕΕ) αριθ. 356/2010 (12). Για τον ίδιο σκοπό, ελήφθησαν επίσης μέτρα που αποβλέπουν στην προστασία του χρηματοπιστωτικού συστήματος από τη διακίνηση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων για τρομοκρατικούς σκοπούς. Η οδηγία (ΕΕ) 2015/849 περιλαμβάνει διάφορα μέτρα τέτοιου είδους. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά δεν αποκλείουν εντελώς την πρόσβαση τρομοκρατών ή άλλων εγκληματιών σε συστήματα πληρωμών για τη μεταφορά των χρηματικών ποσών τους.

(16)

Η ιχνηλασιμότητα των μεταφορών χρηματικών ποσών και κρυπτοστοιχείων μπορεί να αποτελέσει ιδιαίτερα σημαντικό και πολύτιμο εργαλείο για την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διερεύνηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, καθώς και για την υλοποίηση περιοριστικών μέτρων, ιδίως όσων επιβάλλουν οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 2580/2001, (ΕΚ) αριθ. 881/2002 και (ΕΕ) αριθ. 356/2010. Ως εκ τούτου, προκειμένου να διασφαλισθεί η διαβίβαση πληροφοριών σε όλο το μήκος της αλυσίδας πληρωμών ή της αλυσίδας μεταφορών κρυπτοστοιχείων, ενδείκνυται να προβλεφθεί ένα σύστημα με το οποίο θα επιβάλλεται στους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών να συνοδεύουν τις μεταφορές χρηματικών ποσών με στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής και στους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων να συνοδεύουν τις μεταφορές κρυπτοστοιχείων με στοιχεία του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων.

(17)

Ορισμένες μεταφορές κρυπτοστοιχείων συνεπάγονται ειδικούς παράγοντες υψηλού κινδύνου για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και άλλες εγκληματικές δραστηριότητες, ιδίως μεταφορές που σχετίζονται με προϊόντα, συναλλαγές ή τεχνολογίες που έχουν σχεδιαστεί για την ενίσχυση της ανωνυμίας, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών ψηφιακών πορτοφολιών, των υπηρεσιών ανάμειξης ή αναδιάταξης κρυπτοστοιχείων. Για να διασφαλιστεί η ιχνηλασιμότητα των εν λόγω μεταφορών, η Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών) που συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13) (ΕΑΤ) θα πρέπει να διευκρινίσει, ειδικότερα, τον τρόπο με τον οποίο οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους παράγοντες κινδύνου που απαριθμούνται στο παράρτημα III της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849, μεταξύ άλλων κατά την εκτέλεση συναλλαγών με οντότητες εκτός Ένωσης που δεν υπόκεινται σε ρυθμίσεις, δεν έχουν εγγραφεί σε μητρώο ή δεν έχουν λάβει άδεια σε καμία τρίτη χώρα, ή με αυτοφιλοξενούμενες διευθύνσεις. Όταν εντοπίζονται καταστάσεις υψηλότερου κινδύνου, η ΕΑΤ θα πρέπει να εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές που να διευκρινίζουν ποια μέτρα αυξημένης δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να εξετάζουν προς εφαρμογή οι υπόχρεες οντότητες για τον μετριασμό των εν λόγω κινδύνων, μεταξύ άλλων τη θέσπιση κατάλληλων διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης αναλυτικών εργαλείων τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού (DLT), για τον εντοπισμό της προέλευσης ή του προορισμού των κρυπτοστοιχείων.

(18)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των εθνικών περιοριστικών μέτρων και των ενωσιακών περιοριστικών μέτρων που επιβάλλουν όσοι κανονισμοί βασίζονται στο άρθρο 215 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 2580/2001, (ΕΚ) αριθ. 881/2002 και (ΕΕ) αριθ. 356/2010, και οι κανονισμοί (ΕΕ) αριθ. 267/2012 (14), (ΕΕ) 2016/1686 (15) και (ΕΕ) 2017/1509 (16) του Συμβουλίου, τα οποία μπορεί να απαιτούν από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών των πληρωτών και των δικαιούχων πληρωμής, τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων των εντολέων και των δικαιούχων κρυπτοστοιχείων, τους ενδιάμεσους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, καθώς και τους ενδιάμεσους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων να προβαίνουν στις δέουσες ενέργειες ώστε να παγώνουν κεφάλαια και κρυπτοστοιχεία ή να συμμορφώνονται προς ορισμένους περιορισμούς σχετικούς με ορισμένες μεταφορές χρηματικών ποσών ή κρυπτοστοιχείων. Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών και οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να εφαρμόζουν εσωτερικές πολιτικές, διαδικασίες και ελέγχους ώστε να εξασφαλίζουν την εφαρμογή των εν λόγω περιοριστικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων ελέγχου βάσει των ενωσιακών και εθνικών καταλόγων καταχωρισμένων προσώπων. Η ΕΑΤ θα πρέπει να εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες να διευκρινίζουν τις εν λόγω εσωτερικές πολιτικές, διαδικασίες και ελέγχους. Πρόθεση είναι οι απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού σχετικά με τις εσωτερικές πολιτικές, διαδικασίες και ελέγχους που σχετίζονται με περιοριστικά μέτρα να καταργηθούν στο εγγύς μέλλον από κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

(19)

Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να πραγματοποιείται με πλήρη συμμόρφωση προς τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17). Θα πρέπει να απαγορεύεται αυστηρώς η περαιτέρω επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για εμπορικούς σκοπούς. Η καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας αναγνωρίζεται από όλα τα κράτη μέλη ως ζήτημα σημαντικού δημοσίου συμφέροντος. Στο πλαίσιο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, η διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα προς τρίτη χώρα απαιτείται να πραγματοποιείται σύμφωνα με το κεφάλαιο V του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679. Είναι σημαντικό οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών και οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων που λειτουργούν σε πολλαπλές περιοχές δικαιοδοσίας με υποκαταστήματα ή θυγατρικές που βρίσκονται εκτός της Ένωσης, να μην παρεμποδίζονται από τη μεταβίβαση δεδομένων σχετικά με ύποπτες συναλλαγές εντός του ίδιου οργανισμού, υπό τον όρο ότι εφαρμόζονται επαρκείς διασφαλίσεις. Επιπλέον, οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής και οι ενδιάμεσοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών και οι ενδιάμεσοι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να εφαρμόζουν κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τυχαία απώλεια, αλλοίωση, ή μη εξουσιοδοτημένη κοινοποίηση ή πρόσβαση.

(20)

Πρόσωπα που απλώς μετατρέπουν έντυπα έγγραφα σε ηλεκτρονικά δεδομένα και ενεργούν στο πλαίσιο συμβολαίου με πάροχο υπηρεσιών πληρωμών, και πρόσωπα που παρέχουν σε παρόχους υπηρεσιών πληρωμών μόνο συστήματα μηνυμάτων ή άλλα συστήματα υποστήριξης για τη μεταφορά χρηματικών ποσών ή συστήματα εκκαθάρισης και διακανονισμού δεν θα πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

(21)

Πρόσωπα που παρέχουν μόνον βοηθητική υποδομή, όπως πάροχοι υπηρεσιών διαδικτύου, δικτύου και υποδομής, πάροχοι υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους ή φορείς ανάπτυξης λογισμικού, η οποία υποδομή επιτρέπει σε άλλη οντότητα να παρέχει υπηρεσίες μεταβίβασης κρυπτοστοιχείων, δεν θα πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, εκτός εάν εκτελούν μεταφορές κρυπτοστοιχείων.

(22)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται σε μεταφορές κρυπτοστοιχείων μεταξύ προσώπων που πραγματοποιούνται χωρίς τη συμμετοχή παρόχου υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, ή στις περιπτώσεις που αμφότεροι ο εντολέας και ο δικαιούχος είναι πάροχοι υπηρεσιών μεταβίβασης κρυπτοστοιχείων και ενεργούν για ίδιο λογαριασμό.

(23)

Οι μεταφορές χρηματικών ποσών που αντιστοιχούν σε υπηρεσίες του άρθρου 3 στοιχεία α) έως ιγ) και στοιχείο ιε) της οδηγίας (ΕΕ) 2015/2366 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Ενδείκνυται επίσης να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού μεταφορές χρηματικών ποσών και μαρκών ηλεκτρονικού χρήματος, όπως ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 σημείο 7) του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114, που δεν εμφανίζουν σημαντικό κίνδυνο για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Οι εξαιρέσεις αυτές θα πρέπει να καλύπτουν κάρτες πληρωμής, εργαλεία ηλεκτρονικού χρήματος, κινητά τηλέφωνα ή άλλες συσκευές ψηφιακής ή πληροφορικής τεχνολογίας (ΤΠ) για την εκ των προτέρων ή εκ των υστέρων πληρωμή με παρόμοια χαρακτηριστικά, όταν χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την αγορά αγαθών ή υπηρεσιών και όταν ο αριθμός της κάρτας, του εργαλείου ή της συσκευής συνοδεύει όλες τις μεταφορές. Ωστόσο, η χρήση κάρτας πληρωμής, εργαλείου ηλεκτρονικού χρήματος, κινητού τηλεφώνου ή κάθε άλλης ψηφιακής ή πληροφορικής τεχνολογίας συσκευής εκ των προτέρων ή εκ των υστέρων πληρωμής με παρόμοια χαρακτηριστικά για την πραγματοποίηση μεταφοράς χρηματικών ποσών ή μαρκών ηλεκτρονικού χρήματος μεταξύ φυσικών προσώπων, ως καταναλωτών, για άλλους σκοπούς εκτός της εμπορικής, επιχειρηματικής ή επαγγελματικής δραστηριότητας, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Επιπλέον, αναλήψεις από αυτόματες ταμειακές μηχανές, πληρωμές φόρων, προστίμων ή άλλων επιβαρύνσεων, μεταφορές χρηματικών ποσών που πραγματοποιούνται με τη μεταφορά ηλεκτρονικών εικόνων των επιταγών, συμπεριλαμβανομένων επιταγών με ηλεκτρονική επεξεργασία ή με συναλλαγματικές, και μεταφορές χρηματικών ποσών όπου τόσο ο πληρωτής, όσο και ο δικαιούχος πληρωμής είναι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που ενεργούν για ίδιο λογαριασμό θα πρέπει να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

(24)

Τα κρυπτοστοιχεία που είναι μοναδικά και μη ανταλλάξιμα δεν υπόκεινται στις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού εκτός και αν έχουν χαρακτηρισθεί ως κρυπτοστοιχεία ή χρηματικά ποσά δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.

(25)

Οι αυτόματες ταμειολογιστικές μηχανές κρυπτοστοιχείων («ATM κρυπτοστοιχείων») μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα στους χρήστες να εκτελούν μεταφορές κρυπτοστοιχείων προς διεύθυνση κρυπτοστοιχείων με κατάθεση μετρητών, συχνά χωρίς καμία μορφή εξακρίβωσης και επαλήθευσης της ταυτότητας του πελάτη. Τα ATM κρυπτοστοιχείων ενέχουν σοβαρούς κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, διότι η ανωνυμία που παρέχουν και η δυνατότητα λειτουργίας με μετρητά άγνωστης προέλευσης τα καθιστούν ιδανικό μέσο για παράνομες δραστηριότητες. Δεδομένου του ρόλου των ATM κρυπτοστοιχείων στην παροχή ή την ενεργό διευκόλυνση της μεταφοράς κρυπτοστοιχείων, οι μεταφορές κρυπτοστοιχείων μέσω ATM κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

(26)

Προκειμένου να αντικατοπτρίζονται τα χαρακτηριστικά των εθνικών συστημάτων πληρωμών και υπό τον όρο ότι ανά πάσα στιγμή θα είναι δυνατός ο εντοπισμός του πληρωτή, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να εξαιρούν από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού ορισμένες εγχώριες μεταφορές χρηματικών ποσών μικρής αξίας, συμπεριλαμβανομένων διατραπεζικών ηλεκτρονικών πληρωμών, που χρησιμοποιούνται για την αγορά αγαθών ή υπηρεσιών.

(27)

Λόγω του εγγενούς διασυνοριακού χαρακτήρα και της παγκόσμιας εμβέλειας των μεταφορών κρυπτοστοιχείων και της παροχής υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, δεν υπάρχουν αντικειμενικοί λόγοι για να γίνει διάκριση στην αντιμετώπιση των κινδύνων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας που ενέχουν οι εθνικές μεταφορές και εκείνων που ενέχουν οι διασυνοριακές μεταφορές. Ως εκ τούτου, προκειμένου να αντικατοπτρίζονται αυτά τα ειδικά χαρακτηριστικά, δεν θα πρέπει να χορηγείται σε εγχώριες μεταφορές κρυπτοστοιχείων μικρής αξίας καμία απαλλαγή από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με την απαίτηση της FATF να αντιμετωπίζει όλες τις μεταφορές κρυπτοστοιχείων ως διασυνοριακές.

(28)

Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών και οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής ή του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων δεν απουσιάζουν ούτε είναι ελλιπή.

(29)

Προκειμένου να μη μειωθεί η αποδοτικότητα των συστημάτων πληρωμών και προκειμένου να εξισορροπηθεί ο κίνδυνος να εξωθηθούν οι συναλλαγές στην παρανομία εξαιτίας υπερβολικά αυστηρών υποχρεώσεων ταυτοποίησης κατά της ενδεχόμενης τρομοκρατικής απειλής από μεταφορές μικρών χρηματικών ποσών, η υποχρέωση να ελέγχεται εάν τα στοιχεία του πληρωτή ή του δικαιούχου πληρωμής είναι ακριβή, σε περίπτωση μεταφορών χρηματικών ποσών στις οποίες δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί επαλήθευση, θα πρέπει να επιβάλλεται μόνο σε μεμονωμένες μεταφορές χρηματικών ποσών που υπερβαίνουν τα 1 000 EUR, εκτός αν η μεταφορά αυτή φαίνεται να συνδέεται με άλλες μεταφορές χρηματικών ποσών, τα οποία μαζί να υπερβαίνουν τα 1 000 EUR, τα χρηματικά ποσά έχουν εισπραχθεί ή καταβληθεί σε μετρητά ή σε ανώνυμο ηλεκτρονικό χρήμα, ή όταν υπάρχουν βάσιμοι λόγοι υποψίας για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

(30)

Σε σύγκριση με τις μεταφορές χρηματικών ποσών, οι μεταφορές κρυπτοστοιχείων μπορούν να εκτελούνται μεταξύ πολλαπλών περιοχών δικαιοδοσίας σε ευρύτερη κλίμακα και με μεγαλύτερη ταχύτητα λόγω της παγκόσμιας εμβέλειάς τους και των τεχνολογικών χαρακτηριστικών τους. Επιπλέον της ψευδωνυμίας των κρυπτοστοιχείων, αυτά τα χαρακτηριστικά των μεταφορών κρυπτοστοιχείων προσφέρουν στους εγκληματίες τη δυνατότητα να εκτελούν με μεγάλη ταχύτητα μεγάλες παράνομες μεταφορές, παρακάμπτοντας παράλληλα τις υποχρεώσεις ιχνηλασιμότητας και αποφεύγοντας τον εντοπισμό, με τον διαχωρισμό μιας μεγάλης συναλλαγής σε μικρότερα ποσά, χρησιμοποιώντας πολλαπλές, φαινομενικά άσχετες μεταξύ τους, διευθύνσεις DLT, καθώς και διευθύνσεις DLT μιας χρήσης, και χρησιμοποιώντας αυτοματοποιημένες διαδικασίες. Τα περισσότερα κρυπτοστοιχεία χαρακτηρίζονται επίσης από εξαιρετική μεταβλητότητα και η αξία τους μπορεί να παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, πράγμα που καθιστά τον υπολογισμό της συνδεόμενης συναλλαγής πιο αβέβαιο. Προκειμένου να αντικατοπτρίζουν αυτά τα ειδικά χαρακτηριστικά, οι μεταφορές κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να υπόκεινται στις ίδιες απαιτήσεις ανεξαρτήτως του ποσού τους και του αν είναι εγχώριες ή διασυνοριακές μεταφορές.

(31)

Για μεταφορές χρηματικών ποσών ή για μεταφορές κρυπτοστοιχείων όπου λογίζεται ότι έχει πραγματοποιηθεί επαλήθευση, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών και οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων δεν θα πρέπει να είναι υποχρεωμένοι να ελέγχουν την ακρίβεια των στοιχείων του πληρωτή ή του δικαιούχου πληρωμής για κάθε μεταφορά χρηματικών ποσών, ή τα στοιχεία του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων για κάθε μεταφορά κρυπτοστοιχείων, αρκεί να έχουν πληρωθεί οι υποχρεώσεις που ορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2015/849.

(32)

Στο πλαίσιο των νομοθετικών πράξεων της Ένωσης περί υπηρεσιών πληρωμών, ήτοι του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 260/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), της οδηγίας (ΕΕ) 2015/2366 και του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1230 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), θα πρέπει να αρκεί να προβλέπεται απλουστευμένη και μόνο πληροφόρηση για τις μεταφορές χρηματικών ποσών εντός της Ένωσης, όπως ο αριθμός λογαριασμού πληρωμών ή ο αποκλειστικός αναγνωριστικός κωδικός συναλλαγής.

(33)

Προκειμένου οι αρχές τρίτων χωρών που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας να μπορούν να εντοπίζουν την πηγή των χρηματικών ποσών ή των κρυπτοστοιχείων που χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς αυτούς, οι μεταφορές χρηματικών ποσών ή οι μεταφορές κρυπτοστοιχείων από την Ένωση προς το εξωτερικό της Ένωσης θα πρέπει να φέρουν πλήρη στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής όταν πρόκειται για μεταφορές χρηματικών ποσών, καθώς και του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων όταν πρόκειται για μεταφορές κρυπτοστοιχείων. Τα πλήρη στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής θα πρέπει να περιλαμβάνουν τον αναγνωριστικό κωδικό νομικής οντότητας (LEI), ή οποιονδήποτε ισοδύναμο επίσημο αναγνωριστικό κωδικό, όταν ο πληρωτής έχει παράσχει αυτόν τον αναγνωριστικό κωδικό στον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών του, διότι επιτρέπει την καλύτερη ταυτοποίηση των μερών που εμπλέκονται στη μεταφορά χρηματικών ποσών και ο εν λόγω κωδικός θα μπορούσε εύκολα να συμπεριληφθεί σε υφιστάμενους μορφότυπους μηνυμάτων πληρωμής, όπως αυτός που έχει δημιουργήσει ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης για την ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Πρόσβαση σε πλήρη στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής ή του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων, κατά περίπτωση, θα πρέπει να χορηγείται στις αρχές τρίτων χωρών που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας μόνο για λόγους πρόληψης, εντοπισμού και διερεύνησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

(34)

Τα κρυπτοστοιχεία υπάρχουν σε μια εικονική πραγματικότητα χωρίς σύνορα και μπορούν να μεταφερθούν σε οποιονδήποτε πάροχο υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, είτε ο πάροχος αυτός είναι καταχωρισμένος σε κάποια περιοχή δικαιοδοσίας είτε όχι. Πολλές δικαιοδοσίες εκτός Ένωσης διαθέτουν κανόνες σχετικά με την προστασία των δεδομένων και την επιβολή της οι οποίοι είναι διαφορετικοί από αυτούς που ισχύουν στην Ένωση. Κατά τη μεταφορά κρυπτοστοιχείων για λογαριασμό πελάτη σε πάροχο υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων που δεν έχει εγγραφεί σε μητρώο στην Ένωση, ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων του εντολέα θα πρέπει να αξιολογεί την ικανότητα του παρόχου υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων να λαμβάνει και να διατηρεί τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του παρόντος κανονισμού σε συμμόρφωση με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679, χρησιμοποιώντας, κατά περίπτωση, τις επιλογές που προβλέπονται στο κεφάλαιο V του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679. Κατόπιν διαβούλευσης με την ΕΑΤ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων θα πρέπει να εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την πρακτική εφαρμογή των απαιτήσεων προστασίας των δεδομένων για τις διαβιβάσεις δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε τρίτες χώρες στο πλαίσιο μεταφορών κρυπτοστοιχείων. Ενδέχεται να προκύψουν καταστάσεις στις οποίες δεν είναι δυνατή η αποστολή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα επειδή δεν πληρούνται οι απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679. Η ΕΑΤ θα πρέπει να εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κατάλληλες διαδικασίες καθορισμού του αν θα πρέπει η μεταφορά κρυπτοστοιχείων να εκτελείται, να απορρίπτεται ή να αναστέλλεται σε τέτοιες περιπτώσεις.

(35)

Οι αρχές των κρατών μελών που είναι υπεύθυνες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και οι συναφείς δικαστικές αρχές και αρχές επιβολής του νόμου στα κράτη μέλη και σε ενωσιακό επίπεδο θα πρέπει να εντείνουν τη μεταξύ τους συνεργασία και τη συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές τρίτων χωρών, περιλαμβανομένων εκείνων στις αναπτυσσόμενες χώρες, για την ενίσχυση της περαιτέρω διαφάνειας και της ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών.

(36)

Ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων του εντολέα θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι μεταφορές κρυπτοστοιχείων συνοδεύονται από το όνομα του εντολέα, τη διεύθυνση κατανεμημένου καθολικού του εντολέα, εφόσον η μεταφορά κρυπτοστοιχείων καταχωρίζεται σε δίκτυο που χρησιμοποιεί DLT ή παρόμοια τεχνολογία, τον αριθμό λογαριασμού κρυπτοστοιχείων του εντολέα, εφόσον υπάρχει τέτοιος λογαριασμός ο οποίος χρησιμοποιείται για τη διεκπεραίωση της συναλλαγής, τη διεύθυνση του εντολέα, μαζί με το όνομα της χώρας, τον επίσημο αριθμό προσωπικού εγγράφου και τον αναγνωριστικό αριθμό πελάτη ή, εναλλακτικά, την ημερομηνία και τον τόπο γέννησης του εντολέα και, εάν υπάρχει το αναγκαίο πεδίο στον σχετικό μορφότυπο μηνύματος, και εφόσον ο εντολέας τον έχει γνωστοποιήσει στον δικό του πάροχο υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, τον εν ισχύι LEI ή, απουσία αυτού, οποιονδήποτε άλλον διαθέσιμο ισοδύναμο επίσημο αναγνωριστικό κωδικό του εντολέα. Οι πληροφορίες θα πρέπει να υποβάλλονται με ασφαλή τρόπο είτε πριν από τη μεταφορά κρυπτοστοιχείων είτε ταυτόχρονα ή παράλληλα με αυτήν.

(37)

Ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων του εντολέα θα πρέπει επίσης να διασφαλίζει ότι οι μεταφορές κρυπτοστοιχείων συνοδεύονται από το όνομα του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων, τη διεύθυνση κατανεμημένου καθολικού του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων, στις περιπτώσεις στις οποίες η μεταφορά κρυπτοστοιχείων καταχωρίζεται σε δίκτυο που χρησιμοποιεί DLT ή παρόμοια τεχνολογία, τον αριθμό λογαριασμού του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων, εφόσον υπάρχει τέτοιος λογαριασμός και χρησιμοποιείται για τη διεκπεραίωση της συναλλαγής και, εάν υπάρχει το αναγκαίο πεδίο στον σχετικό μορφότυπο μηνύματος, και εφόσον ο εντολέας τον έχει γνωστοποιήσει στον δικό του πάροχο υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, τον εν ισχύι LEI ή, απουσία αυτού, οποιονδήποτε άλλον διαθέσιμο ισοδύναμο επίσημο αναγνωριστικό κωδικό του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων. Οι πληροφορίες θα πρέπει να υποβάλλονται με ασφαλή τρόπο είτε πριν από τη μεταφορά κρυπτοστοιχείων είτε ταυτόχρονα ή παράλληλα με αυτήν.

(38)

Όσον αφορά τις μεταφορές κρυπτοστοιχείων, οι απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να ισχύουν για όλες τις μεταφορές, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών κρυπτοστοιχείων προς ή από αυτοφιλοξενούμενη διεύθυνση, εφόσον εμπλέκεται πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων.

(39)

Σε περίπτωση μεταφοράς προς ή από αυτοφιλοξενούμενη διεύθυνση, ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να συλλέγει τις πληροφορίες τόσο σχετικά με τον εντολέα όσο και σχετικά με τον δικαιούχο κρυπτοστοιχείων, συνήθως από τον πελάτη του. Ένας πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων δεν θα πρέπει καταρχήν να είναι υποχρεωμένος να ελέγχει τα στοιχεία του χρήστη της αυτοφιλοξενούμενης διεύθυνσης. Ωστόσο, σε περίπτωση μεταφοράς ποσού άνω των 1 000 EUR και αποστέλλεται ή λαμβάνεται για λογαριασμό πελάτη ενός παρόχου υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων προς ή από αυτοφιλοξενούμενη διεύθυνση, ο εν λόγω πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να επαληθεύει αν η εν λόγω αυτοφιλοξενούμενη διεύθυνση τελεί πραγματικά υπό την κυριότητα ή τον έλεγχο του εν λόγω πελάτη.

(40)

Όσον αφορά τις μεταφορές χρηματικών ποσών από έναν πληρωτή προς πλείονες δικαιούχους πληρωμής που αποστέλλονται με ομαδοποιημένη μεταφορά που περιλαμβάνει μεμονωμένες μεταφορές από την Ένωση προς το εξωτερικό της Ένωσης, θα πρέπει να προβλεφθεί για κάθε τέτοια μεμονωμένη μεταφορά ότι θα φέρει μόνο τον αριθμό λογαριασμού πληρωμών του πληρωτή ή τον αποκλειστικό αναγνωριστικό κωδικό συναλλαγής, καθώς και πλήρη στοιχεία του δικαιούχου πληρωμής, αρκεί ο ομαδικός φάκελος να περιλαμβάνει πλήρη στοιχεία επαληθευμένης ακρίβειας του πληρωτή και πλήρη στοιχεία του δικαιούχου πληρωμής που να είναι απολύτως ιχνηλάσιμα.

(41)

Όσον αφορά τις ομαδοποιημένες μεταφορές κρυπτοστοιχείων, η ομαδοποιημένη υποβολή των στοιχείων του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να γίνεται δεκτή, εφόσον η εν λόγω υποβολή πραγματοποιείται αμέσως και με ασφαλή τρόπο. Η υποβολή των απαιτούμενων στοιχείων μετά τη μεταφορά δεν θα πρέπει να επιτρέπεται, διότι τα στοιχεία πρέπει να υποβάλλονται πριν από τη συναλλαγή ή κατά την ολοκλήρωσή της, και οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων ή άλλες υπόχρεες οντότητες θα πρέπει να υποβάλλουν τα απαιτούμενα στοιχεία ταυτόχρονα με την ομαδοποιημένη μεταφορά κρυπτοστοιχείων.

(42)

Ο πάροχος υπηρεσιών πληρωμών του δικαιούχου πληρωμής και ο ενδιάμεσος πάροχος υπηρεσιών πληρωμών θα πρέπει να διαθέτουν αποτελεσματικές διαδικασίες για να διαπιστώνουν κατά πόσον υπάρχουν ελλείψεις στα στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής, προκειμένου να ελέγχουν αν οι μεταφορές χρηματικών ποσών συνοδεύονται από όλα τα απαιτούμενα στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής και να συμβάλλουν στον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών. Οι εν λόγω διαδικασίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν παρακολούθηση μετά την ολοκλήρωση των μεταφορών ή κατά τη διάρκειά τους, κατά περίπτωση. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών μεριμνούν ώστε οι ηλεκτρονικές μεταφορές χρηματικών ποσών ή τα σχετικά μηνύματα να συνοδεύονται από τις απαιτούμενες πληροφορίες συναλλαγής σε όλο το μήκος της αλυσίδας πληρωμών.

(43)

Όσον αφορά τις μεταφορές κρυπτοστοιχείων, ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να εφαρμόζει αποτελεσματικές διαδικασίες για να διαπιστώνει αν τα στοιχεία του εντολέα ή του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων απουσιάζουν ή είναι ελλιπή. Οι εν λόγω διαδικασίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν, κατά περίπτωση, παρακολούθηση μετά την ολοκλήρωση των μεταφορών ή κατά τη διάρκειά τους. Δεν θα πρέπει να είναι υποχρεωτική η επισύναψη των στοιχείων απευθείας στη μεταφορά των κρυπτοστοιχείων, εφόσον υποβάλλονται πριν από τη μεταφορά κρυπτοστοιχείων, ή ταυτόχρονα ή παράλληλα με αυτήν, και καθίστανται διαθέσιμα κατόπιν αιτήματος στις αρμόδιες αρχές.

(44)

Δεδομένου ότι οι ανώνυμες μεταφορές χρηματικών ποσών συνιστούν δυνητική απειλή από άποψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ενδείκνυται να απαιτείται από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών να ζητούν στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής και να απαιτείται από τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων να ζητούν στοιχεία του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων. Σύμφωνα με την προσέγγιση βάσει κινδύνου που ανέπτυξε η FATF, ενδείκνυται να καθοριστούν τομείς υψηλότερου και χαμηλότερου κινδύνου με σκοπό την καλύτερη στόχευση στους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Αντίστοιχα, ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων, ο πάροχος υπηρεσιών πληρωμών του δικαιούχου πληρωμής, ο ενδιάμεσος πάροχος υπηρεσιών πληρωμών και ο ενδιάμεσος πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να διαθέτουν αποτελεσματικές διαδικασίες βάσει κινδύνου για τις περιπτώσεις όπου κατά τη μεταφορά των χρηματικών ποσών δεν παρέχονται τα απαιτούμενα στοιχεία του πληρωτή ή του δικαιούχου πληρωμής ή όπου κατά τη μεταφορά κρυπτοστοιχείων δεν παρέχονται τα απαιτούμενα στοιχεία του εντολέα ή του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων, ώστε να δύναται ο εν λόγω πάροχος υπηρεσιών να αποφασίσει αν θα εκτελέσει, θα απορρίψει ή θα αναστείλει την εν λόγω μεταφορά και να καθορίσει τα ενδεδειγμένα επακόλουθα μέτρα.

(45)

Οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, όπως όλες οι υπόχρεες οντότητες, θα πρέπει να εκτιμούν και να παρακολουθούν τον κίνδυνο σε σχέση με τους πελάτες, τα προϊόντα και τους διαύλους παράδοσής τους. Οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει επίσης να εκτιμούν τον κίνδυνο σε σχέση με τις συναλλαγές τους, μεταξύ άλλων όταν εκτελούν μεταφορές προς ή από αυτοφιλοξενούμενες διευθύνσεις. Σε περίπτωση που ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων γνωρίζει ή αντιληφθεί ότι οι πληροφορίες σχετικά με τον εντολέα ή τον δικαιούχο κρυπτοστοιχείων που χρησιμοποιεί την αυτοφιλοξενούμενη διεύθυνση είναι ανακριβείς, ή εάν ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων αντιμετωπίζει ασυνήθιστες ή ύποπτες μορφές συναλλαγών ή καταστάσεις υψηλότερου κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας συνδεόμενες με μεταφορές όπου εμπλέκονται αυτοφιλοξενούμενες διευθύνσεις, ο εν λόγω πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να εφαρμόζει, κατά περίπτωση, μέτρα αυξημένης δέουσας επιμέλειας ώστε να διαχειρίζεται και να μετριάζει τους κινδύνους με τον κατάλληλο τρόπο. Ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις εν λόγω περιστάσεις κατά την αξιολόγηση του αν μια μεταφορά κρυπτοστοιχείων ή οποιαδήποτε σχετική συναλλαγή είναι ασυνήθιστη και αν πρέπει να αναφερθεί στη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών (ΜΧΠ) σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2015/849.

(46)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να επανεξεταστεί στο πλαίσιο της έκδοσης του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, της οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους μηχανισμούς που πρέπει να συγκροτήσουν τα κράτη μέλη για την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τους σκοπούς της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και για την κατάργηση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 και κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη σύσταση της Αρχής για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1093/2010, (ΕΕ) αριθ. 1094/2010, (ΕΕ) αριθ. 1095/2010, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέπεια με τις σχετικές διατάξεις.

(47)

Αναλόγως του εκτιμώμενου βαθμού κινδύνου, ο πάροχος υπηρεσιών πληρωμών του δικαιούχου πληρωμής, ο ενδιάμεσος πάροχος υπηρεσιών πληρωμών, ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων ή ο ενδιάμεσος πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να προσέχουν ιδιαιτέρως, όταν διαπιστώνουν ότι τα στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής ή του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων, κατά περίπτωση, είτε απουσιάζουν είτε είναι ελλιπή, ή όταν η μεταφορά κρυπτοστοιχείων πρέπει να θεωρείται ύποπτη βάσει της προέλευσης ή του προορισμού των σχετικών κρυπτοστοιχείων, και θα πρέπει να αναφέρουν ύποπτες συναλλαγές στις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με τις υποχρεώσεις αναφοράς που περιλαμβάνονται στην οδηγία (ΕΕ) 2015/849.

(48)

Όπως οι μεταφορές χρηματικών ποσών μεταξύ παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, οι μεταφορές κρυπτοστοιχείων στις οποίες συμμετέχουν ενδιάμεσοι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα μπορούσαν να διευκολύνουν τις μεταφορές ως ενδιάμεσο στοιχείο σε μια αλυσίδα μεταφορών κρυπτοστοιχείων. Σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, οι εν λόγω ενδιάμεσοι πάροχοι θα πρέπει επίσης να υπόκεινται στις απαιτήσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, κατά τον ίδιο τρόπο που οι ενδιάμεσοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών υπόκεινται στις υφιστάμενες υποχρεώσεις.

(49)

Οι διατάξεις περί μεταφορών χρηματικών ποσών και μεταφορών κρυπτοστοιχείων χωρίς στοιχεία, ή με ελλιπή στοιχεία, του πληρωτή ή του δικαιούχου πληρωμής ή του εντολέα ή του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων, καθώς και εκείνες σχετικά με το ποιες μεταφορές κρυπτοστοιχείων πρέπει να θεωρούνται ύποπτες με βάση την προέλευση ή τον προορισμό των σχετικών κρυπτοστοιχείων, εφαρμόζονται χωρίς να θίγονται οι τυχόν υποχρεώσεις των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, των ενδιάμεσων παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων και των ενδιάμεσων παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων να απορρίπτουν ή να αναστέλλουν μεταφορές χρηματικών ποσών και μεταφορές κρυπτοστοιχείων που παραβαίνουν διάταξη του αστικού, διοικητικού ή ποινικού δικαίου.

(50)

Προκειμένου να εξασφαλιστεί τεχνολογική ουδετερότητα, ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να επιβάλλει τη χρήση συγκεκριμένης τεχνολογίας όταν οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων διαβιβάζουν πληροφορίες σχετικά με τις συναλλαγές. Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των απαιτήσεων που ισχύουν για τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων βάσει του παρόντος κανονισμού, θα έχει κρίσιμη σημασία να ληφθούν πρωτοβουλίες καθορισμού προτύπων με τη συμμετοχή ή υπό την ηγεσία του κλάδου των κρυπτοστοιχείων. Οι λύσεις που προκύπτουν θα πρέπει να είναι διαλειτουργικές μέσω της χρήσης διεθνών προτύπων ή προτύπων σε επίπεδο Ένωσης ώστε να παρέχεται η δυνατότητα ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών.

(51)

Με σκοπό να συνδράμει τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων ώστε να θεσπίσουν αποτελεσματικές διαδικασίες προκειμένου να εντοπίζουν περιπτώσεις, στις οποίες δέχονται μεταφορές χρηματικών ποσών ή μεταφορές κρυπτοστοιχείων χωρίς ή με ελλιπή στοιχεία του πληρωτή, δικαιούχου πληρωμής, εντολέα ή δικαιούχου κρυπτοστοιχείων και να αναλαμβάνουν αποτελεσματική δράση παρακολούθησης, η ΕΑΤ θα πρέπει να εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές.

(52)

Προκειμένου να υπάρχει δυνατότητα ταχείας δράσης στο πλαίσιο της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών και οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να ανταποκρίνονται γρήγορα σε αιτήματα στοιχείων του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής ή του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων εκ μέρους των αρχών που είναι αρμόδιες να καταπολεμούν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας στο κράτος μέλος όπου οι εν λόγω πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών και πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων είναι εγκατεστημένοι ή όπου οι εν λόγω πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων έχουν την καταστατική έδρα τους.

(53)

Ο αριθμός των εργάσιμων ημερών που παρέρχονται στο κράτος μέλος του παρόχου υπηρεσιών πληρωμών του πληρωτή καθορίζει τον αριθμό των ημερών για την απάντηση σε αίτημα για στοιχεία του πληρωτή.

(54)

Επειδή σε ποινικές υποθέσεις ίσως να μην είναι δυνατό να εντοπιστούν τα απαιτούμενα δεδομένα ή τα άτομα που συμμετέχουν σε μια συναλλαγή, για πολλούς μήνες, ή και χρόνια, μετά την αρχική μεταφορά των χρηματικών ποσών ή τη μεταφορά των κρυπτοστοιχείων, και προκειμένου να είναι δυνατή η πρόσβαση σε ουσιώδη αποδεικτικά στοιχεία στο πλαίσιο των ερευνών, ενδείκνυται οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών ή οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων να τηρούν αρχεία με τα στοιχεία του πληρωτή και του δικαιούχου πληρωμής ή του εντολέα και του δικαιούχου κρυπτοστοιχείων για ορισμένο χρονικό διάστημα, για λόγους πρόληψης, εντοπισμού και διερεύνησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Η εν λόγω περίοδος θα πρέπει να είναι περιορισμένη στα πέντε έτη, μετά την οποία όλα τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να διαγράφονται, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στο εθνικό δίκαιο. Εφόσον είναι αναγκαίο για λόγους πρόληψης, εντοπισμού και διερεύνησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, και μετά από αξιολόγηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας του μέτρου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιτρέπουν ή να απαιτούν τη διατήρηση των αρχείων, για μία πρόσθετη περίοδο που δεν θα υπερβαίνει τα πέντε έτη, με την επιφύλαξη των εθνικών διατάξεων ποινικού δικαίου για στοιχεία που εφαρμόζονται στις τρέχουσες ποινικές έρευνες και δικαστικές διαδικασίες και σε πλήρη συμμόρφωση με την οδηγία (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21). Τα μέτρα αυτά θα μπορούν να επανεξεταστούν υπό το πρίσμα της έκδοσης του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

(55)

Προκειμένου να βελτιωθεί η συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό και σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 9ης Δεκεμβρίου 2010, με τίτλο «Ενίσχυση των καθεστώτων επιβολής κυρώσεων στον τομέα χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών», η εξουσία έγκρισης μέτρων εποπτείας και οι εξουσίες επιβολής κυρώσεων των αρμόδιων αρχών θα πρέπει να ενισχυθούν. Θα πρέπει να προβλεφθούν διοικητικές κυρώσεις και μέτρα και, δεδομένης της σπουδαιότητας της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις και μέτρα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή και στη μόνιμη εσωτερική επιτροπή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας που αναφέρεται στο άρθρο 9α παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 τις εν λόγω κυρώσεις και μέτρα.

(56)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22).

(57)

Ορισμένες χώρες και εδάφη που δεν αποτελούν μέρος του εδάφους της Ένωσης τελούν υπό καθεστώς νομισματικής ένωσης με κράτος μέλος, αποτελούν μέρος της νομισματικής ζώνης κράτους μέλους, ή έχουν υπογράψει νομισματική συμφωνία με την Ένωση εκπροσωπούμενες από κράτος μέλος, και διαθέτουν παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που συμμετέχουν αμέσως ή εμμέσως στα συστήματα πληρωμών και συμψηφισμού του εν λόγω κράτους μέλους. Προκειμένου να αποτραπεί η εμφάνιση σημαντικών αρνητικών συνεπειών στις οικονομίες των χωρών και εδαφών αυτών εξαιτίας της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού στις μεταφορές χρηματικών ποσών μεταξύ των συγκεκριμένων κρατών μελών και των εν λόγω χωρών και εδαφών, ενδείκνυται να προβλεφθεί η δυνατότητα μεταχείρισης των μεταφορών αυτών ως πραγματοποιούμενων στο εσωτερικό του συγκεκριμένου κράτους μέλους.

(58)

Δεδομένων των δυνητικών υψηλών κινδύνων που συνδέονται με τις αυτοφιλοξενούμενες διευθύνσεις και της τεχνολογικής και ρυθμιστικής πολυπλοκότητας που αυτές συνεπάγονται, μεταξύ άλλων και σε σχέση με την επαλήθευση των στοιχείων κυριότητας, έως την 1η Ιουλίου 2026, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει την ανάγκη λήψης πρόσθετων ειδικών μέτρων για τον μετριασμό των κινδύνων που ενέχουν οι μεταφορές προς ή από αυτοφιλοξενούμενες διευθύνσεις ή προς ή από οντότητες που δεν είναι εγκατεστημένες στην Ένωση, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης πιθανών περιορισμών, και θα πρέπει να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα και την αναλογικότητα των μηχανισμών που χρησιμοποιούνται για την επαλήθευση της ακρίβειας των στοιχείων κυριότητας των αυτοφιλοξενούμενων διευθύνσεων.

(59)

Επί του παρόντος, η οδηγία (ΕΕ) 2015/849 εφαρμόζεται μόνο σε δύο κατηγορίες παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, και συγκεκριμένα στους παρόχους υπηρεσιών θεματοφυλακής πορτοφολιών και στους παρόχους υπηρεσιών ανταλλαγής μεταξύ εικονικών νομισμάτων και παραστατικών νομισμάτων. Προκειμένου να καλυφθούν τα υφιστάμενα κενά στο πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και προκειμένου να ευθυγραμμιστεί το δίκαιο της ΕΕ με τις διεθνείς συστάσεις, η οδηγία (ΕΕ) 2015/849 θα πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να συμπεριληφθούν όλες οι κατηγορίες παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1114, ο οποίος αφορά μεγαλύτερο εύρος παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων. Ειδικότερα, προκειμένου να εξασφαλιστούν για τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων οι ίδιες απαιτήσεις και το ίδιο επίπεδο εποπτείας με τα πιστωτικά ιδρύματα και τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, ενδείκνυται να επικαιροποιηθεί ο κατάλογος των υπόχρεων οντοτήτων, ώστε να συμπεριλαμβάνει τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων στην κατηγορία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων για τους σκοπούς της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849. Επιπλέον, δεδομένου ότι οι παραδοσιακοί χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί εμπίπτουν επίσης στον ορισμό των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων όταν παρέχουν τις εν λόγω υπηρεσίες, ο προσδιορισμός των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων ως χρηματοπιστωτικών οργανισμών καθιστά δυνατό να ισχύει ένα ενιαίο συνεκτικό σύνολο κανόνων για τις οντότητες που παρέχουν τόσο παραδοσιακές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες όσο και υπηρεσίες κρυπτοστοιχείων. Η οδηγία (ΕΕ) 2015/849 θα πρέπει επίσης να τροποποιηθεί ώστε οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων να μπορούν να προβαίνουν στον ενδεδειγμένο μετριασμό των κινδύνων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας στους οποίους εκτίθενται.

(60)

Οι σχέσεις που δημιουργούνται μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων και οντοτήτων εγκατεστημένων σε τρίτες χώρες με σκοπό την εκτέλεση μεταφορών κρυπτοστοιχείων ή την παροχή παρόμοιων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων παρουσιάζουν ομοιότητες με σχέσεις τραπεζικής ανταπόκρισης που έχουν συναφθεί με ίδρυμα πελάτη τρίτης χώρας. Καθώς οι εν λόγω σχέσεις έχουν συνεχή και επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα, θα πρέπει να θεωρούνται είδος σχέσης ανταπόκρισης και να υπόκεινται σε ειδικά μέτρα αυξημένης δέουσας επιμέλειας καταρχήν παρόμοια με αυτά που εφαρμόζονται στο πλαίσιο τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Ειδικότερα, οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει, κατά τη σύναψη νέας σχέσης ανταπόκρισης με οντότητα πελάτη, να εφαρμόζουν ειδικά μέτρα αυξημένης δέουσας επιμέλειας προκειμένου να εντοπίζουν και να αξιολογούν την έκθεση του εν λόγω πελάτη σε κίνδυνο, με βάση τη φήμη του, την ποιότητα της εποπτείας και τους ελέγχους που διενεργεί για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Με βάση τις συλλεγείσες πληροφορίες, οι ανταποκριτές πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να εφαρμόζουν κατάλληλα μέτρα μετριασμού του κινδύνου, τα οποία θα πρέπει να λαμβάνουν ιδίως υπόψη το ενδεχόμενο υψηλότερου κινδύνου για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, τον οποίο παρουσιάζουν οι οντότητες που δεν έχουν εγγραφεί σε μητρώο και δεν έχουν λάβει άδεια. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, εφόσον η εφαρμογή των προτύπων της FATF που σχετίζονται με τα κρυπτοστοιχεία σε παγκόσμιο επίπεδο παραμένει άνιση, γεγονός που εγκυμονεί επιπλέον κινδύνους και προκλήσεις. Η ΕΑΤ θα πρέπει να παρέχει καθοδήγηση σχετικά με το πώς οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να ασκούν την αυξημένη δέουσα επιμέλεια και θα πρέπει να προσδιορίζει τα κατάλληλα μέτρα μετριασμού του κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων των ελάχιστων μέτρων που πρέπει να λαμβάνονται, όταν αλληλεπιδρούν με οντότητες που παρέχουν υπηρεσίες κρυπτοστοιχείων οι οποίες δεν έχουν εγγραφεί σε μητρώο ή δεν έχουν λάβει άδεια.

(61)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/1114 θέσπισε ένα ολοκληρωμένο κανονιστικό πλαίσιο για τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, το οποίο εναρμονίζει τους κανόνες που διέπουν τη χορήγηση αδειών και τη λειτουργία των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων σε ολόκληρη την Ένωση. Προκειμένου να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη απαιτήσεων, η οδηγία (ΕΕ) 2015/849 θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να αφαιρεθούν οι απαιτήσεις εγγραφής σε σχέση με τις κατηγορίες παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων που θα υπόκεινται σε ενιαίο καθεστώς χορήγησης αδειών στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.

(62)

Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, ήτοι η καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, μεταξύ άλλων μέσω της εφαρμογής διεθνών προτύπων και μέσω της διασφάλισης της διαθεσιμότητας βασικών στοιχείων των πληρωτών και των δικαιούχων πληρωμής στις μεταφορές χρηματικών ποσών, και των εντολέων και των δικαιούχων κρυπτοστοιχείων στις μεταφορές κρυπτοστοιχείων, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως, λόγω της κλίμακας ή των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(63)

Ο παρών κανονισμός ισχύει με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23). Σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής (άρθρο 7), το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (άρθρο 8), το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου (άρθρο 47) και την αρχή ne bis in idem.

(64)

Προκειμένου να διασφαλιστεί συνέπεια με τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1114 ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να εφαρμόζεται από την ημερομηνία εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού. Έως την εν λόγω ημερομηνία, τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο τις τροποποιήσεις της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849.

(65)

Ζητήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725, η γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων που γνωμοδότησε στις 22 Σεπτεμβρίου 2021 (24),