7. An cultúr riosca

Ba cheart cultúr riosca atá fónta, dícheallach agus comhsheasmhach a bheith ina phríomhghné d’eisitheoirí ARTanna bainistíocht riosca éifeachtach agus ba cheart go gcuirfeadh sé ar chumas na n-eisitheoirí sin cinntí fónta agus eolasacha a dhéanamh atá comhsheasmhach lena straitéis riosca agus lena bhfonn riosca.

Ba cheart d’eisitheoirí ARTanna cultúr riosca comhtháite agus uile-fhiontair a fhorbairt, bunaithe ar thuiscint iomlán agus léargas iomlánaíoch ar na rioscaí a bhfuil siad neamhchosanta orthu nó a bhféadfaidís a bheith neamhchosanta orthu, lena n-áirítear rioscaí ESG, na rioscaí do shealbhóirí sócmhainní, do mhargaí, rioscaí oibríochtúla, rioscaí ML-FT, rioscaí leachtachta agus na rioscaí a bhaineann le sócmhainní an chúlchiste a infheistiú, an riosca d’eisitheoir ARTanna féin agus an chaoi a mbainistítear iad, agus lamháltas riosca eisitheoir ARTanna, agus na coinbhleachtaí leasa a d’fhéadfadh teacht chun cinn mar gheall ar idirnascthacht gníomhaithe san éiceachóras criptea-airgeadra á gcur san áireamh.

Ba cheart d’eisitheoirí ARTanna cultúr riosca a fhorbairt trí bheartais, cumarsáid agus oiliúint foirne maidir le gníomhaíochtaí, straitéis agus próifíl riosca eisitheoir ARTanna, agus ba cheart dóibh oiliúint chumarsáide agus foirne a oiriúnú chun freagrachtaí na foirne maidir le dul i riosca agus bainistiú riosca a chur san áireamh.

Ba cheart don fhoireann a bheith láneolach ar na freagrachtaí atá orthu maidir le bainistiú riosca. Níor cheart go mbeadh bainistiú riosca teoranta do speisialtóirí riosca ná d’fheidhmeanna rialaithe inmheánaigh. Ba cheart go mbeadh línte nó aonaid ghnó, faoi mhaoirseacht an chomhlachta bainistíochta, freagrach go príomha as rioscaí a bhainistiú ar bhonn laethúil i gcomhréir le beartais, nósanna imeachta agus rialuithe eisitheoirí ARTanna, agus lamháltas agus inghlacthacht riosca eisitheoir ARTanna á gcur san áireamh.

Ba cheart go mbeadh na nithe seo a leanas san áireamh i gcultúr riosca láidir, ach ní gá go mbeidís teoranta dóibh:

• a. Teachtaireacht ón mbainistíocht shinsearach: ba cheart don chomhlacht bainistíochta a bheith freagrach as croíluachanna agus ionchais an eisitheora a shocrú agus a chur in iúl. Ba cheart go léireofaí iompar a chomhaltaí sna luachanna sin. Ba cheart don chomhlacht bainistíochta cur le cumarsáid inmheánach na gcroíluachanna agus na n-ionchas leis an bhfoireann. Ba cheart don fhoireann gníomhú di i gcomhréir leis na dlíthe agus na rialacháin uile is infheidhme agus neamhchomhlíonadh breathnaithe a ghéarú go pras laistigh den eisitheoir nó lasmuigh de (e.g. don údarás inniúil trí phróiseas sceithireachta).
• b. Cuntasacht: ba cheart go mbeadh croíluachanna eisitheoir na ARTanna ar eolas ag an bhfoireann ábhartha ar gach leibhéal agus go dtuigfidís iad agus, a mhéid is gá dá ról agus dá lamháltas riosca agus dá inghlacthacht. Ba cheart dóibh a bheith in ann a róil a chomhlíonadh agus a bheith ar an eolas go dtabharfar chun cuntais iad as a ngníomhaíochtaí i ndáil le hiompraíocht glactha riosca eisitheoir ARTanna.
• c. Cumarsáid éifeachtach agus dúshlán éifeachtach: ba cheart do chultúr fónta riosca timpeallacht cumarsáide oscailte agus dúshlán éifeachtach a chur chun cinn ina spreagann próisis chinnteoireachta raon leathan tuairimí, ina gceadaítear tástáil a dhéanamh ar chleachtais reatha, ina spreagtar dearcadh criticiúil cuiditheach i measc na foirne agus ina gcuirtear timpeallacht rannpháirtíochta oscailte agus cuidithí chun cinn ar fud na heagraíochta ar fad.
• d. Dreasachtaí: ba cheart ról lárnach a bheith ag dreasachtaí iomchuí maidir le hiompraíocht glactha riosca a ailíniú le próifíl riosca eisitheoir ARTanna agus lena leasanna fadtéarmacha, go háirithe i gcás eisitheoirí ARTanna suntasacha.