Τίτλος II – Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον προσδιορισμό των καταθετικών προϊόντων λιανικής που υπόκεινται σε υψηλότερες εκροές

Μέρος 1 –Γενικές παράμετροι

Μέρος 2 – Παράγοντες που επηρεάζουν τη σταθερότητα των καταθετικών προϊόντων λιανικής

5.1. Τα ιδρύματα πρέπει να θεωρούν ως καταθέσεις υψηλής αξίας όσες πληρούν όλα τα ακόλουθα κριτήρια :

• (α) υπερβαίνουν το κατώτερο από τα δύο ακόλουθα ποσά:
• (i) 100 000 ευρώ ή
• (ii) το ποσό που καλύπτεται από το τοπικό σύστημα εγγύησης των καταθέσεων (β ) δεν υπερβαίνουν τις 500.000 ευρώ.

5.2. Τα ιδρύματα πρέπει να θεωρούν ως καταθέσεις πολύ υψηλής αξίας όσες υπερβαίνουν τα 500.000 ευρώ.

5.3. Για τον υπολογισμό της αξίας των καταθέσεων ενός πελάτη, τα ιδρύματα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν στον υπολογισμό όλους τους καταθετικούς λογαριασμούς του συγκεκριμένου πελάτη.

5.4. Επιπλέον, τα ιδρύματα οφείλουν να διενεργήσουν ανάλυση της συγκέντρωσης της καταθετικής βάσης τους ; πρέπει δε για εσωτερικ o ύς σκοπούς να εισαγάγουν τα κατάλληλα όρια και/ή περιορισμούς για τον καθορισμό των καταθέσεων υψηλής αξίας.

5.5. Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι οι οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό της συγκέντρωσης της καταθετικής βάσης. Π.χ., τα ιδρύματα θα μπορούσαν να προσδιορίσουν «έναν ορισμένο αριθμό» μεγάλων καταθέσεων λιανικής ή να προσδιορίσουν τον «αριθμό των μεγαλύτερων καταθέσεων λιανικής» που αντιπροσωπεύουν ένα ορισμένο ποσοστό της καταθετικής βάσης λιανικής. Για τον προσδιορισμό των καταθέσεων λιανικής υψηλής αξίας τα ιδρύματα μπορούν να χρησιμοποιούν το όριο που έχει θεσπιστεί στην τοπική αγορά για το ύψος

Σελίδα 6 από 10 των εγγυημένων καταθέσεων, το ποσό πάνω από το οποίο γίνεται διαπραγμάτευση του επιτοκίου και κάθε ειδική συμφωνία με τον καταθέτη που μπορεί να περιορίζει τον κίνδυνο εκροών.

6.1. Μια κατάθεση πρέπει να θεωρείται συνδεδεμένη με το επιτόκιο όταν ένα ίδρυμα προσφέρει επιτόκιο:

• (α) το οποίο υπερβαίνει σημαντικά το μέσο επιτόκιο που προσφέρεται από τα άλλα ομόλογα ιδρύματα για παρεμφερή προϊόντα λιανικής, με δεδομένες τις ιδιαιτερότητες της τοπικής αγοράς καταθέσεων ,
• (β) ή με απόδοση η οποία προέρχεται από την απόδοση ενός δείκτη της αγοράς ή μιας ομάδας δεικτών της αγοράς,
• (γ) ή με απόδοση η οποία προέρχεται από οποιαδήποτε άλλη μεταβλητή της αγοράς πέραν του κυμαινόμενου επιτοκίου.

6.2. Τα ιδρύματα μπορούν να προσδιορίσουν τα «συνδεδεμένα με το επιτόκιο» προϊόντα παραβάλλοντας το επιτόκιο που ισχύει για την κάθε κατάθεση με το μέσο επιτόκιο που καταβάλλεται από άλλα ομόλογα ιδρύματα για παρεμφερή προϊόντα. Ο όρος «ομόλογα» αναφέρεται σε ιδρύματα με συγκρίσιμο επιχειρηματικό μοντέλο και μέγεθος, τα οποία ορίζονται από το ίδρυμα και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, επικυρώνονται από την αρμόδια αρχή.

7.1. Οι καταθέσεις που πρέπει να θεωρείται ότι ανήκουν σε αυτή την κατηγορία είναι:

• (α) καταθέσεις οι οποίες τοποθετήθηκαν εξαρχής ως προθεσμιακές με ημερομηνία λήξης εντός της περιόδου των 30 ημερών, ή
• (β) καταθέσεις με καθορισμένες περιόδους προειδοποίησης μικρότερες των 30 ημερών, σύμφωνα με συμβατικούς όρους, πέραν εκείνων που πληρούν τις προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση η οποία προβλέπεται στο άρθρο 421 παράγραφος 5.

7.2. Κατά την εκτίμηση των εκροών καταθέσεων λιανικής, τα ιδρύματα πρέπει να εξετάσουν τον αντίκτυπο των εξής παραμέτρων:

• (α) όρια ανάληψης ή περίοδοι προειδοποίησης·
• (β) το κόστος ανάληψης για τα καταθετικά προϊόντα λιανικής που μπορούν νομίμως να τερματιστούν πριν από την αρχική ημερομηνία λήξης τους·
• (γ) τις επιπτώσεις, για τη φήμη του ιδρύματος, από την απαγόρευση της ανάληψης καταθέσεων, στις περιπτώσεις που τα ιδρύματα έχουν υιοθετήσει μια πρακτική που δίνει τη δυνατότητα της πρόωρης εξόφλησης αυτών των καταθετικών προϊόντων.

8. Δίαυλοι διανομής υψηλού κινδύνου, όπως τράπεζες προσβάσιμες μόνο μέσω Διαδικτύου, λοιπές μορφές πρόσβασης από απόσταση και καταθέσεις μέσω χρηματιστών

Τα ιδρύματα πρέπει να κατανείμουν τις καταθέσεις λιανικής που είναι προσβάσιμες μέσω διαύλων διανομής υψηλού κινδύνου όπως τράπεζες με πρόσβαση μόνο μέσω Διαδικτύου, λοιπές μορφές

Σελίδα 7 από 10 πρόσβασης από απόσταση και καταθέσεις μέσω χρηματιστών (όπου χρηματιστές εισπράττουν κεφάλαια από φυσικά πρόσωπα ή ΜΜΕ) σε υψηλότερες εκροές, λαμβάνοντας υπόψη τα εξής:

• (α) την ύπαρξη εύλογων συμβατικών ορίων στις αναλήψεις·
• (β) τις επιπτώσεις, για τη φήμη του ιδρύματος, από την απαγόρευση της ανάληψης καταθέσεων, στις περιπτώσεις που τα ιδρύματα έχουν υιοθετήσει μια πρακτική που επιτρέπει υψηλότερα επίπεδα εξόφλησης αυτών των προϊόντων.

Τα ιδρύματα πρέπει να κάνουν διάκριση ανάμεσα στις καταθέσεις σε εγχώριο νόμισμα και σε ξένο νόμισμα.

Τα ιδρύματα οφείλουν να κάνουν διάκριση ανάμεσα στις καταθέσεις λιανικής των κατοίκων και σε εκείνες των μη κατοίκων. Η διάκριση αυτή πρέπει να ορίζεται με όρους καταθέσεων κατοίκων της ΕΕ και μη κατοίκων της ΕΕ όσον αφορά στις καταθέσεις σε ιδρύματα με έδρα στην ΕΕ. Ο ορισμός της «κατοικίας» για τους σκοπούς των απαιτήσεων κάλυψης ρευστότητας είναι σκόπιμο να συμβαδίζει γενικά με τον ισχύοντα στατιστικό ή φορολογικό ορισμό.

Τα ιδρύματα πρέπει να προσδιορίσουν την κατοικία του καταθέτη σε επίπεδο ατομικής βάσης .

Τα ιδρύματα πρέπει να προσδιορίσουν τα καταθετικά προϊόντα λιανικής που συνδέονται με άλλους παράγοντες οι οποίοι ενδέχεται να μεταβληθούν στη διάρκεια της περιόδου των 30 ημερών προκαλώντας κίνδυνο υψηλότερων εκροών.

12.1. Τα ιδρύματα οφείλουν να εξετάσουν την καταθετική βάση λιανικής τους προκειμένου να προσδιορίσουν τυχόν άλλα χαρακτηριστικά τα οποία υποδεικνύουν ή θα μπορούσαν να υποδεικνύουν έναν τύπο κατάθεσης λιανικής με υψηλότερα ποσοστά εκροών από τα οριζόμενα στο άρθρο 421 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού CRR. Ο προσδιορισμός ή μη άλλων χαρακτηριστικών πρέπει να τεκμηριώνεται.

12.2. Για να προσδιορίσουν αυτά τα χαρακτηριστικά, τα ιδρύματα πρέπει να εκτιμήσουν την παρατηρούμενη (παρελθούσα) και την προσδοκώμενη σταθερότητα/μεταβλητότητα για τα συγκεκριμένα προσφερόμενα καταθετικά προϊόντα λιανικής και να προσδιορίσουν τύπους προϊόντων που αποδείχθηκαν, ή πιστεύεται ότι θα μπορούσαν να αποδειχθούν, ασταθή.

12.3. Προς τούτο, τα ιδρύματα πρέπει να διενεργήσουν σενάριο προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων με βάση ένα γεγονός που συνδυάζει τόσο ιδιοσυγκρατικά χαρακτηριστικά όσο και χαρακτηριστικά που καλύπτουν όλο το εύρος της αγοράς. Στατιστικά και μαθηματικά εσωτερικά μοντέλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εκτίμηση της μεταβλητότητας των καταθετικών προϊόντων

Σελίδα 8 από 10 λιανικής. Τα χρησιμοποιούμενα δεδομένα για τις μεθόδους αυτές προέρχονται γενικά από την παρελθούσα συμπεριφορά των καταθέσεων καθώς και από υποθετικές παραδοχές στο πλαίσιο σεναρίων ακραίων καταστάσεων .

12.4. Mικρά και λιγότερο εξελιγμένα ιδρύματα μπορούν να χρησιμοποιήσουν απλοποιημένες μεθόδους με βάση στατιστικά μοντέλα, π.χ. μοντέλα που προσδιορίζουν τη μέγιστη μείωση που έχει παρατηρηθεί μέσα σε περίοδο 30 ημερών για μια δεδομένη κατάθεση σε δεδομένο χρονικό ορίζοντα συμπεριλαμβανομένης μιας περιόδου ακραίων συνθηκών.

12.5. Ενθαρρύνεται η αξιολόγηση από εξειδικευμένα στελέχη προκειμένου να συμπεριληφθούν παράγοντες που δεν λαμβάνονται υπόψη από κάποιο μοντέλο, ιδιαίτερα στην περίπτωση καινοτόμων προϊόντων με μικρή ιστορία.

12.6. Μια κατάταξη των καταθετικών προϊόντων λιανικής ως προς τη μεταβλητότητα ή την αντιλαμβανόμενη μεταβλητότητα θα αποτελούσε ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για την ανάλυση. Αυτό θα συνέβαλε σε μια συνεπή εφαρμογή στα καταθετικά προϊόντα λιανικής ενός ιδρύματος. Η σύγκριση των αποτελεσμάτων για τα διάφορα προϊόντα και ο προσδιορισμός ακραίων παρατηρήσεων μπορεί να συμβάλει στον προσδιορισμό των λιγότερο σταθερών καταθέσεων.

12.7. Οι παραδοχές που υποστηρίζουν αυτές τις μεθόδους πρέπει να περιλαμβάνουν πρόβλεψη 30 ημερών και να αξιολογούνται συχνά, ιδίως προκειμένου να λαμβάνουν υπόψη κάθε ουσιαστική αλλαγή στις συνθήκες της αγοράς. Επιπρόσθετα, τα ιδρύματα πρέπει να εξετάζουν τη συσχέτιση, τις επιπτώσεις μετάδοσης (contagion effects) και τις εποχικές επιπτώσεις ώστε να βελτιώσουν την ποιότητα της αξιολόγησης.

Μέρος 3

13.1. Τα ιδρύματα οφείλουν να εφαρμόσουν την ακόλουθη μεθοδολογία στην κατηγοριοποίηση των καταθέσεων που υπόκεινται σε υψηλότερες εκροές:

13.2. Οι παράγοντες που παρατέθηκαν ανωτέρω στο Μέρος 2 των κατευθυντήριων γραμμών πρέπει να χωριστούν σε δύο κατηγορίες:

• (α) υψηλού κινδύνου, στους οποίους περιλαμβάνονται οι εξής παράγοντες κινδύνου:
• (i) το νόμισμα των καταθέσεων·
• (ii) οι συνδεδεμένες με προϊόντα καταθέσεις·
• (iii) προϊόντα συνδεδεμένα με το επιτόκιο ή με προνομιακούς όρους·
• (iv) δίαυλοι διανομής υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων με πρόσβαση μόνο μέσω Διαδικτύου και των καταθέσεων μέσω χρηματιστών·
• (v) καταθέσεις υψηλής αξίας·

Σελίδα 9 από 10

• (vi) άλλα χαρακτηριστικά τα οποία το ίδρυμα θεωρεί υψηλού κινδύνου σύμφωνα με την ως άνω παράγραφο 13 των κατευθυντήριων γραμμών.
• (β) πολύ υψηλού κινδύνου, στους οποίους περιλαμβάνονται οι εξής παράγοντες κινδύνου:
• (i) προθεσμιακές καταθέσεις που λήγουν ή καταθέσεις με περίοδο προειδοποίησης·
• (ii) καταθέσεις μη κατοίκων·
• (iii) πολύ υψηλή αξία της κατάθεσης.

13.3. Τα ιδρύματα οφείλουν να αξιολογήσουν τις καταθέσεις λιανικής με βάση τη δέσμη παραγόντων που περιγράφονται παραπάνω.

13.4. Τα ιδρύματα οφείλουν να κατατάξουν τις καταθέσεις λιανικής σε ένα από τα τρία ακόλουθα βαθμιδωτά κλιμάκια τα οποία ορίζονται με βάση τον αριθμό παραγόντων κινδύνου που αποδίδονται στην εκάστοτε κατάθεση:

• (α) καταθέσεις με δύο παράγοντες από την κατηγορία 1· ( β) καταθέσεις με τρεις παράγοντες από την κατηγορία 1 ή με έναν παράγοντα από την κατηγορία 1 και έναν παράγοντα από την κατηγορία 2·
• (γ) καταθέσεις με δύο παράγοντες από την κατηγορία 2, ή με δύο παράγοντες από την κατηγορία 1 και έναν παράγοντα από την κατηγορία 2 ή με οποιοδήποτε άλλο μείγμα παραγόντων .

13.5. Τα ιδρύματα οφείλουν να εκτιμήσουν τα ποσοστά υψηλότερων εκροών που αντιστοιχούν σε κάθε κλιμάκιο σύμφωνα με την παρελθούσα και την προσδοκώμενη εκτίμηση μεταβλητότητας.

Part 3

13.1. Institutions should apply the following methodology in categorising deposits subject to higher outflows:

Page 14 of 29 13.2. Factors described above in Part 2 of these Guidelines should be divided into two categories:

• (a) High Risk, comprising the following risk factors:
• (i) the currency of deposits;
• (ii) product-linked deposits;
• (iii) products that are rate-driven or have preferential conditions;
• (iv) high-risk distribution channels, including Internet only access and brokered deposits;
• (v) high value deposits;
• (vi) other characteristics that the institution considers of high risk in accordance with paragraph 13 of the Guidelines above.
• (b) Very High Risk, comprising the following risk factors:
• (i) maturing fixed-term or notice period deposits;
• (ii) non-resident deposits;
• (iii) very high value of the deposit.

13.3. Institutions should assess retail deposits against the set of factors described above.

13.4. Institutions should assign retail deposits to one of the three following tiered buckets defined on the basis of the number of risk factors attributed to the underlying deposit:

• (a) deposits with two factors from category 1;
• (b) deposits with three factors from category 1, or with one factor from category 1 and one factor from category 2;
• (c) deposits with two factors from category 2, or with two factors from category 1 and one factor from category 2, or with any other mix of factors.

13.5. Institutions should estimate the corresponding higher outflow rates for each bucket according to the historical and expected volatility assessment.